dany.011 .pdf



Nom original: dany.011.pdfTitre: dany.011Auteur: Administrateur

Ce document au format PDF 1.4 a été généré par PDFCreator Version 1.7.3 / GPL Ghostscript 9.10, et a été envoyé sur fichier-pdf.fr le 16/11/2014 à 15:07, depuis l'adresse IP 41.204.x.x. La présente page de téléchargement du fichier a été vue 1582 fois.
Taille du document: 25.4 Mo (46 pages).
Confidentialité: fichier public


Aperçu du document


437. Tamin’ny fisian’ny volana Alakarábo nentin’ny Adizaoza, vintana Adijády, dia
natsafain-dRalailanitra Andriamañitra-Zañaháry-Mpaháry Andriamañitra Ralaitány
Zañaháry-Mpaháry, tao Ankaratra tao. 438. Novariana dia novariana sy tena notalanjoña
foaña Andriamañitra Ralailañitra isaka izáy no tonga namángy azy ka nahίta ny hakingantañan’Andriamañitra Ralaitány.
439. Hany ka tamin’io daty sy volana ary vintaña voatóndro io, dia nañatoña
an’Andriamañitra Ralaitány izy ka nanáo taminy hoe : fa nahoana ary no tsy mihetsika
iréto biby sy zava-manίry isankarazañy anantapitrisantapitrisany izáy volavolain’ny tañanáo
iréto? 440. Tsy tompon’ny aiña aho, hoy Andriamañitra Ralaitány, ka inona no ho azoko
atáo eo!
441. Hay izáy fotsiny ihány hoy Andriamañitra Ralailañitra! 442. Homéko aiña
ary iréo izy rehétra rehétra iréo, hoy Andriamañitra Ralailañitra. 443. Hoy ihány koa
Andriamañitra Ralailañitra : Izáho no tompon’ny aiña.
444. Dia novelominy fofonaiña ny zavaboaáry ary dia tonga amin’izáo hita maso
rehétra rehétra izáo. 445. Nivoatra hatráñy anéfa ny fihaizavatra novokarin’ny
haitáñan’Andriamañitra Ralaitány.
446. Namolavóla tamin’ny Tany endri-javatra izáy tsy mbola no fahίta mihίtsy izy.
447. Olona bongatány no niantsoany azy.
448. Taitra Andriamañitra Ralailañitra teo añatreahan’izány sady nanáo
tamin’Andriamañitra Ralaitány hoe :
- ary toa nampanahafin’Ialáhy sy nampanalain’Ialáhy ny Tarehiko sy ny
Endriko leitý, iréto izy iréto á, fa nahoana? 449. Izáy no tiako, hoy Andriamañitra
Ralaitány, ka hahoanáo sy hampañinona anáo moa izáy asan-tañako é! 450. Tsy nahatény
Andriamañitra Ralailañitra fa nitambáva fotsiny ihány sy no rarak’ivy teo noho ny hagagána.
451. Izáo áry leitsy, hoy Andriamañitra Ralailañitra, hifañaraka isίka roaláhy.
452. Aoka tsy hifañambanimbány momba izány fifañarahana izány ãã, hoy Andriamañitra
Ralaitány.
453. Hoy Andriamañitra Ralailañitra, tsy ho tafiditra amin’izáo fifañarahantsίka
izáo mihίtsy ny resaka fañambanimbaniana. 454. Ka lazáo áry izáto sokelanáo é, hoy
Andriamañitra Ralaitány.
455. Izáo áry leitsy ka henóy tsara. 456. Toy ny nataoko tamin’iréo haitáñan’ialáhy
rehétra anantapitrίsa antapitrisany tsy hita isa fa saro-tononina teo alóha, dia homéko ka ho
velomiko aiña, ny sarivongambongatanin’Olon’ialáhy rehétra rehétra, dia ho veloña ka
hiaiña izy iréo;
- ny rano izáy nilaina tamin’ny famolavolána ny fotaka, dia hivadika ho ra izáy
mitóndra sy ikoriañán’ny aiña. 457. Izáo kosa anéfa no tsy maίntsy ifañekéna :
- rehéfa tonga izáy andro sy fotoana fisarahan’ny aiña sy ny bongantány, dia
miverina amiko ny aiña fa ny nofo kosa dia miverina amin’ny tany ihány.
458. No raikitra ny fifañekéna ary no hitan’iréo izy ROALÁHY iréo fa nety sady no
rariny mihίtsy ka tena no tsara sy lafatra tokóa izány! 459. Hatráñy am-piandohan’ny
fampisiana ny zavadrehétra, dia nohamasin’Andriamañitra Ralailañitra “ny ran’ny
mananaiña rehétra rehétra” satrίa mitóndra ny aiña, ka Andriamañitra Ralailañitra
iréry ihány no Tompony sy manampahefána aminy.
460. Dia nigadoña tokóa áry ny Andro Manantantára! 461. Ka tamin’ny
“fampisiana ny Andro fahenina izáy andro ZOMÁ, Vintaña Alahamády, volana
Alahamády sady nentin’ny Alahamády, dia tonga nañomé aiña ny sarivongambongatány
rehétra izáy nisy Andriamañitra Ralailañitra-Zañaháry-Mpaháry-Tompon’ny AIÑA.
462. DIA NO VELOÑA SY NIAIÑA NY SARIVONGAMBONGATÁNY
REHÉTRA REHÉTRA izáy no voavolavolan’Andriamañitra Ralaitány ka noména ny
añarana manáo manáo hoe : sarivongambongatány veloña na olombeloña. 463.
Nahafinaritra ny fahitána ny fomba no fiveloman’irény olombeloña irény.
464. Noho ny fikarohan’Andriamañitra Ralaitány, dia nanaovany kisarisáry
niolankolaña tahaka ny kakanjίla ny Aiña-Feon’Andriamañitra Ralailañitra, ka
notalanjoña Andriamañitra Ralailañitra. 465. Hatramin’izáo dia hantsoiko hoe : TENY
iréo kisarisarin’Ialáhy momba ny Aiña Feo Mahaáho Ahy Andriamañitra Ralailañitra
Tompon’ny Aiña iréo, ry Namako Andriamañitra Ralaitány;
- ho satény dia tena ho satény mikasika sy momba an’io TENY io Aho
Andriamañitra Ralailañitra, satrίa azo antsoina hoe koa : TENY AHO;
- tsy hanjavona mandrakizáy ny TENY toy ny Fifañekéna izány, Andriamañitra
Ralaitány, hoy Andriamañitra Ralailañitra.

1065

466. Nanintona fa tena no soa tokóa raha mba no tsara ihány koa ny tarehin’ny
Olombeloña, hany ka dia nitsirirίtra azy iréo ny Zanak’Andriamañitra RalailañitraZañaháry-Mpaháry-Mpitáhy-Tompon’ny Aiña. 467. “Nangataka hivády tamin’ny
Taranaka
Olombeloña
na
lehiláhy
izány
na
vehivávy
izány
ny
Zañajañahárin’Andriamañitra Ralailañitra na lehiláhy izány na vehivávy izány”.
468. Nidiña tetý Antány tetý izy iréo. 469. Tsy nandá ary tsy nitsipaka izány hevitra
izány Andriamañitra Ralaitány sy ny Loholon’Andriamañitra Ralaitány rehétra tao
Ankaratra tao. 470. Mbola nisy fifanekéna iráy hafa indráy mantsy momba izány
fikambanana amin’ny alaalan’ny fananahana izány :
- tsy maházo mihinana kisóa, sy Osy ary maimbo kely na tongólo izáy nisy
tamin’izány fotoana izány, ka nantsoina ankehitrίny hoe : tongólo Gasy ny
Zanajañaháry sy ny taranak’izy iréo, amin’ny vehivávy na amin’ny lehiláhy
olombeloña ary tsy maίntsy mañája ny Andro Alahády sy ny Andro Alakamίsy ho
andro Fitsaharana sy ho Fialantsasatra, amin’ny asa aman-draharáha iréo izy rehétra
iréo. 471. Ny olombeloña hafa tsy ankanavaka, dia voaondraña hanómpo an’iréo
Zanajañaháry iréo sy ny Taranak’izy iréo izáy olombeloña antsoina hatramin’izáy ka ho
mandrakizáy hoe : andry aiña andrin’ny aiña na andriaña [ANDRIANA]. 472. Midiña
etý Antány etý mba hamboatra zazakély añy ankibon’ny Vehivávy Taranaka Olombeloña ny
Zanajañaháry Lehiláhy ary mandráy zazakély añy ankibony jiáby avy amin’ny Lehiláhy
Taranaka Olombeloña, ny Zanajañaháry Vehivávy, amin’ny andro atoándro, dia mody añy
Andañitra misy azy iréo añy izy iréo, rehéfa harίva ny andro;
- miteraka etý Amboninitány etý izy iréo, dia lasa mody añy Andañitra añy;
- ateraky ny Zanajañaháry Vehivávy, teto amboninitány teto ny zanañy, dia ilaozany
ho no tompoin-dRaolombeloña teo. 473. No hitan’Andriamañitra Ralaitány sy
Andriamañitra Ralailañitra ihány anéfa fa tena tsara tokóa ary tena no lafatra tanteraka ary
nandéha araka izáy tokony ho no izy ny zava-drehétra rehétra sy ny fañatontosána ny fepétra
rehétra tañy amboalohany.
474. Izáo no zava-nisy araka izáy hitantsίka eto. 475. Efa nisy hatráñy amin’ny
mandrakizáy teo am-pelantánan’Andriamañitra Ralailañitra ny olombeloña, amin’ny
endrika mahaentona na amin’ny endrika mahafisiana tsy azo tsapaim-pahitána azy iréo;
- dia niriarίa sy noniña ary nipetraka tañy amin’ny Fanjakán’ny Mihoa-Maso tañy
fotsiny ihány izy iréo. 476. Tsy nahίta nofo na vataña hiofoana sy ho nifoana izy iréo, hany
ka tsy no hita maso sy tsy no azo tsapain-táñana izy iréo.
477. Ny sarivongambongatanin’Andriamañitra Ralaitány tañy Ankaratra tañy,
no nahatónga azy iréo ho nanaña nofo aman-dra. 478. Tsy tomombaña anéfa ny
nofobongantány miaraka amin’ny rano tao añatiny izáy nióva ho ra, ka izáy tsy
fahatomombañana izáy, no manjáry mivadika ka mampanáo heloka azy iréo rehéfa
mamokatra fihaizavatra samy hafa ny olombeloña, izány hoe :
- tsy ho afaka ny ho lafatra na oviana na oviana ny zavatra saiñiny sy vokarin’ny
olombeloña, satrίa tsy lafatra ny vatañy;
- fantatsίka ihány koa moa fa ny fikambanam-piforoñana ihány, dia efa fahadisoana
satrίa mitóry toétra fiibána [-]. 479. Tsy miála amin’ny olombeloña, ohatra, ny hadaladalána
izáy tena tsy ampoizina mety ho vitany toy izáy hotantaraina mañaraka eto.
480. Tadidίo fa ny mpiasantráño sy ny mpañampy ary ny mpitantana Traño
Fisakafoanana samy hafa koa, no tena tompon’ny fahefám-pampandehanana ny tokantráño
sy ny fiaiñana ary ny fiarahamonintsίka mananaiña tahaka ny olombeloña, noho ny lalána
izáy miféhy ny fivoaran’ny NOFO, satrίa iréo karazanolombeloña iréo no mikarakára ny
sakáfo, izáy saropády dia saropády tokóa. 481. Sasatry ny nanómpo ny Zanakolombeloña
Zafindraoñy tamin’ny Zanajañaháry sy ny Olombeloña áry, hono, ny Olombeloña izáy
naondraña ho no tonga tahaka ny andevon’iréo Andriaña iréo.
482. Nifampiresaka tamin’Andriamañitra Ralaitány tao Ankaratra tao, ny
Olombeloña tsy Andriaña. 483. No torakovitra Andriamañitra Ralaitány, nefa tsy no afananoatra.
484. Vao nihinana ny henankisóa sy ny maimbokély ary ny henanósy izáy
nampifangaroin-dRaolombeloñ’Andriamañitra Ralaitány tamin’ny sakafony ny
Zanajañaháry, tamin’ny Volana-Vintaña-Toñonandron’ny Alahasáty-Adijády-Adimizána,
andro Alakamίsy, dia nanjavona tsy nisy hita maso intsóny avokóa. 485. Nitalakotrokotroka
ny Varatra [Ankaratra, hazavána] ary nidobodoboka mafy tsy nisy toy izány ny Godoña;
- tezitra Andriamañitra Ralailañitra ka nañatoña an’Andriamañitra Ralaitány
tao Ankaratra [Aratra=hazavána] tao sady nanáo manáo hoe :

1066

- nankaiza iréo zanako Andriamañitra Ralaitány!
486. Toy ny fisiana izáy no raiki-tay an-tsaláka noho ny tahotra Andriamañitra
Ralaitány;
- nangoniny ny Loholona sy ny Tandápa rehétra tsy ankanavaka;
- no torakovitra sady nipotrapotraka ny hatsembohany izáy nanjáry niendrika ra, no
sady nitény tamin’ny feo izáy zara raha no heno ka namály tamin’ny fehezankevitra farany
izáy no tsotra dia tsotra satrίa tsy nahitána afa-tsy teny roa ihány nanáo manáo hoe Izy : tsy
hitanáy! 487. Tsy nañaiky Andriamañitra Ralailañitra : baikóy ny zavaboaarináo
rehétra rehétra, hoy Izy tamin’Andriamañitra Ralaitány, hikaroka azy iréo. 488. Dia
nataon’Andriamañitra Ralaitány izány.
489. Ny zavamanίry rehétra dia nandatsaka lalindaliña kokóa ny fakan’izy iréo mba
hijéry Ny Zanajañaháry añy ambanin’ny tany añy. 490. Ny biby maro tetý an-Tany tetý, dia
lasa nidiña añy añáty Rano añy sy añy añáty Ranomasina añy hañámpy iréo biby izáy efa no
veloña tañy Antoerana tañy hatramin’izáy niandohána, mba hikaroka ny
zanak’Andriamañitra Ralailañitra. 491. Ny tany lemademaka rehétra dia lasa nibotsiña
nanakatra ny habakabaka ka nanjáry raikitra ho tendrombohitra samy hafa mba hikaroka ny
zanak’Andriamañitra Ralailañitra. 492. Voaozoña hikaroka “ny Zanak’Andriamañitra
Ralailañitra mandrampiavin’ny farandrony, izáy ny fahafatesany izány, ny zavaboaáry
tsirairáy avy” rehétra rehétra;
- mazáva loatra eto amin’itý tantára itý fa tsy misy zavaboaáry izáy maházo
manimbasίmba zavaboaáry hafa befahatány raha tsy mijóro na manáo joro satrίa tena mitóvy
zo sy hasina amin’ny samy mahavoaáry voaozoña azy dahólo izy rehétra;
- tsy tapatapahina foaña ny hazo, tsy vonovonoina befahatány ny biby samy hafa toy
ny trondro, ny gisa, ny ganagána, ny akóho, ny vorontsilóza, ny omby, ...,.
493. “Ny Zanajañaháry Zanak’Andriamañitra Ralailañitra, no Fañáhy-Olona”
[essence] izáy mivadika ho Fañáhy no Mahaolona amin’ny fisehony amin’ny lafin-toetra
samiháfa, eo amin’ny Fiaiñan’ny Zavaboaáry tsy ankanavaka rehétra, ho an’ny Fahendréna
Malagásy. 494. Rehéfa voasambotry ny Olombeloña na Zavaboaáry hafa iráy,
- Ny Fañáhy-Olona na Ny Fañáhy izáy Mahaίzy azy ny Fisiana-Zavatra iráy,
- dia misého aminy amin’ny Fañáhy no Mahaolombeloña azy na amin’ny endriny
Fañáhy no Mahazavatra iráy voatokana azy,
- izáy hita sy taratra ary azo tsapain-táñana amin’ny toetran’iláy fisiana voatóndro sy
voatokana. 495. Noho ny fahatahoran’Andriamañitra Ralaitány an’Andriamañitra
Ralailañitra, satrίa tsy nisy no hita ny Zanak’Andriamañitra Ralailañitra, dia vaky
matetika noho ny fiketriketrehan’ny tahony an’Andriamañitra Ralailañitra ny kibony
[vôlįkáno] ka manjáry mipololotra amin’ny endriny afo, avy amin’izáy mety hantsoina hoe
vavany, amin’ny toerana maro eto ambonin’itý Tany itý eto.
496. Izáo kosa anéfa no tena marina sady mety hitránga :
- be sy maro ny Olombeloña no afaka mahίta ny Zanajañaháry. 497. Tian’izy iréo sy
tian’ny Taranak’izy iréo izáy ny Andriaña indrindraindrίndra izány, rehéfa avy nisaraka
tamin’ny vaingambongatanin’Andriamañitra Ralaitány ny Aiñ’Izy iréo, no midiña etý
Antány etý, avy añy amin’ny Fanjakán’ny Mihoa-Maso izáy nalehany sy misy azy iréo añy;
- te-hifaneraséra tsy tapaka amin’ny olombeloña izáy maháy mifankaházo sy
miresaka amin’izy iréo, iréo Andriaña iréo indrindraindrίndra; dia tahaka izány no antony
mahatónga ny fisian’ny olona izáy idiñan-jañaháry amin’ny alálan’ny fihanjahana, ny
fihofihana, ny fihefehana, ny tromba, ny sikίdy an-kandrina, ...,. 498. Ho anaréo
“Zanadráno rehétra tsy ankanavaka, dia mazáva ny fahendréna izáy taterin’ny Ntaolo
Malagásy eto”.
499. Mazáva tanteraka eto fa manan-kery tsy hita velivély ny olombeloña noho ny
fifandraisany sy ny firaisany amin’ny “Zañaháry-Mpaháry-Mpitáhy-Andriamañitra
Ralailañitra sy ny Taranañy izáy ny Andriaña izány”. 500. Izány hery izáy vitsy
mpanaña eto amin’itý Izáo Tontólo Izáo itý izány, dia mbola hita sy iaiñana ary azo tsapaintáñana ao Ankaratra ao, amin’izáo fepotoana fiatombohan’ny Taona arίvo fahatélo izáy
anoratako ho anaréo izáo.
501. Tsy azo andatsahan-dra ny Doány ao Ankaratra ao. 502. Inona io hery tsy
hita noanóa izáy afaka mañafaka aiña ny zavamananaiñan’Ankaratra io? 503. Eo ampelantañanaréo, hoy ny vazáha izáy nentiko tañy Ankaratra tañy, ny Hery Iráy izáy
ahazoana mandevona sy mampanjavona an’Izáo Tontólo Izáo, ao añátin’ny minίtra vitsivίtsy
monja, ohatra, ka nahoana no tsy iezahanaréo Malagásy izáy hampiofoana sy hampinofoana
ny fombafómba rehétra ilaina amin’ny famolahana Azy sy ilaina amin’ny fifehezana Azy

1067

mba hahazoana mampiása Azy amin’ny zavatra izáy asaina hotanterahiny na amin’ny Asa
tsara izány na mety ho amin’ny Asa izáy azo heverina ho ratsy koa aza?
504. Tadidiontsίka fa naháy nampiása ny varatra [hazavána] amin’ny fiasána ny
tanimbáry sy ny tanimboliny ny Ntaolo Malagásy. 505. Iza marina ianáo Andriamañitra
Ralaitanin’iñy Ankaratra iñy? 506. Hoy ny hira vakodrazana avy añy amin’iñy Faritra
Avaratry ny Betsiléo añy iñy : Ankaratra izáy. 507. Midóña tsy miáto ny
hatezeran’Andriamañitra Ralailañitra amin’Andriamañitra Ralaitanin’iñy Ankaratra
iñy.
508. Raha midóña lavitra izy, dia mampanembonembona ny Betsiléo Havana
Mpikaráma niakatra añy Imerina añy. 509. Raha midóña akaiky izy, dia mampatahotra sy
mampihorohóro ary mampangovitra.
510. Raha ny amiko sy ny momba ahy, dia io angáno fahendrén’ny Ntaolo Malagásy
io iréry ihány, no tantára fantatro hatramin’izáy ka hatramin’izáo ka ho mandrakizáy mihίtsy
aza angámba, izáy mañavaka tsara hatráñy amboalohany ny saranganolona samy hafa ao
añátin’ny fiarahamoniña. 511. Anganom-pahendréna izáy mivadika ho tena tantára marina
tokóa ny tantaran’Andriamañitra Ralaitanin’Ankaratra sy ny tantaran’Andriamañitra
Ralailañitr’Ankaratra.
512. Tena mahagága ny olona şiãtifίka rehétra na dia ny fomba fisiana sy ny fomba
fiforoñan’ny Tanin’iny Ankaratr’iny ihány aza. 513. Hoatra ny nitambatra ao Ankaratra ao
dahólo ny hery tsy hita velivély izáy nitakiana famokaran-java-dehibé koa avy aminy, toy ny
hery izáy ilaina amin’ny zavamananaiña vavy rehétra noho ny ezaka takiana aminy
mandritra ny fiterahana.
514. Olona avy amin’ny Taranaka Malagasin’Ankaratra ihány koa angámba no
nahitána ny fahendréna izáy taterina hoe :
- rehéfa manjáka impίto Andrianampoinimerina, dia ho lasan’Ikotokély Menasofiña
sy Ngaramáso [vahίny=vazáha=fanjanahan-tany] ny Tany sy ny Fanjakána ary ny
Fahefána. 515. Na rehéfa manjáka indίmy Radama I, dia ho lasan’Ikotokély Menasofiña sy
Ngaramáso ny Tany sy ny Fanjakána ary ny Fahefána.
516. Hiveriña amin’ny hasina Mahamalagásy ny Malagásy ny Fitondrána sy ny Tany
ary ny Fanjakána aorian’ny Fitondrána impίto ihány koa, raha ohatra ka averiña ny hasina
sy ny zo Mahamalagásy ny Malagásy. 517. Fantatsίka rehétra dahólo iréo filazána iréo.
518. Efa voalazako tañy ho añy moa fa nitóndra impίto, 1. Andrianampoinimerina,
fa nandίmby azy, 2. Radama I, 3. Ranavalona I, 4. Radama II, 5. Rasoherina, 6.
Ranavalona II, 7. Ranavalona III. 519. Nifandίmby teo amin’ny Fiondrána koa : 1.
Philibert Tsiranana, 2. Gabriel Ramanantsóa, 3. Richard Ratsimandráva, 4. Gilles
Andriamaházo, 5. Didier Ignace Ratsiraka, 6. Zafy Albert, 7. Norbert Lala
Ratsirahonana.
520. Manomboka ny isa fahafίry i Marc Ravalomanana? 521. Ahoana no mety
ho fandikána ny tenin-dRatsilikaina? 522. “Anáo ny famaliana, ry Mpiála Voly havana
tsy foiko”. 523. Na inona na inona valiny holazaináo, dia izáo no ambarako : tiako sady
teliko i Madagasikára sy ny Teny Malagásy ary ny Vahoaka Malagásy tsy ankanavaka.
524. Ho antsίka Zanadráno, dia izáo no mba tiako hotenenina :
- rehéfa ho añy amin’iñy Ankaratra iñy, dia matetika no misého amintsίka ny
Vehivávy Lehibé tena tsara taréhy tokóa noho ny tsara taréhy anakiráy. 525. Manoñon-tena
ho Rafaramahéry io Izy io.
526. Mampieritreritra anéfa iláy izy : ny Zañaháry izáy antsoina hoe Rafaramahéry
ve no Tompon’Ankaratra sa iza sy inona no tiany holazaina? 527. Ilaina ny Tsodranony, raha
araka ny fisaiñako, alohan’ny handehanana añy amin’iñy Ankaratra iñy añy.
528. Ambonin’izáy, raha mandro amin’irény “Doány samiháfa” mañodidiña
an’Antananarίvo eny amin’iny ilany Atsinanana iny isίka, dia mahίta ny
Doanin’Andriananitány, erý Avaratra erý, eny Ambohimanambóla eny. 529. Raha
miañatsimo moa isίka; dia tonga eo Alasóra ary mandro amin’ny doány maro izáy
mifañakaiky tokóa.
530. Ny Ranompiraisan-dry Rafóhy sy Rangίta ary ry Andrinampongavóla dia eo
Avaratry ny an’Andriamanélo izáy mijóro ao amin’ny ilan-toeran’ny Andohamandriny. 531.
I Dadabé Andriamanélo, dia mahagága fa dia mandány andro amin’ny fañanarana sy ny
fampianarana antsίka Zanadráno, ho amin’izáy zavatra rehétra tokony hataontsίka,
indrindraindrίndra moa fa mikasika “ny andro”.
532. Saropády ho azy io;

1068

- satény dia satény momba izány andro izány Andriamanélo. 533. Rangίta kosa, dia
itoeran’ny hatsarána rehétra. 534. Ny teny hoe : Rangίta dia avy amin’ny teny fototra izáy
midίka hoe : tsara. 535. Izy no Andriaña izáy nahitána voalohany tao Ankibonimerin’i
Madagasikára tao, dia Iláy Nosindámbo talóha, ny fampiharana amin’ny Fitondrána ny
fahefána, amin’ny alálan’ny Fitondrána miendrika Fitondrána Fifampiraharahána
Demôkįratίka; Izy no Andriamanjáka nampihátra voalohany indrίndra ny Fitondrána
Arίndra. 536. Rehéfa niambóho ka nafenina izy, ny taovany dia nafáfy ao añatin’io Farίhy sy
Henihény izáy hita ao ambány atsimon’io Alasóra ao io.
537. Rehéfa nanaña ny heriny sy nanjáka tao Alasóra Andriamanélo, dia nasitañy
sy natosiñy ho nianavaratra-Andrefana Andriatsimandefitrarίvo;
- araka ny tantára, dia izy iréry ihány, no hany Andriaña Vazίmba tena fantatra fa
nanjáka tao Ankibonimerina tao;
- io nafenina añy Avaratriváto añy io Izy. 538. Anisan’ny rano farany izáy azo
antoka ho tena madίo, araka ny fikojakojána tekįnίka nañamboarana azy mihίtsy, ny rano sy
ny toeram-pandroana, any aminy any. 539. Nohajain’Andrianampoinimerina ho no
anisan’ny Tendrombohitra Masina ny Toeran’Andriantsimandefitrarίvo, ary dia anisan’ny
nandefasany Ombivolavίta izány Toerana sy Tendrombohitra izány, rehéfa nankaláza ny
Alahamády ny Firenéna sy ny Fanjakána Malagásy, tamin’ny androny;
- 21, 22, 23 ôkįtôbįra ny Alahamády na ny Taombaovaontsίka rehétra ho an’ny
Taona 2006-[-2007].
540. Niády tamin’ny Fianakaviany tañy Ambohimanambóla tañy ny Andriambávy.
541. Safotry ny Rano Antananarίvo tamin’izány fotoana izány.
542. Nitambatambatra “ny Ravintatámo” mba ho niendrika zahatra izáy nitóndra
an-dRanvalonatsimitoviaminandriaña hatráñy Anosimanjáka, hono. 543. Tsy zoviana
amintsίka Zanadráno intsóny Anosimanjáka fa dia tokony hisy tanteraka mihίtsy ny fiovandrafimpisaiñana mahéry vaika, ho an’ny olona mañodidiña azy, momba ny fandehanana sy
ny fandraisana ny karazañ’olona izáy misaoma añy Anosimanjáka añy.
544. Misy tanteraka, eny fa na amin’izáo taona iainantsίka izáo aza, ny herin’ny
Zañaháry-Razaña-Malagásy; miaiky hatramin’ny vahίny momba an’izány aza. 545. Azoko
inoana ho tena marina ny filazána fa “Vorompótsy” no nitóndra “ny Hazo Andrin’ny
Rovan’i Manjakamiadana hatráñy Maroantsétra ka hatráñy Antananarίvo”. 546.
Fantatsίka, hoy aho, averimberiko ihány, fa nohain’ny Ntaolo Malagásy ny nibaiko ny
Varatra hiása ny Tanimbariny sy ny Tanimboliny;
- toraka izány ihány koa, araka ny tantára izáy heverin’izy iréo tompony ho tena
marina dia tena marina tokóa, dia no hain’ny Êtįrîşįka [-Eutrusques] izáy razamben’ny
Romáŋā na ny Mponin’i Rôɱā na ny Razamben’ny Firenéna Italiáŋā, ny nampiása ny
varatra hiása araka izáy nilain’izy iréo azy; añ’aliñy taona talohan’ny Fisian’i Jesóa
Kįrişįtý no nisian’izy iréo teto ambonin’itý tany itý teto.
547. Ny tena zava-doza ho ahy, dia ny tsy fahitána ny lálana mahίtsy izáy hampipáka
ahy indráy, añy amin’ny Fiandohána madίo momba ny Mahamalagásy ny Malagásy. 548.
Voavetavéta sy voahosihósy io fahadiovan’ny Mahamalagásy ahy io, raha vao nanomboka
nianatra nanoratra fotsiny ihány araka izáy lalána miféhy izány fianarana izány ankehitrίny
aho. 549. Inona izány no hataoko mba hahitáko indráy izány fahadiovana Mahamalagásy ahy
izány, amin’izáo toerana sy toetra izáy efa namolavolán’ny Fiarahamoniko Kįrişįtiáŋā ahy
izáo, ohatra? 550. Nahoana no iréo Malagásy izáy tsy naháy namáky teny sy nanoratra ary
tsy nahalála ny Olona Vahίny sy ny Zañaharin’ny Olona Vahίny iréo, no afaka sy nahavίta
zavatra tena mampitolagága tokóa tahaka ny fifehezana ny fampiasána ny VARATRA? 551.
Inona no dikan’ny hery izáy nadίo dia nadίo izáy navelan-Jañaháry tao añatiny tao ka
niaiñan’iréo Malagasy iréo fahizáy sy fahagolantány ary amin’izáo fotoana izáo, tahaka an’i
Tokanóno?
552. Raha io Anganon’Ankaratra io no jeréna izáy mitóry fisian-java-marina izáy
niaiñan’ny Malagásy Zañaháry-Razaña, dia tsy maίntsy dinihina sy vahavahain’ny
Zanadráno rehétra, ohatra, ny olaña izáy manahirana mikasika “iréto zavamanankasina
iréto”, dia ny Zazavavindráno, ny Vazίmba, ny Kalanóro [Dady, Dadibé, ...]. 553. Inona no
zavatra izáy nety nifandraisan’izy iréo tamin’ny Zanajañaharin’Andriamañitra
Ralailañitra? 554. Tsy moramóra ny midinika sy mandaliña amin’ny Mahazanadráno sy
amin’ny mahaolombeloña Malagásy izány rehétra izány, ka dia aláo hery áry, ry Vahoaka
Malagásy tena Gasy Havako.
555. Raha hiakatra an’iñy Ankaratra iñy, dia tsara ho ahy sy ho anáo izáy tsy maháy
mikájy ny andro, ny mijéry io fañisanándro fampiása lavarény eny an-tsena rehétra eny io,

1069

ka ampiatoana ny dia izáy tokony ho natáo amin’ny andro izáy ahitána Asorotány. 556.
Avįrίļā izáy nentin’ny Asorotány tamin’izáy. 557. Niakatra tañy Nanoazana Antrafonómby
izaháy izáy niίsa hatráñy amin’ny anjatony tañy ho añy, satrίa nahaféno ôtômôbίļā efatra
izaháy. 558. Nandéha tongotra izaháy avy eo Ambohibáry-Sambaina-Antsirabé.
559. Talóha kelin’ny tamin’ny 12 ora no gadona teny antoerana izaháy. 560. Teny
andálana alóha, dia efa notsenain’ny olona hoe izaháy :
- fa mba vahίny toy inona moa izáto ianaréo no hiakatra an’AntrafonómbyAnkaratra amin’izáo andro izáo é? 561. Tsy maháy andro angáha ianaréo?
562. Nony vita ny joro rehétra izáy tsy nandatsahan-dra fa dia maty fotsiny teo
ampelan-táñan’ny tena teo ny akoholáhy sy ny ganagána, dia niróso tamin’ny fangatahantsodráno samiháfa fa ho nody tamin’izáy izaháy. 563. Tampotampoka teo, nihodiña ny
andro. 564. Nihasarona rahona foaña teo iñy lanitra izáy nadίo dia nadion’ny Volana
Avįrίļā iñy. 565. Nidobodoboka sy nitalakotrokotroka ny varatra. 566. Niraraka ny
havándra izáy nety nahaváky lohasóla. 567. Ny zava-nahagága dia tsy nisy no voakasiky ny
orana na ny havándra na dia iráy aza, ny vary fijίnja teny añáty lohasáha rehétra nañodidiña
an’i Nanoazana teny.
568. Zara raha no roanjáto metatra toratády fotsiny avy amin’ny toerana nisy anáy
anéfa irény lohasáha feno vary fijίnja irény. 569. Ho antsίka tena madίo Zañaháry, dia
tandrémo tsara ny zava-panáo sy ny zava-tsy tokony hatáo, raha ny amin’ny doány iráy no
tenenina.
570. Raha tsy hahafády akóho, dia fadίo tokóa ny mikitondratóndra olona ka mitsábo
azy amin’ny Añaran-dRabibiláhy añy Kingóry añy na amin’ny Añaran-dRandriamisára
añy Ankazomaláza añy na añy Ambatondradáma añy indrindraindrίndra, ho an’ny añy
Ankibonimerina añy. 571. Tena zava-doza ny fitsapána mety hiafitra amin’ny tena, raha toa
ka manáo fañahiniana ny tena.
572. Mangίdy izány tsy mihinana sy tsy mahatelina na dia rano indráy miteté izány
aza mandrίtra ny folo andro ngarangidiny, kanéfa dia tsy maty; efa
nampiharin’Andriamisára tamiko izány sazy izány, ho an’ny zava-tsy ampoizina akóry
momba ny akóho fa tsy mikoko, hono izy, hoy izy tamiko. 573. Ho an’ny zanadráno tena
madίo sy marina Zañaháry no itenenako izány fa tsy ho an’iróny kimihinjakinjaka fotsiny
befahatány ka dia faly amin’izány karazam-pihofihana izány ihány fotsiny monja akóry.
574. Ilaina eo am-pampiharana ny tetipampandrosoana an’i Madagasikára, irény
ianaréo marina Zañaháry irény. 575. Tadidίo fa mivoatra ny Tany sy ny Tarakolombelona.
576. Tsy no hitan’ny Amerikáŋā izáy natáo teo anatrehan’ny fihetsiky ny
Sarivongan’i Masina Marίa iráy tao an-tokontanin’ny Egįlίjy Katolίka Vietįnamiéŋā iráy
tañy Şakįramẽtố-Kaliforįnίa-Etajonίa tañy, nanomboka tamin’ny Alarobίa 16 Nôvãbįra
2005. 577. Niteté Ranomáso Ra, na nitomány Ranomáso Ra iláy sarivongana. 578. Tsy
misy manan-teny hivoasana izány fisehoan-javatra izány ny Manampahaizana Amerikáŋā
rehétra.
579. Raha araka ny telefốŋā avy añy Zapỗỗ, tamin’ny Zomá atoandro 25 Nôvãbįra
2005, tao amin’ny Radiố Antsίva, dia novoñona, hono, i Zaranaiña, ny ho nañίvo ny
fikarohana rehétra momba ny fañafodiny iadiana amin’ny SIDA, atý Madagasikara atý,
miaraka amin’ny Pįrôfesếra Gasy izáy tia na liaña amin’izány. 580. Efa maty moa Rakóto
Ratsimamánga izáy no añisan’ny nitáky izány fiarahamiása izány efa hatramin’ny elabé
tamin’i Zaranaiña.
581. Tsara ny ezaka rehétra izáy atáo satrίa dia efa tsy fantatra intsóny izáy
hiafaran’i Madagasikára; tsy vitan’ny hoe : nataon’ny Solika sy ny Solitány izáy tsy mbola
anañany alóha hatramin’izáo taona 2012 izáo, takalonaiña ny tetipapandrosoana azy, fa dia
nampian’ny JIRAMA kendaroroka ihány koa ka mety ho faty izány fampiharana ny asampampandrosoana an’i Madagasikára izány. 582. Nanapaka mantsy ny JIRAMA, tamin’izány
andro izány, fa ho nampiakariny 70% ny vidin’ny “Aratra” izáy alaina avy aminy.
583. Vita teo mandrakizáy izány rafi-pampandrosoana ny Vahoaka Malagásy
amin’ny ankapobény izány, hoy ny vetsovetson’ny olo-mandálo. 584. Tsy ho zakan’ny
orinása mihίtsy izány vidin’Aratara izány, hoy ny senton’ny olombelona mpitazana. 585.
Hanίry midina mandrakizáy tahaka ny rambonómby ny rafipiaiñan’ny Vahoaka Malagásy,
hoy ny fomba fieritreritry ny Olombelona maro. 586. Mbola afaka hatóky ny fivoaran’ny
fiaiñan’ny Vahoaka Malagásy ihány ve izáho sy ianáo é?
587. Nianjéra tañy Imerina-Imády-Ambositra ny helikôpįtéra izáy nitóndra andRavalomanana Marc Filohampirenéna Malagásy. 588. Tsy nisy niharam-pahavoazana izy
mivády sy ny olona mpiaradίa taminy. 588. Tamin’ny Alahády 20 nôvãbįra indráy tao

1070

amin’ny Toby Fifohazana FLM tao Talatamáty-Ambohibáo, dia nosamborina noho ny
fiadiana maherivaika tratra teny aminy, izáy nentiny nivezivézy nivoaka sy niditra ny
Fiangoñana izáy nisy ny Filohampirenéna Mivády i Yvon Randrianoavy. 589. Mampiahiáhy
ny amin’ny fañambañana fañitelony an’i Marc Ravalomanana izáy mety hitránga indráy, hoy
ny vahoaka, satrίa ny fañitelony matetika dia varomáty foaña hatráñy [jamais deux sans
trois]. 590. Manahirana ny mitóndra vahoaka. 591. Efa mampidi-doza aza matetika
ankehitrίny ny fomba fitantanana ny Tokantráño.
592. Mahafinaritra kosa anéfa, na aiza na aiza ary na amin’ny fotoana inona na
amin’ny fotoana inona, raha ohatra ka ny Mpitóndra izáy nañompañan’ny vahoaka ny
fahefány ary nampindraminy azy, no maháy miveriña amin’ny torohevitra avy amin’ny
solontenan’ny vahoaka, ho an’ny zavatra izáy mikasika sy maházo izány vahoaka izány. 593.
Indro ohatra iráy izáy ahatsapána ny fahendréna izáy nanañan’ny Zanajañaháry iráy izáy no
veloña sy nitóndra vahoaka teto amin’ny Fanjakán’itý “Iláy Nosindámbo” fahίny sy
fahagolantány itý teto, dia i Madagasiára izány. 594. Fady tañy i Boina fahίny sy
fahagolantány, ho an’ny Andriamanjáka “NY MANDÍHY”. 595. Teradáhy anéfa ny
Andriamanjáka. 596. Tsy nanapa-kevitra samiréry izy na dia no afaka nanáo izány aza.
597. Nampiantsoiny ny solontenan’ny vahoakany, dia ry zaréo tandápa sy ry zaréo
mpanolotsaiñy izány. 598. Dia hoy izy : teradáhy aho leirétsy ka dia mba halaláho
amin’izáy ny lalána izáy mandrára ny Andriamanjáka izáy miláza fa tsy maházo mandίhy
izy; mba te-handίhy aho leirétsy noho ny hafaliako fa teradáhy á!
599. Dia teraka tamin’izáy fañalalahana ny lalána momba sy mikasika ny
fahazoan’ny Andriamanjáka mampisého ny hafaliany amin’ny alálan’ny DIHY izáy, ny
Dihin’ny Andriamanjáka izáy antsoina hoe : “ny DIHY KILALAKY”;
- ny Dihy Kilalaky dia anisan’ny Dihy Tena Dihy Vakodrazaña tanteraka
tokóa, ho an’ny Vahoaka Malagásy tsivakivolon’i Madagasikára. 600. Ho an’ny Zanadráno,
dia ny Dihinjañaháry Kilalaky no antsa fandraisana an-dry Zaréo Mpanjáka avy añy i Boina
añy, rehéfa mihofika azy iréo ianaréo.
601. Raha izány rehétra izány no jeréna, dia azo antenaina foaña hatrány hatrány
mandrapiavin’ny farándro ny hery izáy misy sy navelan-Jañaháry ao añatin’ny Vahoaka
Malagásy ao izáy hitantana azy iréo ho añy amin’ny todika sy ny lálam-pampandrosoana.
602. Mino izány ve io ianáo io? 603. Asanáo, fa ho ahy dia Eny, Eny, ary Eny foaña hatrány
hatrány, no ho valiny, holazaiko anáo!
604. Nahitána fiována maro izáy tsy hipódy koa iñy Taona 2005 iñy. 605. Ny
fahapotehan’iláy Kintana Maty izáy tokony ho tamin’iñy voalohandohanny taona 2005 iñy,
no nidonan’ny potipotiny tamin’ny tany, dia niteraka fihotakotahana ho an’ny Pįlanéta sy
Kintana anantapitrisany tañy añáty habakabaka tsy hita fetra tañy. 606. Ho an’ny
Olombelona Manampahaizana Mpikintana rehétra, dia hióva mandrakizáy avy tamin’izány
fihotakotahana izány ny hakitroka sy ny sanda ary ny lanja rehétra ny taratry ny Andon’ny
Lañitra izáy hiatéfa amin’ny olombeloña sy ny zavaboaáry hafan’ny Tany
indrindraindrίndra.
607. Fantatsίka tsara tokóa fa tsingatsirinaiña farany izáy bitika dia bitika tokóa no
manentana ho amin’ny fiována sata ho lahy ao anatin’ny fiforoñan’ny mananaiña rehétra ao.
608. Zavatra bitika sy kely izáy heverina ho tsy dia misy dikany firy, dia mety hitera-bokatra
sy akony goavaña noho ny goavaña, ho an’ny Taranakolombelona izáy mandráy azy;
- mañóva tanteraka ny faminavinána rehétra mikasika ny mahaolombeloña ny
olombeloña ny fipoahan’ny Kintana maty anakiráy, ho an’izáy mpikintana izáy miatehitra
amin’izány.
608. Tsy misy zavaboaáry izáy afaka hikájy ny vokatry ny taratry ny kintana sy
pįlanéta miίsa arίvo sy roa aliña lavitrίsa,-21 000 000 000 000-, ohatra, izáy samy mandéfa
ny tarany hipáka amin’ny olombelona tsirairáy avy. 609. Noho izány dia aléo lavitra ny
vokany izáy trohin’ny tenan’ny olombeloña no itarafana izány. 610. Nomen-Jañaháry
fahasoavambé isίka Malagasin’i Madagasikára ka mahaiza mañararaotra, satrίa dia
añisan’ny olombeloña tena olombeloña marina tokóa isίka Malagasy!
611. Navoaka tamin’ny volana deşãbįra 2005, ny fahitána [découverte scientifique]
izáy heverin’ny olombeloña fa tena goavaña dia goavaña tokóa tañy Etajonian’i Amerίka
tañy. 612. Hitan’ny Pįrôfesếra Cheng sy ny Ekipany ny soratraiña izáy tomponandraikitry ny
Lokombolonkoditry ny zavamananaiña misy sy ny voaáry.
613. Raha araka izány dia tokana ny karazañ’olombeloña. 614. Avy atý Afįrίka
ny Olombeloña dia niély eran’ny Tany, ary dia niovaóva ny volonkodiny arakaraka izáy no
fivoaran’io Tarehitsoratraiña izáy mandóko ny hoditra io.

1071

615. Tsy miláza fiamboniana na firoroñana mihίtsy izány ny Volonkoditra. 616.
Mañontány taiña ny Manampahaizana hoe :
- amin’izáo androntsίka ankehitrίny izáo, dia moa voñona ny hiatrika izány
fahamarinana şiãtifίka izány ve ny olombeloña sy ny zavaboaáry hafa rehétra misy? 617.
Misaotra anáo izaháy Olombeloña Malagásy rehétra, Pįrôfesếra Cheng!
618. Lazaina fa mivoatra ny fiaiñana. 619. Mampalahélo ny maházo anáy Malagásy
ry Andriamanitráy ô! 620. Lazaina fa haongaña indráy koa hono ny Fitondrampanjakána
tamin’izáo taona 2012 izáo. 621. Mireharéha noho izány ny mpanohitra ny Tetezamίta.
622. Malahélo dia tena malahélo tokóa ny ankamaroan’ny vahoaka. 623. Tsy hita intsóny
izáy hiaiñana. 624. Aiza no hitodihana? 625. Misy ve ny atáo hoe : famonjéna eto an-tany
fandalovana eto?
626. Nanatitra ny zanako vavimatóa tañy amin’ny seranampiaramanidina Iváto tañy
aho, tamin’ny Alatsinainy 11 jioláy 2011. 627. Nody tañy Fįrãşa tañy izáy toeram-pilány
ravinahitra izy.
628. Nifanéna tamin’ny renimpianakaviana anakiráy izáy toa tena no vonton’alahélo
tokóa koa aho, tamin’izáy fotoana izáy. 629. I Marίa izáy zanany vavy nateriny teo, dia
tovovávy tsara voatra sy bika aman’endrika tokóa. 630. I Soa no nangatahin’iláy vazáha
antitra ka i Marίa no nanaiky, hoy izy tamiko. 631. Izáy fanekény ho vady an’io vazáha
antitra io izáy,hoy izy, no noheveriny ho no famonjéna ny tenany. 632. Nahavίta soa amatsara ny fianarany tañy Ambohitsaina tañy i Marίa fa tsy nety nahίta asa mihίtsy mba no
azony hameloman-tena teto Madagasikára teto.
633. Zanany tamin’io vazáha antitra io, iny zazalahikély izáy entiny iny, hoy ny
reniny tamiko. 634. Noho io zaza io mihίtsy angámba, no nahazoany taratásy hiondrana
niaraka tamin’ny vadiny, hoy ihány ny reniny. 635. Nolazain-dreniny tamiko fa tsy nananandry zareo ny vola an’antapitrisany ariáry ho vidin’asa, raha toa ka sendra mba nahίta i Marίa.
636. Asa re izáy hanjó anaréo ry tanóra Malagásy é!
657. Naházo famonjéna ny taranaka lahin’ny andriamanjáka anakiráy fahίny sy
fahagolan’ny tany, raha nandálo tañy amináy tañy, tañy Sabótsy Namehana tañy,
tamin’izány andro sy vintana izány. 658. Nifanéna tamin’ny andriambávy mpitóvo farany
izáy no tsara bika tao Namehana tao izy nandrίtra izány andro fandalovany izány. 659.
Nihotakotaka ny lohany. 660. Tsy no hitany intsóny izáy no tiany hasiana ny tenany.
661. Nolalaovin’ny lelany tao anatin’ny voamasom-panahiny tao, ny nono
dongadónga anakiróa izáy nampoiziny ho tena no tsara tsiry tanteraka tokóa hatrány
amin’ny lafatra mihίtsy, teo an-tratran-dRatovovávy. 662. Noho ny havotsána no diso
tafahoatry ny fahatsiarovan-tenany izáy novariana loatra, dia no votsi-bava tsy nahy izy ka
nahavoaka teny nanáo manáo hoe : oadráy izány hasoasoan’ny voasarin-jazany!
663. No raiki-pitίa an’iláy Andriambavin’i Namehana iláy Andriandáhy tanóra ary
dia nampiakatra azy ho renin-janany. 664. Dia avy amin’izány tantára izány no niavin’ny
fitény hoe : mandálo an’i Namehana ve ka tsy hitóndra voasarin-jaza!
665. Ny voasarin-jaza eto, dia miláza sy manóndro ny nonon’ny vehivávy na ny
mpitóvo tanóra vehivávy na ny vehivávy somindrára. 666. Miláza sy manantitrantintra ary
mitóry koa izány tantára izány fa tovovávy mendrika dahólo ny vehivávy somindraran’i
Namehana ka maharaiki-pitia ny lehiláhy rehétra izáy miserana ny Vohitra Masin’i
Namehana.
667. Tsy dia mety loatra kosa anéfa io fomba fitény io, amin’ny lafiny sasany. 668.
Maláza mihίtsy any Andáfy any fa anisan’ny vehivávy farany izáy tsara volonkoditra
indrίndra, hono, ny Tovovávy Malagásy. 668. Tsiriritin’ny lehiláhy vahίny rehétra izy iréo.
669. Ny tohiny kosa no dia tsy mety loatra, satrίa, hoy hono, iréo vahίny iréo -miála tsiny
amin’ny fomba fiteniny hoe aho : quand au cul na raha momba ny vody kosa-, dia anisan’ny
vehivávy farany izáy mora alaina indrίndra, hono, raha mbola mba samy vehivávy koa : ny
Tovovávy Malagásy.
670. Inona no antony izány? 671. Noho ny fahantrána ve? 672. Vokatry ny
fikarohana diso tafahoatra an-dRafamonjéna ve? 673. Any Andáfy any, any Êrốpa any, any
Fįrãşa Renimalála fahίny any, dia diso maláza loatra mantsy, hono, ny fitenenana izáy
manáo manáo hoe : Tovoláhy antitra mandálo any Madagasikára any ve ka tsy hitóndra
vehivávy somindrára amin’izáy ilaina azy tanteraka tokóa mihίtsy!
674. Horaiketin’ny Tantaran’i Madagasikára Mandrakizáy ny fahoriana
tsiroamantány izáy noleferin’ny Tovovávy Malagásy maro tañy Libã tañy. 675. Raha ny
tantaran’iréo tovovávy Malagásy iréo no jerena, dia moa mbola mendrika ny zava-tsoa

1072

momba izáy nambaran’ny Baibóly mikasika azy ve izány Libã izány é? 676. Iza marina io
Firenéna izáy antsoina hoe Libã sy ny vahoakany io, ho an’ny Vahoaka Malagásy?
677. Natáo tañy Libã tañy, tamin’izány andro izány, ny Fihaonambén’ny
Vondron’ny Tany Mitény Fįrãşáy. 678. Tsy naházo nandéha namónjy an’io Lanonambén’ny
Vondron’ny Tany izáy mitény Fįrãşáy io, ny Vahoaka Malagasin’ny Fitondrána
Tetezamίtan’i Andry Nirίna Rajoelina. 679. Anisan’ny Fahatsiarovana mandramáty ho ahy,
momba an’i Libã, izáy zava-nisého izáy.
680. Mandálo ny fiainana eto antány eto. 681. Efa mamaramparana ny ahy aho izáo,
angámba. 682. Tsy misy afa-monina iréry intsóny. 683. Mifampiankina ny Firenéna rehétra.
684. Mifampiankina ny olombelona rehétra. 685. Ampy ve ny famonjéna ara-nofo?
686. Iza no hamónjy antsίka? 687. Andriamanitra, hoy ny Vahoaka Malagásy tia vavaka!
688. Mitóvy hevitra momba an’izány Andriamanitra izány ve ny olombelona rehétra
izáy fototry ny fahalalantsίka ny Baibóly Masina é? 689. Fototra ijoroan’ny finoana izáy
nentiny ho antsίka Malagásy ny Andriamaniny izáy nampianariny antsίka. 690. Tsara ny
mandráy ohatra anakiráy.
Je cite –IFTV- :
“Aucune confession de foi, aucun engagement dans l’Eglise, aucune action humaine
ne peut nous attirer la bienveillance de Dieu : seule sa grâce nous sauve. Aucun dogme,
aucune prédication, aucune confession de foi ne peut nous faire connaître Dieu : seule sa
Parole nous le révèle”.
Ny mety ho dikan’ny heviny :
Tsy misy fiekem-pinoana, tsy misy voády atáo ao am-piangonana, tsy misy asa
vitan’olombelona (afaka) hahazoantsίka ny famindram-pon’Andriamanitra : ny
fahasoavany iréry ihány no (afaka) hamónjy antsίka. Tsy misy teny finoana, tsy misy
toritény, tsy misy fiekem-pinoana (afaka) hampahalála antsίka an’Andriamanitra : Ny
Teniny iréry ihány no afaka hanambára amintsίka ny tsiambaratelony.
691. Mampangovitra ahy alóha ny mamáky an’io fomba fisainana fototra izáy
ijoroan’ny Pįrôteşįtãtişįɱā io. 692. Manahirana ahy, amin’ny mahalombelona ahy, izány hoe
tsy ahafahako hanáo na inona na inona hazoako ny famindrampon’Andriamanitra izány,
satrίa olombelona aho, fa dia ny fahasoavany “araka izáy itiavany azy iréry ihány, no
mahavónjy ka mamónjy ahy”. 693. Efa voalahany sy voatendriny hatrány amboalohany
fotsiny fa ho very aho izány na ho voavónjy.
694. Teny vetavéta sy tsy misy fotony dahólo izány irény toritény fitadiavana valimbavaka sy hitadiavana famindram-po avy amin’Andriamanitra irény. 695. Matóa maházo
valim-bavaka handroaka devóly sy demóny ary şatána sy hanáo izáy lazaina ho fahagagána
aho izány, dia satrίa olon’ny devóly sy ry demóny ary ry şatána izáy miaramίla sy raibén’ny
devóly sy ry şatána ary ry demóny aho.
696. Demóny sy devóly sy şatána niófo sy ninófo ho olombelona aho izány. 697.
Devóly, şatána ary demóny, no manasitrana avy amin’ny anarako fa tsy Andriamanitra Jesóa
Kįrişįtý mihίtsy satrίa tsy afaka hanáo asa na inona na inona, izáy mba hahazoako ny
famindram-pony aho ka hahatónga Azy Andriamanitra Jesóa Kįrişįtý hakansitraka ahy.
698. Tena manahiran-tsaina amin’ny Mahamalagásy ahy ny fehin-kevitra tahaka
an’iréo voalaza eto iréo. 699. Izáo anéfa no tsy azo ialána : fototra tokana sady farany izáy
lehibé indrίndra ijoroan’ny Pįrôteşįtãtişįɱā io fitoriana hoe : ny fahasoavan’Andriamanitra
iréry ihány, no mamónjy, no manavotra io. 700. Ny teôlôzίa kanônikán’ny Pįrôteşįtãtişįɱā,
dia miorina tanteraka amin’ny fivoasana momba an’io andrin’ny fijoroany io. 701. Tena ho
sarotra noho ny sarotra ny fomba fandraisana azy rehéfa izáy ka miditra amin’ny fivoasana
momba ny Egįlίjy Roa ny Zotrazanaharin’ny Pįrôteşįtãtişįɱā.
702. Fa alohan’ny fametrahako ny resaka momba an’iny andininy anakiráy iny
angámba, dia mba tsara ny mahafantatra ny hevitry ny mpamorona anakirain’ny
Pįrôteşįtãtişįɱā mikasika izáy endrikendrik’iláy Andriamanitra izáy atolony antsίka. 703.
Tsy misy izáy tsy miaiky moa fa i Marin Luther no tena atidohabé izáy namolavóla ka
niteraka ny Pįrôteşįtãtişįɱā, ka dia tsara ny mamáky momba azy araka ny fahitán’ny
mpandinika avy amin’ny Antokom-pinoana Pįrôteşįtãtişįɱā ny momba azy ihány.
Je cite –IFTV- :
“”Si Dieu est juste alors que nous sommes pécheurs, sa justice ne fait que nous
condamner. “Je haissais, écrit Marti Luther, ce terme de justice de Dieu. [...] Je haissais
d’autant plus le Dieu juste qui punit les pécheurs”. Hors de lui, “le coeur en rage et
bouleversé”, le moine Martin Luther dresse alors ce violent réquisitoire contre Dieu, qui à sa

1073

manière sonne le glas de la conception d’une justice fondée sur l’idée de rétribution, notion
qui marque en profondeur la théologie médiévale. “Je m’indignais contre ce Dieu nourrissant
secrètement sinon un blasphème, du moins un violent murmure, je disais : comme s’il n’était
pas suffisant que des pécheurs misérables et perdus éternellement par le péché originel soient
accablés de toutes sortes de maux par la loi du Décalogue, pourquoi faut-il que Dieu ajoute
la souffrance à la souffrance et dirige contre nous, même par l’Evangile, sa justice et sa
colère”.
704. Mampihotakotan-tsaina sy mahavéry loha ny fikarohana ny atáo hoe :
famonjéna. 705. Rehéfa tsy voavónjy ny tena, dia very sy ariana ary sazίna noho ny
fahamarinana. 706. Noho ny fahasarotan’ny fahazoana tanteraka an’io fahamarinana io, dia
matetika, no misaintsaim-poana sy mitenitény foana ny olombelona. 707. Tsy miahotra ny
hamadika sy ny hitsipaka ambavafó ny zavatra izáy anton’ny fahatafintohinany izy.
708. Eo anatrehan’izány rehétra izány, dia voatéry misaina sy mandinika ihány ny
tena raha mahatsápa fa olona vahίny no nanolotra ahy Malagásy ny Andriamaniny izáy
nolevilevény sy saika nompaompainy mihίtsy tahaka izáo voasoratra eto ambány eto izáo
aza. 709. Sarotra na toa tena mampiahiáhy tanteraka tokóa mihίtsy ny ho tia ny
Andriamanitra tahaka ny an’itý Martin Luther itý. 710. Toa ataony tahaka ny valalan’alίka
ny Andriamaniny izáy atolony sy toriany amin’ny zanakolombelona! 711. Fa hadikantsίka
ny heviny, dia mba anjaranáo kosa ny manamarina azy amin’ny teny fįrãşáy izáy nakáko
azy. 712. Tahatahaka izáo manaraka eto ambány eto izáo, no mety ho dikadikan’ny heviny.
“Raha ohatra ka marina Andriamanitra, kanéfa mpanóta isίka olombelona, dia
tsy manáo afa-tsy manameloka antsίka olombelona ny fahamarinany. Nankahalaiko sy
nivadihako, hoy i Martin Luther, io finoana ny fahamarinan’Andriamanitra io. [...] Vao
mainka nivadihako sy nankahalaiko kokóa noho izány aza, io Iláy Andriamanitra
marina izáy manasázy sy manameloka ny Olombelona Mpanóta io”.
Teo anatrehan’ny tsy fahafehezany intsóny ny tenany sy ny mahaolombelona
azy, fa no romotry ny hatezerana sy nihotakotaka ny fony, iláy olombelona izáy
nantsoina hoe : “moáŋā” Martin Luther, dia nanáo izáo lahatény faninitsiniana
an’Andriamanitra manaraka izáo, izáy mitóry ihány koa ny fomba sy ny finiavany
hitsipaka tanteraka, ny rafi-pisainam-pahamarina izáy aorina amin’ny valin’asampamonjéna; izány rafi-pisainam-pinoana izáy miorina amin’ny valin’asam-pamonjéna
izány, dia fototra niainan’ny Zotrazanaháry na ny teôlôzίa nandrίtra ny
vaninandron’ny Taona Elanelana Manontólo izáy mbola niainan’izy Martin Luther
ihány koa.
“Tafintohina noho io Andriamanitra io aho, ka mieritreritra tohitra ho Azy
raha tsy ny ompa sy ny teny ratsy, dia ny fimenomenonana farany izáy tsy fanáo
ianáo, ka hoy aho Martin Luther hoe : hoatra ny mbola tsy ampy ny fahitány fa ny
olombelona mpanóta izáy sady efa miaina ao anatin’ny hirifirin’ny ngidin’ny fahoriana
tanteraka no very mandrakizáy noho ny fahotána tamin’ny fototra, dia mbola hizáka
sy hivesatra ihány koa indráy, ny voka-dratsin’ny karazan-doza maro samy hafa noho
ny fisian’ny Didy Folo[n’i Jehóva]; nahoana no mbola ampian’io Andriamanitra io
fahoriana indráy ny fahoriana ary nahoana no afotiny hamély antsίka, amin’ny
alálan’ny Evãzίļā mihίtsy aza, ny fahamarinany sy ny fahatezerany”?
713. Raha ho ahy izáy Malagásy petakorona kanéfa mbola mba mandré varimanitra
ihány, dia tena mahalása fisainana io lahatsoratra io. 714. Miverimberina tsy misy fetra ho
an’i Martin Luther, ny filazána fa voatsipany ka tsy inoany satrίa tena diso tanteraka, ny
fanambarána fa afaka haházo valim-bavaka na valim-pifonana na valin’asam-pankasitrahana
avy amin’i Jesóa Kįrişįtý Andriamanitra, ny olombelona. 715. Ny Pįrôteşįtã vetavéta
fiainana ihány no afaka haházo an’izány. 716. Avy amin’ny devóly sy ry satana ary avy
amin-dry demóny sy ry belijebóba ary ry Lîsifeara no hahazoany an’izány. 717. Raha mbola
Pįrôteşįtã koa izy, dia tsy afaka hanáo asa izáy hahazoany fanakasitrahana mandrakizáy avy
amin’Andriamanitra Jesóa Kįrişįtý.
718. Mazáva kokoa ny fomba filáza azy raha tsorina hoe : tsy hotsaraina na oviana
na oviana noho ny asa vitany teto Antány fandalovana teto, ny olombelona tena Pįrôteşįtã
anakiráy. 719. Inona amin’izáy fotoana izáy no dikan’ny Baibóly sy ny fahamarinany ho
an’ny Pįrôteşįtã iráy? 720. Manan-java-kolazaina ho azy ve ny Evãzίļā? 721. Iza marina i
Martin Luther izáy namoaboaka an’izány?

1074

722. Ny azo lazaina ho valin’izány maimaika moa raha io Lahatsoratr’i Martin
Luther io no jeréna dia izáo : mahatsápa ny mpandinika Pįrôteşįtã rehétra, amin’izáo taona
arίvo fahatélo izáo fa tsy no Pįrôteşįtã mihίtsy i Martin Luther. 723. “Moáŋā” Martin Luther
sandoka tetý ivelany tetý satrίa nanambády izy. 724. Nijanona ho “Moáŋā” Martin Luther
mandrapahafatiny sy ho mandrakizáy tao anatiny tao izy.
725. Noforoniny ho no an’iza áry izány io Antokom-pinoana io? 726. Naházo
anarana avy taminy ve izy? 727. Ny mpandinika Katôlίka rehétra tahaka an-dry Martin
Luther sy ry Masindáhy Thomas d’Aquin, ohatra, dia tena nisého ho nosarotiny dia
nosarotiny mihίtsy momba ny atáo hoe : hevitry ny teny.
728. Tsy mba nanana antony ho nianarana ny tantara sy ny zeogįfίa Malagásy aho.
729. Anisan’ny nianaranáy mafy tokóa ny nantsoina hoe : histoire des Religions, tany
amin’ny kiláşy famaranana. 730. Voaláza áry fa tamin’izány fe-potoana izány dia
nampiharina tokóa ny lalána izáy nanáo manáo hoe : Fanjakána iráy, finoana iráy.
731. Saika novan’ny Egįlίjy Katôlίka Rômáŋā izy io, tamin’ny alálan’ny fahefan’ny
Ãpίra, satrίa nanakantsakana ny fitaran’ny fahefány. 732. Nidrikina sy nitsipaka anéfa ny
mpanjakan’ny fanjakána maro, ka indro atolotro ho anao lahatenin’izy iréo anakiráy izáy
entiko ho anáo momba an’izány.
Je cite - IFTV- :
“Dix-neuf Etas, conduits Philippe de Hesse et Jean de Saxe, refusèrent alors de se
soumettre au décret impérial et rédigèrent une déclaration de protestation. *Nous protestons
devant Dieu, ainsi que devant tous les hommes, que nous ne consentons ni n’adhérons au
décret proposé dans toutes les choses qui sont contraires à Dieu, à sa sainte Parole, à notre
conscience bonne, au salut de nos âmes*”. L’adjectif <<protestant>> fut alors appliqué par
extension à tous les partisans de la Réforme. L’attitude de ces princes contestataires recèle
les deux éléments auxquels nous renvoie l’étymologie même du mot <<protestant>> : le
témoignage (testis en latin), par lequel quelqu’un affirme, reconnaît, confesse ce qu’il sait ou
croit et la contestation (protestari), par laquelle s’exprime une résistance, une critique, une
protestation”.
Izao no mety ho dikan’ny heviny.
“Niίsa sivy ambin’ny folo ny Fanjakana, izáy notarihin’i Philippe de Hesse sy i
Jean de Saxe, no tsy nanaiky ny didimpanjakána navoakan’ny Ãpίra ka nanoratra
taratasim-pandavana.
*Amin’ny
zavatra
rehétra,
dia
lavináy
eo
anatrehan’Andriamanitra ary eo anatrehan’ny Olombelona rehétra, fa sady tsy
hanaiky no tsy hanaraka ny didimpanjakána, izáy manohitra ny
sitrapon’Andriamanitra, izáy manohitra ny Teniny Masina, izáy manohitra ny feon’ny
fieritreretanáy, izáy manohitra ny famonjéna ny fanahináy izaháy*”. Ny mpamaritra
anarana hoe “protestant” dia niantsoana ny olon’ny fanintsiam-pinoana rehétra tsy
nisy avakavaka. Ny fomba fihetsik’iréo mpanjáka mpitrifana iréo, dia mamoaka
vokatra roa izáy mampiláza ho azy amin’izáo amintsίka ny foto-piavian’ny ny teny hoe
: “protestant” : ny fijoroana ho vavolombelona (testis amin’ny fototény latίŋā niaviany)
izáy ahazoan’ny olona iráy manamarina, miaina, mitóry izáy fantany sy inoany, sy ny
fanoherana (protestari), izáy ahafahany maného ny heviny amin’ny fomba fitroarana,
amin’ny fomba faninintsiniana, amin’ny fomba fanoherana”.
733. Ny mpamaritra anarana izáy gasiana fotsiny hoe : Pįrôteşįtã na midίka koa hoe
mandá, dia naitatra ka lasa teny fiantsoana ny olombelona rehétra izáy mpanaraka ny
Antokom-pinoana Vaováo. 734. Voarakitra ao anatin’ny fomba fihetsik’iréo Pįrẽşy Mpandá
iréo, ny singa-kevi-piforoñana ankiróa izáy ahazoantsίka mitaratra ny fiavian’ny teny hoe :
Pįrôteşįtã ka ny teny voalohany dia miláza hoe : vavolombelona; avy amin’ny fijoroan’ny
olona anakiráy ho vavolombelona no anamafisany, no anantitranterany, sy iekeny ny zavatra
izáy fantany sy inoany; ary ny teny faharóa dia ny teny hoe : fandavana izáy fomba
fihetsika anakiráy izáy ahazoan’ny olona mampiófo sy mampivaingana ny fanoherany, ny
faninintsiniany, ny fandavany.
735. Raha io lalána io no tomorina akaiky, dia maro no azo lazaina momba azy.
736. Andáo horaisina ny anakiráy izáy mahakasika indrίndra antsίka Malagasin’i
Madagasikára.
737. Mandrakandroany, dia ny Finoana izáy antsoina hoe : Finoana ijoroan’ny
Egįlίjy Katôlikán’i Ãgįlêtéra na ny Finoana Ãgįlikáŋā, no finoam-Panjakána ho an’ny
Ãgįlίşy. 738. Ny lalána dia niláza fa tsy tokony hahitána Antokom-Pinoana anakiróa samy
hafa, ao anatin’ny Fanjakána anakiráy. 739. Iza marina izány irény olona izáy nitonon-tena

1075

ho Mişiônéra Pįrôteşįtã Ãgįlίşy irény izáy no tonga tatý Madagasikára tatý ka nametraka
sampana na karazam-pinoana anakirain’ny Pįrôteşįtãtişįɱā? 740. Tañy Kebéka-Kanadá tañy
aho, tamin’ny taona 2010; nifanena taminá Amerikáŋā anakiráy izáy no gaga tokóa raha
nahίta ahy. 741. Nivahίny tatý Madagasikára tatý hono izy. 742. Tena mpivavaka bapįtişįta
tahaka ny ankamaroan’ny Amerikáŋā izy.
743. Talohan’ny nandehanany namángy an’i Madagasikára, dia nanontany tsara
momba ny androm-piakarana samy hafan’ny Finoana tsy Katôlίka izy. 744. Anisan’izáy
nataony tao anatin’ny fotoana izáy nandalovany tatý, ny Fiakarana izáy fanáo any
Ankaramaláza. 745. Gaga sy talanjona izy nony tonga tatý Madaagasikára. 746. Nihoatra
lavitra noho izáy rehétra nety ho neritreretiny ny zavatra izáy niainany. 747. Nitéty ny Toby
Efatra izy, dia ny an’i Farihiména, ny an’i Soatanana, ny an’i Manolotrony ary ny
Fiakaran’Ankaramaláza.
748. Mitovitóvy amin’ny an’izáy rehétra nandinika momba ny finoan’ny Malagásy
ny fintina izáy nolazainy tamiko : voajanaháry ho an’ny vahoaka Malagásy ny finoana
an’Andriamanitra Andriananaháry, Zanaháry Mpaháry, hoy izy tamiko. 749. Azo heverina
ho tsy nanómpo afa-tsy Andriamanitra tokana mihίtsy aza, hoy izy, ny Ntaolo Razana
Malagásy. 750. Matóa, hoy ihány izy, manintona ny olona maro any ivelan’i Madagasikára,
ny lafiny Fiakarana rehétra tontosain’ny Fiangonana samy hafa any Madagasikára any, dia
satrίa lasa fisainana dahólo izáy vahίny mahίta ny fihetsika mikasika ny fomba finoan’ny
Vahoaka Malagásy an’Andriamanitry ny Baibóly. 751. Ny ankamaroan’ny Vahίny
mpivavaka, hoy izy tamiko, dia saika sahy miláza avokóa fa toa tena tsy misy ifandraisany
mihίtsy amin’ny Zotrazanaháry fototra, ny tena fiainan’ny Malagásy ny Pįrôteşįtãtişįɱā
amin’ny ankapobény. 752. Tena lasa mpanelanelana eo amin’Andriamanitra sy ny vahoaka
kįrişįtiáŋā, hoy izy, ny rafi-pitondrána Pįrôteşįtãta rehétra any aminaréo any, any
Madagasikára any. 753. Zava-dehibé tokóa no dikan’io fehezan-teny farany io. 754. Noho
io izy io no nahatónga an’i Martin Luther hiláza fa tsy nanorina Egįlίjy na oviana na
oviana izy.
755. Fa avelantsίka eo ny amin’iny. 756. Vizana loatra angámba isίka, ka andáo
hiála sasatra!
-----------------------------------------------------------------------------------Efa voasandratra ho Olontsambatra izy mianadáhy izáy anisan’ny nisehoan’i
Masina Marίa tañy Fatimá. Masếra Lucia dos Santos kosa, dia tsy fantatra fomba
niafarána. Tsy hita faty.
Nanáo ahoana ny fomba mba namarañany ny fiaiñany taorian’ny fisehoan’i
Masina Marίa taminy? Ny mafy indrίndra niaretany, dia ny tsy nahafahany namáky
ho an’Izáo Tontólo Izáo, ny Tsiambaratélo Faahatélo izáy nolazain’i Masina Marίa
taminy. Ny manahirana ny sain’ny olombeloña maro, dia ny tsy mba fampisehoan’i
Masina Marίa zavatra momba an’i Masếra Lucia dos Santos, noho ny zavatra rehétra
nampahóry azy vataña sy fañáhy ka nampiharina taminy noho ny fahatahorana azy,
ary indrindraindrίndra moa, noho ny fahatahorana ny fipoahan’ny Tsiambaratélo
Fahatelon’Izy Masina Marίa ihány. Azon’Izáo Tontólo Izáo antoka fa tsy ho fantatry
vahoaka mandrakizáy ny Votoatin’ny Tsiambaratélo Fahatélon’i Masina Marίa.

Izy mianadahin’i Fatimá.

1076

Teny fahadimy
1. Tsara ny miresaka izáy azo saiñina horesahina rehétra araka izáy itiavana azy. 2.
Ny lava volaña hono lava marina.
3. Fa raha iverenantsίka ny tañy alóha tañy, dia afaka mañontány tena ihány isίka ny
amin’ny hoe : inona no zavatra azo tsapain-táñana izáy ifandraisan’ny Tompo Naháry sy
izáy voaariny? 4. Ao ny maty avy tañy Anosivolakély, nisy ny maty tañy Ankaramaláza,
fahoriana niafára tamin’ny fahafatesana ny an’iréo Dôrįkáşy sasañy namónjy zaika tañy
Mahajánga, tamin’ny taona 2001, izáy nolalovan-javatra ny arabé ka raha niála azy, hono,
ny sôfếra, dia nikodίa ny ôtômôbίļā, araka ny fitateran’ny olona ny zava-nisého tamiko.
5. Tsy devóly mihίtsy iréo zavatra sy hery hita sy nisakana ny fiarakodίa ka niteradoza sy fahafatesana iréo fa inona? 6. Ahitána izány dahólo eran’itý Madagasikara itý.
7. Noharián’Andriamanitra hiara-koniña amintsίka izy irény. 8. Mahatalanjoña fa
olona vao avy nivavaka sy namónjy fivahinianana masina iréto olona maty noraisintsίka ho
no ohatra iréto; tsy manan-kery noho Andriamañitra irény hery rehétra irény.
9. Tsy maίntsy mañontány tena isίka manáo manáo hoe : fa nahoana áry iréo zavatry
ny Fanjakán’ny Mihoa-Maso iréo no manam-pahefana hampifatratra sy hampidóña ny
herim-pamonoany ny vataña hatráñy amin’ny AINTSÍKA tahaka ny basy na ny antsy na ny
bỗba –baomba-? 10. Ny marina dia izáo angáha :
- ny fifandraisantsίka amin’izy iréo sy ny fiarahantsίka miása amin’izy iréo, no
tokony hovolentsίka sy hampaniriantsίka ary hokolokolointsίka mba hiroboróbo ka
hanañantsίka ny soa;
- amin’izáy fotoana izay, dia inoantsίka sy antenaintsίka fa hañámpy antsίka
amin’ny fialána amin’itý fahantrána efa manafotra ny Malagásy itý izy iréo, ao anatin’ny
fahamarinana sy ny fahamasinana tena izy rehéfa avy niása mafy sy tena niása tsara mba
hahazoana ny vokatra tena lafatra amin’ny alálan’ny fanohizana ny dia efa voasoritsoritsίka.
11. Ny manahirana ny mpandaliña kosa anéfa dia izáo, ahoana no fomba
ahafahán’ny heloka vitan’ny zavaboaáry handóto ny fomba fiaiñana ao amin’ny Tompo
Naháry? 12. Ny azo heverina ho anisan’ny valin-teny dia izáo :
- satrίa iráy aiña amin’izy Tompo isίka Kįrişįtiáŋā;
- tsy misy afa-tsy izáy ary izáy iréry ihány, no hahatónga ny fiainan’Izy Tompo
halóto ao amintsίka fa nihinana ny Vatañy sy nisótro ny Ran’Izy Jesóa Kįrişįtý Tompo
isίka tena Kįrişįtiáŋā. 13. Sarotra koa anéfa ny mino fa ho azo tsaraina amin’ny alálan’ny
lalána araka ny fijéry Kįrişįtiáŋā dahólo ny zava-drehétra eto an-tany eto :
- fantatra fa miveriña añy amin’ny hafoañana (néant) izáy zavaboaáry ialán’ny
Tompo Andriamañitra Naháry sy Mitáhy azy;
- ka manáo ahoana sy manáo akóry áry, no fomba fiatraiky ny fahalotoana toy ny
an’ny fanompoan-tsampin’ny fijangajangána, amin’ny Aiña sy amin’ny Fiandrianan’ny
Mpaháry azy iréo ka tena manohina sy mampalahélo Azy Andriamañitra Mpaháry sy
Mpamónjy tanteraka tokóa?
14. Tamin’izány andro izány, dia voatsangan’iréo karána vavy izáy niίsa (600)
eninjáto, tamin’ny taona sy ny vanin’andro nanorenan’izy iréo azy, ho andrim-pitantánana
vondroñolona mpiara-mitoloña sy ho vondron’antokonolona, ny fivarotan-tena izáy nanjáry
fandraharahána tsotra tahaka ny famokaram-bola hafa, toy ny banky na ny orinasampiantohana samy hafa misy sy iaiñana eto an-tany eto, hatramin’izáy ka hatramin’izáo;
- samy manaña ny heviny momba izány fisehoan-javatra somáry tena manaitra dia
manaitra tokóa izány ny olombelona rehétra afaka hisaiña sy handinika. 15. Toa fanompoantsampy lasa andrim-pitantánana antókon’olona hahazoana fahefána no fijeréna azy eo
amin’ny lafiny todika Kįrişįtiáŋā,
- fanompon-tsampy-haratsiana voarafitra ho rafi-piharian-karéna ka nivadika sy
niófo ho rafi-pamokarana vola-vody-voñinahitra iláy fikambanana.
16. Fantatra mazáva tsara áry izáo fa misy ary mijóro izány fikambanana
izány ankehitrίny;
- manaña ny heriny tanteraka izy;
- efa mivoatra sy mirobona ary mitobaka ivelañin’ny Firenéna Karána izáy nipoirany
ny herin’ny tandindon’iláy fikambanana, tañy amin’ny taona 2001 tañy ho añy. 17. Misy
mpivarotena sy toerana ary traño fivarotan-tenan’olombeloña vehivávy dahólo manerana ny
tany sy ny faritra ary ny firenéna izáy osaosam-pivelomana, eto ambonin’itý tanintsίka soa
sy mahafinaritra itý eto.

1077

18. Ny tena nankatóa io fikambanana io voalohany tsy tamim-pihambahambána, eo
amin’ny lafiny araka ny lalána voatéfy sy voasedran’olombelona, dia ny olon’ny tany
mandróso, amin’ny alálan’ny Fahafahána sy ny Zo mahaolona ny olombelona, hono. 19.
Tena fantatra dia fantatra anéfa fa sarotra ny handráy ny hevitra fa dia voaforoña ho vataña
fotsiny monja ihañy ny olombelona,
- ka voatéry hosaiñina amin’ny alálan’ny nofo sy ny fampiofoana ary ny
fampinofoana araka ny lafiny vataña samy iréry ny momba azy olombelona rehétra rehétra,
- ka ahafahana mitóry fa dia rariny sy hitsiny satrίa zon’izy iréo noho ny fahafahana,
ny fanorenana oriñasambarotra-Fivarotan-tena;
- tsy tokony havahana amin’izány kosa ve ny fañomezan-kasina sy voñinahitra ny
zavatra hafa mahaίzy azy ny olombelona izáy tsy ho áry ho hita maso na ho azo tsapaintáñana dahólo toy ny FAÑAHINY araka izáy efa no hitantsίka sy iainantsίka?
20. Ny fiarahamoniña izáy tsy tomombana satrίa fehezin’ny vola-vody-voñinahitra
ka noporofoin’ny akom-pampiharana ratsiny samy hafa toy ny famotehana ny Amerikáŋā
tamin’ny Talata 11 şepįtãbįra 2001 sy toy ny fifamonoana tsy misy fitsaharana ao anatin’ny
tokontány nilalaovan-dRajesóa Kįrişįtý ao Paleşįtίŋā ao, no antony sy mahatónga izáo
zava-doza rehétra iainantsίka izáo, hoy ny valin-tenin’ny olona maro. 21. No taitra tokóa
moa, rehéfa olona nisaiña, tamin’irény famonoana nahatsiravina irény izáy niáko tamin’ny
fiharian-karen’ny Firenéna rehétra teto ambonin’ny tany teto sy tamin’ny fampiasam-bola
iraisam-pirenéna samy hafa mihίtsy aza, fa inona moa ny zavatra saiñina sy atáo hoe : vola?
22. Iréto áry misy endrika telon’ny vola izáy fototra mahaizány azy;
- ekén’ny olombelona rehétra misaiña áry fa ny vola dia :
- fitaovana enti-manakálo - moyen de changes -;
- fitaovana enti-mitahίry haréna -moyen de thésaurisation : épargne,…,-;
- fitaovana enti-manongóa haréna -moyen d’accumulation-.
23. Hatramin’ny fahagolan-tany no efa nahatsápa ny olombeloña fa tsy maίntsy
mifaneraséra izy vao afa-miaiña. 24. Tsapany hatrány amboalohany ihány koa fa tsy mitóvy
talénta [talẽta] izy iréo ka tsy maίntsy mifanakálo zava-bita sy zavatra ilaina. 25. Hatréo dia
tena nihasarotra ny fifandraisana satrίa tsy sahála ny zavatra noresahina : ao ny nanaña
omby amam-biby fiómpy, ao ny naháy nanéfy, ao ny naháy nandráry, …, sy ny sisa tsy áry
ho voatañίsa.
26. Noho ny fahendréna sy ny fahakingan-tsaiña navelan-Jañaháry tao amin’izy
iréo, dia nitády avy hatráñy izáy zava-tokana ho no azo ifañarahana eo amin’ny
fifanakalozana Izy Olombeloña. 27. Ny mpanenona nitády omby, ny mpanéfy nitády vary,
ny mpanivana volaména nitády saháfa;
- nisañáka toy ny gisaláhy very vavy ny olona teo am-pandinihana izáy tokony ho
no izy, teo amin’ny lafiny fañatrehany ny fampitovitovizana sy ny fandanjalanjána ny
sandan’ny zavatra fanjίfa samy hafa sy ny an’ny fihaizavatra izáy samy manaña ny endriñy
mahaίzy azy iréo avokóa satrίa nateraky ny haίtao farany izáy raitry ny şiããşy sy ny tekįnίka
izáy tena efa mihavoafehiny tanteraka tokóa.
28. Araka ny fantatra, eo amin’ny tantára, dia ny akorandriaka no be mpampiása
fahίny. 29. No mora mantsy ny fifamezivezéna amin’ny alálan’ny Rano raha niohatra
amin’ny an’ny An-Tanéty, ka izáy angámba no nahitána akorandriaka teo amin’ny
fifanakalozana.
30. Ohatra : omby iráy natakálo trondro. 31. Noferana izáy akorandriaka tokotokony
ho no sandan’ny trondro iráy.
32. Novatovatoina izáy isan’ny trondro sahazan’ny omby, ary dia arakaraka izáy, ny
isan’ny akorandriaka natakálo ny omby. 33. Ny zava-dehibé dia izáo :
- tsy trondro intsóny no noména ho takalon’ny omby fa ny sandan’ny omby
amin’ny alálan’ny akorandriaka. 34. Lasa fitaovana goavambé ho entina mifanakálo ny
Akorandriaka.
35. Vetivéty foaña, dia nosoloina volaména ny akorandriaka, nefa noho ny
fitsitsiana sy ny fahasarotan’ny fahitána azy, dia nanjáry ny volafótsy no nibahaña sy lasa
tompon-toerana teo amin’ny sandam-pifanakalozan-javatra fanjίfa. 36. Noho ny fihamaroana
tsy tambo isaina intsonin’ny karazan’ny entana izáy tsy maίntsy nilaina andavanándro anéfa,
dia tsy naharaka ihány koa ny volafótsy, hany ka ny volataratásy izáy antsoina amin’ny
teny latίŋā hoe : fiducia na fahatokisana, no nifatrarana farany.
37. Tsy manan-tsandany mihoatra ny taratásy hafa iñy izy iñy -fiducia- fa noho ny
fifampitokisana tamin’ny fifanekéna hoe :

1078

- tsy taratásy intsóny io taratásy io fa volataratásy, no nahalása azy ho nanan-danja
ka navadika ho fitaovam-pifanakalozana;
- tsy misy antony izány, raha ny marina, ny atáo hoe : vola, fa ny teny, amin’ny
alálan’ny fifanekéna, no vola, ka azo ny olombelona atáo, satria fahefány, ny mañovaóva
ny sandany, amin’ny alálan’izány teny izány, arakaraka izáy fañandroana manéndry ny
toñonándro mahaméty izány fañovaovan-tsanda izány;
- mióva isan’ora aza (toñonándro) araka ny teny ifanaovana, ny sandan’ny vola
iráy. 38. Eto ambonin’itý tany itý eto, raha ny fandini-dry zaréo manampahaizana azy, dia
tsy misy fianarana sarotra tahaka ny fianarana momba ny vola [monnaie].
39. Tatý aoriana anéfa dia nióva endrika aman-tsata ny vola. 40. Nanjáry tonga dia
no tsapan’ny olombeloña avy hatráñy amboalohany :
- fa moramóra kokóa ny milaláo ny vola noho ny zavatra atakálo toy ny traño, ny
tany,… ;
- nisy fotoana tañy Êrôôpa tañy izáy ny şigára no nekéna ho vola, hany ka saika lasa
adála dahólo ny olombeloña mpifóka şigára rehétra.
41. Tsara kokóa ny mitahίry vola noho ny miómpy omby, ohatra. 42. Tsy mba
matin’ny aretina ny vola.
43. Eny ambóny latabatra fotsiny, dia efa azo atongóa ary azo atongóa hatráñy
amin’ny Faritra Tsy Voafetra araka izáy itiavana azy ny vola –fiducia-, ka lasa harembé.
44. Ny niafarány dia iláy fitaovana natáo handrindrána ny takálo indráy, -dia ny vola–
fiducia-, no nanjáry nivadika ho entam-barotra toy ny entam-barotra rehétra, hany ka
tadiavina toy ny andriamañitra latsaka an-tany Ravóla;
- lasa loharanon’ny heloka sy ny hatsarána rehétra eto an-tany eto ny vola -fiducia-.
45. Na i Jesóa Kįrişįtý aza, dia efa nanafatrafatra hoe :
- tsy afaka ny hanómpo tompo roa ianaréo, dia :
- [1.] Izy Tompo Mpaháry sy Mpitáhy ary Mpamónjy Jesóa Kįrişįtý ary
Andriamañitra Tįrinité Masina,
- sy [2.] ny tompo vola-vody-voñinahitra. 46. Ka inona amin’izáy áry ny atáo hoe :
sampy? 47. Moa rehéfa haratsiana ve dia sampy? 48. Inona no atáo hoe : haratsiana?
49. Voalazantsίka tañy aloha tañy fa ho an’ny Soratra Masina, dia ny fisian’ny lalána
no niteraka ny heloka. 50. Ao anatin’ny sampy ny heloka sy ny haratsiana, ka haratsiana
mitóhy sa haratsiana voatsangana ho rafitra ve izány no atáo hoe : sampy?
51. Ho an’ny olona tsy Kįrişįtiáŋā, dia tsy misy ve izány, izány zavatra izáy antsoina
sy atáo hoe : sampy izány? 52. Misy ve ny sampy satrίa Kįrişįtiáŋā izáho sy io ianáo io? 53.
Voafaritra amin’ny alálan’ny fisian-javatra hafa ny sampy raha araka izáy fomba fisehony
eto; eto dia toa ny fisian’ny Finoana Kįrişįtiáŋā na Şįlámo koa, ohatra, no tompompamaritana izány finoana ny sampy izány.
54. Ny añarana fotsiny dia efa miláza ny fiatombohany. 55. Avy amin’i Jesóa
Kįrişįty na i Allah iréo finoana iréo. 56. Ny fanompoana zavatra hafa araka izány ka
anokanana ny fo sy ny fisaiñana amam-pañáhy, izány hoe :
- ny fanokanana ny mahaolombelona manontólo ny tena, amin’io zavatra tompoina
io, mihoatra na farafaharatsiny aháy, mitóvy amin’ny fanompoana an’i Jesóa Kįrişįtý sy
Andriamanitra Tįrinité Masina na i Allah, dia fanompoan-tsamy avokóa;
- izány fampitovizana zo sy hasina an’iláy zavatra tompoina amin’Izy Jesóa Kįrişįtý
Andriamañitra izány na amin’izy Andriamanitra Allah, dia tena fanompon-tsampy tokóa;
- hany ka mety hanahirana ny olona maro amintsίka ny fampiharana izány rafipandinihana izány, amin’ny Finoana na amin’ny Egįlίzy sy ny Finoana Mîjîlįmáŋā izáy
miófo ao anatin’ny Môşįké arahintsίka, ohatra.
57. Araka ny fantatsίka koa, dia misy fari-pisaiñana telo azo iresahana ny zavatra
rehétra iaiñana dia :
- ny rafi-pisainana dingaña omaña tainombivávy,
- ny an’ny dingaña omaña olombeloña,
- ary ny an’ny dingaña omaña Jesóa Kįrişįty na ny an’ny dingaña omaña Allah.
58. Misy koa fomba fandinika tsotra dia tsotra izáy ahazoantsίka manakatra araka izáy
azontsίka atáo momba ny mety ho fitaran’ny saiña sy ny eritreritra ary ny fañáhy, eo
amin’ny mahaolona antsίka. 59. Raisintsίka ho ohatra iréto zavatra telo iréto dia : ny
manañásy, ny voasáry, ny akóndro. 60. Inona no mety ho fitarana farany izáy ambóny
indrίndra hidoñan’ny : MANAÑASY, VOASARY, AKÓNDRO?

1079

61. Tandrémo mba tsy horaisina ho zavatra hafa, afa-tsy ny manaotáo hoe : fomba
na rafitra fanitaram-pisaiñana fotsiny no itondráko azy eto satrίa tena saro-pady loatra ny
zavatra izáy entina hosaiñintsίka eto;
- azonáo lazaina avy hatráñy hoe : diso io ohatra io fa marina na farafaharatsiny aháy
mba mety ho azo raisina ho metiméty kosa angámba ny hevitra tiany hapitaina. 62. Ny
fanitarana faratampony ho an’iréo zavatra telo voalazantsίka iréo, dia ny seha-pitarana hoe :
VOANKÁZO. 63. Tadidίo fa rafi-pisainana ihány itý ohatrohatra itý ãã!
64. Raha ohatra izány ka tsy misy :
- afa-tsy manañásy iréry ihány no manίry ka mandrakotra ny tany iráy, dia afaka
miláza ianáo fa feno voankázo io tany io;
- afa-tsy voasáry iréry ihány no manίry ka mandrakotra ny tany iráy, dia afaka
miláza ianáo fa feno voankázo io tany io;
- afa-tsy akóndro iréry ihány no manίry ka mandrakotra ny tany iráy, dia afaka
miláza ianáo fa feno voankázo io tany io. 65. Afaka mitény izáho sy ianáo fa ny fanitarana
farany ambóny indrίndra hatráñy amin’ny tsy voafétra momba ny anarana hoe :
- manañásy dia VOANKÁZO; ny manañásy dia tsy inona tsy akóry fa voankázo;
- voasáry dia VOANKÁZO; ny voasáry dia tsy inona tsy akóry fa voankázo;
- akóndro dia VOANKÁZO; ny akóndro dia tsy inona tsy akóry fa voankázo;
- tsy misy afaka hitatra mihoatra ny mahavoankázo azy avy iréo voanjava-pihinana
telo iréo, ary ZON’IZY IRÉO TSIRAIRÁY AVY NY HITATRA HO VOANKÁZO
MANONTÓLO SADY FENO TANTERAKA.
66. Aoka ho tony tsara ny loha fa hiresaka momba ny TĮRINITÉ MASINA isίka
izáy MIŞĮTÉRY LEHIBÉ INDRÍNDRA iainantsika olombelona Malagásy Kįrişįtiáŋā
Katôlίka Rômáŋā. 67. Hoy ny finoantsίka azy hoe :
- ANDRIAMAÑITRA TOKANA, FISIANA [OLONA] – TELO; Izy io
Andriamañitra Tokana FISIANA TELO io anéfa dia samy ANDRIAMAÑITRA FENO
tanteraka TSIRAIRÁY AVY, izány hoe :
- Andriamañitra RAY dia ANDRIAMAÑITRA FENO ary tsy afaka ny hitatra ka
hihoatra ny Mahandriamañitra feno AZY Izy;
- Andriamañitra ZANAKA DIA ANDRIAMAÑITRA FENO ary tsy afaka ny
hitatra ka hihoatra ny Mahandriamañitra feno AZY Izy;
- Andriamañitra FANÁHY MASINA dia ANDRIAMAÑITRA FENO ary tsy
afaka ny hitatra ka hihoatra ny Mahandriamañitra feno AZY Izy.
68. Izáo ihány koa anéfa, raha ampifañampiana iréo fisiana-zavatra telo hita tetsy
ambóny tetsy iréo, dia tsy hivály afa-tsy amin’ny endriñy tokana ihány :
MANAÑÁSY + VOASÁRY + AKÓNDRO;
- {tsy hisy valiny io}. 69. Manam-baliny kosa anéfa io izy io raha amin’ny
alálan’ny AÑARAM-PITARANY FENO no itondrantsika azy, izány hoe : amin’ny
añarana hoe : VOANKÁZO. 70. Ny voankázo dia tsy afaka hitatra mihoatra ny
mahavoankázo azy, noho izány : voankázo (akóndro) + voankázo (manañásy) + voankázo
(voasáry) = voankázo {akóndro + voasáry + manañásy} = voankázo.
71. Ary satrίa matávy tapaka ny fisaiñana mahaolombeloña, eo amin’ny ohatrohatra
rehétra lazainy, dia nilaiko mba hitarihana anáo mpamáky ahy fotsiny hisaiña ny mahazávadehibé ny TĮRINITÉ MASINA Andriamañitra itý ohatra soratako ho anáo itý. 72.
ANDRIAMAÑITRA TOKANA NY FISIANA –[olona]- TELO, NEFA DIA SAMY
ANDRIAMAÑITRA FENO TANTERAKA IRÉO IZY TELO TSIRAIRÁY AVY
IRÉO. 73. Raha tahaka izáy ny foto-pandinihana itarihako anáo, dia manáo ahoana kosa ny
fomba azo isaiñana azy?
74. Mbola fomba telo ihány koa no azo isaiñana ny zava-misého rehétra, eo amin’ny
Tontólo iaiñan’ny olombelona. 75. Satrίa :
- voafaritra noho ny mahaolombeloña anáo dahólo ny tontolonáo, fa izáy no efa
isaiñanáo azy, ka « ho anáo », dia tsy afaka ny ho misy, ny zavatra iráy izáy tsy
fantatráo,
- izány hoe : tsy misy ho anáo ny voasáry raha tsy efa no hitanáo sy no fantatráo
amin’ny alálan’ny fañomezanáo añarana azy izy, ka noho izány :
- ny zavatra tsy azonáo oména añarana, dia naman’ny tsy misy ho anáo satrίa tsy
fantatráo. 76. Maro ny olon’ny tanintsίka no tsy mahafantatra fa efa ela no
nahatongavan’ny olona tañy amin’ny volana tañy, noho izány dia tsy misy ny
fahamarinan’izány dia sy sidiña tañy amin’ny volana tañy izány ho azy iréo.

1080

77. Tsy misy mihίtsy izány atáo hoe : akóndro izány, ho an’ny olona izáy tsy mbola
nahίta izány akóndro izány, ka afaka mañomé azy izány añarana atáo hoe akóndro izány izy
iréo; itý fañomezana anarana itý izáy porofon’ny fisiana sy fiatombohan’ny fisiana, toy
ny hoe : zavatra tsy fantatra ho misy dia noména añarana dia lasa misy, no ataon’ny
olona añy amin’ny fiarahamoniña sasañy hafa hoe : manáo batémy;
- ary tena ampiharina tokóa izány fomba fisaiñana izány satrίa raha handéha
hitaingina fiaramanidiña voalohany ianáo, dia atáo batémin’ny habakabaka na baptême
de l’air-;
- raha handéha hiády voalohany ny miaramίla, dia atáo batémin’ny afo;
- mitóry ary mañantitrantitra amin’ny endriñy rehétra ny tsy maίntsy fisian’ny
fifandraisan’ny zavaboaarin’Andriamañitra misy sy miaiña izány rehétra izány, izány hoe :
- ny fisiana dia fañomezana añarana;
- ny fisiana dia fañomezana sy famoroñana TENY;
- ny fisiana dia fanaovana batémy.
78. Nitarika sy nahatónga ny olombelona hifaneraséra izány; mitarika sy mahatónga
ny fianarana sy ny fañabeazana ho fototry ny fiaiñana mahaolombelona izány; nitarika sy
nahatónga ny Ntaolo Malagásy hendry dia tena hendry ho nanáo manáo hoe izány : NY
HEVITRA TSY AZO TSY AMIN’NY OLOMBELOÑA. 79. Vokatry ny fiarahamoniñáo
ve ianáo?
80. Teraka araka ny lalána voajañaháry ho soa ve ianáo fa ny tontolonáo no
mamolavóla sy nañabé anáo ho ratsy? 81. Nitera-bataña fa tsy niteraka fañáhy tokóa ve ny
Ray sy ny Renináo, araka izány rafi-pisaiñana Malagásy tena laliña sady tena feno
fahendréna izány?
82. Hoy ny hevitra izáy notovozina tao amin’i Masindáhy Pôly :
- Raha ny tainómby vavy aza heverinaréo ho mandίo anaréo, dia indrίndra moa fa ny
Ran’izy Jesóa Kįrişįtý izáy hany Tokana Tena Andriamanitra,…,. 84. Tsy nañameloka na
oviana na oviana ny raokándro izáy entina mikarakára ny tena i Masindáhy Pôly, fa iréo
mpanómpo sampy mitóvy zo sy hasina amin’ny alίka sy ny saka ary ny kisóa mihinan-tay,
no mañameloka befahatány ny olona toa an-dry Rakoto Ratsimamánga sy ny mpitaiza
ary ny olona mpiangály ny Raokándro Malagásy hafa tsy tambo isaina koa, izáy mampiása
raokándro mba hañampiana ny mpiara-beloña aminy. 85. Mampalahélo sy mahasoréna ary
tena mahasosotra izány fisian’ny Gasy mpihatsaravelatsίhy Kįrişįtiáŋā izáy mitoñon-tena ho
ambóny noho i Masindáhy Pôly izány!
86. Avy amin’izáy rafi-pisainana tongalafatr’i Masindáhy Pôly izáy no
isintonantsίka ny rafi-pisaim-pampiharantsίka izáy tiantsίka hofakafakaina, izány hoe : misy
dingaña telo fampiharana izáy ekén’i Masindáhy Pôly, eo amin’ny rafipisainana
Mahamalagásy Kįrişįtiáŋā antsίka Gasy. 87. Iréto avy iréo dingaña telo iréo dia :
- ny dingaña omaña tainombivávy na ny dingaña omaña mahabίby; izány hoe : ny
rafi-pisaiñana mahabίby na araka izáy voalazan’ny lalána voajanaháry; na ny dingaña omaña
izáy manaraka ny lalána miféhy ny nofo koa angámba no metiméty kokóa hilazána azy;
- ny dingaña omaña mahaolombelona na ny rafi-pisaiñana mahaolombelona;
- ny dingaña omaña Jesóa Kįrişįtý na dingaña omaña Zañaháry na ny dingaña
omaña rafi-pisaiñana mahakįrişįtiáŋā.
88. Anjaranáo amin’izáy izány :
- no misaiña sy mandamina ary manangana ny rafi-pisaiñana sahazanáo araka izáy
voalazantsίka izáy, raha ohatra ka mandálo ny lohanáo ka ankasitrahanáo izány fomba
fihevitra sy fijéry izány;
- raha ohatra áry moa, araka izány, ka heverináo ho misy mañendrika anáo ny
ampahany amin’izáy voalazako, dia izáho RADANIELINA Ignace Marie Julien, tato
anatin’itý Lahaporontáfa itý tato,
- ka mba no azoazonáo koa ny fomba fandiniko,
- dia tsy misy azoko atáo anáo intsóny afa-tsy ny manáo anáo hoe : arahába soa
arahába tsara. 89. Manahirana ny fieritreritana izáy famotopotorana momba sy mikasika ny
tena izáy, satrίa dia ny fototra mahaolona anáo tanteraka no ho saiñináo amin’ny dingaña
omaña samy hafa toy ny an’ny dingaña omaña mahabίby anáo, ohatra.
90. Azonáo ekéna amin’izáy dingaña izáy ny hoe : nify efai-nify. 91. Mety tsy ho
azonáo dinihina akóry eo amin’ny rafi-pisaiñan’ny dingaña omaña mahaolombelona kosa
angámba anéfa izány, satrίa araka ny lalána izáy voavolavóla sy voatefin’ny olombelona dia
tsy manam-pahefána amin’ny aiñ’olombeloña toa anáo ianáo.

1081

92. Ho hafaháfa noho izány indráy aza ny mety ho heviny, raha añy amin’ny
rafipisainan’ny Dingaña omaña Jesóa Kįrişįtý na ny dingaña omaña Zañaháry na ny dingaña
omaña mahakįrişįtiáŋā ihány koa, no iaferana, araka ny teny manáo manáo hoe :
- « Ahy iréry ny famaliana »,
- na dia fantatra izáo aza fa no sahin’ny olona izáy toa ahy sy tahaka io ianáo io
ny nandóro olombelona maromáro tanatin’ny trano iráy tañy Manandriana-Ambositra
tañy nandritra ny volana ôkįtôbįra taona 2003, dia tsy maházo misendoatra diso
tafahoatra mba ho valifáty ianáo; tena mahasosotra. 93. Ohatra tsotra mikasika ny fomba
izáy tokony hampiasaina ny famakafakána sy ny rafi-pandaliñana voasoratro, no lazaiko
amináo eto, fa tsy hisy hahasólo anáo sy ny tontolonáo mihίtsy akóry momba ny
fampiharana ny fandaharana efa voatokana hiaiñanáo izáy novolavolain’ny tontolonáo. 94.
Manahirana ny hieritreritra fa ho azo tsaraina sy saiñina amin’ny alálan’ny rafi-pisaiñana
mahakįrişįtiáŋā dahólo na amin’ny alaalan’ny finoana mahaşįlámo dahólo ny zava-drehétra,
- izány hoe : dia ny mahakįrişįtiáŋā sy ny mahaşįlámo ary ny fomba fisaiñany sy ny
fomba fiaiñany iréry ihány no heverina fa tena fototry ny fahamarinana rehétra
mahaolombeloña ny olombeloña eto ambonin’itý Pįlanéta Tany itý eto, amin’izáy fotoana
izáy;
- fantatra anéfa, ohatra, fa mety hisy fifandisoana ny fitsarána na dia eo amin’ny
samy Kįrişįtiáŋā aza momba ny fanambadiana, ny fanalan-jaza, …;
- mitatra hatrány amin’ny tsy voafetra izány fahasamihafána izány rehéfa ohatra
isίka ka mifampitáha :
- amin’ny seha-pinoana na amin’ny seha-ponenana hafa toy ny seha-piaiñana
Mahabodişįta na amin’ny seha-piaiñana Mahaşįlámo Mîjîlįmáŋā na amin’ny seha-piaiñan’ny
lalána şiãtifίka izáy mañizingiziña ho tena rariny ny fivadian’ny olombelona samy lahy sy ny
olombeloña samy vavy izáy samy lavin’ny fisaiñana mahakįrişįtiáŋā sy mahaşįlámo, …,;
- tsapa amin’izány fa tena manaña ny zo sy ny hasina tena mahaίzy azy tanteraka
tokóa Raolombeloña.
95. Efa hatráñy amin’ny añaliny taona maro talohan’i Jesóa Kįrişįtý, no efa nahitána
fiarahamoniña tena lafatra sady mahavariana tañy amin’ny Tany sy ny Firenéna Sinóa tañy,
ohatra. 96. Iréo fikarohana azo antoka rehétra dia mañamarina izány :
- efa tañy amin’ny efatra aliña taona talohan’i Jesóa Kįrişįtý farafaharatsiny aháy, no
efa nisy foto-piaiñana mahaolombelona tena no tsara tokóa tañy amin’ny faritra maro
sasan’itý tanintsίka olombelona itý tañy;
- efa hatrány amin’ny fito na valo tapitrisa taona mahéry talohan’ny niavian’i Jesóa
Kįrişįtý, no ekén’ny olombeloña ny fisian’ny taolambalon’olombeloña tañy amin’ny faritra
sasany tañy amin’ny Kỗtinããta Afįrikáŋā tañy :
- tao amin’ny Kỗtinããta Afįrikáŋā, raha ny fahamarinana rehétra misy hatramin’izáo
fiatombohan’ny taona arίvo fahatélo izáo alóha, no nipoiran’ny tarana-janak’olombeloña.
97. Tsy azo inoana ny tsy fisian’ny lalána izáy nifampifehezan’izy iréo, tamin’izány
andro niaiñan’iréo olombeloña iréo izány. 98. Nanáo ahoana ny fomba fitsarán’iréo mponiña
olombeloña iréo ny tsara sy ny ratsy teo afovoan’izy iréo, tamin’izáy fotoana izáy, ka iza no
voatsára ho no mpanómpo sampy sy tsy ho no mpanómpo sampy, tamin’izy irény,
nandrίtra izány vaninándro nisian’izy iréo teto ambonin’itý tany itý teto izány?
99. Añaliñy taona be dia be, taorian’izány fiarahamonin’olona nivoatra hatráñy izáy
nahitána sehom-piarahamoniña tena efa no tsara izány, vao mba hita ho no azo antoka ny
tantaran-drazantsίka Malagásy, izány hoe : tatý amin’ny taonjáto fahadimy ambin’ny folo
taorian’i Jesóa Kįrişįtý tatý. 100. Tantarandrazaña tena mahafinaritra izáy mañamporófo ny
fisiantsίka Malagásy izány tantára izáy lazaintsίka eto izány;
- toy ny mampahonéna kosa anéfa itý izy itý satrίa hoatra ny tsy mba manintona firy
ny fo amam-pisaiñan’ny tañóra Malagásy maro ankehitrίny ny Tantarandrazañy :
- tsy inona izány tantára tiako hambára izány fa ny fomba sy ny antony mahatónga
ahy sy ianáo hanaña teny izáy tsy hafa fa ny Teny Malagásy.
101. Raha fintiñina dia izáo no azontsίka lazaina sy tazonina mba ho fialambolináo :
- na hitatra ho anantapitrisany isány aza ny manañásy, ny akóndro ary ny voasáry,
dia mijanona ho VOANKÁZO TOKANA iréry ihány izy iréo, eo amin’ny mahazavapihinana azy iréo, izáy antony namoroñan’ny Naháry azy iréo;
- tsy ho ANDRIAMAÑITRA TELO NY ANDRIAMAÑITRA RAY SY NY
ANDRIAMAÑITRA ZANAKA SY NY ANDRIAMAÑITRA FAÑÁHY MASINA, fa
dia mijanona ho ANDRIAMAÑITRA TOKANA IHÁNY foaña hatráñy na dia SAMY

1082

ANDRIAMAÑITRA FENO AZA IZY IRÉO TSIRAIRÁY AVY amin’ny
MAHANDRIAMAÑITRA azy iréo;
- ny rafi-pisaiñana dingaña omaña tainombivávy, raha itarina dia manéry ny olona
hijéry ny tontolony amin’ny maso mahabiby ny olombeloña izáy TSY BIBY,
IVELAÑIN’NY NOFONY IRÉRY IHÁNY, ka antsoina amin’ny teny sy ny añarana izáy
manahirankirana manáo manáo hoe : biby misaiña;
- ny rafi-pisaiñana dingaña omaña olombelona, raha itarina, dia manéry ny
olombeloña hiavaka amin’ny zava-boaáry hafa rehétra ka hitóndra azy hiaiña izáy zavatra
rehétra mitránga amin’ny alálan’ny fototra mahaolombeloña ny olombeloña;
- ny rafi-pisainana Jesóa Kįrişįtý na ny rafi-piaiñana mahakįrişįtiáŋā dia mitáky
amin’ny olombeloña fihoirana izáy hañámpy azy hanakatra ny fiaiñana Mahandriamañitra
ny olombeloña, dia ny olombeloña izáy mitóvy taréhy sy endrika amin’izy
ANDRIAMAÑITRA Mpaháry sy Mpitáhy, araka ny teny manáo manáo hoe : aoka ho
lafatra toy ny Rainaréo ianaréo;
- nomen’ny Egįlίjy Katôlίka Rômáŋā indróa nisésy ny Şakįramẽtan’ny
Fañosorana Farany [extrême onction] i Pinochet izáy olona maimbon’ny heloka tsy
hita isa teo imason’ny Mahaolombeloña ny Olombeloña talohan’ny Fahafatesany .
102. Fantatra tsara koa anéfa fa ao anatin’ny vatañ’io olombeloña izáy tonga lafatra
ara-piforoñana noho ny zavaboaáry hafa rehétra io :
- dia misy tranon-tay sy tranon’amany, ohatra,
- mba hiatotán’ny vokatra fañarin’ny oriñása veloña goavañin’ny tenan’ny
olombeloña, araka ny lalána voajañaháry izáy mihátra aminy, amin’ny alálan’ny
fivoaran’ny nofony. 103. Sambatra koa raha samy sambatra :
- ny olona izáy manonófy tay na amany na mangéry satrίa hahίta zava-tsoa toy ny
fahasoavambé na haréna izáy mety ho azony amin’ny fomba tsy ampoizina izy ao ho ao,
- fa voan’ny areti-mandozan’ny fahatahoram-behivávy kosa anéfa, ohatra, ny
lehiláhy izáy manonófy mamány eo imason’ny apéla iráy na maro; iréo mpanadihády
mikasika ny nofin’olombeloña no mañambára izány rehétra izány;
- ny fisehoan’ny nofy amin’ny olona iráy dia efa mba fañambarán’ny mpiáhy azy –
[Maître du Siège- na azo adika tsotsótra koa amin’ny fehezankevitra izáy manáo manáo
hoe : mpamίly ny fiaran’ny aiña na mpamίly ny fiaran’ny fiaiñana-], avy tao amin’ny
Tomponandraikitry ny Fanjakán’ny Mihoa-Maso ho an’iláy olona izáy iharan’ny nofy;
- lazain’ny Nofy fa tokony hitandrina na hiatrika izáy zavatra ho avy sy hihátra
aminy izy, ka mivoñona hitsábo, ohatra, raha sañatrίa ka aretina no nofisiny ho mety
hianjády aminy.
104. Raha atáo batémy ny olombeloña iráy dia :
- naman’ny vitaina batémy ihány koa ny tay sy ny amany, ohatra,
- ankoatra ny singan-javatra rehétra hafa ao anatin’ny tontólo iaiñany,
- noho izány, ny fijeréna ny fiarahamonin’ny olombelona, dia miankiña amin-javamaro tsy tambo isaina, izáy hita maso na tsy hita maso, ary na izáy heverina ho tsara na
izáy tazonina ho ratsy,
- ka nahatónga ny Ntaolo Malagásy hendry dia hendry hamariparitra izáy nataony
hoe : ny Tsiñy, ny Tody, ny Fondro. 105. Raha ny marina,
- dia tsy ho azontsίka atáo mihίtsy, amin’ny fomba feno sy tanteraka,
- ny fitsaratsarána foaña,
- amin’izáo andro iainantsίka izáo,
- ny zavatra niaiñan’ny Razantsίka fahίny, ohatra. 106. Aléo avéla añy amin’izáy
mahaίzy azy añy ny azy iréo;
- anjarantsίka no mandráy sy mampihátra izáy sahazantsίka ka azo ratovina
tamin’ny fiarahamoniñ’izy iréo.
107. Misy ny olona izáy mañizingiziña fa iréto isa iréto, dia isa masina : 4, 8, 12, 19,
30. 108. Tamin’ny 19 adijády na 19 şepįtãbįra 1872 no nanorenana io Lapan’ny
Pįraiminişįtra ao Andafiavaratra-Antananarίvo ao io. 109. Iñy nirehitra sy niharan-doza iñy
izy, tamin’ny vanim-potoana nahapįraiminişįtra ny Kôlônéļā Joël Rakotomalála :
- averiko indráy fa tsy dia mba fañomé zaza loatra, hono, io añarana hoe :
Rakoto[malála] io, fa mety hiharan-doza matetika ny olona Malagásy izáy mitóndra izány
añarana tena mamy dia tena mamy tokóa izány;
- tandrémo fa tsy voaporófo ny fahamarinan’izány fañambarána mikasika ny añarana
hoe “malála” izány satrίa fialambóly fotsiny ihány ny ahy.

1083

110. No may tokóa áry ny Lapan’Andafiavaratra nefa dia natsangana ho Lapa
vaováo toy ny teo alóha indráy izy izáo ankehitrίny izáo. 111. Betsaka ny zava-nisého teo;
- vavolombeloñin’ny zava-drehétra izáy nety ho no hafaháfa niaiñana teo, iréo
mpiása marobé izáy nifandίmby teo, mba ho nanañana Lapan’ny Pįraiminişįtra mendrika toy
ny teo alóha indráy; tsy ny Lapa teo alóha velivély akóry io izy ankehitrίny io fa lapa izáy
miendriky ny teo alóha fotsiny ihány.
112. Ny biriky : tsy nahitána biriko mitovitóvy tamin’ny an’ny Ntaolo intsóny,
tamin’ny fotoana nananganana azy indráy, ka dia voatéry naveriña iréo birίko sisa tavéla
tamin’ny trañon-Dapa may. 113. Ny vato dia nomarihina teny am-pitsanganan’ny Lapa may
teny ary dia iñy tarehimarika iñy no nikarohana izáy toeran’izy iréo indráy ihány koa, nony
naveriña teny amin’ny toerany fahίny teny iréo vato iréo.
114. Nisy zava-nanahirana mihίtsy anéfa : irény vato malémy na vato fotsy mora
notandanina irény, no tena nampiasain’ny Ntaolo Malagásy. 115. Nony nesorina teny
amin’ny Lapa no may teny irény vato irény, dia toy ny niaiña tampoka ary dia niraraka
tahaka ny fasika.
116. Dia tsy maίntsy nosoloina vato vaováo mitóvy taréhy sy endrika voatandana
tamin’irény vato simba irény ny vato izáy notandanina indráy. 117. Indro fa tafaverina sy
tafajóro toy ny tamin’ny endriny fahίny izáo ny Lapan’Andafiavaratra na dia very sy
nilaozan’ny fañahίny sy ny hasiny tanteraka Fahantaolo Malagásy aza izy io amin’izáo
fotoana izáo : ankosotra fotsίny ihány monja io sisa mijóro io.
118. Raha vao nohadiana anéfa ny fototra, dia be tokóa ny zavatra hita tao
ambanin’ny tany tao. 119. Tsy nisy nována ny bikan’ny Lapa Fahagásy ka dia notazonina
dahólo araka izáy azo natáo ny momba azy, ka añisan’izány voalohany indrίndra : ny
fototra.
120. Lavaka betsaka izáy miréfy metatra maromáro ny savaivony ary mahatrátra
hatráñy amin’ny fito ambin’ny folo (17) metatra ny halaliñy izáy nofenoina şimenįtra, –na
Şimãã-, no añisan’ny nañamafisana ny fototra mba haharetan’ny Lapa Mandrakizáy, eo
amin’io toerany io ihány [raha tsy dia diso loatra aho]. 121. Nisy ny tsy nampoizina. 122.
Nony nohadiana ny tao ambanin’ny VARAVARAMBEN’ny LAPA, dia nisy viláñy tany
vaky tao.
123. Tao añatin’io viláñy io, dia nisy karandohan’olombeloña anakiróa. 124.
Notetehina ny vatan’iréo olona roa iréo, dia notehirizina tao añatin’iláy viláñy tany
takoboka tao. 125. Notadiavin’ny Ntaolo Malagasy izány ny ran’iréo olona roa iréo;
- tadidίo fa efa tao añatin’ny taona Kįrişįtiáŋā i Madagasikára tamin’izány 19
şepįtãbįra 1872 izány.
126. Nisy vondrondrazaña hafa koa izáy nifañίla tamin’iréto tato añaty vilány tato
iréto ary nofoñosiny lamba fotsiny sy naápany teo ankilany teo. 127. Naveriña tamin’ny
toerana izáy nahitána azy iréo, iréo karazam-bondron-drazaña roa iréo.
128. Heverin’ny olona rehétra fa tokony naveriña tao añáty vilány tany toy izáy
tamin’ny nahitána azy iréo, iréo Razaña izáy no hita tañáty vilány tany iréo. 129.
Nofoñosina fotsiny anéfa izy iréo ary dia napetraka amin’ny toerana nisy azy iréo talóha ka
lasa toy ny nihantoña erý an-tsisin’iláy Lavakabé erý, araka io fahitána azy amin’io sary io.
130. Miréfy metatra maro ao ambanin’ny vohon’ny tany ny toerana misy iréo
Razaña iréo. 131. Matóry ny torimasony farany ao ambanin’ny Tokonambaravarañin’ny Lapan’Andafiavaratra, ka mijóro ho toy ny miaramίla miambina azy,
iréo RAZAÑA iréo hatramin’izáy sy ankehitrίny ary ho mandrakizáy. 132. Tamin’ny
andron’i Gisèle RABESAHALA izáy Ramatóa Minişįtry « Ny Seraséra sy ny Kolontsaiña
ary ny Haikánto Revôlîşionéra » na « Art et Culture Révolutionnaires » no nisehoan’izány
hady fototry ny Lapan’ny Pįraiminişįtra tao Andafiavaratra, ao Antananarίvo ao, izáy
voatatitro eto izány.
133. Be ny soratra nataon’ny vahίny izáy mañambára fa nanáo soroña olombeloña
ny Malagasy Fahizáy sy Fahagolantány. 134. Tsy nisy anéfa porófo veloña hatramin’izáo
izáy mba azo nañamarinana an’izány.
135. Ka dia io sary iráy io izány, izáy anisan’ny sarin-Taolambalondrazaña
Malagásy hafa mety mbola ho hita añy aoriana añy, añy amin’ny toeran-kafa añy, no
porófo anakiráy, amin’ny mahavavolombeloña azy momba sy mikasika ny
fanaovan’ny Ntaolo Malagásy izány soroña olombeloña izáy mitóvy taréhy sy endrika
aminy izány, efa tamin’ny andro sy ny vintaña ary toñonándro fahakįrişįtiáŋā . 136.
Hoy mantsy ny soratry ny vahίny sasañy izáy miláza ny amin’ny Malagásy Fahagásy

1084

Fahizáy : matóa vitsy olona i Madagasikára dia satrίa lanίny vonoina ataony soroña ny
kilongany.

Ka dia io áry mba sary iráy izay anisan’ny sarin-Taolambalondrazaña Malagasy
hafa mety mbola ho hita añy aoriana añy, añy amin’ny toeran-kafa añy, izáy
vavolombeloñin’ny nanaovan’ny Ntaolo Malagasy izány soroña olombeloña izány, efa
tamin’ny andro sy ny vintaña ary toñonándro fahakįrişįtiáŋā .
Ny olompotsy izáy azo noheverina ho niaiña tao añatin’ny taona Kįrişįtiáŋā sady
Pįraiminişįtra RAINILAIARIVÓNY, dia nanáo soroña olombeloña maromáro toa azy, ao
ambanin’ny Tokonam-baravarambén’ny Lapany, tamin’ny fotoana nanorenana azy io,
tao Andafiavaratra tao, tao Antananarivo tao, tamin’ny 19 adijády, 19 şepįtãbįra 1872.
Ampahatsiahiviko fa ny tarehimarika faha-19, dia voapetraka mandrakizáy ho
anisan’ny Tarehimarika Masina. Matóa niaiña izány sy namoaka azy tetý ivelañy ny AtyOlombeloña Maharainilaiarivony an-dRainilaiarivony, dia satria tena miaiña marina ny
sata Mahaolombeloña ny Olombeloñ’itý Pįlanéta Tany itý tanteraka tokoa ny Olombeloña
Malagásy izáy soloin-dRainilaiarivóny Tena eto.
Toa nihantoña tahaka ny trañomboroña erý ambonin’ny vavalavaky ny fototra
vaovaon’ny Rova erý, iláy vondroñdrazaña izáy nofoñosin-damba landy ary naveriña
amin’ny toerany. Dimy metatra ao ambanin’ny vohon’ny tany no misy azy iréo.

1085

Matóry amim-piadanana tanteraka tokóa ny torimasony farany ao ambanin’ny Tokoñambaravarambén’ny Lapan’Andafiavaratra, ka mijóro ho toy ny miaramila miambina azy,
iréo RAZAN A iréo hatramin’izáy sy ankehitriny ary ho mandrakizáy.

137. Porófo tsy azo lavina satrίa mitohoka amin’ny tendany io sary iráy io fa nanáo
soroña olombeloña marina ny Malagásy Fahίny, eny fa na dia hatramin’iréo izáy tsy no
andriaña akóry aza. 138. Ny olompótsy izáy azo noheverina ho niaiña tao aóatin’ny
taona Kįrişįtiáŋā sady Pįraiminişįtra RAINILAIARIVÓNY, dia nanáo soroña
olombeloña maromáro toa azy, tao ambanin’ny Tokonam-baravarambén’ny Lapany,
tamin’ny fotoana izáy nanorenana azy io, tao Andafiavaratra tao, tao Antananarίvo
tao, tamin’ny 19 adijády 1872, 19 şepįtãbįra 1872;

1086

- amin’izáo fotoana fiatombohan’ny taona arίvo fahatélo izáo, dia maro noho ny
maro tokóa ny isan-dry zaréo taranaky ny Andriantsilavoniandriana na ny an-dry zaréo
tarana-dRainilaiarivóny no velona sy miriarίa any amin’izáy toerana misy azy iréo avy any.
139. Tæñy ambonin’iréo lavaka goavambé iréo, dia novoléna talatalam-by miendrika
tohatra vavénty mba ho nahazoana mampiakatra tany sy nampidiña zava-maro hafa tañy
ambány tañy, nandrίtra ny fandavahana azy iréo indrindraindrίndra. 140. Nety nahatrátra
taonina maro ny havesatr’irény fonjam-by izáy nihantonkantona irény.
141. Ny mpiása teo no nañamarina fa nisy ny namany mpiása toa azy iréo izáy
nipóka tamin’irény fonjam-by irény ny lohany, ohatra. 142. Ao iréo no toraña sy tsy
nahatsiáro tena. 143. Nentina teny amin’ny hôpitáļā izy irény. 144. Dia niverina niása indráy.
145. Raha tañy an-kafá tañy, hoy izy iréo, dia nety azo noheverina ho nahafáty olona
mihίtsy ny fomba fisehoan-doza sasañy tahaka izány. 146. Angámba, hoy iréo mpiása iréo
ihány, tamin’izány andro izány, iréo Razaña ao ambanin’ny tokonam-baravarambén’ny
Lapa iréo no efa tsy tia aiña afóy intsóny, eo am-pananganana indráy itý Lapan’ny
Pįraiminişįtra eto Andafiavaratra eto, eto Antananarίvo eto itý.
147. Maty ny firenéna tsy manan-teny hilazána sy hanoratana ny tantarany. 148.
Maty toy izány koa ny zava-kariana tsy soratana an-tantára. 149. Manaña ny hasiny irény
teny irény na dia manjavona aza ny anton’ny zava-boaláza : tsy hahasólo ny akon’ny soratra
ho an’ny Tontólo Iaiñana ny Harembén’ny Olombeloña Farany izáy manan-karéna
tapitrohatra indrίndra eto ambonin’itý Tany itý eto.
150. Nisy ary tena misy sy mbola tena hisy sy ho veloña mandrakizáy dorίa alaoválo
améŋā ny lovantsofin-dry Trimofoloaliña, dia io Trimofoloaliña io izáy nanolotra ny tenany
sy ny aiñy ho natáo soroña ka ho no solon’ny aiña amam-batan’ny Ambaniándro Lavasofina
Maláma Hova Merina “kerisáy sy koretadretaka rehétra”tamin’izány andro izány;
- araka ny lovantsofiña ihány koa áry moa dia lazaina fa Betsiléo i Trimofoloaliña.
151. Misy ny porófo hita maso iráy aháy ankehitrίny fa tena nilain’ny Ntaolo Malagásy
tokóa ny ran’olombeloña, teo amin’ny sorona nataony ho an’ny zava-dehibé izáy
iatehéran’ny fampivoarana ny fiaiñany, ka tsy nañavahany “foko” ny fanaovana izány
soroña olombeloña izány fa na andriaña na olompótsy sy rehéfa olona nanananamboñinahitra rehétra dia toa no afaka nanáo izány sorona olombeloña izány dahólo
avokóa.
152. Fa mba iza kosa áry anéfa irény karazan’olombeloña Malagásy izáy
naondrana ho no famóno sy notondroina ho no fanáo soroña irény? 153. Fañontaniana
tsy toko tsy forohaña, no tokony hovaliana raha ny amin’io soroña olombeloña fanaon’ny
Ntaolo Razantsίka Malagásy io no hohadihadiana; toy ny tsy dia misy dikany firy intsóny
aza ho an’ny sofin’ny olombelona izáy efa diso zatra mandré loatra ny vono olona tsy
amin’antony izáy mikararána isan’andro isan’andro, ny miresaka ny vono olona tena
voafétra izáy nataon’ny Ntaolo Razantsίka Malagásy fahizáy!
154. Tsy maίntsy miáto sy misaiña ary mandinika tsara ny Tantarandrazantsίka
alóha izáho sy ianáo, vao maházo mitoñon-tena ho mpañáry, amin’ny rariny sy hitsiny, iréo
fomban’izy iréo izáy tsy saháza ny toetrándro ankehitrίny intsóny iréo; raha ny amin’ny
fandatsahan-dra samy hafa no tenenina dia :
- afaka miláza ny olombeloñin’ny taonjáto ankehitrίny fa tena lian-dra kokóa noho
ny Ntaolo Malagásy aza izy iréo izáy miaiña izáo taona arίvo fahatélo izáo, hany ka
nanangana sy manandratra ny rafi-pihariam-pahafatesana ho rafitry ny dingaña omaña
ambóny faratampon’ny fampandrosoana izy iréo. 155. Hieréna sy hialána ary hatsahatra,
amin’izáy fotoana izáy, ny faniñitsiñiana tsy amim-piheverana samy hafa izáy toy ny efa
mahazátra antsίka hatramin’izáo, momba izány sorona olombeloñin’ny Ntaolo Malagásy
Fahίny sy Fahagolantány izány. 156. Nahatsanganan’ny Ntaolo Malagásy fiarahamoniña
nirίndra sy no azony niaiñana soa aman-tsara ny rafi-pisaiñana sy ny rafi-piaiñana no
voaeritreriny ka nampihariny.
157. Mitsé-po dahólo rehéfa olombeloña raha vao aiñ’olombelona no voatény hoe :
maty. 158. Ho tsaroana mandrakizáy ny zava-nisého ary tsy mbola nisého, tao anatintantaran’olombeloña, tañy Etajonian’i Amerίka tañy.
159. Napoaky ny mpampihorohóro izáy sahy tsy tamim-pihambahambána nanáo
soroña ny aiñy, ny Tilikámbo Roa Lehibén’ny Wolrd Trade Center tao New-York izáy
mahatratra 410 metatra ny hahavony ary niasan’olona niίsa hatráñy amin’ny efatra aliña
tañy ho añy isanándro, tañy añaty bîraony rehétra tañy. 160. Nisehoam-pamotehana ihány
koa tañy amin’ny toerana telo hafan’i Etajonίa tañy, tamin’iñy taláta 11 şepįtãbįra [9/11]
2001 iñy :

1087

- mampahonéna sy tena mampisamboaravoára ny ao anatin’ny ankamaroan’ny
mahaolombelona ny olombelona, hono, araka ny valin’ny fanadihadiana izáy notaterin’ny
vaováo rehétra, ny fahitána tamin’ny alálan’ny sarin’ny televijiỗỗ, tamin’ny zomá 24 jioláy
2004, iréo jioláhy na mpijoroain’i Allah izáy tena tsy no taitra mihίtsy raha nandálo ny
fisavána samy hafan’ny seranampiaramanidiña, talohan’ny fiaingan’izy iréo ho amin’ny
fahafatesam-pamonoan-tena sy ny famonoana olona añaliñaliñy maro;
- sary nalain’ny fihaimáso mpakasáry mpañaraka ny fihetsiky ny mpandéha handráy
fiaramanidiña iréo sary izáy nasého ho no hitan’Izáo Tontólo Izáo iréo;
- hamafisin’ny fisian’ny mpijoroaiña toy «ny lionan’i Allah » añy Iráka añy ny
fisian’izány olona izáy tsy mihemotra raha hamonoténa sy hamóno olona tsy şįlámo izány;
- ny fiaramanidiña izáy fitaovana farany izáy tsara tokóa hitaterana olona sy entana
no nahodin-dry Mohaméda Atta sy ny namany ka natotan’izy iréo tamin’iréo Tilikámbo
Goavambé roa iréo, dia ny Tilikambon’ny World Trade Center izány; mampihoronkoditra;
- raha iréo zava-marañitra fampiasan’ny Dôkįtếra handidiana ny maráry tsy maίntsy
didiana no avadiñy ho fiadiana handrasarasainy ny maráry izáy eo am-pelan-táñany
voatóndro ho fahavalony, dia hahafáty am-pitsanganana ny fandrenesana izány;
- toa mitañίla sy mitongilaña ary miróso tsy miáto ho añy amin’ny rafi-pamokarampahafatesana ny fiarahamonintsίka ankehitrίny;
- satrίa Arábo Şaodiáŋā avokóa ny 15 lahy tamin’izy 19 lahy namonoténa tamin’ny
familiana ny aerôpįláŋā, dia mba nangataka izáy mba heviny tamin’iréo tomponandraikitra
Şaodiáŋā ry Zaréo Tandrefana;
tsy nanan-kevitra ny ho nanadihády ny fianakavian’izy 15 lahy Şaodiáŋā mihίtsy ny
Mpitóndra Şaodiáŋā, ary raha sañatrίa ka nety ho nanáo izány aza izy iréo indráy andro añy,
dia tsy ho nozarainy na oviana na oviana tamin’ny Tandrefana ny zava-patany avy
amin’izány, araka ny famalin’izy iréo azy;
- matahotra anéfa iréo Tomponandraikitra Şaodiáŋā iréo satrίa dia efa nañambára
ankehitrίny ny vondron-tafika Şįlámo maro samy hafa ny amin’ny fitiavan’izy iréo ny
fiavian’ny fiafarán’ny fanjakán’ny Andrimanjáka añy an-tanindrazan’izy iréo añy;
- te-hiféhy amin’izáy ny harembé izáy tsy misy mpanaña eto an-tany eto, izáy ny
solitány izány, iréo vondron-tafika Şįlámo maro dia maro iréo;
- mampanontány tena ny dikan’izáo toñonándro sy vintaña ary daty sy fañahin’ny
marika iaiñantsίka izáo!
161. Efa nolazaintsίka tañy alóha tañy ny amin’izáy añisan’ny tena mahahafaháfa
an’io tarehimarika 11 io. 162. Ny volana şepįtãbįra dia mitóndra ny tarehimariky ny 9. 163.
Ny sivy dia miláza ny voa afáfy ka maty ary mitsίry, fa hoy ny Tompo : afáfy ny voa dia
maty ary manίry sy mamokatra betsaka.
164. Ny asa sy ny fihetsika tiana hotanterahina ao añatin’ny miafina, no
ampitondraina ny tarehimariky ny sivy, eo amin’ny fiaiñana. 165. Misy olona izáy tsy tehanomboka na hanáo fototry ny zavatra lehibé mihίtsy mandrίtra ny volana nôvãbįra izáy
mitóndra ny tarehimarika 11. 166. Toy ny teny tsy azo inoana izány voalazantsίka rehétra
izány, kanéfa dia misy olombeloña izáy afa-miaiña tsy misy raoráo, ao añatin’izány rafiponenana izány;
- jereo fotsiny angé ny mañodidiña anáo fa mifatratra hatráñy amin’ny fanañan’ny
olona iráy karazana nomeraon’ny ôtômôbίļā voatokana aza izány voalazako eto izány araka
ny efa no hitantsίka :
- fa ny sabótsy 13 mey 1972, dia Adimizána –rano– nentin’ny Adimizána –rano-,
izány hoe : mitády ra mandriaka fa misavika ny vintaña Alahamády –Afo-, izány vintaña sy
andro izány, raha ao ankibon’Imerina ao indrindraindrίndra no misy ny tena na isehoan’ny
zavatra tontosaina;
- ny andro sy ny vintaña ary ny toñonándro Alahamády, dia vintaña sy anjára ary
toñonándro nahaveloña an’Andrianampoinimerina sy iréo andriaña nialóha azy hafa koa;
- masina noho ny masina izy ho an’ny ao ankibon’Imerina ao mazáva loatra;
- araka izány dia satrίa misy ny ady amin’ny andriaña, dia tsy maίntsy misého koa
noho izány ihány mba ho vokany, raha ny marina, ny ra mandriaka;
- tsy azo tohaina ny nety ho no fiharan’izáy zavatra atáo Adimizána raha toa ka tañy
Ankibon’Imerina tañy indrindraindrindra moa no isehoan’ny fanandratana Filóha,
ohatra, sy ny fihetsiketsehana samy hafa toy sy tahaka izáy taterina eto, dia ny
raharahan’ny 13 mey 1972;

1088

- ny datin’ny 22 fevįrié 2002, dia vintaña adimizána –rano- nentin’ny Adizaoza –
rano-; noho izány, hoy ny fihevitry ny olona sasañy, dia tsy maίntsy misy ny ra mandriaka
satrίa i Zañaháry tsy omem-pondro ary i Andriamañitra tsy omen-tsiny fa ry zaréo
olombeloña izáy be kitikitika ny andro sy ny toñonándro ary ny vintaña noforoñin’i
Zañaháry toa an’Andrianampoinimerina no be siasίa;
- ny Kianjan’i Mahamasina dia Alahamády eo amin’ny lafiny vintaña;
- io datin’ny 22 fevįrié 2002 io, dia daty izáy miiba vintaña araka ny fisiana sy
araka ny lalánan’ny fiforoñana ary araka ny lalánan’ny zotra tendry;
- ny sabótsy 10 Aogoşįtra 1991, dia Alahasáty –Afo-, nentin’ny Alahasáty –Afo-;
- ny tarehimariky ny taona 1991 koa moa, dia efa tarehimarika mifanatrika sy
mifampibisoka –symétrique- rahatéo;
- ny taláta 11 fevįrié 1975 izáy tononándro sy vintaña ary andro nahafáty andRatsimandráva Richard, dia vintana sy anjára ary tendry Alahasáty –Afo-, nentin’ny
Alahasáty –Afo-;
- ohatra tsotra dia tsotra mba tateriko ho anáo eto hampiála voly ny saiña amampañahináo iréo foto-pañisána andro iréo satrίa TENY MASINA TOY NY TENY MASINA
TANTERAKA REHÉTRA io teny izáy ilazáko sy itenenako azy iréo amináo io.
167. Miaiña araka ny fiaiñany sy araka ny fahafahana nomen-Jañaháry azy ny
zavaboaáry rehétra. 168. Raha ialán’Andriamañitra Naháry sy Mpitáhy azy ny zavatra iráy,
araka izáy efa naverimberintsίka, dia manjavona ary miveriña añy amin’ny Fanjakán’ny
tsy fisiana (néant) izy.
169. Tsy maίntsy misy an’Andriamañitra dahólo izány, ao añatin’ny voaariny rehétra
ao fa izány no antoky ny foto-piforoñam-pisiany. 170. Inona indráy izány ny fisiana araka
ny dingana omana Jesóa Kįrişįtý ka ahasahiantsika mamoaboaka araka izáy takatry
ny saintsika ny zavatra izáy antsoantsointsika hoe ohatra : sampy?
171. Misy aho ary añaján’Andriamanitra Andriananaháry ahy izány. 172. Tsy afaka
hiláza ho Kįrişįtiáŋā ivelan’ny Mahamalagásy ahy aho fa fahabibiana sy fihalikána ary
fihakisoavana izáy.
173. Malagásy tanteraka alóha aho izáy vao azon’Izy Jesóa Kįrişįtý vonjéna, izány
hoe : Gasy alóha aho vao Kįrişįtiáŋā ka tsy maίntsy vonjén’Izy Jesóa Kįrişįtý Andriamañitra
amin’ny Mahamalagásy ahy aho, noho ny fiaiñako ao aminy ary noho ny fiainan’Izy Jesóa
Kįrişįtý Andriamañitra ao amiko, amin’ny alaalan’ny fihinanana ny Nofony sy amin’ny
alaalan’ny Fisotroana ny Rany;
- fa tsy sañatrίa ka hoe :
- tena efa lasa biby toy ny kisóa mihinan-tay sy efa olona-biby nivadikondana
aho, ka Kįrişįtiáŋā indráy, vao Malagásy. 174. Soa ihány fa araka izáy voalazako rehétra
hatramin’izáo, dia iaiñako fa fantatr’i Jesóa Kįrişįtý Andriamanitra tsara izáy hany
Andriamanitro Tokana aman-tany ny tiako holazaina :
- Kįrişįtiáŋā, tamin’ny alálan’ny fahaterahana tamin’ny Batémy na ny batişa
aho;
- ny dikan’ny teny masina hoe : fahaterahana dia tsy misy fierána :
- teraka aho ary tsy nierána tamiko izány fahaterahako izány, noho izány dia rariny
sy hitsiny mihίtsy ny nampanaovan’ny Raiko sy ny Reniko ahy Batémy, tamin’ny vanimpotoana izáy niterahan’izy iréo ahy na nandrίtra ny vaninandron’ny fahakelezako;
- toy ny niterahan’izy iréo ahy ara-nofo,
- dia tsy nierán’izy iréo ihány koa aho raha nataon’izy iréo Batémy;
- tsy hoe : rariny sy hitsiny fotsiny mihίtsy izány fomba sy fihetsik’izy iréo izány fa
tena adidy izáy tokony sy tsy maintsy notontosain’izy iréo tanteraka tokóa;
- tokony ho sitrapon’Andriamanitra izáy Be Famindrampó Indrίndra, no andrasana
ho an’iréo Zazakély Olombeloña Gasy indrindraindrίndra izáy no maty tsy vita Batémy;
- noho izány sitrapon’Izy Andriamañitra Mahéry sy Mpitáhy izány, dia tsy ho lahatra
intsóny ny fanjavonan’irény zazakély izáy maty tsy vita batémy irény, añy amin’ny tsy
fahitán’izy irény an’Izy Andriamañitra Tįrinité Masina, satrίa nariana sy navariña añy
amin’ny toerana izáy tena ratsy añarana tokóa atáo hoe : [limby] izy iréo;
- tandrémo fa tsipahin’ny teolôzίa fototra izáy nampijoroan’i Martin Luther ny
pįrôteşįtãtişįɱā ny fahendréna lalina nanan’ny Ntaolo Malagásy (réciprocité) mikasika ny
fahatahorana an’Andriamanitra Andriananaháry.
175. Fa mba iza sy tokony ho manaotáo ahoana tokóa moa no ho fahalalána izány
Jesóa Kįrişįtý izány? 176. Tsotra hoy ny be hanihány ny valiny : ankoatra izáy voalazan’i
Masindáhy Zoány ao amin’ny Evãzίļā izáy nosoratany ao, ao amin’ny toko fahenina ao,

1089

dia mbola io Olona izáy miafina ao ambadiky ny añarana hoe Masindáhy Zoány io ihány
koa, no mañambára amin’ny teny farany izáy mahéry dia mahéry fa i Jesóa Kįrişįtý dia tsy
iza fa iláy Andriamañitra izáy antsoina koa hoe : Teny, Volaña, Taroña, Sokéla, Kabáry,
…,. 177. Izáy no antony farany izáy mahasaropády ny teny izáy ny fitény Malagásy ho
antsίka Malagásy. 178. Ny fandinihana azy io, dia mampiády hevitra ny olona rehétra.
179. Ny olona rehétra, dia samy adalam-pitiavana sy adalam-pandalána ny fiteniny
avokóa. 179. Araka izány, dia sarotra ny mieritreritra fa itý fitény Malagásy itý izáy hany
ahafahana ilazána ny Mahamalagásy ahy, dia avy atsy na avy aróa, nefa tsy ahitam-porófo
azo antoka momba izány. 180. Hatramin’izáo alóha, dia misaratsaraka loatra ny fihevitra sy
ny fandinihana, ka amiko dia izáo no mba teniko ho fialambóly :
- mitóvy zo sy hasina amin’ny alίka sy ny kisóa mihinan-tay aho, raha miláza sy
mañambára, fa avy amin’ny teny iráy izáy antsoina amin’ny añarana mahazátra hoe :
sanscrit na teny şãşįkįrίta ny teny Malagásy;
- misaiña tanteraka amin’ny loha Mahamalagásy ahy kosa aho anéfa raha
mañantitrantitra fa misy fifandraisana tsy azo lavina ny Teny Gasy sy ny teny şãşįkįrίta.
181. Eo anatrehan’izány fisehoan-javatra rehétra izány, dia tsy maίntsy mikarodálana ho amin’ny fomba fivoasana iráy farafaharatsiny aháy, mikasika izány fahitána ny
teny Gasy izány amin’izáy miála voly amin’ny famakiana ahy ato anatin’itý Lahaporontáfa
itý aho, izány hoe : foroporoniko dahólo ny zavatra rehétra izáy voalazako sy voasoratro ato,
ka hasakasakao izáy te-hino ahy. 182. Ny manampahaizana rehétra momba ny teny alóha,
dia samy mañizingiziña fa teny avy amin’ny teny tatsinana ny Teny Gasy, satrίa araka ny
fiheverana, dia avy tañy amin’izány Tany sy Toerana tañy Atsinana tañy izány, no
nipoiran’ny ankabezan’ny Razambén’ny Malagásy : Tany Goavana Be iráy izáy nantsoina
hoe : Kỗtinãta Ôşįtrônejiáŋā, hono, no nonenan’ny olon’ny fiavian’ny Gasy.
183. Nony nifangáro taminy ny mpiávy Afįrikáŋā samy hafa izáy nitóndra ny
fomba fanaony sy ny fomba fiteniny, dia tsy nihevitra ny ho nañóva ny fitény nisy izy
iréo fa dia nandráy azy ary nañabé voho izány fitény izány fotsiny ihány. 184. Azo
heverina koa fa mety ho ny Olona Afįrikáŋā no tonga teto Madagasikára voalohany teto fa
noho ny habetsahana añ’isa tsy nitóvy, dia ny fitenin’ny maroañίsa no nampanjakaina sy
nifankahalalána ary dia notoavina.
185. Noho ny fahamasinana anañan’io Teny Gasy io, dia avy aminy no niampίta
araka izáy tokony ho izy tatý amin’ny taranaka maro izáy nandίmby tatý ny zava-tsóa sy ny
fomba fanáo samy hafa izáy azon’ny solófo sy ny dimby lovaina. 186. Na iréo vahίny izáy
nahίta an’i Madagasikára sy ny taranañy aza, hono, dia samy nitolagága noho izány haréna
soa samy hafa izáy mampiavaka an-dRamalagásy izány.
187. Tañy amin’ny vanim-potoana nandrakotra ny rohin-taona 1960 tañy ho añy,
dia nisy Mỗpéra zejoita iráy izáy, izáy nantsoina hoe : Mỗpéra Martin. 188. Niása nandrίtra
ny taona naharitra tañy amin’iñy Faritra Atsίmo Atsinanan’ny Faritanin’i Fianarantsóa
tañy iñy izy; nifangaroháro sy nifandráy am-po tokóa tamin’ny vahoaka Antemóro sy ny
hafa koa mponiñ’iñy zaratány Malagásy iñy i Mỗpéra Martin.
189. Nireharehán’izány Mỗpéra vahίny izány, ny fañambarány sy ny finoany izáy
naverimberiñy matetika tamin’iréo Malagasy izáy nañaraka Fihatahana Masina niaraka
taminy,
- fa i Madagasikára sy ny Malagásy mponiña ao aminy,
- dia nomen’Andriamanitra Andrianañaháry ny sori-dálana sy ny fahendréna
rehétra ilaina hamonjéna an’Izáo Tontólo Izáo, araka ny lalánan’ny finoana sy ny fiaiñana
ary ny fo sy ny fañáhy. 190. « Soa ka tena soa tanteraka, hoy izy, raha oharina amin’izáy
fandaliñana noratoviko tañy amin’iréo Tobim-Pikarohana ambóny tañy Êrôpa tañy,
ny Harentsaiña sy ny Harempañáhy Voajañaháry navelan’Izy Andriamañitra ao ampon’ny Malagásy ao », ka hasakasakaréo Malagásy tompony lahy izáy ho sahy handraraka
ilo mby an-doha noho ny fahitána ny fitobaky ny zavatra heverina ho vaováo samy hafa avy
añy ivelañy añy.
191. Ny haréna Malagásy izáy tsy azo atakálo sy tsy azo amίdy voalohany
indrίndra, dia ny Fitény, ny Teny Gasy, ny Fitény Malagásy;
- izy io iréry no hany fototry ny fampisehoana ny Mahamalagásy tena Gasy an’i
Madagasikára;
- tsy misy fampandrosoana ny Firenéna iráy azo antoka atáo sy tontosaina
ivelañin’ny Fiteniny;
- nampalahélo fa rehéfa avy nolalaovin-dry zaláhy sy ry zazavavin’ny Eglise
Universelle du Royaume de Dieu RAVAHOAKA MALAGÁSY SY NOVETAVETAINY

1090

MIHÍTSY AZA ANGAMÁBA MANDRAPAHALAMOKA AZY IRÉO, dia nialány,
hoy ny senton’ny Malagásy maro dia maro tokoa;
- nataon’izy iréo fotsiny izáy ho nahavoaroaka azy iréo teto Madagasikára teto
tamin’ny volana Marįşa 2005, dia izáy;
- nokapain-tsy hita fery ary nokapain-tsy naratra izy iréo;
- no afa-maiña izy iréo;
- nanaña akony bebé kokóa sy lalindaliña kokóa noho izáy soa kely vitany tamin’ny
Vahoaka Malagásy izáy, hoy ny olona maro, ny soa mba no vitan’iréo bįrejiliáŋā iréo, raha
ohatra ka mpanazátra bôļā kitra efapólo no nalefany sy nañazátra ny Tañóra Malagásy.
192. Samy manaña ny heviny tokóa ny olombeloña raha vao itý mikasika ny teny sy
ny finoana itý no resahina. 193. Tsy hisy mihίtsy anéfa olona afaka hitény sy hiláza zavatra
ivelan’ny hasin’ny Tontólo Iaiñany. 194. Raha araka ny fahafantarako manokana, dia toy ny
olombelona hafa tañy ankoatra ny bonga tañy, dia mba nanaña ny heviny manokana momba
izány mahaίzy azy izány ihány koa ny Ntaolo Malagásy.
195. Nofariparitany araka izáy nahafantarany azy áry ny atáo hoe :
olombeloña. 196. Araka ny fahalaláko izány lova napetrany izány ka ikajiako izáy mety ho
dikan’ny teny iráy, raha afatotra amin’ny mahaolombeloña ny olombeloña Malagásy, dia
miainga foaña añy amin’ny fañitaran-kevitra momba ny dingaña omaña samiháfa voaláza
hatramin’izáo ihány ny fomba fandinika. 197. Raha adika amin’ny hevitra mazavazáva
kokóa dia tahatahaka izáo no ho fisehony :
- amin’ny mahairéry ny olombeloña, ka añisan’izány ny olombeloña Malagásy
anakiráy, dia tokony hanaña hevitra izáy miίsa enina ambin’ny folo (16) samiháfa ny teny
iráy;
- mitatra ho 576 hevitra samiháfa izány isa izány amin’ny mahaolon’ny firenéna na
ny foko iráy an’io olombeloña io;
- mitatra ho fianoanana [16] - na factoriel 16 na 16! – na 21 000 000 000 000 000 na
arίvo sy roa aliña lavitrίsa na arίvo sy roa aliña tapitrίsa tapitrίsa eo ho eo hevitra samy
hafa izány isa izány, amin’ny maha-tsy voafétra ny olombeloña na amin’ny mahaolona
tarana-janakolombeloña azy.
198. Voafétra ny nofon’ny olombeloña Gasy tsirairáy ao añatin’ny tsy mahavoafétra
ny mahaolona tena Malagásy azy. 199. Raha ao anatin’ny fahafenoana no amatorana
amin’ny zo sy ny hasina Mahagásy ny hevitry ny teny hoe : ISOTRY izáy tenin’olombeloña
Gasy toy ny teny rehétra izáy mety ho Gasy ihány koa, dia hañomé endrika tahatahaka izáo
mañaraka izáo araka ny heviny izy :
- amin’ny Mahatény Isótry azy, dia mahatrátra 16 ny hevitra samy hafa izáy
foñosiny;
- amin’ny Mahagásy ny teny hoe : Isótry dia mahatrátra 576 samy hafa ny heviny;
- amin’ny Mahaolona ny Malagásy Tompon’ny teny, ny teny hoe :
Isótry, dia manaña heviny samy hafa : 21 000 000 000 000 000, [io teny hoe : Isótry io].
200. Tsy hambo izány fa itý fisehoan-javatra iráy itý, dia mety ho añisan’ny
hampisaiña tokóa na dia Lahaporontáfa sy fampialambóly fotsiny ihány ary tsy manaña
heviny hafa afa-tsy izány ihány aza ny ahy :
- mianjéra amin’ny isa tsy mióva (constante) iráy io tarehimarika io. 201. Toy ny
fitsapána sy ny fisedrána araka ny lalánan’ny fisaiñana şiãtifίka rehétra, dia tena ilaina izáy
fampitahána izáy. 202. Tsy no voasiko teto ny fomba tsotra dia tsotra izáy nitóndra ahy
hikájy sy nahitáko iréo tarehimarika iréo fa nety ho somáry nanahirankirana sy
nahamonaimonaiña ihány ka dia aléo raisina fotsiny araka izáy fisehony toy iréo endriñy iréo
fotsiny izáo izy iréo; mialá voly tsara io ianáo io eo am-pamakiana ahy.
203. Raha tazanina avy amin’ny kajin’ny Olona Manampahaizana, dia mahatrátra eo
amin’ny 21 000 000 000 000 kilômetatra na 21 000 000 000 000 kilômetįra eo ho eo,
hono, ny elañelaña mampisaraka ny tontólo roa izáy tena samy manaña ny mahaίzy azy
tokóa, dia ny Tontolon’ny Masoándro sy ny Tontolon’ny Şazitéra –Sagittaire-. 204.
Tarehimarika miίsa inarίvo henin’izány velaran’elañelaña tsy afa-hióva izány, ny
tarehimarika izáy mañίsa sy mitándro ny mety ho hevi-daliñin’ny TENY IRÁY, toy ny
TENY MALAGÁSY IRÁY; tarehimarika araka izáy kajy notakarina tamin’ny
famaritan’ny Ntaolo Malagásy «ny Olombeloña Gasy iráy » io tarehimarika 16! io.
205. Avy amin’ny fanoritan’ny Ntaolo Malagásy ny Mahamalagásy azy tokóa mantsy no
nikajiako izány, izány hoe : avy amin’ny filazány fa toy izáo sy toy izáo ny fanoritana sy ny
famariparitana fototra ny singa samy hafa izáy mitóry ny Mahamalagásy ny Gasy :

1091

1.- manaña fañahy izy,
2.- manaña fo izy,
3.- manaña saiña sy ambiróa izy,
4.- manaña nofo izy.
206. Ny famakafakám-pañandroana [na araka ny lalánan’ny faminaniana]
şiãtifίka na ny –théorie du Biorythme- na ny « Ahin-kevitra momba ny fihavaozan’ny
Singa mahaolombeloña » kosa izáy nahazoan-dálana ho nampiasaina voalohany tañy
amin’ny Laláo Ôlẽpίka tañy Şeoļā –[Séoul]- tañy, tamin’ny taona 1988, dia nahitána, raha
mbola tsy no volovólo hanomboka akóry ny Laláo Ôlẽpίka, fa ho no resin’iláy
mpihazakazaka Amerikáŋā Carl Lewis [Karįla Leọίşy] iláy Mpanáo Fanatanjahanténa
sady Mpihazakazaka Kanadiáŋā maίnty hoditra izáy natáo hoe : Ben Johnson [Béŋā
Zonįşổŋā], teo amin’ny hazakazaka zato metatra –metįra- tsotra. 207. Fantatsίka rehétra ny
tantarany fa dia nihinana fañafódy nampatanjaka iláy Mpanáo Fanatanjahanténa
Mpihazakazaka Kanadiáŋā, ka nalaim-baráka tatý aoriana na dia naházo ny voalohany
nandrίtra ny Fifaninañana Hazakazaky ny zato metatra tsotra aza;
- naétry izy ary dia nesorina taminy ny voñinahitra nahavoalohany azy tamin’ny
fihazakazahana ny zato metįra tsotra tao añatin’ny sivy segondra sy efatra amby valopólo
ampahazatony. 208. Araka izáy voalazan’iláy « Ahin-kevitra momba ny fihavaozan’ny
Singa mahaolombeloña » na ny –théorie du Biorythme- dia mizára telo eo amin’ny lafiny
famaritana mikasika izáy mahaίzy azy ny olombeloña, dia iréto :
- ny nofo izáy maharitra telo amby roapólo andro –23ny fihavaozany na -cycle de 23 jours- ;
- ny fo izáy maharitra –28– valo amby roapólo andro ny
fihavaozany, toy ny faharetan’ny fandimbolan’ny olombeloña vehivávy;
- ny saina izáy maharitra telo amby telopólo –33- andro ny
fihavaozany, ka mitóvy amin’ny faharetan’ny fihavaozan’ny fandimbolan’ny kisoavávy.
209. Tsy ny Malagásy iréry ihány izány no azo atáo hoe : olon’ny fo fa ny
olombelona rehétra mihίtsy, satrίa manaña ny fisaiñany hafa noho ny an’ny saiña ny fo
araka ny fitenim-bahίny izáy manáo manáo hoe : Le cœur a des raisons que la raison n’a
pas; ohapitenenana maláza tandrefana iráy io;
- ka izáy no antony amerimberenako sy antony añantitranterako indráy ny filazána fa
ambány zo sy hasina noho ny kisóa mihinan-tay, ohatra, aho, raha mandίka ny teny hoe :
Fañáhy amin’ny teny hoe : âme. 210. Fantatsίka fa ho an’ny tandrefana mantsy, dia
mifaritra ho roa ihány ny olombeloña : mifaritra ho nofo sy ho âme izy -l’homme est
composé d’un corps et d’une âme-.
211. Nanahirana iréo Tandrefana iréo sy ny şivilijaşiốŋā -[şivilijaşiỗỗ]- izáy
tompoiny sy toaviny tokóa, hoy isίka ombiény ombiény, io famaritana io, satrίa tsy no
afa-namály na oviana na oviana ny zava-tsy hita maso izáy manintona azy iréo hiraiki-po
amin’ny zava-manodidina azy iréo sy ny Tontólo Iaiñany, toy ny traño, ny fiarakodίa, ny
habatáñana, …, ny bibiláva, ny kalanóro sy ny sisa, iláy rafi-pamariparitany ny
mahaolombeloña ny olombeloñy.
212. Nanjáry nitenitény foana toy ny olombeloña adála iréo Olombeloña Tandrefana
iréo. 213. Tsy misy, ohatra, olona izáy tsy mahalála ny fitenin’izy iréo izáy tena maláza
tokoa manáo manáo hoe : « objets inanimés, avez-vous donc une âme qui s’attache à notre
âme et la force d’aimer », na « ô ry zava-tsy miaiña ô : moa manaña âme izáy mitóvy
amin’ny anáy ka manéry anáy ho tia anaréo ve ianaréo? ». 214. Voalazan’ny
famaritan’ny şivilijaşίỗỗ tandrefana mantsy fa voatokana ho an’ny olombeloña iréry ihány
ny âme;
- ny Tantsinanana toy ny Zapôné kosa anéfa, dia mino fa manaña âme dahólo rehéfa
zava-misy, eny fa hatramin’iréo izáy namboarina sy novolovolain’ny olombeloña aza,
- toy ny sololóha sy ny ôtômôbίļā, sy ny traño, ary tahaka ny fihaiváva toy ny
solováva samy hafa sahála amin’ny fihaimpamoahan’akon-kadirim-peo na FPAKP [na
hôparįlêra] sy ny fihaimpapitam-peo na FPP [na mikįrôô],
- toy ny fihaisofiña tahaka ny solosofiña FPAKP na solosofim-pamoahan’akonkadirim-peo [na ekotếra], …,;
- ary ho an’ny foko Ẽdiáŋā izáy misy foko samy hafa maro dia tena maro tokóa, dia
arakaraka ny fomba fiaiñan’ny “Olombeloña iráy tamin’ny Fiaiñany tañy amin’ny
Fanjakán’ny Hita-Maso Fahίny tañy” no ho vokatry ny Fiaiñany ankehitrίny;
- matóa manan-karéna izy, dia satrίa no tsara fiaiñana izy talóha;

1092

- ho an’iréo Foko Ẽdiáŋā misy foko samy hafa maro iréo, dia finofoana sy fiofoan’ny
olombeloña efa nisy talóha fotsiny ihány ny olombeloña rehétra rehétra tsy ankanavaka izáy
miaiña ankehitrίny;
- ho an’ny Andriaña Betsiléo, dia afa-mióva na afa-miófo ho Fañanina Izy iréo sy ny
taranak’izy iréo;
- na ny şiãşy fototra aza, dia efa tsy mandá intsóny ny fahamarinan’ny fisehoanjavatra maro momba io finofoana sy fiofoan’ny olombelona fahίny ho olombelona sasany
izáy misy sy miaina miaraka amiko sy miaraka amin’io ianáo ankehitrίny io.
215. Satrίa moa teny ary mbola teny ihány izány rehétra izány, dia mahafinaritra
antsίka, raha ohatra ka mitáfy tsy fahalovana ny fomba nitahirizana ny fahatsiarovana iráy.
216. Mety hisy lahatsoratra izáy mety haharitra mandrakizáy ve ny heriny eto an-tany eto?
217. Asa fa mahalása fisaiñana ny fisehoan’ny endriky ny fiaiñana amin’izáo andro
sy ny vaninándro ary ny vanim-potoana iriariavantsίka izáo. 218. Inona amin’iréo faritra
mahaolombelona antsίka amin’ny mahaisίka antsίka sy ny zava-bitantsίka iréo no afaka
hivelatra hatráñy amin’izány famaritana ny mahamandrakizáy antsίka izány [añy amin’ny
fañitarana ho amin’ny tsy voafétra], ohatra? 219. Ny teny, eny, ny fitény iréry ihány, raha
valίna amin’ny fomba sy ny fandinika ankamehana sy maimaika, no afaka hisalotra izány
herin’ny MAHAMANDRAKIZÁY ny olombeloña izány, izány hoe : ny Fitény
Malagásy iréry ihány, ho antsίka Malagásy!
220. Tena masina tokóa ianáo Rafitény Malagásy izáy lálana sy fahamarinana ary
fiaiñana fidiran’ny aiña rehétra ao añatin’ny Mahaolombeloña ny Malagásy havana ao, hoy
iláy Rangáhy iráy izáy sendra be eritreritra izáy. 221. Ary dia nampiany hoe : mba sompatra
tokóa fa heveriko ho tena adála lahy izáy olombeloña sahy maniratsίra ny fiteniny é fa toy ny
biby mihinam-poizina izáy mitóndra azy añy amin’ny fahafatesana. 222. Hoy tokóa
mantsy iláy Rangáhy iráy izáy :
- dia iláy Rangáhy iráy izáy zanak’i Benjamin Escande,
- dia iláy Rangáhy Betsiléo iráy araka ny lalánan’ny fañabeazana sy ny an’ny nofo
ary ny an’ny saiña sy ny an’ny fañáhy koa aza tao Ambositra tao, ka nantsoina sy mbola
antsoina koa hoe : Randja Zanamihoatra :
« Tsy misy zava-manan-aina andairam-poizina hoatry ny vahoaka, nefa tsy
misy sarotra sitranina toa azy. Segondra vitsy monja no idiran’ny poizina any amin’ny
betron-karandohany ary ampolo taona maro kosa vao mety hahadίo azy ». 223. Toy
izáy ny herin’ny fitény :
- izáy io Fitenináo Malagásy io,
- izáy io Fitény izáy no Fitenin’ny Razako Malagásy sy no Fitenin’ny Razanáo
Malagásy io!
224. Ny fitény no mitóndra sy mampίsy ny zavaboaáry rehétra. 225. Maméla ny
fisian’izy iréo ho mandrakizáy io teny io.
226. Tadidiko sy tadidináo ary tadidin’ny olombeloña mandrakizáy mandrakizáy,
noho io teny io, ny zavadrehétra rehétra izáy nandálo tao añatin’ny Tontólo niaiñany. 227.
Tamin’ny andron’ny faha-31 aogoşįtra 2005, dia nahatsiáro ny vono mpianatra madinika
tañy Beşįláŋā tañy Izáo Tontólo Izáo;
- miaiña tanteraka ny vokadratsin’ny Tįşonámý Katįriná izáy nandrotika ny Faritra
Atsimon’ny Firenény ka namóno olona anarivony maro, nandrίtra ny faraparan’ny volana
aogoşįtra 2005 i Etajonίa, dia i Etajonίa izáy Firenéna matanjaka sy manan-karéna indrίndra
eto ambonin’itý tany fandalovana itý eto; ny teny no nampitaina an’izány;
- nandeviña iréo olona anarivony izáy maty noho ny hetraketraky ny mpamononténa
irakiáŋā ihány şînίta teo ambonin’ny Tetezana goavambén’ny Reniranon’ny Tigįra ny şįlámo
irakiáŋā Siίta : nianjerazéra tao añatin’ny Reniráno ny vahoaka ka dia maty avokóa;
ampandriahin’ny Şįlámo şînίta irakiáŋā isanándro vaky izáo ny Ran’iréo şįlámo siίta
irakiáŋā;
- nandrίtra izáy fotoana izáy, dia manentana ny olombelona hiteraka ka hiteraka
hatrány hatrány, tañy Vatikáŋā tañy, ny Papa Raimasina Katôlίka Romáŋā Bênoá faha-16 :
ny fiterahana araka ny lalána voajanaháry, hoy izy, no sata fototry ny mahaolombeloña ny
olombeloña ; izány fomba fiterahana izány, hoy ihány izy, no sata fototra itovizan’ny
olombeloña feno tanteraka amin’ny Zañaháry-Andriamañitra izáy namoroña azy;
- mbola nantitranteriny izány hevitra fototra mahaolombeloña izány tamin’ny
fankalazány ny androm-pahatsiarovana ny fiarovana ny hasoan’ny FianakavianaOlombeloña tamin’nyAlahády 8 ôkįtôbįra 2006, tañy Rôɱā tañy ihány koa;

1093

- añy Singapour [Şĩgapóro] izáy Firenéna efa diso mandróso loatra, tamin’ny taona
2006, dia tambatambazina ny olona vehivávy mba hiteraka betsaka fa diso efa mihaantitra ny
vahoaka ka oména vola telo aliña dôlára ny olona vehivávy izáy miteraka olona lehiláhy ary
oména roa aliña dôlára kosa, ny olombelona vehivávy izáy miteraka olombeloña vavy;
- tena mampahonéna sy mampalahélo ny olombeloña samy hafa tokóa ianaréo ry
olona vehivávy fa heverin’ny Firenéna farany izáy mandróso ho tsy mitóvy zo sy hasina
amin’ny olombeloña lehiláhy hatráñy ambohóka mihίtsy ianaréo.
228. Ny fototry ny mahaolombelona ny olombelona, dia tena nahasaropády an’izy
Jehóva-Yaveh-Andriamañitra Mpaháry sy Mpitáhy mihίtsy tokóa. 229. Noheveriny ho
fototry ny Mahajódy ny Jody ny Andro fahafίto sy ny Taona Fahafίto ary ny taona fahasίvy
amby efapólo, ..., sy ny ISA MASINA FITO, eo amin’ny lafiny fiarahamonina, ka dia tena
nampahalalainy azy iréo tokóa mantsy izány.
230. Nivadika ny atidohan’i Zeremίa Mpaminány Lehibé fa nasainy notenenina ny
Jody Mafihatoka, satrίa mahavoatéry azy Yaveh-Jehóva hanasázy azy iréo noho ny
fitazonana ho andévo olona iráy mihoatra ny ENINA TAONA. 231. Tsy maίntsy avotsitra
ny andévo manomboka ny taona fahafίto. 232. Raharáha tokóa itý taona sy andro fahafito
itý, ho an-dry Zaréo Jody-Jody-Jioşy iréo;
mampalahélo fa toy ny fametavetána an’izy Yaveh-Jehóva tompon’ny
fañandroana ny andro fahafίto, ny fomba fampiasán-dry zaréo olona tsy Jody
mpihatsaravelatsίhy io andro sy fañandroana ny andro fahafίto io.
233. Maro sesehéna, ry Andriamañitra Andrianañaháry, ny Gasy izáy mitazona
Mpiása Antráño mihoatra ny ENINA TAONA;
- soa ihány fa tsy ho Jody Mandrakizáy Dorίa Alaoválo Améŋā ny Vahoaka Masina
Malagásy. 234. Nanapaka ny Fanjakána Malagásy nandrίtra ny Nahapįraiminişįtra ny
Zeneráļā Désiré Rakotoarijaona fa havotsotra tamin’ny fañandevozana amin’ny mahampiása
fehezin’ny Fifanekém-piasána na ny “contrat de travail” ny olona iráy rehéfa nahavίta enina
taona, ka maházo mangataka ho mpiasampanjakána raikitra na “Fonctionnaire”
[fõkįşiônéra].
235. Mampieritreritra lahy izány rehétra izány é. 236. Akanlazalazaonaréo foaña
befahatány hatráñy eo moa r’Ilaibototsimaintsimanómpo sy r’Ikalaméva ny andro fahafίto,
..., dia tapáho f’aza tohizina amin’izáy tokony hanohizana azy é, hahitanaréo azy!
237. Ho raharáha ny anaréo raha mitsamboatra tampoka tamin’ny torimasony noho
ny hadaladalanaréo momba sy mikasika izány isa fito sy andro fahafito izány i YavehJehóva-Zañaháry Mpaháry sy Mpitáhy. 238. Marina tanteraka tokóa anié izány
r’Ilaibototsimaintsimanómpo sy r’Ikalaméva é.
239. Aza dia ataotáo befahatány tahaka izány loatra io izy io. 240. Sañáña mantsy
hono io izy olombeloña io é, ka tena mba sañáña;
- ka olombeloña sañáña mba miantséna, eto ambonin’itý tany fandalovana itý eto,
hono, izány izy izány, fa mizára hanina [háŋā] sy sakáfo mbamin’ny laoka matsίro ho an’ny
Lañitra;
- ny tohatra izáy natáo ho fiakarana sy ho fampiakaran-javatra amin’izáy
tanjoña rehétra tian-ko azo aza tsy afañy ka ny tambóho indráy no ianarany sy
ikirizany ary iritiritiany anihina.
241. Tsy fanáo mihίtsy ny fandována hevetavetána toy ny fandripadripahan-javapiangonana nialána toy ny nataon’ny “Mpomba sy Mpanaraka an’i Martin Luther-Maritẽẽ
Lîtéra-” tañy ambolohany tañy. 242. Nisy ny Malagasin-dRandrianatoándro Joseph, tao
Antaninanandráno, tao Antananarίvo tao, hono, araka izáy nolazain’ny vaováo tamin’izány
andro izány, izáy nanáo toy izány tamin’ny fiangonana hafa izáy nialan’izy iréo angámba,
tamin’ny taona 2005. 243. Nanapaka ny FJKM ary niláza am-pahibemáso fa tsy ho nanéky
ny fifonana avy tamin’ny Fiangonana Pįrôteşįtããta Vaováo eto Madagasikára mihίtsy izy
iréo, raha tsy am-pahibemáso ihány koa no anaovany izány. 244. Nohararaotin’ny olona
tahaka an-dry Alain Ramaroson izány fisehoan-javatra rehétra izány, mba ho nilazána
tamin’izány fotoana izány, fa vavolombeloñin’ny fanakantokantonan’ny Fitondrána
Malagásy
ny
Fiangonana
ivelañin’ny
FFKM,
izáo
fanakantonany
ny
Fiangoañan’Antaninanandráno izáo.
245. Ny gazéty sasany kosa, dia nañenjika mihίtsy ny FJKM ary niláza hoe : fa
mbola mba inona ihány moa izány, no Mahaegįlίjy Kįrişįtiáŋā ny FJKM izáy sahy
mihirahίra ny Fivavahana izáy nampianarin’ny Tompo manáo manáo hoe : RAINÁY izáy
AÑY ANDAÑITRA, ..., AVELÁO NY HELOKÁY TAHAKA NY FAMELANÁY

1094

IZÁY NANÁO HELOKA TAMINÁY? 246. Nióva anéfa izány tombatombana rehétra
rehétra izány fa mba taona ka raha mba taona koa iñy taona 2005 iñy;
- tamin’ny Voalohan’ny Volana Nôvãbįra 2005, izáy fetim-pankalazána ny
Olomasina rehétra ho an’ny Egįlίjy Kįrişįtiáŋā Kaôlίka Rômaŋā, dia nanáo ny fiekén-keloka
teo imason’Izáo Tontólo Izáo, tamin’ny alálan’ny Televijiỗỗ, ohatra, ary nifóna sy nangatapamelan-keloka tamin-dRanomasom-boáy mihίtsy, tamin’ny Fiangonana FJKM, ny solontenan’ny FPVM.
247. No ontsa dahólo ny Fo amam-Pañahin’ny Olombeloña izáy nahίta sy nandré ny
fangataham-pamelan-keloka am-pahibemáso izáy nataon’ny solontenan’Antaninanandráno.
248. Voatéry tsy maίntsy ho toy izány tokóa ihány hatráñy ve ny fiaiñan’ny olombeloña eto
an-tany fandalovana eto, r’Ilaibototsimaintsimanómpo sy r’Ikalaméva é?
249. Ampahatsiahiviko fa Tsinana ny Alarobίa roa nôvãbįra 2005, izáy andro
fahatsiarovana ny Olombeloña izáy efa Maty rehétra ho an’ny Egįlίjy Kįrişįtiáŋā Kaôlίka
Rômáŋā, ny Volana Alahamády 2005 na ny Taombaováo Malagásy 2005-2006;
- averimberiko ihány fa io Taombaováo Malagásy io dia fetim-pankalazána ny
famaranana ny Ramadã; aza hadinoina fa taombaováo Jody ihany koa io izy io : tena
mahagága. 250. Fa ny Sabótsy vody Adaoron’ny Alahamády dimy nôvãbįra 2005 kosa dia
nifamotoana tao an-Tẽpóļin’Añatirovan’i Manjakamiadana ny loholona maro samy hafa arapanáhy sy ara-nofo.
251. Notarihin’ny FFKM ny Egįlίjy. 252. Notarihin’ny Filohampirenéna Marc
Ravalomanana ny Fitondrampanjakána. 253. Nangatam-pitahiana tamin’AndriamañitraJehóva-Yaveh-Allah, ny olombeloña Mpino rehétra mba ho no vita soa ama-tsara ny
Lapan’i Manjakamiadana; fitakiana valim-bavaka amin’Andriamanitra izány, hataka izáy
heverin’ny hevitra fototr’i Martin Luther ho toy hataka vetavéta.
254. Mino aho fa nekén’ny FJKM ny fifonan’ny FPVM matóa sahy niakatra Alitára
Masina Lala Rasendrahasina izáy sady Filohan’ny FJKM no Filóha am-perinasan’ny
FFKM, nandrίtra io fotoana io;
- teo ankilan’izány rehétra izány, dia no fantatra fa tamin’ny alarobίa 9 nôvãbįra
2005, dia notsipahin’ny Tįribînáļā Malagásy, ny hataka samy hafa, toy ny fanokafana ny
fiangonana tao Antaninanandráno tao, izáy nataon’ny FPVM, ka nikakakakán’ny olona sy
nihomehezany ho tsy no fahagagána ny firehetan’ny Jiron’ny Lakįroá tao ampiangonan’Antaninanandráno;
- tetsy andanin’izány rehétra izány kosa, dia nanáo asam-potoam-pivavahampisaorana an’i Jehóva Andriamañitra Mpaháry sy Mpitáhy ny Fianakaviambén’ny
Fikambanana Jesósy Mamónjy tañy Ankorondráno tañy, tañy Antananarίvo tañy, satrίa dia
nekén’ny Fitsarám-Panjakána ny fitaraiñana izáy nataony;
- tsy ho nakantona mihίtsy ny Fiangoñany; nekén’ny Mpino ny fañována andininy
sasantsasañy tamin’ny Lalampiorenany. 255. Tao an-Tẽpoļin’Añatirovan’i Manjakamiadana,
dia novakiana nandrίtra ny fotoampivavahana ny taratasin’Iláy Goavaña noho ny Goavaña
dia i Masindáhy Pôly ho an’ny Efeziáŋā;
- ambaran’io Taratásy io, fa ny firenéna rehétra dia tsy maίntsy mirafitra amin’ny
Apôşįtốly sy ny Mpaminány ho amin’ny Fananganana Tranobé Iráy izáy Izy Jesóa Kįrişįtý
Andriamañitra no vatofehizóro.
256. Manaitra dia manaitra tokóa ny fomba fitenin’i Masindáhy Pôly eto, satrίa dia
natáo ho an’ny Firenéna rehétra ny Evãzίļā izáy toriany;
- ampahatsiahivina hatrány hatrány foana fa natáo ary tsy natáo afa-tsy ho an’ny
Jody iréry ihány ny Lalampanorenana Jody na ny Teşįtamẽta Talóha na ny Fanekéna
Voalohany. 257. Soratan’i Masindáhy Pôly sy teneniny alohan’ny añarana hoe Mpaminány
ny teny sy ny añarana Apôşįtôôly. 258. Zava-dehibé sy tena laliña dia laliña tokóa izány
fomba fiteniny sy fomba fanorany izány;
- misy iréo olombelona mpikaroka izáy miláza hoe : ny Evãzίļā izáy nosoratan’i
Masindáhy Pôly mba hanorisoritany ny Taratásy izáy no voasorany;
- anjaranáo, mazáva ho azy, ny mamály sy mandinika izáy mety ho fandraisana
izány fomba fitény izány fa teny ary teny ihány no ady eo.
259. Novakiana ihány koa ny Evãzίļā Masina tao amin’i Masindáhy Lioka. 260.
Lazainy fa ny traño rehéfa aoriña dia anaovana fototra izáy mipáka hatráñy amin’ny
Vatolámpy ka tsy mihetsika rehéfa avy ny hetraketraky ny Natiora. 361. Mirodaña ho azy
kosa, hoy i Masindáhy Lioka, ny traño izáy aoriña tsy asiana fototra, rehéfa mipáka sy
mihátra ny hetraketraky ny Natiora.

1095

262. Mampisaiña ny fahitána izány rehétra izány. 263. Mety misy dikany tanteraka
tokóa ny fisian’ny Lapan’i Manjakamiadana, matóa manáo be fihetsiketsehana toy itóny ny
olombeloña rehéra eo am-pananganana azy indráy, hoy ny fisenton’ny mpitazana.
264. Feno folo taona tamin’ny Alahády enina nôvãbįra 2005 ny datimpahatsiarovana ny nahamáy sy ny nahakίla forehitry ny Afo ny Tanánan’i
Manjakamiadana”. 265. Tsy no hita intsóny ka sady vakivakimpiaiñana mahasadaikatra no
tena mahamenatra am-piresahana sy eo amin’ny lafimpiaiñan’ny Vahoaka Malagásy
hatramin’izáo ka ho mandrakizáy mandrakizáy, ny fanjavonan’ny “Lakam-Bola” [lakana
volafótsy] izáy nañafenana ny nofo mangatsiaky ny Masina Telo.
266. Lazain’ny taranaky ny Jakiména anéfa, fa raha tsy olona matanjaka hatráñy
amin’ny valo na folo añy ho añy, dia tsy hahazáka “ny lakambóla iráy”. 267. Iza no
nangalatra azy iréo ka sahy namóha sy nangády ary nanokatra ny fasaña, nefa dia nisy
mpiándry sy mpiambina foaña tsy tapaka tao an-drova tao?
268. Mahamenatra ary tena mampalahélo tokóa izány fisehoan-javatra izány. 269.
Folo taona taorian’ny fanjavonan’izy iréo, dia tsy mbola nisy nangiraña ny amin’izáy
fikarohana ny tany nalehan’izy iréo.
270. Tena misy marina ve ny Olombeloña izáy azo heverina ho tena taranaka biby?
271. Eo añatrehan’ny zavamίsy toy ny halatra izáy hita eto, dia araka izáy fanaoko, dia tiako
foaña eto am-pampialána voly anáo ny mamintiña izáy voalazako etsy sy eróa.
272. Noho izány fandehan’ny fiaiñana izány, dia :
- na dia taranaka saka sy na dia taranaka alίka ary na dia taranaka kisóa mihinan-tay
miendrika olombeloña aza ny taiña,
- dia mba afepenina izáy mahalίka miendrika olombeloña ny taiña izáy,
- dia mba afepenina izáy mahasáka miendrika olombeloña ny taiña izáy,
- dia mba afepenina izáy mahakisóa mihinan-tay miendrika olombeloña ny taiña
izáy,
- amin’ny alálan’ny tsy fanehoana afa-tsy ny Fañáhy Tena Mahaolombeloña ny
Taiña,
- tahaka an’iláy Vehivávy Kananeáŋā Nihája dia Nihája tokóa teo imason’i Jesóa
Kįrişįtý Andriamañitra;
- na dia nolazain’Izy Jesóa Kįrişįtý Andriamañitra aza izy fa alikavávy eo
imason’Izy Andriamañitra Jesóa Kįrişįtý,
- dia tsy nampisého kosa izány endrika sy fañahy mahaalikavávy azy izány izy fa
nampisého kosa ny endrika sy ny fañahy tena mahaolombeloña ny olombeloña;
- noderain’Izy Jesóa Kįrişįtý Andriamañitra izy ka nilazány hoe :
- “RAMATÓA” Lehibé tokóa ny Finoanáo. 273. Noho izány,
- dia naman’ny ny saka miendrika olombeloña,

Io no fasandrazañáy. Taratry ny fisian’ny atáo hoe : Añarandráy ny fisian’ny
Fasandrazaña. Samy miezaka ny mba hanaña izány atáo hoe : fasaña izány avokóa rehéfa

1096

olombelona eto Antány eto. Ao añatiny ao, no atoriana ny torimáso farany ho an’ny NOFO.
Voaporófo kosa ny fisian’ny ampahany izáy tsy manjavona na maty amin’ny olombeloña
rehéfa miraraka ho vovoka ny nofo. Vovoka ka hody vovoka indráy. Misy ny ampahany tsy
maty satrίa hoy Izy Jesóa Kįrişįtý hany tokana tena Andriamañitra Mpaháry sy Mpitáhy :
moa noheverinaréo ho no matoatóa aho?
Noho izány ny olombeloña tahaka ahy, dia tsy mba hañaiky na oviana na oviana, ny
fandorana ny nofoko rehéfa maty aho. Ny ampahany tsy mety maty amiko, no hañara-maso
ny fandevenana ny nofoko.
Ambóny noho ny ambóny ny nofon’olombeloña na dia efa maty aza izy. Mişįtéry
tanteraka ny momba sy ny mikasika azy.

SOANOTOHIZANA no añaran’ny Fasandrazañáy ary ANÍSO no añaran’ny Vohitra
misy anáy ka Tanindrazañáy.

Nampidirina tao am-pasandrazañáy ny nofon’ny Zokibenáy-Razañáy :
RANDRIANIRÍNA Robert Bellarmin Daniel. Miándry anáy mbola veloña ao izy mandrapiavin’ny Fitsanganana amin’ny androm-pahavelomana mandrakizáy. Nino tanteraka

1097

an’Andriamañitra Tįrinité Masina izy, ary nino fa tsy mba ho no very mandrakizáy tañy
amin’ny afo tsy mety maty izáy anjakán’ny demóny sy ny ãjeļiny ary ny miaramilany tañy
izy.
- dia naman’ny alίka miendrika olombeloña,
- dia naman’ny kisóa mihinan-tay miendrika olombeloña ka manómpo Jesóa Kįrişįtý
biby miendrika Jesóa Kįrişįtý Andriamañitra,
- ny olombeloña rehétra izáy miláza fa mahameloka ny Fañisána andro na ny
fañandroana ary mpanómpo sampy ny mpañándro.
274. Averimberiko tsy miáto fa Mpanándro Arábo no novalian’Izy Jesóa Kįrişįtý
Tena Andriamañitra Soa Voalohany Indrίndra am-pahibemáso sy mivantaña tao añatin’ny
Tantaran’ny Zanakolombeloña, noho ny sitrapóny Mahaolombeloña tena Olombeloña azy
iréo izáy niezaka sy nikaroka ny Fahafantarana ny Tena Andriamañitra Jesóa Kįrişįtý
tamin’ny alálan’ny Fañandroana sy ny Fikintañana [astrologie, astrologues]. 275. Tsy iza
iréo Mpañandro iréo fa Olombeloña izáy tsy Jody na Jioşy mihίtsy fa ny Magy na ny Majy
na ny Mazy izáy Arábona jẽtίly; tsy no fantatra izáy nahampaminány ny olombeloña izáy
nolazaina hoe : mpaminány Jody-Jióşy, fa sady tsy nahίta ny fotoana nahaterahany no tsy
nahalála akóry tanteraka mihίtsy an’i Jesóa Kįrişįtý izáy avy sy tonga ary teraka tao añáty
trañonómby izy iréo; ny vahίny izáy mpañándro arábo sady jẽtίly no nahalála Azy Jesóa
Kįrişįtý. 276. Averiko indráy fa tsy natáo mihίtsy afa-tsy ho an-dry zaréo Jody-Jióşy iréry
ihány alóha noho ny mahatantaran-drazañy azy ny Teşįtamẽta Talóha na ny Fanekéna
Voalohany izáy Lalampañoraiñan’izy iréo. 277. Ny Jody na Jióşy dia mbola miándry
hatramin’izáo ka ho mandrakizáy mandrakizáy dorίa alaoválo améŋā mihίtsy aza angámba,
an’iláy olombeloña izáy antsoin’izy iréo hoe : Meşίa.
278. Antitranterina ihány tanteraka koa tokóa moa fa Zanakolombeloña tena
Taranakolombeloña fa tsy Andriamañitra na Zanakandriamañitra mihίtsy akóry ho an’iréo
Jody-Jióşy iréo, iláy antsoin’izy iréo hoe : Meşίa. 279. Lavin’ny Jody Mandrakizáy
Mandrakizáy Dorίa Alaoválo Améŋā ny Fahamarinan’ny Boky Faharóa na ny Fanekéna
Faharóa na ny Teşįtamẽẽta Vaováo toy ny Evãzίļā sy tahaka iréo boky hafa rehétra izáy
miaraka aminy.
280. Antitranterin’iréo Jody-Jióşy iréo ihány koa fa Fisiana-Jody-Jióşy mpanevatéva
ny Andro Fahafίto Jesóa Kįrişįtý Tena Andriamañitry ny Kįrişįtiáŋā. 281. Tamin’ny
voalohan’andron’ny herinándro Izy no nañaporófo [hono] ny Mahandriamañitra azy,
tamin’ny alálan’ny fitsanganany tamin’ny maty.

Iza no ho tompon’ny Tsihy?

1098

Zava-dehibé tsy voavidy vola ny fañampian’ny mpiráy izáy atáo hoe : moniña. Izy
iréo no miandraikitra ny zava-drehétra tahaka ny fandraisana ny vahiny, ny soroña samy
hafa, ny bîráo andraisana ny vola entin’ny mpamángy....
282. Nitsangana tamin’ny maty Izy Jesóa Kįrişįtý Tena Andriamañitry ny
Kįrişįtiáŋā, tamin’ny Andro Voalohany tamin’ny Herinandro [izáy tsy azo porofoina,
hoy iréo Jody-Jióşy iréo]. 283. Ny zavatra izáy no heverin’ny Jody-Jióşy ho no masina
rehétra, dia tena nolavin’Izy Jesóa Kįrişįtý tanteraka tokóa avokóa.
284. Nitobaka ny hatezerana sy ny haromotan’ny Jody-Jióşy, tamin’ny nandraisany
karavásy ka nandroahany “ny mpiantséna tao an-Tẽpóly”. 285. Na ny Mpanjanatány
Rômáŋā aza, dia tsy no sahy nikitikitika ny Jody-Jióşy mihίtsy momba izáy nataony tañy
añatin’ny Tẽpoliny tañy. 286. “Ho an’ny Rômáŋā” dia añisan’ny nitóndra Azy tañy
amin’ny fañamelohana Azy Jesóa Kįrişįtý ho no fatsihina tamin’ny Hazo Fijaliana, io
Fihetsika Fihantsiana Ady izáy Fañáhy Iniana nataony ka notanterahin’Izy Tena
Andriamañitra Jesóa Kįrişįtý tañy an-Tẽpóly tañy io.
287. Azo heverina ho toy ny Lanitra izáy tokony hodiana rahatrizáy ve io Tẽpóly io?
288. Iza no ho tonga marina ka hiaina any amin’izány Paradίşa izány rehefa maty ka
miverina amin’Andriamanitra Ralaitány ny nofony fa lasa misidina manaraka
an’Andriamanitra Ralailanitra kosa ny aina sy ny fisiana-foto-pahavelomana
nahaolombelona azy tanteraka tokóa teto ambonin’itý Tany itý teto?

Iréo ny solontenan’ny Moniña izáy mitantana ny bîráo fandraisana ny soroña sy ny
vola. Soratana dahólo amin’ny boky ny zavatra rehétra aferin’ny olona ho famangiana.

1099

Io ihány koa ny varavaram-pasañáy izáy hidirako rahatrizáy.
289. Dia no maty tanteraka tokóa ny nofon’ny Zokibenáy RANDRIANIRÍNA
Robert Rellarmin Daniel izáy novonoin’ny olon’ny tanána nonenam-bahίny Môrişiáŋā
iráy. 290. Nalevina tañy amináy tañy, tañy Añίso-Zanabahona-Imίto-Amoronimanίa tañy
izy, tamin’ny Sabótsy 04/12/2010.
291. Nahatsiravina sady nampangotsoka tarý am-po tarý izáy efa tsy nahaléfa
ranomason’alahélo intsóny, ny fahitána ny fatiny izáy efa nahίa noho ny nahίa. 292. Tsy
nanaiky mantsy ry zaréo Dôkįtếra tao amin’ny Hôpiltáļā Ravoahángy fa hoe : tsy maintsy
didiana ny faty hahalalána tsara izáy antony nahafáty azy noho ny fisian’ny fitarainana
momba izáy nahafáty azy tañy amin’ny Manampahefána Malagásy.
293. Nony nodidiana ny faty, dia nasehon’ny Dôkitếra ny roazanany izáy no tonga
teo amin’ny Hôpitáļā teo, ny vaingan-dra niendrika lavaláva izáy nanentsina ny lalandrá tao
amin’ny fony tao ka nampiáto ny fitempony. 294. Dia maty teo amin’ny faha-74 taonany izy.
295. Ampahatsiahiviko fa tsy mbola naiditra hôpitáļā mihίtsy izy nandrίtra ny telopólo na
efapólo taona talohan’izány fahafatesany izány. 296. Tamin’izáy, dia nesorin-dry zaréo
Dôkįtếra ihány koa ny Pįlatįra tamin’ny rantsambatany. 297. Manahiran-tsaina ny mahίta
izány fahatsiarovana rehétra izány.

Toy io zava-tsy fijéry fa tena manahirana io no fahίta azy, no niafaran’ny Zokináy
RANDRIANIRÍNA Robert Bellarmin Daniel, noho ny vono izáy nataon’ny olon’iláy
tananán’ny môrişiáŋā azy.

1100

Tahaka an’io no zava-misého rehéfa tsy hay tsara ny mañirina ny mason’ny maty.
298. Ho ahy ary ho an’ny Malagásy rehétra tonga saina ihány koa dia anafarana
taranaka amam-para fa raha vao Môroşiáŋā no resahina dia tsy tokony hohadinoina
mandrakizáy fa noho ny vonon’ny olon’ny tanána izáy nonenan’ny Môroşiáŋā iráy no
nahafáty ny zokináy RANDRIANIRÍNA Robert Bellarmin Daniel . 299. Tsy fantatráo
mihίtsy mantsy fa Andriamanitra Tįrinité Masina iréry ihány no mahalála ny ao am-po ao;
tena maharáry ny tena marina mafy. 300. Noho ny mahaolombelona ahy, dia tsy afaka ny
hahalála an’izáy miafina any am-po sy any an-dohan’olombelona any aho. 301. Noho izány
dia aleoka mihataka mandrakizáy ny olombelona rehétra izáy tsy azokazoko.
302. Dia nentina nianantsίmo tañy amináy tañy, tañy Betsiléo tañy ny
Taolambalon’ny zokináy. 303. Tsy notohintohina ny dia, fa dia tena nizótra soa sy tsara
tokóa. 304. No tonga tañy Antanindrazana tañy izaháy. 305. No vory araka ny fenitra
nifanekéna “ny moniña” izáy efa niándry teo Antanananáy hatramin’ny omály zomá
03/12/2010. 306. Tsy nisy nino ny vahoaka izáy nahalála an-dRobert Bellarmin Daniel
RANDRIANIRÍNA fa ho natáo ahoana moa. 307. Izáy no farany. 308. Tonga any
Andanitra any ve Izy? 309. Eny, hoy ny famaliny, fony izy mbola no velona.

Tsy maintsy amonoana omby rehéfa maty mba hañamóra ny fandehanana añy
Amparadίşa añy. Tsy maintsy hamonoana omby tahaka izáo koa aho, rehéfa maty. Ny
ran’ny omby no mandίo ny heloka sy ny fahotána rehétra izáy mirafitra ao añatin’ny
tany mena ka nandóto nandrίtra ny fiaiñana; mety mandrebiréby amin’ny fidirana añy

1101

Andañitra añy ny karazam-pahalotoana tsy voadίo. Izány fomba vono omby izány no
antsoina hoe : fandiovana ranotaniména na fandofoana.
310. Tsy ho very na oviana na oviana aho, hoy Izy. 311. Tsy mba nisy zavatra izáy
mba nangatahiny tamin’ny olona no fantany ka namángy azy afa-tsy ny teny izáy nanáo
manáo hoe : ampanaovy laméşa masina aho. 312. Nisy Pįrétra iráy izáy no tonga namángy
foana azy tañy amin’ny hôpitáļā tañy moa araka izáy nilainy azy nandrίtra ny faharariany.
313. Mbola nanáo ny veloma farany azy (absoute) tañy antráno koa iláy pįrétra talohan’ny
fialány an’Antananarίvo.
314. Ampahatsiahiviko fa tsy mbola naiditra hôpitáļā mihίtsy izy nandrίtra ny
telopólo na efapólo taona talohan’izány fahafatesany izány. 315. Fisarahana mandrakizáy ho
an’ny nofo mantsy ny fahafatesana. 316. Fiatombohan’ny Fahasambarana mandrakizáy kosa
ho an’ny “olomboavónjy” io Rafahafatesana io madina ihány.
317. Itý nisy zavatra iráy izáy tena mba nanaitra ahy ka tantaraiko eto. 318.
Nandrίtra ny fahoriana nangίdy izáy niainan’i Robert Bellarmin Daniel
RANDRIANIRÍNA tañy amin’ny hôpitáļā Ravoahángy Andrianavalona, dia sendra nandálo
tsara, indráy andro izáy, ny mpamakafakan’ny Televijiỗỗ TVPlus. 319. Tovoláhy sy
Tovovávy iráy avy izy iréo. 320. Nanáo fanadihadiana momba ny Hôpitáļā sy ny maráry tao
aminy izy iréo, raha araka ny filazány. 321. Dia mba nohararaotiko nohatonina áry izy iréo
ary dia niangaviako tamim-panajána mba hijéry sy hamakafáka ny momba ny Zokináy, izáy
mbola tao amin’ny efitráno famelomanaina (réanimation), tamin’izáy fotoana izáy.
322. Notakian’izy iréo tamiko ny mikasikasika ahy rehétra. 323. Nomeko azy iréo
hatramin’ny nîmerốn’ny telefỗniko. 324. Hiláza amin’ny lehibenáy izaháy, hoy izy iréo, dia
ho avy eo raharίva, ka andráso eo, mba tsy hisian’ny fifamitaham-potoana.
325. Dia niándry aho. 326. Tsy nisy antso an-telefốŋā mihίtsy. 327. Tsy nitránga na
oviana na oviana ny iraky ny Televijiỗỗ TVPlus. 328. Zony tanteraka tokóa moa izány tsy
fahatongavana izány. 329. Azy iréo ny fitaovana. 330. Izáy no mba fantany fa nety ka dia
natáo ahoana moa fa dia nangaina. 331. Izány marina no atáo hoe : fiainana eto Antány eto.
332. Tañy amináy tañy, dia nolofoana ny Razaña-Zanaharináy. 333. Namonoana
omby izáy novidίna efatra hetsy ariáry izy, tamin’izány andro izány izáy namidy ho efajáto
ariáry ny vary fotsimbáry iráy kapoaka. 334. Ny andro sabótsy 04/12/2010, dila ny tamin’ny
telo ora harίva kosa no noferan’ny tomponiándro hampidirana azy tao am-pasana.
335. Dia no lasa vetsovétso aho. 336. Ho tahaka itóny koa, hoy aho tarý am-poko tsy
niloaka tarý, no hanavovan’ny olona ahy indráy andro any. 337. Ato anatin’itý fasana itý
ihány koa no tokony handevenana ahy;
- tsy fantatro izáo izáy mba fomba fientanentanan-kafalian-dRandrianirίna Robert
Bellarmin Daniel, any amin’izáy toerana nametrahan’Andriamanitra azy any, satrίa mahίta
izy fa no teraka kambandroaláhy ny Alakamίsy efatra aogoşįtra 2011, ny vinantovaviny
anakiráy.

Iza marina moa itý olombeloña izáy nantsoina hoe Marίa Madêléŋā itý?
Manaña ny tsiambaratelony izáy tsy ho fantatsίka intsóny raha tsy añy am-paradίşa
izy.

Citation WikipédiA

Évangile de Marie
Cet article est une ébauche concernant le christianisme et la Bible.
Vous pouvez partager vos connaissances en l’améliorant (comment ?)
selon les recommandations des projets correspondants.
Cet article ne cite pas suffisamment ses sources (décembre 2007).
Si vous disposez d'ouvrages ou d'articles de référence ou si vous connaissez
des sites web de qualité traitant du thème abordé ici, merci de compléter
l'article en donnant les références utiles à sa vérifiabilité et en les liant à la
section « Notes et références » (modifier l'article).
1102

Marie-Madeleine par Le Caravage.
L'Évangile de Marie ou Évangile selon Marie est un texte gnostique, probablement
du IIe siècle. La principale source manuscrite est le codex de Berlin, qui en donne
une version, lacunaire, en sahidique un dialecte du copte. Deux fragments en grecs
du IIIe siècle ont également été retrouvés.
Le titre en est écrit sur le colophon, et Marie disciple de Jésus est généralement
identifiée, sans certitude, comme Marie de Magdala.

Sommaire
1 Manuscrits
2 Codex de berlin
3 Première édition en grec
4 Contenu
5 Datation
6 Bibliographie
7 Liens externes
8 Voir aussi
Manuscrits
Codex de berlin
Il devait contenir 18 pages, mais les pages 1 à 7 et 11 à 15 sont manquantes. Il a été
découvert par le docteur Reinhardt en 1896, mais il a seulement été publié en 1955 avec la
bibliothèque Nag Hammadi.
Première édition en grec
Bien que la traduction de l'Évangile de Marie ait été effectuée à partir du copte, la première
rédaction aurait été faite en grec au cours du IIe siècle. Cette datation semble confirmée par
un fragment grec, le papyrus Rylands 463 (en), qui est daté du IIIe siècle, et dont l'identité
avec le texte copte a été confirmée.
Contenu
Le texte a pour thème principal la mortalité, l'ascension du Christ et l'ascension de l'âme
selon le gnosticisme. Marie de Magdala y est présentée à la tête des apôtres dans ce récit.
Dans cet évangile, le Sauveur transmet d'abord ouvertement son enseignement à ses
disciples, puis secrètement à Marie-Madeleine au cours d'une vision intérieure. Ceci
provoque une réaction violente de Pierre, qui refuse de croire que le Sauveur ait pu
transmettre un enseignement à une femme à l'insu de ses disciples. Cet évangile témoigne
donc d'un conflit vécu à l'intérieur même d'un milieu chrétien au début de notre ère. Anne
Pasquier, professeur de théologie à la Faculté de théologie et de sciences des religions de
l'Université Laval, a très bien fait ressortir que les deux figures représentent deux traditions
ecclésiastiques différentes : la première, incarnée par Pierre, est la tradition orthodoxe ou

1103

celle qui tend à le devenir. Cette tradition dénigre l'autorité des révélations reçues lors de
visions et interdira aux femmes toute participation active à l'intérieur de l'Église. L'autre,
dont Marie est la figure symbolique, est légitimée par des révélations secrètes ou des

visions et par une possible égalité entre les hommes et les femmes.
Sophia, la personnalité gnostique, joue également un rôle dans cet évangile. Il s'agit
surtout de dialogues entre Marie et les apôtres. Les discussions spirituelles sont
influencées par la gnose.
Datation
Michel Tardieu date l'original grec de l'Évangile de Marie de la fin du Xe s.
Bibliographie
Jean Leloup, « L'Évangile de Marie » Myriam de Magdala, Albin Michel, 2000.
Pasquier, Anne, L'Évangile selon Marie (BG1), Les Presses de l'Université Laval,
«Bibliothèque copte de Nag Hammadi [section «Textes»]», 10, Québec, 1983.
Michel Tardieu, Écrits gnostiques. Codex de Berlin, Cerf, 1984.
Régis Burnet, Marie-Madeleine (Ier-XXIe siècle) : De la pécheresse repentie à
l’épouse de Jésus, Éditions du Cerf 2004
(en) King, Karen L., The Gospel of Mary of Magdala: Jesus and the First Woman
Apostle, Polebridge Press, 2003.
(en) Christopher Mark Tuckett, The Gospel of Mary,Oxford University Press, 2007
[1]

Évangile de Marie.
Apocryphe copte du second siècle.
( les 6 premières pages semblent manquer)
[PAGE 7 ]
1 " Qu'est-ce que la matière ?
2 Durera-t-elle toujours ? "
3 Le Maître répondit :
4 " Tout ce qui est né, tout ce qui est crée,
5 tous les éléments de la nature
6 sont imbriqués et unis entre eux.
7 Tout ce qui est composé sera décomposé ;
8 tout reviendra à ses racines ;
9 la matière retournera aux origines de la matière.
10 Que celui qui a des oreilles pour entendre entende. "
11 Pierre lui dit : " Puisque Tu te fais l'interprète
12 des éléments et des événements du monde, dis-nous :
13 Qu'est-ce que le péché du monde ? "
14 Le Maître dit :
15 " Il n'y a pas de péché.
16 C'est vous qui faites exister le péché
1104

17 lorsque vous agissez conformément aux habitudes
18 de votre nature adultère
19 là est le pêché.
20 Voilà pourquoi le Bien est venu parmi vous ;
21 Il a participé aux éléments de votre nature
22 afin de l'unir de nouveau à ses racines. "
23 Il continua et dit :24 " Voici pourquoi vous êtes malades
25 et pourquoi vous mourrez,
26 c'est la conséquence de vos actes ;
27 vous faites ce qui vous éloigne...
28 Comprenne qui pourra ! "
[PAGE 8]
1 " L'attachement à la matière
2 engendre une passion contre nature.
3 Le trouble naît
5 "Soyez en harmonie..."
6 Si vous êtes déréglés,
7 inspirez-vous des représentations
8 de votre vraie nature.
9 Que celui qui a des oreilles
10 pour entendre entende. "
11 Après avoir dit cela, le Bienheureux
12 les salua tous en disant :
13 " Paix à vous, que ma Paix
14 naisse et s'accomplisse en vous !
15 Veillez à ce que personne ne vous égare
16 en disant :
17 "Le voici,
18 Le voila."
19 Car c'est à l'intérieur de vous
20 qu'est le Fils de l'Homme ;
21 allez à Lui :
1105

22 ceux qui Le cherchent Le trouvent
23 En marche !
24 Annoncez l'Évangile du Royaume. "
[PAGE 9]
1 " N'imposez aucune règle,
2 hormis celle dont je fus le Témoin.
3 N'ajoutez pas de lois à celles de celui qui a do Loi,
4 afin de ne pas en devenir les esclaves. "
5 Ayant dit cela, Il partit.
6 Les disciples étaient dans la peine ;
7 ils versèrent bien des larmes, disant :
8 " Comment se rendre chez les païens et annoncer
9 l'Évangile du Royaume du Fils de l'Homme ?
10 Ils ne l'ont pas épargné,
11 comment nous épargneraient-ils ? "
12 Alors, Marie se leva,
13 elle les embrassa tous et dit à ses frères :
14 " Ne soyez pas dans la peine et le doute,
15 car Sa Grâce vous accompagnera et vous protégera :
16 louons plutôt Sa grandeur,
17 car Il nous a préparés.
18 Il nous appelle à devenir pleinement des êtres humains. "
19 Par ces paroles, Marie tourna leurs curs vers le Bien ;
20 ils s'éclairèrent aux paroles du Maître.
[PAGE 10]
17 Alors, je Lui dis :
18 "Seigneur, dans l'instant, celui qui contemple
19 Ton apparition,
20 est-ce par l'âme qu'il voit ?
21 Ou par l'esprit ?"
22 Le Maître répondit :
23 Ni par l'âme ni par l'esprit ;
1106

24 mais l'intellect étant entre les deux,
25 c'est lui qui voit et c'est lui qui [...]"
Les quatre pages suivantes semblent manquer.
[PAGE 15]
1 " "Je ne t'ai pas vu descendre,
2 mais maintenant je te vois monter ",
3 dit le Désir,
4 " Pourquoi mens-tu, puisque tu fais partie de moi ? "
5 L'âme répondit :
6 " Moi, je t'ai vue,
7 toi, tu ne m'as pas vue.
8 Tu ne m'as pas reconnue ;
9 j'étais avec toi comme avec un vêtement,
10 et tu ne m'as pas sentie. "
11 Ayant dit cela,
12 elle s'en alla toute joyeuse.
13 Puis se présenta à elle la troisième atmosphère,
14 appelé Ignorance ;
15 celle-ci interrogea l'âme, lui demandant :
16 " Où vas-tu ?
17 N'as-tu pas été dominée par un mauvais penchant ?
18 Oui, tu étais sans discernement, et tu as été asservie. "
19 L'âme dit alors :
20 " Pourquoi me juges-tu ? Moi je n'ai pas jugé.
21 On m'a dominée, moi je n'ai pas dominé ;
22 on ne m'a pas reconnue,
23 mais moi, j'ai reconnu
24 que tout ce qui est composé sera décomposé
25 sur la terre comme au ciel. "
[PAGE 16]
1 Libérée de cette troisième atmosphère, l'âme continua de monter.
2 Elle aperçut la quatrième atmosphère.
1107

3 Elle avait sept manifestations.
4 La première manifestation est Ténèbres ;
5 la seconde, Désir ;
6 la troisième, Ignorance ;
7 la quatrième, Jalousie mortelle ;
8 la cinquième, Emprise charnelle ;
9 la sixième, Sagesse ivre ;
10 la septième, Sagesse rusée.
11 Telles sont les sept manifestations de la Colère
12 qui oppriment l'âme de questions :
13 " D'ou viens-tu, homicide ?
14 Ou vas-tu, vagabonde ? "
15 L'âme répondit :
16 " Celui qui m'opprimait a été mis a mort ;
17 celui qui m'étreignait n'est plus ;
18 mon désir alors s'est apaisé,
19 et je fus délivrée de mon ignorance. "
[PAGE 17]
6 Je vais au Silence ". "
7 Après avoir dit cela, Marie se tut.
8 C'est ainsi que le Maître s'entretenait avec elle.
9 André prit alors la parole et s'adressa à ses frères :
10 " Dites, que pensez-vous de ce qu'elle vient de raconter?
11 Pour ma part, je ne crois pas
12 que le Maître ait parlé ainsi ;
13 ces pensées diffèrent de celles que nous avons connues. "
14 Pierre ajouta :
15 " Est-il possible que le Maître se soit entretenu
16 ainsi, avec une femme,
17 sur des secrets que nous, nous ignorons ?
18 Devons-nous changer nos habitudes,
19 écouter tous cette femme ?
1108

20 L'a-t-iI vraiment choisie et préférée à nous ? "
[PAGE 18]
1 Alors Marie pleura.
2 Elle dit a Pierre :
3 " Mon frère Pierre, qu'as-tu dans la tête ?
4 Crois-tu que c'est toute seule, dans mon imagination,
5 que j'ai inventé cette vision ?
6 ou qu'à propos de notre Maître je dise des mensonges ? "
7 Levi prit la parole :
8 " Pierre, tu as toujours été un emporté ;
9 je te vois maintenant t'acharner contre la femme,
10 comme le font nos adversaires.
11 Pourtant, si le Maître l'a rendue digne,
12 qui es-tu pour la rejeter ?
13 Assurément, le Maître la connaît très bien
14 Il l'a aimée plus que nous.
15 Ayons donc du repentir,
16 et devenons l'être humain dans son intégrité ;
17 laissons-Le prendre racine en nous
18 et croître comme Il l'a demandé.
19 Partons annoncer l'Évangile
20 sans chercher a établir d'autres règles et d'autres lois
21 en dehors de celle dont Il fut le témoin. "
[PAGE 19]
1 Dès que Levi eut prononcé ces mots,
2 ils se mirent en route pour annoncer l'Évangile.
FIN DE L'EVANGILE SELON MARIE

Voaheloka ho fivangána ny sandan’ny vola-vody-voninahitra mandrakizáy ve ny
fiaiñan’ny olombeloña eto ambonin’itý tany itý eto é? Hoatra ny hahalása adaladála
ny fiarahamoniña Malagásy amin’izáo taona 2014 izáo ny halatra tsy hita lany izáy
atáo ny harém-pirenéna.

1109

Aondrana antsokosóko avokóa ny volaména sy ny andraména ary ny vatosóa izáy
mitentina vola tsy hita isa. Lazaina fa tsy fantatra mihίtsy izáy manáo an’izy irény.
Fa nahoana no tsy ho fantatra, hoy ny vahoaka ? Mampiketrona endrika sy tena
mahafarikorίko indraindráy ny fahitána ny fomba fitenin’ny olona sasañy, momba ny
Mpitóndra Malagásy any amin’ny feşįbóky any. Mampalahélo izány rehétra izány.
Irény olona mpitóndra irény anéfa no lazaina andrandraina fa hitantana tsara ho
amin’ny fampandrosoana an’i Madagasikára.
Mampanankaréna avokóa ve ny raharaham-pivangana rehétra (activités
économiques) ? Misy ny mbola zaza vao teraka fotsiny, dia efa mivadika ho zazambanga (bébé agent économique). Vola tsitokotsiforohaña no alóa vao maházo maka
ny sarin’izy irény fotsiny. Zaza toy ny zaza rehétra fotsiny ihány anéfa izy irény,
saingy ny mampiavaka azy iréo amin’ny hafa dia izáo : teraka zanaky ny olomaláza
izy irény.
Te-ho olom-banga (agent économique ; raharahan’ny vanga=affaires) avokóa rehéfa
olona miaiña eto antány eto. Ao ny ambininy, ao ihány koa anéfa ny mifáfa ny
kihony. Mety hisého amin’izáy fotoana izáy aza, ny fahitána vehivavim-banga
(femmes d’affaires) sy lehilahim-banga (hommes d’affaires) izáy tsy miahotra fa lasa
mivarilávo ka mamóno tena mihίtsy. Izány no iaiñana eto antány eto. Samy mizáka
ny vokatr’izáy nataony avokóa. Ny mpanáo pôlitίka izáy mivánga famonoana ny
vahoakany amin’ny alálan’ny famonoana sy ny fampamonoana azy iréo,
hatramin’izáo no afa-maiña ary tsy tsaraina akóry aza. Fahίta sy iaiñana izány toejavatra izány eran’ny firenén-drehétr’itý tany fandalovana itý. Ny mampiavaka azy
angáha, dia ttoa mba voatsára hatrány ihány amin’ny toetra mahaolombeloña any
amin’ny tany mandróso rehétra any, ny olombeloña izáy nampamóno ny vahoakany
nandrίtra ny vangam-pitondrány.
Ho afaka mba hiaiña tsara ve i Madagasikára Tanindrazako é? Toa mihamahántra
andro amañ’aliña ny vahoaka Malagásy tsivakivólo. Aiza no hiafarána? Any amin’ny
Andriamañitry ny Tsiñin’i Farahantsaña ve sa aiza? Maheréza re ry Vahoaka Masina
Malagásy malála Havana rehétra é!

1110


dany.011.pdf - page 1/46
 
dany.011.pdf - page 2/46
dany.011.pdf - page 3/46
dany.011.pdf - page 4/46
dany.011.pdf - page 5/46
dany.011.pdf - page 6/46
 




Télécharger le fichier (PDF)


dany.011.pdf (PDF, 25.4 Mo)

Télécharger
Formats alternatifs: ZIP



Documents similaires


dany 010
akon ny diosezy ambositra pdf
10 andro 2018
malagasy how satan stops our prayers
ambohibao 17 nov 2012
final

Sur le même sujet..