FANARENANA.pdf


Aperçu du fichier PDF fanarenana.pdf

Page 1 2 3 4 5 6 7 8 9




Aperçu texte


dimy taona dia tonga amin’ilay fitenin’ny tanora hoe « Mampihomehy ». Azo mbola ampiana ireo
voaresaka ireo, fa ny tiana havoitra dia ity : mila ary mendrika fifampitondrana tena miorim-paka
anatin’ny vahoaka, mila mpitondra mampitsimoka fanantenana sy fifampatokisana amin’ny vahoaka,
miteraka vokatsoa ho an’ny Firenena isika. Manomboka amin’ny fanavaozana ny fomba fanaovana
politika izany ary mitohy amin’ny fametrahana ny fitsinjaram-pahefana manatanteraka.
Raha fitondrana mihevaheva, lavitra ny vahoaka sady miankin-doha amin’ny any ivelany no
tohizana eto dia ho indray mitelina ao anatin’ny fanatontoloana ny malagasy sy i Madagasikara. Sangy
mahery fiadiana tombontsoa no fitsipiky ny fanantontoloana. Miasa anatin’izany daholo ireo
fikambanana iraisam-pirenena mifandray sy miara-miasa amin’i Madagasikara, ireo masoivohompirenena vahiny nankatoaviana hiasa eto Madagasikara. Nazava tsara ohatra ny nambaran’ny
solontenan’ny Firaisambe Eropeana4 hoe : « Ny anampianay anareo amin’ny vola fampandehanandraharaha dia ametrahana fifampitondrana misy fitsipi-dalao mazava, mba ahafahanay mandroso
amin’ny resaka ara-barotra. » Mazava ny tadiavin’ireo izay miara miasa amin’i Madagasikara
n’inon’inona sehatra : ny tombontsoany. Madagasikara ve mahafantatra ny tombontsoa tadiaviny
amin’ireny fiaraha-miasa ireny sa tonga amin’ilay hoe « aleo mihinan-kely toa izay mandry fotsy » ?
Mitaiza ny toe-tsaina mitrakà sy ahazaka tena eo amin’ny vahoaka ve ny fiaraha-miasa tamin’ny vahiny
hatramin’izay sa nandetika tanatin’ny lohany hoe tsy tafavoaka isika raha tsisy ny vahiny, ny vazaha ?
Firenena manana ny harena ananan’i Madagasikara ve dia tokony ahitana vahoaka fara hidiny toa ny
malagasy ? Ny tsy manana ny ampaha folon’ny ananantsika aza tafavoaka ?
Raha miorim-paka any ifotony ny fifampitondrana dia manamora ny fampivondronana ny
angovo sy ny jina izany, manamora ny fihariana miainga amin’ny tontolon-java boahary sy ny harena
koboniny isam-paritra, manerana ny Firenena ary voafehy manomboka any ifotony. Izany no entimiatrika miaraka, ny fanatontoloana. Ho an’ny tombontsoan’ny malagasy sy Madagasikara miaraka
amin’izay afaka mampifandanja ny tombontsoany amin’ny laharam-pahamehan’ny vahoaka sy ny
Firenentsika. Fifandresen-dahatra sy fifanarahana hentitra no mifehy ny fiaraha-miasa amin’ny any
ivelany. Ny entan-jaray mora zaka ary ny vokatsoa samy mahazo.
Sangy mahery fa tsy kilalao
Sangy mahery mbola fehezin’ny renivola goavambe ny fanatontoloana amin’ny endriny
ankehitriny. Nanomboka tamin’ny taona 2008 ny krizy ara-bola henjana, vokatry ny fitivam-bola
mihoampapana nampitrosona ny toe-karen’ny firenen-dehibe maro. Mbola be no tsy tafarina
taorian’iny krizy ara-bola iny ary amin’ny ankapobeny dia mihodinkodina anaty krizy hatramin’izao ny
firenena manankarena. Anontanio ny havana aman-tsakaiza monina any raha miadam-pinaritra araka
ny fiheveran’ny maro azy izy ireo. Mitovy amin’ny mahazo an’i Madagasikara ihany : feno « Mizana
tsindrian’ila mifanaingina ». 240 900 miliara amin’ny vola dollar no tetibidin’ny harena maneran-tany
tamin’ny taona 2013. 8,4% ny mponina monja no tompon’ny 83,3% amin’izany harem-be izany5.
Dikany : ankilabaon’ny fihariana sy fitsinjaran-karena ny maro an’isa, mitombo isa ny olona very asa
any amin’ny firenena mandroso satria izay hampatavy ny renivola no tanjona fa tsy izay ahasoa ny
olona. Rehefa alalinina ireo ady mipoaka atsy sy aroa dia mazava hatrany fa misy harem-be (akora isankarazany, zotram-pitaterana entana na solika sy entona fandrehitra ohatra) ao ambadika. Ary satria
azo heverina ho fisetrasetrana ny fomba fampiasana ny renivola izay hazon-damosin’ny politika
ampiharin’ny firenen-dehibe sy manankarena, tsy tandrefana irery, dia mivaly setrasetra tena mety
ampidi-doza maneran-tany izy izao. Ohatra farany amin’izany ny fampiasan’ny ankolafin’olona mahery
setra ny finoana silamo hanjary fitaovana politika andrombahana fahefana, amonoany olom-pirenena
tandrefana toa ny akoho : tapahiny ny lohany. Miverina amin’ny fahabiby.
4

Vaovao volana Septambra 2014.

5

Rapport Global Wealth Databook 2013, Crédit Suisse.

7