EUSKAL ADITZA .pdf



Nom original: EUSKAL ADITZA.pdf

Ce document au format PDF 1.4 a été généré par Calc / OpenOffice 4.1.7, et a été envoyé sur fichier-pdf.fr le 11/06/2020 à 19:02, depuis l'adresse IP 78.224.x.x. La présente page de téléchargement du fichier a été vue 170 fois.
Taille du document: 356 Ko (22 pages).
Confidentialité: fichier public
Ce document a été actualisé le 12/10/2020, son contenu peut ainsi différer des résultats présentés par les moteurs de recherche.


Aperçu du document


Euskal aditza

benat.sarasola@ni.eus

LAU ADITZ LAGUNTZAILEAK
NOR

NORK

zinez

ustez

zinez

a

iza

te

ke

ba

n

inza

te

ke

n

n a

u

ke

t

ba

n

e/i

nd

u

ke

h

a

iza

te

ke

"

h

inza

te

ke

n

h a

u

ke

k-n

"

h

e/i

nd

u

ke

g

a

iza

(ira) te

ke

"

g

inza

(inra) te

ke

n

g a

e/i

tz

u

ke

gu

"

g

e/i

n

tz

u

ke

gu

n

z

a

iza

(ira) te

ke

"

z

inza (inra)

te

ke

n

z a

e/i

tz

u

ke

zu

"

z

e/i

n

tz

u

ke

zu

n

z

a

iza

(ira) te

ke

"

z

inza (inra)

te

ke

n

z a

e/i

tz

u

ke

"

z

e/i

n

tz

u

ke

zue

n

d

a

-

te

ke

"

l/z

te

ke

n

d

a

u

ke

-

-

n

(ira) te

ke

"

l/z

(ira) te

ke

n

d

a

u

ke

e

e

n

e

e iza/-

-

e

i
z

"
"

u

"
"
"

a

n
h
g
z
z
d
d

a

n
h
g
z
z
d
d

a

a
a
a
a

a
a
a
a
a
a

a
a
a
a
a
a

iza
iza
iza
iza
iza
za
za
i
i
i
i
i
i
i
i
i
i
i
i
i
i

i
i
i
i
i
i
i

ke
ke
ke
ke
tz

ke
ke

tz

ke

te

ke

te

ke

te

ke

te

ke

te tz ke
te

ke

te tz ke
ke
ke
ke
ke
tz

ke
ke

tz

ke

nori
zue
zu
e
k/a-na
ta/da
gu
o

"
"
"
"
"
"
"

n
n
n
n
en
n
en

"

n
n
n
n
n
n
n

"

"
"
"
"
"
"

"
"
"
"
"
"

n
h
g
z
z
l/z
l/z

inza
inza
inza
inza
inza
iza
iza

n
h
g
z
z
l/z/b
l/z/b

e

n
h
g
z
z
l/z/b
l/z/b

e

e
e
e
e
e
e

e
e
e
e
e
e

in
in
in
in
in
i
i
in
in
in
in
in
i
i

i
i
i
i
i
i
i

ke
ke
ke
ke
tz

ke
ke

tz

ke

te

ke

te

ke

te

ke

te

ke

te tz

ke

te

ke

te tz

ke
ke
ke
ke
ke

tz

ke
ke

tz

ke

nori
zu
k/a-na
gu
o
zue
ta/da
e

nori
gu
o
k/a-na
ta/da
zue
zu
e

n
n
n
n
n
n
n

d
d
d
d
d
d
d

a/e

n
n
n
n
en
n
en

n
h
g
z
z

a

n
n
n
n
n
n
n

e
z

a d
n d
d
d
d
d
d

u/i
u/i
u/i
u/i
u/i
u/i
u/i

a/e
a/e
a/e
a/e
a/e
a/e

a
a

e/i

a

e/i

a

tz
tz
e/i tz

za
za
za
za
za

tz

ke

tz

ke

tz

ke

tz

ke

tz

ke

tz

ke

tz

ke

nori
gu
t
k/a-na k-n
ta/da
gu
e
zu
o
zue
zue
zu
e

ke
ke
ke
ke
ke

e

t/da
k/a-na
gu
zu
zue

-

e

e
e
e
e
e
e
e

i
i
i
i
i
i
i

tz
tz
tz
tz
tz
tz
tz

za
za
za
za
za
za
za

ke
ke
ke
ke
ke
ke
ke

"
"
"
"
"
"
"
"
"

n
n
n
n
n
n
n

nori
e
t/da n
k/a-na k/a-na n
o
gu n
ta/da
zu n
zu
zue n
gu
- n
zue
n
e

"

nor 1° 2°

n
h
g
z
z
-

nori
e
zu
gu
zue
k-n
o
t

nor / zer 3°

n

"
"
"
"

"

nor / zer 3°

n

tz

zue

e

a
n

i

e/i

e

nor 1° 2°

n

d

e

ustez

"
"
"
"
"
"

n
h
gu
zu
zu
l/z
l/z
n
h
gu
zu
zu
l/z
l/z
n
h
g
z
z

e/i

tz
tz
tz
tz
tz
tz
tz

e/i

n e/i
n e/i
n e/i
e/i
e/i
e
e
n e
n e
n e
e
e
e
e
e
e
e

e
n
e
h
gu n e
zu n e
zu n e
e
l/z/b
e
l/z/b

u
u
u
u
u
u
u
u/i
u/i
u/i
u/i
u/i
u/i
u/i

n
n
n
n
n

tz
tz
tz

i
i
i
i
i
i
i

tz
tz
tz
tz
tz
tz
tz

za
za
za
za
za

za
za
za
za
za
za
za

t/da

k/a-na n

e

ke
ke
ke
ke

e

ke
ke

e

ke
tz

ke

tz

ke

tz

ke

tz

ke

tz

ke

tz

ke

tz

ke

nori
ta/da
zue
e
k/a-na
o
zu
gu

ke
ke
ke
ke
ke

ke
ke
ke
ke
ke
ke
ke

n

e

nori
k/a-na
o
zu
zue
gu
e
ta/da

e
e
t/da
k/a-na
gu
zu
zue

-

e

e
e

n
n
n
n
n
n
n
n
n
n
n
n
n
n
n
n
n
n
n
n
n
n
n
n
n
n
n
n

N O R : izan
zinez

i
z

ustez

n

a

iza

te

ke

ba

n

inza

te

ke

n

h

a

iza

te

ke

"

h

inza

te

ke

n

g

a

iza (ira)

te

ke

"

g

inza

(inra)

te

ke

n

z

a

iza (ira)

te

ke

"

z

inza

(inra)

te

ke

n

z

a

iza (ira)

te

ke

"

z

inza

(inra)

te

ke

te

ke

"

l/z e iza/-

te

ke

n

te

ke

"

l/z

te

ke

n

d a

-

d

-

(ira)

a
n

e

-

(ira)

nori

e

n

nori

n

a

iza

i

ke

e

"

n

inza

i

ke

zu

n

h

a

iza

i

ke

zu

"

h

inza

i

ke

k/a-na

n

g

a

iza

i

ke

gu

"

g

inza

i

ke

gu

n

z

a

iza

i

ke

zue

"

z

inza

i

ke

o

n

z

a

iza

i

ke

k-n

"

z

inza

i

ke

zue

n

-

za

i

ke

o

"

l/z

iza

i

ke

ta/da

n

-

za

i

ke

t

"

l/z

iza

i

ke

e

n

tz

tz

tz

tz

N O R : ein
zinez

e

i
n

ustez

n

a

i

te

ke

n

"

n

e

in

te

ke

n

h

a

i

te

ke

n

"

h

e

in

te

ke

n

g

a

i

te

ke

n

"

g

e

in

te

ke

n

z

a

i

te

ke

n

"

z

e

in

te

ke

n

z

a

i

te

ke

en

"

z

e

in

te

ke

en

d

a

i

te

ke

n

"

l/z/b

e

i

te

ke

n

d

a

i

te

ke

en

"

l/z/b

e

i

te

ke

en

tz

tz

tz

tz

nori

nori

n

a

i

ke

zue

n

"

n

e

in

ke

gu

n

h

a

i

ke

zu

n

"

h

e

in

ke

o

n

g

a

i

ke

e

n

"

g

e

in

ke

k/a-na

n

z

a

i

ke

k/a-na

n

"

z

e

in

ke

ta/da

n

z

a

i

ke

ta/da

n

"

z

e

in

ke

zue

n

d

a

i

ke

gu

n

"

l/z/b

e

i

ke

zu

n

d

a

i

ke

o

n

"

l/z/b

e

i

ke

e

n

tz

tz

tz

tz

N O R K : eun
zinez

ustez

a

u

ke

t

ba

n

e/i

nd

u

ke

t/da

n

h

a

u

ke

k-n

"

h

e/i

nd

u

ke

k/a-na

n

g

a

e/i

tz

u

ke

gu

"

g

e/i

n

tz

u

ke

gu

n

z

a

e/i

tz

u

ke

zu

"

z

e/i

n

tz

u

ke

zu

n

z

a

e/i

tz

u

ke

"

z

e/i

n

tz

u

ke

zue

n

d

a

u

ke

-

-

n

d

a

u

ke

e

e

n

e/i

tz

e

zue

nor 1° 2°

n

e

"

n

e/i

tz

u

ke

n

"

h

e/i

tz

u

ke

n

e

"

gu

n

e/i

tz

u

ke

n

u

"

zu

n

e/i

tz

u

ke

n

"

zu

n

e/i

tz

u

ke

"

l/z

e/i

tz

u

ke

"

l/z

e/i

tz

u

ke

nori
d

a/e

u/i

tz

ke

gu

t

d

a/e

u/i

tz

ke

k/a-na

d

a/e

u/i

tz

ke

d

a/e

u/i

tz

d

a/e

u/i

d

a/e

d

a/e

nor / zer 3°

n

e

n
n

e

n

nori
"

n

e

u/i

tz

ke

ta/da

n

k-n

"

h

e

u/i

tz

ke

zue

n

ta/da

gu

"

gu

n

e

u/i

tz

ke

e

n

ke

e

zu

"

zu

n

e

u/i

tz

ke

k/a-na

n

tz

ke

o

zue

"

zu

n

e

u/i

tz

ke

o

u/i

tz

ke

zue

-

"

l/z

e

u/i

tz

ke

zu

u/i

tz

ke

zu

e

"

l/z

e

u/i

tz

ke

gu

e

n
n

e

n

N O R K : ezan
zinez
a

za

ke

t/da

n

"

n

e

n

za

ke

t/da

n

h

a

za

ke

k/a-na

n

"

h

e

n

za

ke

k/a-na

n

g

a

e/i

tz

za

ke

gu

n

"

g

e

n

tz

za

ke

gu

n

z

a

e/i

tz

za

ke

zu

n

"

z

e

n

tz

za

ke

zu

n

z

a

e/i

tz

za

ke

zue

n

"

z

e

n

tz

za

ke

zue

n

-

n

-

n

e

n

e

n

e

nor 1° 2°

n

e
z

nori

e

nori

d

e

i

tz

za

ke

e

t/da

n

"

n

e

i

tz

za

ke

k/a-na

n

d

e

i

tz

za

ke

k/a-na

k/a-na

n

"

h

e

i

tz

za

ke

o

n

d

e

i

tz

za

ke

o

gu

n

"

gu

n

e

i

tz

za

ke

zu

n

d

e

i

tz

za

ke

ta/da

zu

n

"

zu

n

e

i

tz

za

ke

zue

n

d

e

i

tz

za

ke

zu

zue

n

"

zu

n

e

i

tz

za

ke

gu

d

e

i

tz

za

ke

gu

-

n

"

l/z/b

e

i

tz

za

ke

e

d

e

i

tz

za

ke

zue

e

n

"

l/z/b

e

i

tz

za

ke

ta/da

nor / zer 3°

a
n

ustez

e

n
n

e

n

a

NOR

Trinko zonbait
zinez
ustez
aditza
agi
engi
egin
ai
endi
edin
akar
ekar
ekarri
aki
enki
ekin
aki
eki
jakin
akus
ekus
ikusi
ama
ema
eman
antzu
entzu
entzun
arakuts erakuts
erakutsi
ari
eri
jarin
aroa
eroa
eroan
arrai
inderrai
jarraiki
atxe
entxe
etxeki
atza
entza
etzan
au
eu
edun
auk
euk
euki
autso
eutso
eutsi
azagu indezagu ezagutu
erautso erauntso
erauntsi
eriz
eriz
eritzi
eros
eros
erosi
igor
igor
igorri
ihardets ihardets
ihardetsi
ihardu
ihardu
ihardun
iharduki iharduki
iharduki
io
erra
esan/erran
irakats
irakats
irakatsi
irau
irau
iraun
irudi
irudi
irudi
oa
indoa
ioan
utz
utz
utzi

NORK

a

nor / zer : eragile

zinez

ustez

n
h
g
z
z
d
d

a go
a go
a go z
a go z
a go z
a go
a go z

n
h
g
z
z
d
d

a tor
a tor
a tor z
a tor z
a tor z
a tor
a tor z

n
h
g
z
z
d
d

a bil
a bil
a bil za
a bil za
a bil za te
a bil
a bil za

n
h
g
z
z
d
d

oa
oa
oa z
oa z
oa z
oa
oa z

ba/ai

te

ba/ai

te

ba/ai

ba/ai

te

nor / zer : jasaile
nor / zer 3°

nor / zer 1°2°3°

en go
n
en go
h
en go z
g
en go z
z
en go z te
z
l/z/b e go
l/z/b e go tz

en

n
h
g
z
z
l/z/b
l/z/b

en tor
en tor
en tor z
en tor z
en tor z
e tor
e tor z

en

n
h
g
z
z
l/z/b
l/z/b

en bil
en bil
en bil z
en bil z
en bil za te
e bil
e bil z

en

n
h
g
z
z
l/z/b
l/z/b

ind oa
ind oa
ind oa z
ind oa z
ind oa z
i oa
i oa z

n

aditza
egon

en
en
en

n
en
en

etorri

en
en
en

te

n
en
en

en
en

n
en
en

n
en
en

te

ebili

en

n
n
en

joan
(ioan)

zinez

ustez
t
k-n
gu
zu
zue

n
h
g
z
z
d
d

a rabil
a rabil
a rabil
a rabil
a rabil
a rabil
a rabil

n
h
g
z
z
d
d

a rama
a rama
a rama
a rama
a rama tz a
a rama
a rama tz a

t
k-n
gu
zu
zue

n
h
g
z
z
d
d

au
au
au
au
au
au
au

t
k-n
gu
zu
zue

d
d
d
d
d
d
d

a
a
a
a
a
a
a

tz a

-

te

tz a

ba/ai

-

te

ka
ka
ka
ka
z ka
ka
z ka
z
z
z
z
z
z
z

ba/ai

ba/ai

-

te

ki t
ki k-n
ki gu
ki zu
ki zue
ki ki te

ba/ai

e rabil
n
e rabil
h
gi n e rabil
zi n e rabil
zi n e rabil
e rabil
l/z/b
e rabil
l/z/b

tz a/e
tz a/e
tz a/e
tz a/e
tz a
tz a/e
tz a

e rama tz a
n
e rama tz a
h
gi n e rama tz a
zi n e rama tz a
zi n e rama tz a
e rama tz a
l/z/b
e rama tz a
l/z/b

n

aditza
erabil

n
n
n

te

n
n

te

n
n

eraman

n
n
n

te

n
n

te

n

eu
n
eu
h
gi n e u
zi n e u
zi n e u
eu
l/z/b
eu
l/z/b

z
z
z
z
z
z
z

ka
ka
ka
ka
ka te
ka
ka te

n

e
n
e
h
gi n e
zi n e
zi n e
e
l/z/b
e
l/z/b

z
z
z
z
z
z
z

ki
ki
ki
ki
ki te
ki
ki te

en

n
n

euki
(eduki)
(ukan)

n
n
n
n

en
en
en

n
en

n

jakin
(iakin)

IROn

i
i
i
i
i

nd
nd
n
n
n

nor/zer 3°

nork
i
n
i
h
n
i
gi
n
i
zi
zi n i
i
l
i
l

t
t
t

u
u
u
u
ue

nork
t
k/n
gu
zu
zue
te

nor-zer
t
t
t
t
t
t
t

nor
n
h
g
z
z

i
i
i
i
i

nd
nd
n
n
n

nork
u
u
u
u
u
u
u

te
te

i
n
i
h
n
i
gi
n
i
zi
zi n i
i
l
i
l

t
t
t

iro
iro
iro
iro
iro e

nork
t
k/n
gu
zu
zue
te

nor 1°2°

nor
n
h
g
z
z

Erran-nahiaz : “ EZAke / EGIke ” (ustezko oraia)
ezan
iron

nor-zer
t
t
t
t
t
t
t

nor
n
h
g
z
z

e
e
e
e
e

n
n
n
n
n

nork
iro
iro
iro
iro
iro
iro
iro

nahi balu harek ni deit nenzake / nindiro
nahi banu nik hi deit henzaket / hindirot
nahi balu harek gu deit gentzake / gintiro
nahi banu nik zu deit zentzaket / zintirot
nahi baginu guk zuek deit zentzakeegu / zintiroegu
nahi balu harek zu deit zentzake / zintiro
nahi balute haiek zu deit zentzakete / zintiroe

te
te

nor/zer 3°

nor 1°2°

Egituraz : EUn (ustezko oraia)
eun
AA
iron

e
n
e
h
n
e
ge
n
e
ze
ze n e
e
l
e
l

t
t
t

za ke
za ke
za ke
za ke
za ke e

nork
t
k/n
gu
zu
zue
te

nor-zer
t
t
t
t
t
t
t

nor
n
h
g
z
z

i
i
i
i
i

nd
nd
n
n
n

nork
za ke
za ke
za ke
za ke
za ke
za ke
za ke

te
te

i
n
i
h
n
i
gi
n
i
zi
zi n i
i
l
i
l

t
t
t

iro
iro
iro
iro
iro e

nork
t
k/n
gu
zu
zue
te

nor-zer
t
t
t
t
t
t
t

iro
iro
iro
iro
iro
iro
iro

te
te

nahi banu ogia nik ekar nezake / niro (ogiak : netzake / nitiro)
nahi bahu ogia hik ekar hezake / hiro (ogiak : hetzake / hitiro)
nahi baginu ogia guk ekar genezake / giniro (ogiak : genetzake / ginitiro)
nahi bazinu ogia zuk ekar zenezake / ziniro (ogiak : zenetzake / zinitiro)
nahi bazinue ogia zuek ekar zenetzake te / ziniroe (ogiak : zenetzakete / zinitiroe)
nahi balu ogia harek ekar lezake / liro (ogiak : letzake / litiro)
nahi balute ogia haiek ekar lezakete / liroe (ogiak : letzakete / litiroe)

Zinez

Ustez
NOR 1°2° ( ni, hi, gu, zu, zue )
OIN ezaugarriak

oinean

"a" sartzen da

oinean

(euskalki gehienetan)

"n" sartzen da

(euskalki guzietan)

[ iragana, ustezkoan sartzen da (omen !) : baninz → ninzan ]
naiz; naiteke; zaitezen...(Nor)

baninz; hinteke; zinzaion...(Nor)

nauzu; zaitut; nazak...(Nork)

bagintuk; henzakegu; nenzakezu...(Nork)

NOR / ZER 3° ( hura, hurak )
PERSONA ezaugarriak
(oineko "a" ez beharrezko)

(oineko "n" beharrik ez)

d / - (± tz)

l/z/b (nor) // -/tz (nork)

ditezke = daitezke; -zaio, -zaitzo...(Nor)

baliz ; ziten ; bedi....(Nor)

dugu

= daugu ;

deitzut = dautzut...(Nork)

balu- ; baleitzo ; ginuke ; neitzon ; beza....(Nork)

IZAN

NOR
: Erranaldi zonbait

(nor 1° bakun)

zinez

ustez

orai - gero

orai ni Maulen niz

… je suis

lehen

orai - gero
yo soy...

orai ni Maulen
baninz

...je serais

si j'étais

si fuese...

atzo, ni Maulen
ninzan

… j'étais

...yo
estaba...

… estaría...

atzo, auto bat ukan
banu, ni Maulen
ninzaten

… j'aurais
été

...yo
estuviera...

bihar ni, 10etan,
Maulen nizate

… je serai

… estaré...

auto bat banu, orai ni
Maulen ninzate

bihar ni, 10etan,
Maulen nizateke

...je pourrai
(peux) être

… podré
estar...

auto bat banu, orai ni
Maulen ninzateke

...je pourrais … podría
être
estar...

atzo, auto bat ukan
banu, ni Maulen
ninzateken

orai ni Panpiri
mintzatzen nizaio

le estoy
… je lui parle
hablando

botzik lizate, ni
Panpiri mintzatzen
baninzaio

… si je lui
parlais

atzo, ni Panpiri
mintzatzen ninzaion

… je lui
parlerai

orai nahi banu, ni
Panpiri mintzatzen
ninzaikeo

bihar 10etan, ni
Panpiri mintzatzen
nizaikeo

(pourrai)

… le hablaré
(podré
hablarle)

(mintzatuko nizaio)

bihar 10etan, ni zuri
mintzatzen nizaikezu
(mintzatuko nizaizu)

… je
pourrais lui
parler

… si le
hablaría

atzo

(mintzatuko ninzaio)

… je vous
parlerai
(pourrai)

… le hablaré
(podré
hablarle) a
usted

orai nahi banu, ni zuri
mintzatzen
ninzaikezu

(j'aurais pu)

être

… je lui
parlais

… je pouvais
(j'aurais pu) lui
parler

(hubiera
podido)

estar...

… le hablaba

… podía
(hubiera
podido)

hablarle

(mintzatuko ninzaion)

… je
pourrais
vous parler

(mintzatuko ninzaizu)

Erranaldiak zure gisara asma detzakezu :

atzo, ikusi banu, ni
Panpiri mintzatzen
ninzaikeon

…je pouvais ...yo podía

...le estaría
hablando a
usted

atzo, nahi ukan banu,
ni zuri mintzatzen
ninzaikezun
(mintzatuko ninzaizun)

Nor : hi, gu, zu, zuek
Nori :

hiri, zuri, zueri, hari, haieri

… je pouvais … podía
(j'aurais pu)

vous ...

(hubiera
podido) ...

IZAN

NOR
: Erranaldi zonbait (nor/zer 3° bakun)

zinez

ustez

orai - gero

orai Pette Maulen da

… il est

orai - gero
él está...

orai Pette Maulen
baliz

lehen
si fuese...

atzo, Pette Maulen
zen/zan

… il était

...él estaba...

...il serait

… estaría...

atzo, auto bat ukan
balu, Pette Maulen
zaten

… il aurait
été

...él
estuviera...

s'il était

bihar Pette, 10etan,
Maulen date

… il sera

… estará...

ahala balu, orai Pette
Maulen lizate

auto bat erosi baidu,
bihar Pette, 10etan,
Maulen dateke

...il pourra
être

… podrá
estar...

ahala balu, orai Pette
Maulen lizateke

...il pourrait
être

… podría
estar...

atzo, auto bat ukan
balu, Pette Maulen
zateken

...él podía
…il pouvait (il (hubiera
aurait pu) être podido)
estar...

orai Pette Panpiri
mintzatzen -zaio

le está
… il lui parle
hablando

botzik lizate, Pette
Panpiri mintzatzen
balizaio

… s'il lui
parlait

… si le
hablaría

atzo, Pette Panpiri
mintzatzen zizaion

… il lui
parlait

… él le
hablaba

… il lui
parlera

orai nahi balu, Pette
Panpiri mintzatzen
lizaikeo

atzo, ikusi balu, Pette
Panpiri mintzatzen
zizaikeon (mintzatuko

… il pouvait

… él podía

bihar 10etan, Pette
Panpiri mintzatzen

-zaikeo

(pourra)

… le hablará
(podrá
hablarle)

-zaikezu

… il vous
parlera
(pourra)

(mintzatuko zaizu)

...le estaría
hablando

(mintzatuko lizaio)

(mintzatuko zaio)

bihar 10etan, Pette
zuri mintzatzen

… il pourrait
lui parler

… le hablaré
(podré
hablarle) a
usted

orai nahi balu, Pette
zuri mintzatzen
lizaikezu

lui parler

(hubiera
podido)

hablarle

zizaion)

… il pourrait
vous parler

(mintzatuko lizaizu)

Erranaldiak zure gisara asma detzakezu :

(il aurait pu)

...le podría
hablar a
usted

atzo, nahi ukan balu,
Pette zuri mintzatzen
zizaikezun

… il pouvait
(il aurait pu)

vous ...

(mintzatuko zizaizun)

Nori :

eni, hiri, guri, zuri, zueri, hari, haieri

… él podía
(hubiera
podido) ...

IZAN

NOR
: Erranaldi zonbait (nor/zer 3° anitz)

zinez

ustez

orai - gero

orai hurak Maulen
dira

… ils sont

están...

orai hurak Maulen
balira

s'ils étaient

atzo, hurak Maulen
ziraen

… ils étaient

… estarán...

ahala balute, orai
hurak Maulen lirate


...ils seraient
estarían...

atzo, auto bat ukan
balute, hurak Maulen
ziraten

… ils
...ellos
auraient été estuvieran...

ahala balute, orai
hurak Maulen lirateke

...ils
pourraient
être

… podrían
estar...

atzo, auto bat ukan
balute, hurak Maulen
zirateken

… s'ils lui
parlaient

… si le
hablarían

bihar hurak, 10etan,
Maulen dirate

… ils seront

auto bat erosi baidue,
bihar hurak, 10etan,
Maulen dirateke

...ils
pourront
être

… podrán
estar...

orai hurak Panpiri
mintzatzen -zaitzo

… ils lui
parlent

le están
hablando

botzik lizate, hurak
Panpiri mintzatzen
balizaitzo

… ils lui
parleront

… le
hablarán

orai nahi balute, hurak
Panpiri mintzatzen
lizaizkeo

bihar 10etan, hurak
Panpiri mintzatzen

-zaizkeo

(pourront)

(podrán
hablarle)

-zaizkezu

… ils vous
parleront
(pourront)

(mintzatuko zaitzu)

… ils
pourraient
lui parler

si fuesen...

...le estarían
hablando

(mintzatuko lizaitzo)

(mintzatuko zaitzo)

bihar 10etan, hurak
zuri mintzatzen

lehen

orai - gero

… le
hablarán

(podrán
hablarle) a
usted

orai nahi balute, hurak
zuri mintzatzen
lizaizkezu
(mintzatuko lizaitzu)

Erranaldiak zure gisara asma detzakezu :

…ils
pouvaient

(ils auraient
pu) être

atzo, hurak Panpiri
mintzatzen zizaitzon

… ils lui
parlaient

atzo, ikusi balute,
hurak Panpiri
mintzatzen zizaizkeon

… ils
pouvaient

...le podrían
hablar a
usted

atzo, nahi ukan balute,
hurak zuri mintzatzen
zizaizkezun

...ellos
podían

(hubieran
podido)

estar...

… ellos le
hablaban

… ellos
podían

(hubieran
(ils auraient
podido)
pu) lui parler

hablarle

(mintzatuko zizaitzon)

… ils
pourraient
vous parler

...ellos
estaban...

… ils
pouvaient

(ils auraient
pu) vous ...

(mintzatuko zizaitzun)

Nori : eni, hiri, guri, zuri, zueri, hari, haieri

… ellos
podían

(hubieran
podido) ...

NOR
EIN : Erranaldi zonbait (nor 1° bakun)
zinez

ustez

orai - gero

lehen

orai - gero

harek nahi du ni
euskaraz mintza
nadin (nain/naiten)

il veut que je quiere que
parle...
hable yo...

orai ni euskaraz
mintza banendi
(baneinte)

si je parlais

si hablara
yo...

nahi zuen ni
euskaraz mintza
nendin

il voulait que quería él que
je parlasse... yo hablase...

ikasi baidut, orai ni
euskaraz mintza
niteke (naiteke)

… je peux
parler

nahi banu, ni orai
euskaraz mintza
neinte

… yo
...je parlerais
hablaría...

nahi zuen, ni
euskaraz mintza
neinten

il voulait que quería él que
je parlasse... yo hablase...

harek nahi du ni bihar
euskaraz mintza
niteken (naiteken)

quiere que
il veut que je
pueda hablar
puisse parler
yo...

ikasi banu, ni orai
euskaraz mintza
neinteke

...je pourrais … yo podría
parler...
hablar...

atzo, ni euskaraz
mintza neinteken

...je pouvais

nahi du ni zuri
euskaraz mintza
naikezun

il veut que je quiere que le
vous parle (je hable yo (le

nahi banu, ni zuri
euskaraz mintza
neinkezu

...je vous
parlerais...

atzo, ni zuri euskaraz
mintza neinkezun

...je pouvais

hemen baliz, ni
Panpiri euskaraz
mintza neinkeo

...je lui
parlerais (je

nahi luke ni Panpiri
euskaraz mintza
neinkeon

... que je lui
parle (que je

bihar ni Panpiri
euskaraz mintza
naikeo
nahi du ni Panpiri
euskaraz mintza
naikeon

puisse)

… puedo
hablar

pudiera...)

demain je lui mañana le

parlerai…
(je pourrai)

hablaré...
(podré)

il veut que je quiere que le
hable...

lui parle...

(pueda
(que je puisse) hablarle)

Erranaldiak zure gisara asma detzakezu :

(pourrais)

pourrais)

puisse...)

... yo le
hablaría
(podría
hablar...)

parler...

(aurais pu)

vous parler

(hubiera
podido)

hablar...
...yo podía
(hubiera
podido)

hablarle

...yo le
hablaría

atzo, ni Panpiri
euskaraz mintza
neinkeon

...je pouvais
(aurais pu) lui
parler

...yo podía

...que le
hablase...

nahi zuen ni Panpiri
euskaraz mintza
neinkeon

...que je lui
parlasse (je
pusse lui
parler)

...que
pusiera

Nor : hi, gu, zu, zuek
Nori :

(aurais pu)

...yo podía

hiri, zuri, zueri, hari, haieri

(hubiera
podido)

hablarle

(hubiera
podido)

hablarle

NOR
EIN : Erranaldi zonbait (nor/zer 3° bakun)
zinez

ustez

orai - gero

nahi dut Pette
euskaraz mintza
dadin (dain/daiten)

qu'il parle...

que hable
él...

ikasi baidu, orai Pette
euskaraz mintza
diteke (daiteke)

… il peut
parler

… puede
hablar

nahi dut Pette bihar
euskaraz mintza
diteken (daiteken)

qu'il puisse
parler...

nahi dut Pette zuri
euskaraz mintza
daikezun

...qu'il vous
parle (il

bihar Pette Panpiri
euskaraz mintza
daikeo
nahi dut Pette eni
euskaraz mintza
daikedan

lehen

orai - gero

nahi nuke Pette
euskaraz mintza
ledin (leiten)
nahi balu, Pette
euskaraz mintza lite

qu'il parle

que hable
él...

...il parlerait

… él
hablaría...

(leite)

puisse)

...que pueda
él hablar...

...que él le
hable (le
pueda...)

demain il lui
parlera… (il

mañana le
hablaré...

pourra)

(podré)

...qu'il me
parle... (qu'il

... que me
hable...

puisse)

(pueda
hablarme)

nahi ukan bazuen
euskaraz mintza ziten

qu'il parlât...

que
hablase...

...il aurait
parlé...

...hubiera
hablado...

...il pouvait

...él podía

(zeiten)

nahi balu, Pette
euskaraz mintza
liteke (leiteke)

...il pourrait
parler...

nahi balu, Pette zuri
euskaraz mintza
leikezu

...il vous
parlerait...

hemen baliz, Pette
Panpiri euskaraz
mintza leikeo

...il lui
parlerait (il

nahi nuke Pette eni
euskaraz mintza
leikedan

... qu'il me
parle (qu'il

Erranaldiak zure gisara asma detzakezu :

nahi nuen euskaraz
mintza zedin (zeiten)

… él podría
hablar...

atzo Pette euskaraz
mintza ziteken
(zeiteken)

(pourrait)

pourrait)

puisse...)

Nori :

... él le
hablaría
(podría
hablar...)

atzo Pette zuri
euskaraz mintza
zeikezun

(aurait pu)

parler...

...il pouvait
(aurait pu)

vous parler

(hubiera
podido)

hablar...
...él podía
(hubiera
podido)

hablarle

...él le
hablaría

atzo Pette Panpiri
euskaraz mintza
zeikeon

...il pouvait
(aurait pu) lui
parler

...él podía

...que me
hable (que
pueda)...

nahi nuen Pette eni
euskaraz mintza
zeikedan

...qu'il me
parlât (qu'il
pusse) ...

...que me
hablase (que
pudiese)...

eni, hiri, guri, zuri, zueri, hari, haieri

(hubiera
podido)

hablarle

NOR
EIN : Erranaldi zonbait (nor/zer 3° anitz)
zinez

ustez

orai - gero

nahi dut hurak
euskaraz mintza
diten / ditezen (daitezen)

qu'ils
parlent...

que hablen
ellos...

ikasi baidue, orai
hurak euskaraz mintza
ditezke (daitezke)

… ils
peuvent
parler

… pueden
hablar

nahi dut hurak bihar
euskaraz mintza
ditezken (daitezken)

qu'ils
puissent
parler...

...que
puedan ellos
hablar...

nahi dut hurak zuri
euskaraz mintza
daizkezun

...qu'ils vous ...que ellos
parlent (ils
le hablen (le

bihar hurak Panpiri
euskaraz mintza
daizkeo
nahi dut hurak eni
euskaraz mintza
daizkedan

pudieran...)

demain ils
lui
parleront…

mañana le
hablarán...

...qu'ils me
parlent...
(qu'ils
puissent)

nahi nuke hurak
euskaraz mintza
litezen (leitezen)
nahi balute, hurak
euskaraz mintza litez

que hablen
qu'ils parlent
ellos...

nahi nuen hurak
euskaraz mintza
zitezen (zeitezen)

qu'ils
que
parlassent... hablasen...

...ils
parleraient

… ellos
hablarían...

nahi ukan bazuten,
hurak euskaraz
mintza zitezen (zeitezen)

...ils auraient ...hubieran
parlé...
hablado...

...ils
pourraient
parler...

… ellos
podrían
hablar...

atzo hurak euskaraz
mintza zitezken

...ils
pouvaient

(leitez)

puissent)

(ils pourront)

lehen

orai - gero

(podrán)

...que me
hablen (que
puedan...)...

nahi balute, hurak
euskaraz mintza
litezke (leitezke)
nahi balute, hurak zuri
euskaraz mintza
leizkezu

... ellos le
...ils vous
parleraient... hablarían
(pourraient)

(podrían
hablar...)

hemen baliz, hurak
Panpiri euskaraz
mintza leizkeo

...ils lui
parleraient

nahi nuke hurak eni
euskaraz mintza
leizkedan

... qu'ils me ...que me
parlent (qu'ils hablen (que
puissent...)
puedan...)...

Erranaldiak zure gisara asma detzakezu :

(ils pourraient)

Nori :

...ellos le
hablarían

(zeitezken)

atzo hurak zuri
euskaraz mintza
zeizkezun
atzo hurak Panpiri
euskaraz mintza
zeizkeon
nahi nuen hurak eni
euskaraz mintza
zeizkedan

(auraient pu)

parler...

...ils
pouvaient
(auraient pu)

vous parler
...ils
pouvaient
(auraient pu)

lui parler
...qu'ils me
parlassent
(qu'ils
pussent)...

eni, hiri, guri, zuri, zueri, hari, haieri

...ellos
podían

(hubieran
podido)

hablar...
...ellos
podían

(hubieran
podido)

hablarle
...ellos
podían

(hubieran
podido)

hablarle
...que me
hablasen

(que
pudiesen)...

NORK
EUN : Erranaldi zonbait
zinez

ustez

orai - gero

nor 1°2°

orai zuk ni ikusten
nauzu
bihar zuk ni ikusten
naukezu
(ikusiko nauzu)

orai zuk hartza
aitzinean dauzu

nor / zer 3°

bihar zuk ibiltzeko
ahala daukezu
(ukanen duzu)

orai guk zuri euro
baten zorra
dauzugu (deizugu)
bihar guk zuri bi
euroen zorra
daukezugu
(deikezugu)

… vous me ...me ve
voyez
usted

botzik zinate, zuk ni
ikusten banenduzu

... vous me
...me verá
verrez
usted (podrá

orai hemen bazina,
zuk ni ikusten
nendukezu

(pourrez me
voir)

lehen

orai - gero

verme)

...si vous me
voyiez

… vous me
verriez (pourriez
me voir)

...si me viera
usted

atzo, zuk ni Maulen
ikusten nenduzun

hier vous me ayer me veía
voyiez...
usted...

… me vería

atzo, jin bazina, zuk
ni ikusten
nendukezun

hier vous
m'auriez vu
(auriez pu)

ayer usted
me hubiera
podido ver...

yo antes,
tenía...

(podría verme)

(ikusiko ninduzu)
… vous
avez...

...tiene
usted...

orai hi botzik hinzate,
nik osagarria baneu

… vous
aurez la
capacité...

… tendrá
usted la
capacidad...

orai hartza ikustez,
nik lotsa handi bat
neuke

...nous
vous
devons...

...nosotros le
debemos...

… nous
vous
devrons...

… le
deberemos


ez zinate botzik, nik
zuri zorra baneuzu
(baneizu)

zuk pagatzen
bazunu, nik zuri euro
baten zorra neukezu

(ikusiko ninduzun)
… si j’avais...

… j’aurais...

nik lehen, bilo luze
bat neuen

moi avant,
j’avais...

… tendría...

atzo, hartza ikusi
banu, nik lotsa handi
bat neuken

… j’aurais eu … hubiera
(aurais pu
tenido...
avoir)...

si le
...si j’avais envers
debiera ...a
vous...
usted...

… j’aurais envers … le deberia
vous une dette... …

(neikezu)

Erranaldiak zure gisara asma detzakezu :

… si tendría

Nork :
Nori :
Nor 1°2°
Nor/Zer 3°

atzo, nik zuri euro
baten zorra neuzun
(neizun)

atzo, zuk pagatu
bazunu, nik zuri euro
baten zorra
neukezun (neikezun)

… j’avais
envers vous
une dette …

… yo le tenía
una...

… j’aurais eu
envers vous …le hubiera
(aurais pu
tenido...
avoir)...

nik, hik, guk, zuk, zuek, harek, haiek
eni, hiri, guri, zuri, zueri, hari, haieri
ni, hi, gu, zu, zuek
hura, hurak

EZAN

NORK
: Erranaldi zonbait

zinez

ustez

nor / zer 3°

nor 1°2°

orai - gero

nahi dut zuk ni deit
nezazun (nazazun)

je veux que quiero que
vous
usted me
m'appeliez llame

telefona horrekin, zuk
ni deit nezakezu

vous
pouvez

usted me
puede

(pourrez)

(podrá)

(nazakezu)

m'appeler

llamar

nahi du ogia nik ekar
dezadan

… que je
porte...

… que
lleve yo...

aski sos baduzu, zuk
ogia ekar dezakezu

..vous
pouvez

usted
puede

nahi dut ogia zuk guri
ekar deizaguzun

… que
… que
vous nous usted nos
apportiez... lleve...

merkatura bagoaz,
ogia guk zuri ekar
deizakezugu

(pourrez)

… nous
pouvons
(pourrons)

vous

lehen

orai - gero

(podrá) …


podemos
llevarle...

nahi nuen zuk ni
telefonaz deit
nenzazun

...que vous
… que usted
m'appelassiez me llamara

telefona berri
horrekin, atzo zuk ni
deit nenzakezun

… usted
… vous
podía
pouviez (auriez (hubiera
pu) m'appeler podido)
llamarme

… si yo
traería...

nahi zuen ogia nik
ekar nezan

...que
j'apportasse

… que yo
llevara...

… je pourrais
acheter

… yo podría
comprar...

aski sos ukan banu,
ogia nik eros
nezaken

...je pouvais

yo podía

botzik zinate, ogia nik
zuri ekar baneizazu

…si je vous
apportais

si yo le
llevaba... a
usted

nahi zenuen nik zuri
ogia ekar neizazun

merkazale joan
banendi, ogia nik zuri
ekar neizakezu

...je pourrais
vous apporter

...yo podría
llevarle...

aski sos ukan banu,
nik zuri ogia ekar
neizakezun

10etan zuk ni deit
banenzazu

si vous
m'appeliez …

orai telefona bat
bazinu, zuk ni deit
nenzakezu

… uted
… vous pourriez
podría
m'appeler
llamarme

botzik hinzate, ogia
nik ekar baneza

… si j'apportais

aski sos banu, ogia
nik eros nezake

Erranaldiak zure gisara asma detzakezu :

si usted me
llamase...

(j'aurais pu)

acheter

(hubiera
podido)

comprar...

...que je vous
apportasse

...que yo le
llevara...

...je pouvais

...podía

(j'aurais pu)

(hubiera

podido) yo
vous apporter llevarle...

Nork :

nik, hik, guk, zuk, zuek, harek, haiek

Nori :

eni, hiri, guri, zuri, zueri, hari, haieri

Nor 1°2°

ni, hi, gu, zu, zuek

Nor/Zer 3°

hura, hurak

ELAIDE (alokutibo) : erranaldi zonbait
NOR

a

ninduke k-n-zu

ninzaikeo

ninzikeo k-n-zu

atzo 10etako hor
jakin banu, ni atzo Maulen
atzo ni hari so

ninzan
ninzaten
ninzaion
ninzaikeo
n

zinez

E
U

orai harek ni ikusten
bihar 10etan, harek ni deiturik
orai harek artza ikusten
bihar harek ibilteko ahala
orai euro bat harek hari zor
bihar euro bat harek hari zor

hemen baliz, harek ni eskerturik ninduke
menturaz nik poz handi bat nuke
harek pagatzez, nik hari betiko zorra neikeo

n

orai nahi banu, ni mintza
nahi balu, ni hari mintza
nahi luke ni hari mintza

neinteke
neinkeo
neinkeon

ninteke k-n-zu
ninkeo k-n-zu
ninkeo a-na-zu

n

E
Z
n

A
N

orai

niteke k-n-zu
nikeo k-n-zu
nikeo a-na-zu

lehen

ninzikeo a-na-zu

orai / gero

n
n
n

zinez

nindu a-na-zu
ninduke a-na-zu
ninzio a-na-zu

ustez

N

orai / gero

atzo egun osoa hari mintzo

k-n-zu
k-n-zu
k-n-zu
k-n-zu

orai / gero

ninzate

orokor

orai

oto bat banu, ni Maulen
menturaz bihar, ni hari
mintzo

nu
nuke
nizio
nizikeo

naiteke
naikeo
naikeon

nau
nauke
du
duke
deio
deikeo

atzo harek ni ikusi ninduen
jakin balu, harek ni eskerturik ninduken
atzo nik artza ikusi nuen

elaide
ni
nike
di
dike
dio
dikeo

k-n-zu
k-n-zu
k-n-zu
k-n-zu
k-n-zu
k-n-zu

nindike k-n-zu
nike k-n-zu
nikeo k-n-zu
nindi a-na-zu
nindike a-na-zu
ni a-na-zu

n
n
n

artza ikustez, lotsa handi bat nuken

nike a-na-zu

n

atzo euro bat nik hari zor neion
harek pagatu balu, nik hari zor neikeon

nio a-na-zu
nikeo a-na-zu

n
n

nizake k-n-zu
bihar harek ni deit ne(a)zake
dizake k-n-zu
orai ogia harek eros dezake
bihar ogia harek guri ekar deizakegu dizakegu k-n-zu

nahi balu, harek ni deit nenzake
sosa balu, harek ogia eros lezake
menturaz, ogia harek hari ekar leizakeo

ninzake k-n-zu
lizake k-n-zu
lizakeo k-n-zu

neinteken
ninteke a-na-zu
n
atzo ni mintza
atzo harek ni deit nenzaken ninzake a-na-zu n
neinkeon
ninkeo a-na-zu
n
zizake a-na-zu n
atzo ni hari mintza
sosa bazuen, ogia berak eros zezaken
neinkeon
ninkeo
a-n
a
-zu
n
zeizakeon
zizakeo
a-na-zu n
nahi zuen ni hari mintza
atzo ogia harek hari ekar
Erranaldi horiek zure gisara molda detzakezu : hi, gu, zu, zuek, hura, hurak // hik, guk, zuk, zuek, harek, haiek
lehen

lehen

I
N

niz
nizate
nizaio
nizaikeo

orai ni euskaraz mintza
nahi badu ni hari mintza
nahi du ni hari mintza

ustez

E

orai ni gose
bihar 12etan, gose
orai ni hari so
bihar 10etan ni hari mintzo

orai

zinez

lehen

ustez

A
N

elaide

ustez

orai

I
Z

orai / gero

zinez

orokor

NORK

ELAIDE (alokutibo) : taula

I
Z

t

i

ke

z i tz ke o/e

l/z

inz i
inz i

ke ta/da
ke

iz i tz ke gu

i (te)

ke ta/da

g

i (te)

ke

d

i (te) z ke o/e

gu

o/e
i tz ke ta/da

d

n

n

in (te)

ke ta/da

n

g

in (te)

ke

n

l/z/b

gu

i (te) z ke o/e

ke

g

in

t

i

ke

ba

-/e

n

gu

t
gu

k/a–na–zu

i

ba

t
t

i
i

ke

i

t

i

ke

ke

n i

n

g i

n

E
Z

t

za

ke

ba

-/e

za

ke

anitz

A
N

d i

t

-/e

n
n

n
gi n

i z ke ta/da
i z ke gu

l/z

i z ke o/e

za

o/e

n

in

g

in

nork
t/da n
gu n

-/e n

n
n

-/e n

ba

za ke
t
anitz

n
i
gi n i
l/z/b

n
n

-/e n
nork

ba

nori
ta/da
ke gu

n

nori

nor
n

-/e

n

anitz

i
n
gi n i
l/z

nori
k/a–na–zu

n

o/e

n
n

k/a–na–zu

-

ba

n
g

k/a–na–zu

gu
ke ta/da
ke

t
gu

nori

k/a–na–zu

iz i
iz i

nori

N

d i

nori
k-n-zu

n
g

-/e

d

nork

N

nori

E
I

ke

anitz

E
U

A
N

i

in

k/a–na–zu

n

t

n

nork

k/a–na–zu

ke

g i

ke

nori

i

za ke

-/e

n
n

nori

t
t

za ke ta/da
za ke gu

t

za ke o/e

k/a–na–zu

l/z i t u

n

i

nor 1°

ke

n

nor

nor / zer 3°

ke

g in t u

n

nork

nor 1°

d itu

ba

ke

nori

nor / zer 3°

ke

n in d u

nor

k/a–na–zu

g itu

nori

k/a–na–zu

ke

nor

ustez

k/a–na–zu

u

zinez

k/a–na–zu

n

nori

k-n-zu

nor

ustez

k/a–na–zu

zinez

NORK

a

k/a–na–zu

NOR

n
n

-/e n

TE - KE : gero, gaitasun, helburu

NOR
zinez

te

teke

gero

gaitasun

iZan
("nori"
ekin)

ke

gaitasun

bihar etxen nizate

NORK
ustez
ahala (ukan) banu, etxen ninzate
(ninzaten)

demain je serai à la maison

si j'avais (eu) les moyens, je serais (j’aurais été) à
la maison

bihar etxen nizateke

ahala (ukan) banu, etxen ninzateke

demain je pourrai être à la maison

si j'avais (eu) les moyens, je pourrais être (j’aurais
pu être) à la maison

nahi (ukan) banu, euskaraz mintzatzen

nizaikezu (...mintzatuko nizaizu)

ninzaikezu (ninzaikezun)

demain je pourrai ...

nahi du euskaraz mintza gaiten

ein

teke

helburu

helburu +
gaitasun

("nori"
ekin)

ke
helburu +
gaitasun

il veut que nous parlions en basque

nahi du euskaraz mintza gaiteken
il veut que nous puissions parler en basque

nahi du euskaraz mintza naikeon

bihar ogia erosteko
ahala duket

ahala (ukan) banu, deitzen

hinduket (hindukedan)

(...ukanen dut )

eUn

si je voulais, je vous parlerais / je pourrais vous
parler en basque
si j’avais voulu, je vous aurais ... / j’aurais pu ...

ke
te

ustez

(ninzateken)

bihar euskaraz mintzatzen

demain je vous parlerai en basque

zinez

nahi luke (zuen) euskaraz mintza

geinten
il voudrait (voulait) que nous parlions (parlassions)
en basque

bihar ogia ekartzen

ahala banu ogia ekartzen

deikezut

neikezu

(...ekarriko deizut )

( ... ekarriko neizu )

g
a
i
t
a
s
u
n

orai dirua baidut, ogia dirua (ukan) banu, ogia eros
eros dezaket
nezake (nezaken)

nahi luke (zuen) euskaraz mintza

geinteken
il voudrait (voulait) que nous puissions (pussions)
parler en basque

nahi luke (zuen) euskaraz mintza

ezan
bihar nik zuri ogia
ekar deizakezut

ahala banu ogia ekar

(...ekartzen ahal deizut )

( ... ekartzen ahal neizu )

neizakezu

neinkeon

il veut que je lui parle en basque

il voudrait (voulait) que je lui parle (parlasse) en
basque

il veut que je puisse ...

il voudrait (voulait) que je puisse (pusse)...

→ “te” (NOR soilarekin baizik) : “ke”-en itzal bat, oiartzun bat bezala : nizake → nizate → nizateke
“ Era-ezaugarria, berez, -KE- da. Hala agertzen da literatura zaharrean. Adibidez, Mogelengan: Neuskeo, Leuskeo, etab. Baina, gaur -Ki- bihurtu
da: Neuskio, Leuskio, etab.” (J.M.Irazola)

ANITZA
NORK

Eragile

e / te

NORI

Harzaile

e

du → due / dute ; duzu → duzue / duzute; dezan → dezaen (ahoska : dezén) / dezaten
" "→" "te" : anitza doblaturik dirudi : tz + e. (Xib. + Mend. : due)
zaio → zaie ; deio → deie
zira → zuek zirae (zirade) ; zu zutugu → zuek zutuegu; zu zetzadan
zetzaedan [ nahi duzue nik zuek deit zetzaedan (ahoska : zetzédan : ae → e) ]
zu

2° (zuek)

e / tz

→ atzo zuek hari zinzaitzon; bihar zu hari zizaikeo → bihar zuek hari zizaizkeo :

" "→" “t” janik konsonante aitzinean, beste hitzetan bezala :
hatza → hazka ; utzi → uzten ; hutsa → husten...

N
O
R

zaitzo → zaizkeo ; deitzegu → deizkeegu (ahoska : “deizkiegu” : ee → ie)
" "→" “t” janik konsonante aitzinean, beste hitzetan bezala :

/

Z
E
R

atzo zu hari zinzaion

[nahi duzu nik zu deit zetzadan ] → zuek

hitz → hizki ; idatzi → idazten ; sinetsi → sineskor...

3° (hurak)

tz

deitzo (Xib.) ↔ deutsoz (Mend: anitza doblaturik dirudi ; tz (ts) ... z )
" "→" “t” janik hitz urrentzean, konsonante aitzinean bezala
( deütz → deüz → düz → dützak → tützak : Xiberoan elaidekoan, anitza doblaturik )

ditzu → ditu ; ditzik → ditik ; detzzake → detzake :
" "→" "z" janik "u, i, z" aitzinean (zonbait aldi, anitza doblaturik : dituzte, detzazke)

- orai hura hari mintzatzen zaio → orai hurak hari mintzatzen zaitzo

Xib.

- bihar hura hari mintzatzen zaikeo → bihar hurak hari mintzatzen zaizkeo
(mintzatuko zaio)

Bat.

(mintzatuko zaitzo)

- orai hura hari mintzatzen zaio → orai haiek hari mintzatzen zaizkio
- bihar hura hari mintzatuko zaio → bihar haiek hari mintzatuko zaizkio

“ke” oinarrizkoa, ahoskeratik idazkerara, “ki”ra, lerratu da : "zaizkeo" → "zaizkio"
“zki”

“zki” anitzaren erakusle bezala harturik, gaitasuna adierazteko, "ke" gehitu da : zaizkioke
Ekialdean eta Mendebaldean, “zki” anitzan ez da sartu : “aitak amari berriak ekarri deitzo / deutsoz” (Bat. : dizkio)

POTENTZIALA

lehen orain hipotetikoa lehen orain

INPERATIBOASUBJUNTIBOA

NOR NOR NORI

EDIN
NOR

NOR 1° 2°

IZAN

EZAN

NORK
NOR NORI

NOR / ZER 3°
NOR 1° 2°

NOR
aaaaa

NORK
NOR

NORK
ZINEZ USTEZ

iZa

ei

eU

EDUN
a

a

EZa

NOR / ZER 3°

a

NOR 1° 2°

baldintza

LATIN EGITURA

NOR / ZER 3°

ondorioa
lehen orain

lehen orain

INDIKATIBO
baldintzazkoak

LAU ADITZ LAGUNTZAILEAK
EUSKAL EGITURA
NORK

ZINEZ
USTEZ


Aperçu du document EUSKAL ADITZA.pdf - page 1/22
 
EUSKAL ADITZA.pdf - page 2/22
EUSKAL ADITZA.pdf - page 3/22
EUSKAL ADITZA.pdf - page 4/22
EUSKAL ADITZA.pdf - page 5/22
EUSKAL ADITZA.pdf - page 6/22
 




Télécharger le fichier (PDF)


EUSKAL ADITZA.pdf (PDF, 356 Ko)

Télécharger
Formats alternatifs: ZIP



Documents similaires


euskal aditza
aditza erranaldiak
aditza
el verbo basco
aditza xiberoan
aditza oinarria

Sur le même sujet..