ADITZA .pdf



Nom original: ADITZA.pdf

Ce document au format PDF 1.4 a été généré par Calc / OpenOffice 4.1.6, et a été envoyé sur fichier-pdf.fr le 19/10/2019 à 12:06, depuis l'adresse IP 78.224.x.x. La présente page de téléchargement du fichier a été vue 48 fois.
Taille du document: 219 Ko (29 pages).
Confidentialité: fichier public


Aperçu du document


ADITZA

benat.sarasola@free.fr

Lau Aditz Laguntzaileen Erabilera

NOR

NORK

aa

erakusle

I
Z
A
N

E
I
N

“ egite ”

adierazle
“ izate ”

(aditz jokatuekin)

mintzatu da/date/zen

eder zen

mintzatzen da/date/zen

eder da

mintzatuko da/date/zen

eder date

aditz oin soil laguntzaile
nahi du mintza nadin
nahi luke / zuen mintza nendin

E
U
N

E
Z
A
N

“ egite ”

“ jabetza ”

(aditz jokatuekin)

erosi du/duke/zuen

etxe bat zuen

erosten du/duke/zuen

etxe bat du

erosiko du/duke/zuen

etxe bat duke

aditz oin soil laguntzaile
nahi du eros dezadan
nahi luke / zuen eros nezan

ezaugarriak : oinari loturik
persona ezaugarriak
NOR

NORK

NORI

( nor / zer : eragile )

( nor / zer : jasaile )

beste
ezaugarri
zonbait

zinez
zinez

ustez

+
ustez (nor 1° 2°) ustez (nor / zer 3°)

n...

...t/d

n...

...t/d...

baldintza

ba...

h...

...k/a-n

h...

...k/a-n...

opazkoa

ai...

g...

...gu

gu...

...gu...

anitza (nor/zer)

...tz...

z...

...zu

zu...

...zu...

geroaldia

...te/ke

z...e

...zue

zu...e

...zue...

gaitasuna

...ke

......e

l/z/b...

...o...

l/z/b...e

...e...

iragana /
menpekoa

...n

d...

l/z/b...

d...e

l/z/b...e

NOR : URDIN

NORK : GORRI

NORI : ORLEGI

egitura hutsa orokorki
a

NOR
zinez

ustez

zinez

ustez

nor/zer

nori

nor/zer

nori

nor

nori

nork

nor

n
h
g
z
z
d/d/-

zu

n
h
g
z
z
l/z
l/z

zu

n

zu

n

k/a-na

h

k/a-na

gu

g

gu

t
k-n
gu
zu
zue
e

a

izai

gu
o

ba

zue
ta / da
e

inzai
izai

o

n

z

a

u

o

zue

z

ta / da

d

ta / d a

d

e

e

E
U
N

zue

k/a-na

a

i

gu
o
zue
ta / da
e

n

ba

n
h
g
z
z
l/z/b
l/z/b

e

in

zu

n

k/a-na

h

gu

g

o

n

z

zue

e

i

ta / da
e

z

E
Z
A
N

d
d

t / da
k/a-na k/a-na
gu
gu
o
zu n
zue
zue
ta / d a
e
e

ba

a
e

za

g

e

z

ba

n
h
ge
ze n
ze
l/z/b
l/z/b

nu

zu
k/a-na

e

u

gu

h
g
z

zue

ba

e

t a / da
e

e

t / da
k/a-na
gu
zu n
zue
e

nza

e

z

n
h
ge
ze n
ze
l/z/b
l/z/b

n

o

n
ba

nork

t / da
k/a-na
gu
zu n
zue
e

z

zu

nor 1° 2°

zu

nor / zer 3°

E
I
N

n
h
g
z
z
d
d

nori

h
nor 1° 2°

k/a-na

nor / zer 3°

I
Z
A
N

NORK

zu
k/a-na

e

za

gu

n

o
zue

e

t a / da
e

e

IZAN : Erranaldi zonbait
zinez

ustez

orai - gero

orai - gero - lehen
orai ni gazte

orai ni gazte

niz

… je suis

yo soy...

ban

inz, bizikleta

duela aspaldi, ni ere
si j'étais

si fuera...

bat eros nezake

ahala banu, orai ni

bihar ni, 10etan, Maulen

nizate

… je serai

… estaré...

oto bat erosi baidut,
bihar ni, 10etan, Maulen ...je pourrai
être

nizateke

orai ni hari mintzatzen

nizaio
bihar 10etan, ni hari
mintzatzen

nizaikeo
bihar 10etan, ni zuri
mintzatzen

nizaikezu

… podré
estar...

le estoy
… je lui parle
hablando

… je lui
parlerai
(pourrai)

… je vous
parlerai
(pourrai)

Maulen

ninzate

ahala banu, orai ni
Maulen

ninzateke

botzik lizate, ni hari
mintzatzen

ban

inzaio

orai nahi banu, ni hari
… le hablaré mintzatzen
(podré hablarle)

ninzaikeo

orai nahi banu, ni zuri
… le hablaré mintzatzen
(podré hablarle)
a usted

ninzaikezu

...je serais

… estaría...

...je pourrais … podría
être
estar...

… si je lui
parlais

… si le
hablaría

… je
pourrais lui
parler

...le estaría
hablando

… je
pourrais
vous parler

...le estaría
hablando a
usted

gazte

ninzan

oto bat ukan banu, atzo
ni Maulen

ninzaten

… j'étais

...yo era...

… j'aurais
été

...yo
estuviera...

oto bat ukan banu, atzo
ni Maulen

…je pouvais ...yo podía

ninzateken

(j'aurais pu)

(hubiera podido)

être

estar...

… je lui
parlais

… le
hablaba

atzo ni hari mintzatu

ninzaion
ikusi banu, atzo ni hari
mintzatu

ninzaikeon

… je pouvais … podía
(j'aurais pu) lui (hubiera podido)
parler
hablarle

nahi ukan banu, atzo ni
zuri mintzatzen

… je pouvais … podía

ninzaikezun

(j'aurais pu)

(hubiera podido)

vous ...

...

IZAN : taula
zinez

ustez

nor/zer

n

a

h

a

g

a

z

a

z

a

d

a

d
n

a

h

a

g

a

z

a

z

a

-

nor/zer

nori

iza
iza
ira
ira
ira

te

ke

n

te

ke

h

te

ke

g

te

ke

te

ke

te

ke

l/z

ira

te

ke

l/z

iza
iza
iza
iza
iza
za
za

i
i
i
i
i
i
i

ke

e

n

ke

zu

h

ke

gu

g

ke

zue

ke

k-n

z

ke

o

l/z

ke

t

l/z

tz
tz

ba/ai

e

z
z

ba/ai

z

nori

inza
inza
inra
inra
inra
iza/e
ira

te

ke

n

te

ke

n

te

ke

n

te

ke

n

te

ke

te

ke

n

te

ke

n

inza
inza
inza
inza
inza
iza
iza

i
i
i
i
i
i
i

ke

zu

n

ke

k/a-na

n

ke

gu

n

ke

o

n

ke

zue

ke

ta / da

ke

e

tz
tz

e

n

n

e

n
n

e

EIN : Erranaldi zonbait
zinez
orai - gero
harek nahi du ni
euskaraz mintza

n ad i n
ikasi baidut, orai ni
euskaraz mintza

naiteke
harek nahi du ni bihar
euskaraz mintza

naiteken
nahi duzu ni zuri
euskaraz mintza

naikezun
bihar ni hari euskaraz
mintza

naikeo

ustez
orai - gero - lehen
quiere que
hable yo...

… je peux
parler

… puedo
hablar en
euskera

il veut que
je puisse
parler

quiere que nahi banu, ni euskaraz
pueda
teke
hablar yo... mintza

il veut que
je vous
parle (je

quiere que
le hable yo

puisse)

demain je
lui
parlerai…
(je pourrai)

i

je puisse)

bane

n di

nahi banu, ni euskaraz
mintza

ninte
nin

(le pudiera...)

mañana le
hablaré...
(podré)

nahi du ni hari euskaraz il veut que quiere que
je lui
le hable...
parle... (que (pueda
mintza a keon

n

orai ni euskaraz mintza

il veut que
je parle...

hablarle)

nahi banu, ni zuri
euskaraz mintza

neinkezu
hemen baliz, ni hari
euskaraz mintza

neinkeo
nahi luke ni hari
euskaraz mintza

neinkeon

si hablara
si je parlais
yo...

...je
parlerais

… yo
hablaría...

...je
pourrais
parler...

… yo
podría
hablar...

...je vous
parlerais...

... yo le
hablaría

(pourrais)

(podría
hablar...)

nahi zuen ni euskaraz
mintza

n en di n

nahi zuen, ni euskaraz
mintza

ninten

il voulait
que je
parlasse...

quería él
que yo
hablase...

il voulait
que je
parlasse...

quería él
que yo
hablase...

atzo ni euskaraz mintza ...je
pouvais

...yo podía
(hubiera
podido)

ninteken

(aurais pu)

parler...

hablar...

atzo ni zuri mintza

...je
pouvais

...yo podía

neinkezun

...je lui
...yo le
parlerais (je hablaría
pourrais)

atzo, ni hari euskaraz

... que je lui ...que le
parle (que je hablase...
puisse...)

atzo ni hiri euskaraz

mintza

mintza

neinkeon
neinkenan

(hubiera
podido)

(aurais pu)

vous parler hablarle
...je
pouvais
(aurais pu)

...yo podía
lui

(hubiera
podido)

parler

hablarle

...je
pouvais

...yo podía

(j'aurais pu)

parler

te

(hubiera
podido)

hablarte

EIN : taula
zinez

ustez

nor/zer

nor/zer

nori

n

ad

h

ad

g

a

z

a

z

a

d

ad

d

a

n

a

h

a

g

a

z

a

z

a

d

a

d

a

i
i
i
i
i
i
i
i
i
i
i
i
i
i

nori

n

n

en d i

n

n

h

en d i

n

te

n

g

e

te

n

z

e

en

z

e

n

l/z/b

en

l/z/b

e

te

te

z
z

ba/ai

ed

(te)

ke

zue

n

n

e

(te)

ke

zu

n

h

e

(te)

ke

e

n

g

e

(te)

ke

k/a-na

n

z

e

ke

ta / da

en

z

e

ke

gu

n

l/z/b

e

ke

o

en

l/z/b

e

(te)

z

(te)
(te)

z

ba/ai

i n
i n
i n
i
i

te

n

te

n

i
i
i
i
i
i
i

(te)

ke

gu

n

(te)

ke

o

n

(te)

ke

k/a-na

n

(te)

ke

ta / da

n

ke

zue

n

ke

zu

n

ke

e

n

n
n
n
n
n

te

en

z

n
te

(te)

z

(te)
(te)

en

z

z

EUN : Erranaldi zonbait
zinez

ustez

orai - gero

orai - gero - lehen

orai zuk ni ikusten

uzu

na

bihar zuk ni ikusten

ukezu

… vous me
voyez

...me ve
usted

... vous me
verrez

...me verá
usted (podrá

(pourrez me
voir)

na

verme)

botzik zinate, zuk ni
ikusten

banu

nduzu

orai hemen bazina, zuk
ni ikusten ahal

nu

ndukezu

...si vous
me voyiez

...si me viera
usted

… vous me
… me vería
verriez
(pourriez me
voir)

bihar zuk ibilteko ahala

orai hartza ikustez, nik
… tendrá
usted la
… j’aurais... … tendría...
ke
capacidad... lotsa handi bat

ukezu

d

orai guk zuri euro baten

uzugu

zorra da
(deizugu)

bihar guk zuri bi euroen

u

gu

zorra da kezu
(deikezugu)

… vous
aurez la
capacité

nu

ez zinate botzik, nik zuri
...nous vous ...nosotros le
...si j’avais
devons...
debemos... zorra ba e zu
à vous...
(baneizu)

n

… nous
vous
devrons...

… si tendría
salud

… le
deberemos


u

si le
debiera ...a
usted...

zuk pagatzen bazunu,
nik zuri euro baten zorra … j’aurais à … le deberia
vous une

dette...
e kezu (neikezu)

n

u

nu

nduzun

atzo jin bazina, zuk ni
Maulen ikusten ahal

nu

...tiene usted orai hi botzik hinzate, nik
… si
el oso
j’avais...
osagarria ba
delante

nu

ikusten

(podría verme)

orai zuk hartza aitzinean … vous
avez l'ours
devant
d

uzu

atzo zuk ni Maulen

ndukezun

nik lehen, botz eder bat

nuen
atzo hartza ikusi banu,
nik lotsa handi bat

nuken
atzo nik zuri euro baten

n

zorra e
(neizun)

uzun

hier vous
ayer me veía
me voyiez... usted...

ayer usted
hier vous
m'auriez vu me hubiera
(auriez pu)
podido ver...

moi avant,
j’avais...

… j’aurais
… hubiera
eu (aurais pu
tenido...
avoir)...

… j’avais à
… yo le tenía
vous une
una...
dette …

atzo zuk pagatu bazunu,
nik zuri euro baten zorra … j’aurais
eu à vous

neukezun
(neikezun)

yo antes,
tenía...

(aurais pu
avoir)...

…le hubiera
tenido...

EUN : taula
zinez
n
h

a

g
z

a

nor

t

n

k-n

h

gu

ke

u

nork

i
t
u

zu

z

e

zue

nor : 1°-2°

nor

ustez
nori

ba/ai

nori

und

k/a-na n

g

ke

u

z

un

t

z

e

e
nork

anitz

a

u t

zue

n

-

n

e

n

anitz

h

n

gu

gu

n

ba/ai

zu

zue

zu

-

l/z

ta / d a

t

gu
e
u
tz ke
i
k/a-na

n

k-n

anitz

a
e

zu

n

e

d

n

n

zu

ke

u

gu

t

nor / zer : 3°

d

nork

t / da n

n

u

t

ke

u

n

e

n
n

l/z

e

n

anitz

n

ta / d a

n

k-n

h

gu

n

gu

ge

e

n

zu

ba/ai

ze

n

e

i

tz ke k/a-na

o

zue

ze

o

zu

-

l/z

zu

zue

e

l/z

zue

n

e

n
n

e

n

EZAN : Erranaldi zonbait
zinez

ustez

orai - gero

orai - gero - lehen

nahi dut zuk ni deit

ezazun

n

(nazazun)

je veux que quiero que
vous
usted me
m'appeliez llame

telefona horrekin, zuk ni vous
pouvez
(pourrez)
deit n
ke
m'appeler
(nazakezu)

eza

zu

nahi du ogia nik ekar

ezadan

d

aski sos baduzu, zuk
ogia ekar

ezakezu

d

nahi dut ogia zuk guri
ekar

eizaguzun

d

eizakezugu

(podrá)

… que lleve
yo...

..vous
pouvez

usted
puede

(pourrez)

(podrá)

vous

orai telefona bat
bazunu, zuk ni deit

enzakezu

botzik hinzate, ogia nik
ekar

ban

eza

aski sos banu, ogia nik


… que
… que
vous nous usted nos
apportiez... lleve...

(pourrons)

enzazu

ban

n

llamar

… que je
porte...

merkatura bagoaz, ogia … nous
guk zuri ekar
pouvons

d

usted me
puede

10etan zuk ni deit


podemos
llevarle...

eros

nezake

botzik zinate, ogia nik
zuri ekar

ban

eizazu

si vous
m'appeliez


n

… vous
pourriez
m'appeler

… uted
podría
llamarme

… si
j'apportais

… si yo
traería...

… je
pourrais
acheter

… yo
podría
comprar...

enzazun

telefona berri horrekin,
atzo zuk ni deit

...que vous
m'appelassiez

… que
usted me
llamara

… usted
… vous pouviez podía
m'appeler

(hubiera
podido)

...que
j'apportasse

… que yo
llevara...

aski sos ukan banu,
ogia nik eros

...je pouvais

yo podía

nezaken

acheter

n

enzakezun

nahi zuen ogia nik

ekar

nezan

nahi zunuen nik zuri
si yo le
ogia ekar
…si je vous
llevaba... a
apportais
usted

merkazale joan banendi, ...je
ogia nik zuri ekar
pourrais
vous
apporter
i
kezu

ne za

nahi nuen zuk ni
si usted me telefonaz deit
llamase...

neizazun

aski sos ukan banu, nik
...yo podría zuri ogia ekar
llevarle...

neizakezun

(auriez pu)

(j'aurais pu)

llamarme

(hubiera
podido)

comprar...

...que je vous
apportasse

...que yo le
llevara...

...je pouvais
(j'aurais pu) vous
apporter

...podía
(hubiera
podido) yo

llevarle...

EZAN : taula
zinez
nori

h
g

nork

t / da

n
e
a

t

z

t

z

t

za ke
e

nor

n

n

k/a-na n

h

gu

n

zu

n

zue

n

-

n

e

n

nor : 1°-2°

nor

ustez

ba/ai

k/a-na n
en

t

z

t

z

t

za ke
e

gu

n

zu

n

zue

n

-

n

e

n

anitz

k/a-na

n

k/a-na k/a-na n

h

o

n

ge

zu

n

zue

n

gu

n

zu

n

zu

zue

n

gu

-

zue

e

za ke ta / da

nor / zer : 3°

n

o
t

n

t / da n

e

e i

nork

t/da

nork

anitz

d

g

nori

ba/ai

ze

n e i

t

za ke

ze

gu

n

l/z/b

e

n

l/z/b

ta / d a

e

n
n

e

n

Lauak : erranaldi zonbait

-orai Maulen niz

NORK

USTEZ
-orai Maulen baninz
-atzo Maulen ninzan / ninzen

ZINEZ
-orai hik/zuk ni ikusten nau-k/n/zu

-ahala banu, orai Maulen ninzate
-bihar Maulen nizate

-bihar Maulen nizateke

I
Z -orai mintzatzen nizaio
A
N
-bihar mintzatzen
nizaikeo

-ahala ukan banu, atzo Maulen
ninzaten
-ahala ukan banu, orai Maulen
ninzateke
-orai mintzatzen baninzaio
-atzo tenore hontan mintzatzen
ninzaion

-bihar hik/zuk ni ikusten nauke-k/n/zu

USTEZ
-orai harek ni ikusten banundu
nor 1° 2°

ZINEZ

aa

-nahi banu, orai mintzatzen
ninzaikeo

k/n/zu)

-ikusi banu, atzo mintzatzen
ninzaikeon

-orai hik/zuk hura emaiten deio-k/n/zu (hurak : deitzo
k/n/zu)

-hemen baliz, harek ni ikusten nunduke

-orai nik hura ikusten banu (hurak : banutu)

-hik/zuk hura ikusten du-k/n/zu (hurak : dutu k/n/zu )

E
U
N -bihar hik/zuk hura ikusten duke-k/n/zu (hurak : dutuke

-atzo harek ni ikusten nunduen

-hemen izan bazen, harek ni ikusten nunduken

-atzo nik hura ikusi nuen (hurak : nutuen)
-hor baliz, nik hura ikusten nuke (hurak : nutuke)
nor / zer 3°

NOR

-hor izan bazen, nik hura ikusten nuken (hurak : nutuken)
-orai nik ogia hari emaiten baneio (ogiak : baneitzo)
-atzo nik gasna hari eman neion (gasnak : neitzon)
-sosa banu, nik hari emanen neikeo (sosak : neizkeo)

-bihar hik/zuk hura emaiten deikeo-k/n/zu (hurak :
deizkeo k/n/zu)

-jakin banu, nik hari emanen neikeon (hurak : neizkeon)

E
I
N

-baidakit, euskaraz
mintza niteke

-nahi zuen euskaraz mintza nendin

-telefona badu, harek ni deit n a/e zake

-baneki, euskaraz mintza ninte
-ikasi banu (bainuen), euskaraz
mintza ninteke (ninteken)

-nahi du euskaraz mintza -nahi luke/zuen euskaraz mintza
niteken
ninteken
-nahi du euskaraz mintza -nahi luke/zuen euskaraz mintza
naikeon
neinkeon
-baneki, hari euskaraz mintza
neinkeo

-nahi nuke/nuen harek ni deit nenzan
-nahi balu (bazuen), harek ni deit nenzake (nenzaken)

-nahi dut harek ni deit n a/e zaken

-nahi nuke/nuen harek ni deit nenzaken

-nahi dut harek hura deit dezan (hurak : detzan)

-gasna ekar baneza (gasnak : banetza)

E -hura nik deit dezaket (hurak : detzaket)
Z
A -nahi du nik hura deit dezakedan (hurak : detzakedan)
N
-nahi du guk zuri eman deizazugun (hurak :
deitzazugun)

-nahi baduzu, zuk guri eman deizakeguzu (hurak :
deitzakeguzu)

-orai hari euskaraz
mintza naikeo

-zuk ni deit banenzazu
nor 1° 2°

-nahi dut harek ni deit n a/e zan

-nahi du guk zuri eman deizakezugun (hurak :
deitzakezugun)

-nahi zuen gasna ekar nezan (gasnak : netzan)
-nahi banu, gasna ekar nezake (gasnak : netzake)
nor / zer 3°

-nahi du euskaraz mintza
nadin

-nahi luke euskaraz mintza nendin

-atzo gasna ekar nezaken (gasnak : netzaken)
-nik gasna bat ekar baneizazu (gasnak : baneitzazu)
-nahi zunuen nik gasna ekar neizazun (neitzazun)
-nahi bazunu nik gasna ekar neizakezu (neitzakezu)
-atzo gasna ekar neizakezun (neitzakezun)

Xiberoko adarra
NOR
te
te
te
te
te
te
te

ke
ke
ke
ke
ke
ke
ke

ba/ai
ba/ai
ba/ai
ba/ai
ba/ai
ba/ai
ba/ai

e

nori
te
te
te
te
te
te
te

r
r
r

ke
ke
ke
ke
ke
ke
ke

e

n
n
n
n
n
n
n

iza
iza
iza
iza
iza
za
za

n
h
g
z
z
d
d

ad i
ad i
i
i
i
ad i
i

n
h
g
z
z
d
d

a
a
a
a
a
a
a

i
i
i
i
i
i
i

i
i
i
i
i
i
i

tz
tz

te
te
te

z

te

z

(te)
(te)
(te)
(te)
(te)

z

(te)
(te)

z

ke
ke
ke
ke
ke
ke
ke

ke
ke
ke
ke
ke
ke
ke

ba/ai
ba/ai
ba/ai
ba/ai
ba/ai
ba/ai
ba/ai

n
h
g
z
z
l/z
l/z

n
n
n
n
en
n
en

ba/ai
ba/ai
ba/ai
ba/ai
ba/ai
ba/ai
ba/ai

n
h
g
z
z
l/z/b
l/z/b

n
n
n
n
n
n
n

ba/ai
ba/ai
ba/ai
ba/ai
ba/ai
ba/ai
ba/ai

n
h
g
z
z
l/z/b
l/z/b

e
zu
gu
zue
k-n
o
t

zue
zu
e
k/a-na
ta / d a
gu
o

inza
inza
inza
inza
inza
iza
iza

i
i
i
i
i
i
i

end i
end i
in
in
in
ed i
i
e
e
e
e
e
e
e

in
in
in
in
in
i
i

tz
tz

te
te
te

z

te

z

(te)
(te)
(te)
(te)
(te)

z

(te)
(te)

z

ke
ke
ke
ke
ke
ke
ke

ke
ke
ke
ke
ke
ke
ke

zu
k/a-na
gu
o
zue
ta / da
e

gu
o
k/a-na
ta / da
zue
zu
e

a
a
u
u
u

u
u
u
u
u
u
u

n
n
n
n
n
n
n

d
d
d
d
d
d
d

e
e
e
e
e
e
e

n
n
n
n
en
n
en

n
h
g
z
z

e
e
e
e
e

n
n
n
n
n
n
n

t
t
t

u
u
u
u
u

ke
ke
ke
ke
ke

e

nork
t
k-n
gu
zu
zue

-

ba/ai
ba/ai
ba/ai
ba/ai
ba/ai

nor
n
h
g
z
z

nori
und
und
un
un
un

t
t
t

u
u
u
u
u

ke
ke
ke
ke
ke

e

e

E
U
N

n
h
g
z
z
-

ustez
nori

d
d
d
d
d
d
d

I
Z
A
N

E
I
N

nor
n
h
g
z
z

E
Z
A
N

anitz
t
t
t
t
t
t
t
i
i
i
i
i
i
i

u
u
u
u
u
u
u

tz
tz
tz
tz
tz
tz
tz

t
t
t

ke
ke
ke
ke
ke
ke
ke

za
za
za
za
za

t
k-n
gu
zu
zue

ke
ke
ke
ke
ke
ke
ke

ke
ke
ke
ke
ke

-

e
gu
k/a-na
ta / da
e
o
zue
zu

e

t
k-n
gu
zu
zue

-

e
t / da
k/a-na
gu
zu
zue

-

e
d
d
d
d
d
d
d

e
e
e
e
e
e
e

i
i
i
i
i
i
i

anitz
t
t
t
t
t
t
t

za
za
za
za
za
za
za

ke
ke
ke
ke
ke
ke
ke

e
k/a-na
o
ta / da
zu
gu
zue

t / da
k/a-na
gu
zu
zue

-

e

nork
t / da
k/a-na
gu
zu
zue

-

e

nor / zer 3°

iza
iza
ira
ira
ira
a
ira

nor/zer
inza
n
inza
h
in a
g
in a
z
in a
z
iza/e
l/z
ira
l/z

n
n
n
n
n
n
n
n
n
n
n
n
n
n

nor 1° 2°

nori

zinez

nor 1° 2°

ustez

ba/ai
ba/ai
ba/ai
ba/ai
ba/ai
ba/ai
ba/ai

nork
n
h
gu
zu
zu
l/z
l/z

u
u
n u
n u
n u
u
u

ba/ai
ba/ai
ba/ai
ba/ai
ba/ai
ba/ai
ba/ai

n
h
ge
ze
ze
l/z/b
l/z/b

e
e
n e
n e
n e
e
e

ba/ai
ba/ai
ba/ai
ba/ai
ba/ai

n
h
g
z
z

anitz
t
t
t
t
t
t
t
i
i
i
i
i
i
i

en
en
en
en
en

u
u
u
u
u
u
u

tz
tz
tz
tz
tz
tz
tz

t
t
t

ke
ke
ke
ke
ke
ke
ke
ke
ke
ke
ke
ke
ke
ke

za
za
za
za
za

ke
ke
ke
ke
ke

e
e
ta / da
zue
e
k/a-na
o
zu
gu

e

e
e
t / da
k/a-na
gu
zu
zue

-

e

nor / zer 3°

zinez
nor/zer
n
h
g
z
z
d
d

NORK

a

ba/ai
ba/ai
ba/ai
ba/ai
ba/ai
ba/ai
ba/ai

nork
n
h
ge
ze
ze
l/z/b
l/z/b

e
e
n e
n e
n e
e
e

i
i
i
i
i
i
i

anitz
t
t
t
t
t
t
t

za
za
za
za
za
za
za

ke
ke
ke
ke
ke
ke
ke

k/a-na
o
zu
zue
gu
e
ta / da

e
e

n
n
n
n
n
n
n
n
n
n
n
n
n
n
n
n
n
n
n
n
n
n
n
n
n
n
n
n
n
n
n
n
n
n
n

Xiberoko adarra
a

NOR
nor/zer
n
iza
h
g
z ira te
z
d a
d ira

ustez
nori

ke

nor/zer
n
inza
h
g
ba/ai z
in a te
z
l/z iza/e
l/z ira
r

e

ustez

zinez
nori

ke

nori

nor
n
a
h
g
z
ut
z

n
e

u ke
e

nork
t
k-n
gu
zu
zue

-

nor 1° 2°

zinez

NORK

t

u ke

-

e

E
I
N

n
h
g
z
z
d
d

i

ke
tz
tz

ad i
i te
z
adi
i te

z

i

zu
k/a-na
gu
ke
o
n
zue
tz
ta / da
e
tz

n
end i
h
g
en ba/ai
in
te
ke
z
z
z
l/z/b ed i
te z
l/z/b i

d e i tz

n
h
g e
z
z

en

zue
gu
n
n
zu
o
h
h
e
k/a-na
g
g ein
ke k/a-na n ba/ai z
(te)
ke ta / da n
z a i (te)
zue
ta
/
da
z
z
z
z
gu
zu
d
l/z/b
ei
o
e
z
z
d
l/z/b

gu
k/a-na
ta / da
ke
e
o
zue
zu

E
Z
A
N

t
t
t

za ke
e

t
k-n
gu
zu
zue

nor / zer 3°

d u

t
k-n
gu
zu
zue

-

e
t / da
k/a-na
gu
zu n
zue

-

nor 1° 2°

E
U
N

n
h
g inza
ba/ai z
z
l/z
iza
l/z

und
u ke
un t
e

nork
n
h
gu
ba/ai zu n u
zu
l/z
l/z

-

anitz

t

ba/ai

en

n

e
e

n
h
ge
ba/ai ze n e i tz
ze
l/z/b
l/z/b
n
h
g
z
z

u ke

t
t
t

ta / da
gu
e
ke k/a-na
o
zu
zue

za ke
e

e

n

e
e
t / da
k/a-na
gu
zu n
zue

-

e

anitz
e
t / da
k/a-na k/a-na
o
gu
d e i t za ke ta / da zu n
zu
zue
gu
zue
e

nork
t / da
k/a-na
gu
zu n
zue
e

nor / zer 3°

I
Z
A
N
e
zu
gu
zue
k-n
o
t

nori

e
anitz

n
h
g iza
z
z
za
-

nor
n
h
ba/ai g
z
z

anitz
nork
k/a-na
n
o
h
zu
ge
ba/ai ze n e i t za ke zue
gu
ze
e
l/z/b
ta / da
l/z/b

n

e
e

Mendebal aldeko adarra
a

NOR
nor/zer

n
h
g
z
z
d
d

nori
aza

te

ke

aza

te

ke

ara

te

ke

ara

te

ke

ara

te

ke

a

te

ke

ira

te

ke

NORK

ustez
nor/zer

e

"
"
"
"
"
"
"

n
h
g
z
z
l/z
l/z

zinez
nori

inza

te

ke

inza

te

ke

inza

te

ke

inza

te

ke

inza

te

ke

iza

te

ke

iza/a

te

ke

nor

n
h
g
z
z

"
"
"
"
e "
"
"

nori
a

u

ke

a

u

ke

ai

t

u

ke

ai

t

u

ke

ai

t

u

e

ustez
nork

nor

t/da
k-n

-

e
gu
zu
zue

ke

nor 1°-2°

zinez

z

"
"
"
"
"

u

a

u

ke

a

u

ke

a

u

ke

a

u

ke

a

u

ke

"
"
z a "
z a "
e "
"
z e "

d
d
d
d
d
d
d

a

u

ts

ke

zue

a

u

ts

ke

o

a

u

ts

ke

e

a

u

ts

ke

k/a-na

a

u

ts

ke

gu

a

u

ts

ke

ta/da

a

u

ts

ke

zu

"
"
z a "
z a "
z e "
"
z a "

n
h
g
z
z

a

gi

ke

a

gi

ke

a

gi

ke

a

gi

ke

a

gi

E
I
N

E
U
N

n
h
g
z
z
-

axai

ke

axai

ke

gu
o

axai

ke

k/a-na

z

axai

ke

z

axai

ke

jai

ke

jai

ke

ta/da
zue
zu
e

n
h
g
z
z
d
d

ai

te

ai

te

ai

te

ai

te

ai

te

ai

te

ai

te

n
h
g
z
z
d
d

ai

(te)

ke

ai

(te)

ke

gu
o

ai

(te)

ke

k/a-na

ai

(te)

ke

ai

(te)

ke

ai

(te)

ke

ai

(te)

ke

ta/da
zue
zu
e

e

"
"
"
"
"
"
"

n
h
g
z
z
l/j
l/j

"
"
z
"
z
"
z e "
"
z
"

"
"
"
"
"
"
"

n
h
g
z
z
l/z
l/z

z
z

"
"
z
"
z
"
z e "
"
z
"

"
"
"
"
"
"
"

n
h
g
z
z
l/z
l/z

inxa

ke

inxa

ke

gu
o

inxa

ke

k/a-na

inxa

ke

inxa

ke

ixa/a

ke

ixa/a

ke

ta/da
zue
zu
e

ein

te

ein

te

ein

te

ein

te

ein

te

ei

te

ei

te

ein

(te)

ke

ein

(te)

ke

gu
o

ein

(te)

ke

k/a-na

ein

(te)

ke

ein

(te)

ke

ei

(te)

ke

ei

(te)

ke

ta/da
zue
zu
e

z

a

"
"
z a "
z a "
z e "
"
z a "

E
G
I
N

z

ke

-

z
z

e
gu
zu
zue

z

ta/da
k-n

z

-

e
gu
zu
zue

z
z
z

z
z
z
z
z
z

ta/da
k/a-na

-

e
gu
zu
zue

ke

z

a

z

a

z

a

"
"
"
"
"
"
"

"
"
"
"
"
"
"
"
"
"
"
"
"
"
"
"
"
"
"

anitz

d
d
d
d
d
d
d

a

gi

ke

zue

a

gi

ke

o

a

gi

ke

e

a

gi

ke

k/a-na

a

gi

ke

gu

a

gi

ke

ta/da

a

gi

ke

zu

z

ta/da z
k/a-na z

-

e
gu
zu
zue

a
a

z

a

z

a

z

a

z

a

z

a

"
"
"
"
"
"
"

nor / zer 3°

I
Z
A
N

t/da
k-n

ke

za

nor / zer 3°

u

a

u

ke

e nd

u

ke

e nd

u

ke

e nd

u

ke

e nd

u

ke

"
"
"
"
"
"
"

nork
n
h
g
z
z
l
l
n
h
g
z
z
l/z
l/z
nor
n
h
g
z
z

nork
n
h
g
z
z
l/z
l/z

nork

ta/da
k/a-na

-

e
gu
zu
zue

e

z

nor 1°-2°

a

nori
e nd

z
anitz

d
d
d
d
d
d
d

n
h
g
z
z

z

a

z

a

z

a

"
"
"
"
"
"
"

anitz
e

u

ke

z

a

e

u

ke

z

a

e

u

ke

z

a

e

u

ke

z

a

e

u

ke

z

a

e

u

ke

z

a

e

u

ke

z

a

e

u

ts

ke

ta/da

z

a

e

u

ts

ke

gu

z

a

e

u

ts

ke

e

z

a

e

u

ts

ke

k/a-na

z

a

e

u

ts

ke

o

z

a

e

u

ts

ke

zu

z

a

e

u

ts

ke

zue

z

a

en

gi

ke

en

gi

ke

en

gi

ke

en

gi

ke

en

gi

z

e
e

e
e
nork
ta/da
k/a-na

-

e
gu
zu
zue

ke

z

a

z

a

z

a

"
"
"
"
"
"
"
"
"
"
"
"
"
"
"
"
"
"
"
"
"

anitz
e

gi

ke

k/a-na

z

a

e

gi

ke

o

z

a

e

gi

ke

zu

z

a

e

gi

ke

zue

z

a

e

gi

ke

gu

z

a

e

gi

ke

e

z

a

e

gi

ke

ta/da

z

a

e
e

"
"
"
"
"
"
"

Elaideko : erranaldi zonbait
NOR

a

NORK

elaideko

niz

nu k-n-zu

bihar 12etan, gose

nizate

nuke k-n-zu

orai ni hari so

nizaio

nizio k-n-zu

bihar 10etan ni hari mintzo

nizaikeo

orai harek ni ikusten nau

nizikeo k-n-zu

orai / gero

orai ni gose

orokor

zinez

orai / gero

zinez

orokor

bihar 10etan, harek ni deiturik nauke
orai harek artza ikusten du

nunduke k-n-zu

menturaz bihar, ni hari mintzo

ninzaikeo

ninzikeo k-n-zu

ninzan

nundu a-na-zu n

jakin banu, ni atzo Maulen

ninzaten

nunduke a-na-zu n

atzo ni hari so

ninzaion

ninzio a-na-zu n

atzo egun osoa hari mintzo

ninzaikeon

ninzikeo a-na-zu n

dio k-n-zu

menturaz nik poz handi bat nuke

atzo harek ni ikusi nunduen
jakin balu, harek ni eskerturik nunduken
atzo nik artza ikusi nuen

nahi du ni hari mintza

naikeon

nikeo a-na-zu n

orai nahi banu, ni mintza

ninteke

ninteke k-n-zu

nahi balu, ni hari mintza

neinkeo

ninkeo k-n-zu

nahi luke ni hari mintza

neinkeon

ninkeo a-na-zu n

atzo ni mintza

ninteken

ninteke a-na-zu n

atzo ni hari mintza

neinkeon

ninkeo a-na-zu n

nahi zuen ni hari mintza

neinkeon

ninkeo a-na-zu n

E
Z
A
N

orai / gero

nikeo k-n-zu

orai

naikeo

zinez

nahi badu ni hari mintza

nindike k-n-zu
nike k-n-zu
nikeo k-n-zu
nindi a-na-zu n
nindike a-na-zu n
ni a-na-zu n
nike a-na-zu n

atzo euro bat nik hari zor neion

nio a-na-zu n

bihar harek ni deit ne(a)zake
orai ogia harek eros dezake

nikeo a-na-zu n
nizake k-n-zu
dizake k-n-zu

bihar ogia harek guri ekar deizakegu

dizakegu k-n-zu

nahi balu, harek ni deit nenzake

ninzake k-n-zu

sosa balu, harek ogia eros lezake
menturaz, ogia harek hari ekar leizakeo
atzo harek ni deit nenzaken

lehen

lehen

niteke k-n-zu

ustez

orai / gero
orai

zinez
ustez

E
I
N

niteke

dikeo k-n-zu

artza ikustez, lotsa handi bat nuken
harek pagatu balu, nik hari zor neikeon

orai ni euskaraz mintza

di k-n-zu

orai euro bat hari harek zor deio

harek pagatzez, nik hari betiko zorra neikeo

lehen

atzo 10etako hor

nike k-n-zu
dike k-n-zu

hemen baliz, harek ni eskerturik nunduke

E
U
N

orai

ninzate

ustez

orai
lehen

ustez

oto bat banu, ni Maulen

ni k-n-zu

bihar harek ibilteko ahala duke
bihar euro bat hari harek zor deikeo

I
Z
A
N

elaideko

sosa bazuen, ogia berak eros zezaken
atzo ogia harek hari ekar zeizakeon

lizake k-n-zu
lizakeo k-n-zu
ninzake a-na-zu n
zizake a-na-zu n
zizakeo a-na-zu n

ELAIDEKO : taula

un t u

ke

l/z

ut u

ke

n
i

n

g

n

I
Z
A
N
ke

g

izi

ke ta/da

-

zi

ke

k-n-zu

tz

gu

o/e

n

inzi

ke ta/da

ba/ai g

inzi

ke

o/e

l/z

izi

ke

gu

tz

k/a–na–zu

izi

i t

- /e

n

d

i t

i

ke

o/e
d

ind
i

g

nork

ke

in t

i tz ke ta/da

n

gu

t

n

gu

ba/ai gi

- /e
t
gu

i
n i t

l/z

i

ke

i

n
ba/ai gi

- /e

ta/da
n

i z ke

l/z

gu
o/e

gu

d

i

(te) z ke

o/e

n

g

in

n

l/z

i

ke ta/da
ke

gu

(te) z ke

o/e

(te)

n

n

i
za

n
n

E
Z
A
N

g

ke

i t

- /e

n
n

ta/da
i t za

in

ba/ai

za
g

n
n

- /e

n
n
n

- /e

n

ke

in t

- /e

n
n

nork ± nor/zer

± nor/zer

d

n

k/a–na–zu

ke

(te)

n

nork

ke

gu
o/e

t/da n
gu n

- /e

n

n
ba/ai gi

l/z

i
n i t za
i

ta/da
ke

gu
o/e

k/a–na–zu

(te)

in

nor 1°

i

n

nor / zer 3°

g

n

k/a–na–zu

ke ta/da

k/a–na–zu

(te)

k/a–na–zu

E
I
N

i

k/a–na–zu

nor

n

- /e

n

nork ± nor/zer

n
n

nori

ba/ai

± nor/zer

E
U
N
n

ke

nor

k/a–na–zu

ke

g

n

nork

k/a–na–zu

d ut u

ba/ai

ke

nori

nor / zer 3°

ke

u

nor

k/a–na–zu

n und

ke

g u t u

nori

ustez

k/a–na–zu

u

k-n-zu

n

nor

k/a–na–zu

nori

zinez

nor 1°

ustez

k/a–na–zu

zinez
nor

NORK

a

k/a–na–zu

NOR

n
n

- /e

n

a

Trinko zonbait

NOR

NORK

a

nor / zer : eragile
zinez

nor / zer 3° : jasaile

zinez

ustez

aditza

ustez

agi

engi

egin

n a go

ba/ai

n

en go

en

ai

endi

edin

h a go

ba/ai

h

en go

akar

ekar

ekarri

g a go z

ba/ai

g

aki

enki

ekin

z a go z

ba/ai

aki

enki

jakin

z a go z

ba/ai

akus

ekus

ikusi

d a go

ba/ai

l/z/b e

ama

ema

eman

d a go z

ba/ai

l/z/b e

antzu

entzu

entzun

arakuts

erakuts

erakutsi

n a tor

ba/ai

n

en tor

en

ari

eri

jarin

h a tor

ba/ai

h

en tor

aroa

eroa

eroan

g a tor z

ba/ai

g

arrai

inderrai

jarraiki

z a tor z

ba/ai

atxe

entxe

etxeki

z a tor z

te ba/ai

atza

entza

etzan

d a tor

ba/ai

l/z/b e

au

endu

edun

d a tor z

ba/ai

l/z/b e

auk

euk

euki

autso

eutso

eutsi

n a bil

ba/ai

n

en bil

en

azagu

indezagu

ezagutu

h a bil

ba/ai

h

en bil

erautso

erauntso

erauntsi

g a bil tz

ba/ai

g

eriz

eriz

eritzi

z a bil tz

ba/ai

eros

eros

erosi

z a bil tza te

ba/ai

igor

igor

igorri

d a bil

ba/ai

l/z/b e

ihardets

ihardets

ihardetsi

d a bil tza

ba/ai

l/z/b e

ihardu

ihardu

ihardun

iharduki

iharduki

iharduki

n

oa

ba/ai

n

ind oa

n

io

erra

esan/erran

h

oa

ba/ai

h

ind oa

n

irakats

irakats

irakatsi

g

oa z

ba/ai

g

ind oa

irau

irau

iraun

z

oa z

ba/ai

z

irudi

irudi

irudi

z

oa z

te ba/ai

z

oa

indoa

ioan

d

oa

ba/ai

l/z/b i

utz

utz

utzi

d

oa z

ba/ai

l/z/b i

te

aditza

zinez

ustez

aditza

n a rabil

t

ba/ai

n

e rabil

tz a

n

en

h a rabil

k-n

ba/ai

h

e rabil

tz a

n

en go z

en

g a rabil

gu

ba/ai

gi n e rabil

tz a

n

z

en go z

en

z a rabil

zu

ba/ai

zi n e rabil

tz a

n

z

en go tz

en

z a rabil

zue

ba/ai

zi n e rabil

tz a

te n

go

en

d a rabil

-

ba/ai

l/z

e rabil

tz a

n

go tz

en

d a rabil

te

ba/ai

l/z

e rabil

tz a

te n

n a rama

t

ba/ai

n

e rama

tz a

n eraman

en

h a rama

k-n

ba/ai

h

e rama

tz a

n

en tor

en

g a rama

gu

ba/ai

gi n e rama

tz a

n

z

en tor

en

z a rama

zu

ba/ai

zi n e rama

tz a

n

z

en tor z

en

z a rama

zue

ba/ai

zi n e rama

tz a

te n

tor

en

d a rama

-

ba/ai

l/z

e rama

tz a

n

tor z

en

d a rama

te

ba/ai

l/z

e rama

tz a

te n

t

ba/ai

n

eu

z

ka

n

euki

egon

etorri

tz a
tz a

tz a
tz a

erabil

n au

ka

en

h au

ka k-n

ba/ai

h

eu

z

ka

n

(eduki)

en bil

en

g au

ka gu

ba/ai

gi n e u

z

ka

n

(ukan)

z

en bil

en

z au

ka

zu

ba/ai

zi n e u

z

ka

n

z

en bil tz

en

z au

ka zue ba/ai zi n e u

z

ka te n

bil

en

d au

bil tz

en

d au
joan
(ioan)

ebili

z

ka

-

ba/ai

z

ka

te

ba/ai

l/z

eu

z

ka te n

d a

z

ki

t

ba/ai

n

e

z

ki

n

jakin

d a

z

ki k-n

ba/ai

h

e

z

ki

n

(iakin)

n

d a

z

ki

gu

ba/ai

gi n e

z

ki

n

ind oa

n

d a

z

ki

zu

ba/ai

zi n e

z

ki

n

ind oa tza

n

d a

z

ki zue ba/ai zi n e

z

ki te n

oa

n

d a

z

ki

-

ba/ai

l/z

e

z

ki

oa tza

n

d a

z

ki

te

ba/ai

l/z

e

z

ki te n

l/z

eu

z

ka

n

n

LAU ADITZ LAGUNTZAILEAK
NORK
NOR

NOR NOR NORI

NORK

NOR NORI

NORK

ZINEZ USTEZ

ZINEZ

NOR / ZER 3°

IZAN

USTEZ

lehen

a

EIN

EDIN

EZAN

EZAN

NOR / ZER 3°

NOR 1° 2°

lehen

a

hipotetikoa
orain
lehen

POTENTZIALA
INPERATIBOA SUBJUNTIBOA

EUN

EDUN

orain

baldintza
ondorioa

IZAN

orain

baldintzazkoak

INDIKATIBO

lehen

orain

NOR 1° 2°

NOR 1° 2°

NOR

EUSKAL EGITURA
NOR
NORK

aaaaaa

NOR / ZER 3°

LATIN EGITURA

NOR 1°- 2° (ni, hi, gu, zu, zue)

NOR

te

a

n
h
g
z
z

ba/ai

ira
e

a

ad

iza i

e
zu
ke gu
zue
k-n
tz
o
t

n
a

ba/ai

n
h
g
z
z

i te
z

a

ba/ai

n
h
g
z
z

i

E
I
N n
h
g
z
z

ke

i

(te)

e
zu
ke gu
zue
k-n
z
o
t

en

n

nor
n
inza
h
g
z ina
z

ba/ai

n
h
g
z
z

te

n

ke

e

i

e
zu
ke gu
zue
k-n
tz
o
t

a

u t
u t
u t

u ke
e

(te)

n
ba/ai

und

h
g un
z un
z un

t
t
t

u ke
e

nork
t / da
k/a-na
gu
zu
zue

-

n
n
n
n
n
n

e

n

t / da
k/a-na
gu
zu
zue

n

-

n

n

in te

e
zu
ke gu
zue
k-n
z
o
t

nor

-

n

z

nork
t
k-n
gu
zu
zue
e

i

in

h
g
z
z

E
U
N

n

e

ustez

nor
n

inza

end

zinez
nori

nor 1° 2°

iza

I
Z
A
N n
h
g
z
z

ustez
nori

nor 1° 2°

zinez
nor
n
h
g
z
z

NORK

a

en

E
Z
A
N
n

h
g
z
z

e
a

t za ke
t
t

e

t / da
k/a-na
gu
zu
zue

n

n

n
n ba/ai
n
n

h
g en
z
z

-

n

e

n

t za ke
t
t

e

e

n
n
n
n
n

NOR / ZER 3° (hura, hurak)
NOR
zinez
nor
d

ustez

ira

te

zinez

nor

nori
a

NORK

a

ke

ba/ai

l/z

nori
iza/e
ira

te

nor

ustez

nori

± nor/zer

nork

nork

t
k-n
gu
zu
zue

n
h
gu
zu
zu
l/z
l/z

u

t

anitza

u ke

-

e
anitza

d

za i

ad i
i te

ba/ai

l/z

iza

i

gu
k/a-na
ta / d a
ke
n
e
tz
o

d

e i tz

gu
k/a-na
ta / da
ke
e
o

t
k-n
gu
zu
zue

zue

zue

zue

-

zu

zu

zu

e

en

z

ba/ai

l/z/b

ed i
i te

ba/ai

nor / zer 3°

d

-

n
n u
n

(te)

z

ke

gu

gu
k/a-na
n

ba/ai

l/z/b

ei

(te)

z

n

e

n
h
ge
ze
ze
l/z/b
l/z/b

n
n e i
n

tz

ta / d a
zue
e
ke k/a-na
o

n

e

zu
gu

e

en

z

k/a-na
ta / d a
e
o

u ke

anitza

ba/ai

ke

ta / d a
e
o

anitza
e

en

d

t / da

k/a-na k/a-na
o
gu
e i t za ke ta / da
n
zu
zu
zue

zue

zue

gu

-

zu

zu

zue

e

nor / zer 3°

ai

t

e

anitza

d

nork

n

ke

anitza

gu
k/a-na
ta / d a
ke
e
tz
o

nori

± nor/zer

ba/ai

n
h
ge
ze
ze
l/z/b
l/z/b

k/a-na
o
n
n e i
n

t

za ke

zu
zue
gu

n

e

e
ta / d a

e

EUSKAL ADITZAREN EGITURA
NOR

Bi aditz mota : NOR (da) eta NORK (du)

zinez

Bakoitzean : zinez eta ustez

"ZINEZ"aren

oinean

NORK

ustez

zinez

ustez

eta

"USTEZ"aren ezaugarriak
NOR 1°- 2° ( ni, hi, gu, zu, zue ) : ► oin ezaugarriak
zinez
ustez
"a" sartzen da
oinean "n" sartzen da

(zinezaren iduriarazle) (euskalki gehienetan)

(ustezaren iduriarazle) (euskalki guzietan)

Iragana, ustean sartzen da (omen !) : (baninz → ninzan)
naiz; naiteke; zaitezen... (nor : eragile) (Nor)
nauzu; zaitut; nazak...

baninz; hinteke; zinzaion... (nor : eragile) (Nor)
bagintuk; henzakegu; nengikezu...

(nor : jasaile) (Nork)

NOR / ZER 3°

( hura, hurak ) :

zinez

► persona ezaugarriak
ustez

(oineko "a" ez beharrezko)

d /-

(± tz) (nor/zer : eragile + jasaile)

daitezke = ditezke; -zaio, -zaitzo...(Nor)
dau- = du-; dautzut = deitzut...(Nork)

(nor : jasaile) (Nork)

(oineko "n" beharrik ez)
(nor/zer : eragile) (Nor)

:

l/z

(nor/zer : jasaile) (Nork)

:

- / tz

(± tz)

( baliz ; zitezen...)

( banu- ; lutuke... )

N O R : mendeetan gaindi
niz

* naiz, gara, nazaizu... : "a" oinean sarturik euskalki gehienetan, zineza baieztatzeko bezala
* gira, zira-e, dira...: iran / iraun aditzetik (Nori-ekin, izan : gizaio...)

giza

IZAN

EIN

* baginra, bazinra → ba ginra, bazinra → bagina, bazina (“r” janik : “n” eta “a” -en artean)
(Mend. : baginza, bazinza) (Nori-ekin, izan : baginzaio...)

ustez

* niz → ninz (nintz : “t” hori “n” eta “z” arteko ahoskatze gogordura, idatzi behar gabea)
"n" oinean sarturik euskalki guzietan, duda-zalantza-ustezkoa erakusteko bezala

Nori-ekin

* nizaio : "i" hori edun-en “u”-tik datorrena (zaut, zaugu, dauzu → zait, zaigu, deizu) (“i” datibo derizaio)
* zait → zaitzt → zaizt (“tz” → “z” : konsonante aitzinean) edo → zaitzat (“a” lotura : konsonante artean)

elaide

* "eu" erabiltzen da : jin da → jin du-k/n/zu (Nori-ekin, izan : nizaio → nizio-k/n/zu)

gin

* g i te n → “te” => geroari buruz, asmo / helburu / egingei

giten

* g a i te n : "a" sarturik euskalki gehienetan, zineza baieztatzeko bezala

nenin

* nendin : "d" sarturik, "n" azkartzaile bezala
(ganik→gandik ; orainik→oraindik ; bazine→bazinde ; ioan (joan)→inoan→indoan ; enu→endu…)

nin

* nain → nadin : "d" sarturik, "nendin" en kutsaduraz, edo : “a” eta "i" ren arteko lotura (ez beti)

nion

* naion → naikeon (→ nakion) : “ke” (Nori-ekin) => geroari buruz, asmo / helburu / egingei

g'niten

* g in te n → g ein te n : ni → in : "n" lekuz aldaturik, "i"ren inguruan

N O R K : mendeetan gaindi
* d eu tz gu → d e tz u gu → d e t u gu / d i t u gu / d u t u gu : " tz " oin barnean sarturik (e...tz...u)
anitza

(Mendebaldean hitz bukaeran : d o gu → d o gu tz → d o gu z)

(nor/zer 3°)

* ba n eu → ba n e tz u → ba n e t u / ba n i t u / ba n u t u : " tz " oin barnean sarturik
* ba n enu zu → ba n endu zu → banenduzu / baninduzu / banunduzu
( "d" gehiturik, "n" azkartzaile bezala )
ustez

EUN

(ioa→inoan→indoan ; iro→iniro→indiro ; ei→eni→endi)

* ba gu end tz u → ba gu en t u → ba gu n e t u / ba gu n i t u / ba gi n i t u / ba gu n u t u
(gu → ge/gi : "u" aldatzen, ez desagertzen) (...en →...ne : "n" ustezkoa, edo lotura, edo biak ?)

* d au t → d ai t → dei t ("u" → "i" datibo derizaio)
Nori-ekin

* gu endu on → gu enu on → gu neu on → gu nei on → ge nei on (elaidekoan : gi ni o-k/n/zu...)
(gu → ge/gi : "u" aldatzen, ez desagertzen) (enu → neu : "n" ustezkoa, edo lotura, edo biak ?)

* anitza oinaren ondotik : d eu tz o gu → d ei tz o gu (Mend. : d eu ts o gu z : anitza doblaturik dirudi)
elaideko

anitza
(nor/zer 3°)

EZAN

ustez
Nori-ekin

* oineko "e / u" guziak → " i " : banendu / banindu / banundu → banindi-k/n/zu

* d e tz zake → d e t zake (" z " ez da doblatzen) : " tz " oin barnean sarturik
(Zonbait aldi oinaren ondotik : dezatzke / dezazke) (zonbait aldi anitza doblaturik : detzazke)

* ba gu enza → ba gu neza → ba ge neza → ba gi neza (elaidekoan : ba gi niza-k/n/zu)
(gu → ge/gi : "u" aldatzen, ez desagertzen) (...enza →...neza : "n" ustezkoa, edo lotura, edo biak ?)

* ba n e u tz za zu → ba n e i tz za zu → ba n e i t zazu : " u/i " (nori) eta " tz " (anitza) oin barnean sarturik

ANITZA
NORK

Eragile

e / tze

NORI

Harzaile

e

* du → due / dutze ; duzu → duzue / duzutze ; dezan → dezaen / dezatzen
" "→" "te" : anitza doblaturik dirudi : tz + e. (Xib. + Mend. : due)

* zaio → zaie ; deio → deie...
* zira → zirae (zirade) ; zutugu → zutuegu ; zetzadan → zetzaedan

N
O
R

2° (zuek)

e / tz

* (zu) zinzaion → (zuek) zinzaitzon ; (zu) zinzaikeo → (zuek) zinzaizkeo :
" "→" “t” janik konsonante aitzinean, beste hitzetan bezala :
hatza → hazka ; utzi → uzten...

* zaitzo → zaizkeo ; deitzo → deizkeo :

/

" "→" “t” janik konsonante aitzinean, beste hitzetan bezala :
hitz → hizki ; idatzi → idazten...

Z
E
R

3° (hurak)

tz

* deizkeogu (Xib.) → daukeoguz (Mend.) :
" "→" “t” janik hitz urrentzean, konsonante aitzinean bezala

* ditzu → ditu ; ditzik → ditik ; detzzake → detzake :
" "→" "z" janik "u, i, z" aitzinean (anitza doblaturik : dituzte, detzazke)

nork OROKOR [...

nor - nori : 3°

ei …]

hari

(EUN)
ELAIDEKO [...

haieri

i …]

(k/a-n-zu)

hari

haieri

hura

d/l/z ei o n

d/l/z ei oe n

d/l/z ei e n

d/l/z ei ee n

hura

d/l/z i o... n

d/l/z i o...e n

d/l/z i e... n

d/l/z i e...e n

hurak

d/l/z ei tzo n

d/l/z ei tzoe n

d/l/z ei tze n

d/l/z ei tzee n

hurak

d/l/z i tzo... n

d/l/z i tzo...e n

d/l/z i tze... n

d/l/z i tze...e n

harek

haiek

harek

haiek

harek

haiek

harek

haiek

Ahoskatze urbilak OROKORean ( "NORK" : e : beti azkar, beti azken )
Hura ( nor / zer : bakuna )
d ei e
d ei e

e

d ei zu

e

d ei zue
d ei zue

e

Hurak ( nor / zer : anitza )

( deie)

harek hura haieri

d ei tz

e

( deitze )

harek hurak haieri

( deie ié )

haiek hura haieri

d ei tz

ee

( deitze ié )

haiek hurak haieri

( deizi é )

haiek hura zuri

d ei t

zu e

( deitzi é )

haiek hurak zuri

( deizíe )

harek hura zueri

d ei t

zue

( deitzíe )

harek hurak zueri

( deizie ié )

haiek hura zueri

d ei t

zue e

( deitzie ié )

haiek hurak zueri

TE KE
NOR
zinez

I
Z
A
N

E
I
N

te

gero

teke

gero + gaitasun

ke

("nori" ekin)
gero + gaitasun

ustez
te

ondorio

ahala (ukan) banu, etxen ninzate (ninzaten)
si j'avais (eu) les moyens, je serais (j’aurais été) à la maison

teke

ondorio + gaitasun

ahala (ukan) banu, etxen ninzateke (ninzateken)
si j'avais (eu) les moyens, je pourrais être (j’aurais pu être) à la
maison

ke

("nori" ekin)
ondorio + gaitasun

bihar etxen nizate
demain je serai à la maison

bihar etxen nizateke
demain je pourrai être à la maison

bihar euskaraz mintzatzen nizaikezu
demain je vous parlerai en basque
demain je pourrai vous parler en basque

te

gero

teke

gero + gaitasun

ke

("nori" ekin)
gero + gaitasun

si je voulais, je vous parlerais / je pourrais vous parler en basque

te

helburu

nahi luke (zuen) euskaraz mintza ginten
il voudrait (voulait) que nous parlions (parlassions) en basque

teke

helburu + gaitasun

nahi luke (zuen) euskaraz mintza ginteken
il voudrait (voulait) que nous puissions (pussions) parler en basque

ke

("nori" ekin)
helburu + gaitasun

il veut que nous parlions en basque

nahi du euskaraz mintza giteken

(ninzaikezun)

si j’avais voulu, je vous aurais parlé / j’aurais pu vous parler en
basque

nahi du euskaraz mintza giten

il veut que nous puissions parler en basque

nahi (ukan) banu, euskaraz mintzatzen ninzaikezu

nahi du euskaraz mintza naikeon
il veut que je lui parle en basque
il veut que je puisse lui parler en basque

nahi luke (zuen) euskaraz mintza neinkeon
il voudrait (voulait) que je lui parle (parlasse) en basque
il voudrait (voulait) que je puisse (pusse) lui parler en basque

NORK
zinez

EUN

bihar ogia erosteko ahala duket
ke

EZAN

ustez

gero +
gaitasun

ondorio + gaitasun

ahala (ukan) banu, deitzen hinduket (hindukedan)

helburu + gaitasun

dirua (ukan) banu, ogia eros nezake (nezaken)

ke
orai dirua baidut, ogia eros dezaket

IRON

Egituraz : “ EUN ” (ustezkoan)

nor / zer 3°

nor 1° 2°

eun
nor
n
h
g
z
z

nork
n
h
gi
zi
zi
l
l

i
i
i
i
i

nd
nd
n
t
n
t
n
t

u
u
u
u
u

nor
i
i
i
i
i
i
i

n
n
n

u
u
u
u
u
u
u

t
t
t
t
t
t
t

nor / zer 3°

nor 1° 2°

ezan
nor
n
h
g
z
z

nork
n
h
ge
ze
ze
l
l

e

nork
t
k/n
gu
zu
zue
e

e
e
e
e
e

n
n
n
n
n

t
t
t

n
n
n

e
e
e
e
e
e
e

t
t
t
t
t
t
t

e
e

nor
n
h
g
z
z

nork
n
h
gi
zi
zi
l
l

iron
i
i
i
i
i

nd
nd
n
t
n
t
n
t

za
za
za
za
za

ke
ke
ke
ke
ke

za
za
za
za
za
za
za

ke
ke
ke
ke
ke
ke
ke

e

nor

e
e

nor
n
h
g
z
z

nork
n
h
gi
zi
zi
l
l

e

nork
t
k/n
gu
zu
zue
e

nor

n
n
n

i
i
i
i
i
i
i

i
i
i
i
i

iro
iro
iro
iro
iro
iro
iro

t
t
t
t
t
t
t

Erran-nahiaz : “ EZAN / EGIN ” (ustezkoan)
nork
t
k/n
gu
zu
zue
e

iro
iro
iro
iro
iro

e
e

iron
nd
nd
n
t
n
t
n
t

iro
iro
iro
iro
iro

e

nork
t
k/n
gu
zu
zue
e

nor

n
n
n

i
i
i
i
i
i
i

t
t
t
t
t
t
t

iro
iro
iro
iro
iro
iro
iro

e
e



Télécharger le fichier (PDF)










Documents similaires


zine espace contestation et judiciarisation
zine hamamelis 1   femmes autochtones
datak 1
aditza
depliant sanitaire cop22 esp 2v
iglesia 7marcas

Sur le même sujet..