ADITZA .pdf



Nom original: ADITZA.pdf

Ce document au format PDF 1.4 a été généré par Calc / OpenOffice 4.1.7, et a été envoyé sur fichier-pdf.fr le 27/01/2021 à 19:35, depuis l'adresse IP 78.224.x.x. La présente page de téléchargement du fichier a été vue 23 fois.
Taille du document: 464 Ko (29 pages).
Confidentialité: fichier public
Document publié par un compte certifié d'intérêt général. Ce document a été actualisé le 07/04/2021, son contenu peut ainsi différer des résultats présentés par les moteurs de recherche.


Aperçu du document


euskal aditza

benat.sarasola@ni.eus

1

EUSKAL ADITZA
Aditza balinbada mintzairaren "bizkar ezurra", ohart gaiten "euskalki" deitzen ditugun guzietan egitura
berdina dela. Horrek erakusten du, "euskalkiak" "ENBOR" beraren "ADARRAK" direla. Ohargarri da,
Mendebaldeko eta Ekialdeko adarrak, oinarrizko "Enbor"etik hurbilago egon direla, Erdialdekoa baino, nahiz
mintzazaile eta idazle gehienak Erdialdekoak izan. Ikerlari berezituek diote, “mintzaira bat erabiliago eta
aldaketa gehiago, zonbait aldi oker gehiago”, sortzen dela. Goazen beraz “Enborrera”.
Euskal Aditzaren oinarrizko egitura hiru giltzekin zabal dezakegu :

1° - NOR ↔ NORK
2° - ZINEZ ↔ USTEZ
3° - NOR 1°2° ↔ NOR/ZER 3°

NOR
zinez

NORK
ustez

zinez

ustez

nor 1°2°
nor/zer 3°

Ikusten da Euskal egitura ez dela “latin” egituraren idurikoa. Argi da, “latin” egituratik azkatzea ez date
denentzat, ez aise ez gustuko. Hori ulertu behar da, hoinbeste urtez eta mendez, bai ikerlariek, gehienak
latinista zorrotzak, bai erakasleek, mereximendu handiz, erabili eta erakutsi dutena baida.
“[Piarres] Lafitte abadearen gramatika hartzen badugu, adibidez, berehala ohartuko gara hark latinaren kategoria gramatikalak
euskarari egokitzen lan egin zuela. Oraingo egunean hizkuntza modu horretara erakustea izorramendia litzateke.” (J.P. Bronckart,
ARGIA agerkaria, 2019/12/01)

2

Lau Aditz Laguntzaileen Erabilera

NOR

NORK

aa

erakusle

i
Z
a
n

e

i

n

“ egite ”
(aditz jokatuekin)

adierazle
“ izate ”

mintzatu zen/liz/da/dateke

atzo Maulen zen

mintzatzen zen/liz/da/dateke
mintzatuko zen/liz/da/dateke

e

U

“ egite ”
(aditz jokatuekin)

“ jabetza ”

erosi zuen/lu/du/duke

atzo etxe bat zuen

umor on da / baliz

erosten zuen/lu/du/duke

umore ona du / balu

bihar eder dateke

erosiko zuen/lu/du/duke

bihar osagarri ona duke

aditzoin soil laguntzaile
nahi du mintza naiken (nain/nadin/naiten)
nahi luke / zuen mintza neinken (nendin/neinten)

n

E
Z
A

n

aditzoin soil laguntzaile
nahi du biak eros detzadan
nahi luke / zuen biak eros netzan

3

izan : ni
zinez

ustez

orai - gero
orai ni Maulen niz
bihar ni, 10etan,
Maulen nizate (nizake)

je suis

orai - gero
yo estoy,
soy

orai ni Maulen baninz

si j'étais

lehen
si fuese

auto bat banu, orai ni
je serai

estaré, seré

Maulen ninzate

atzo, ni Maulen ninzan

j'étais

yo estaba

j'aurais été

yo estuviera

je pouvais
(j'aurais pu)
être

yo podía
(hubiera
podido) estar

je lui parlais

le hablaba

je pouvais
(j'aurais pu)
lui parler

podía
(hubiera
podido)
hablarle

je pouvais
(j'aurais pu)
vous

podía
(hubiera
podido)

atzo, auto bat ukan banu,
je serais

estaría

(ninzake)

ni Maulen ninzaten
(ninzaken)

(izanen niz)

(izanen ninzan)

bihar ni, 10etan,
Maulen nizateke

je pourrai
(peux) être

podré
estarser

auto bat banu, orai ni
Maulen ninzateke

je pourrais
être

podría estar

(izaten ahal niz)

orai ni Panpiri

le estoy
hablando

mintzatzen nizaio
bihar 10etan, ni Panpiri

le hablaré
je lui parlerai
(podré
(pourrai)
hablarle)

(mintzatuko nizaio)

bihar 10etan, ni zuri
mintzatzen

nizaikezu
(mintzatuko nizaizu)

ni Maulen ninzateken
(izaten ahal ninzan)

je lui parle

mintzatzen nizaikeo

atzo, auto bat ukan banu,

botzik lizate, ni Panpiri
mintzatzen baninzaio
orai nahi banu, ni Panpiri
mintzatzen ninzaikeo

si je lui
parlais

si le hablaría

je pourrais
lui parler

podría
hablarle

(mintzatuko ninzaio)
je vous
parlerai
(pourrai)

le hablaré
(podré
hablarle) a
usted

orai nahi banu, ni zuri
mintzatzen

ninzaikezu

mintzatzen ninzaion
atzo, ikusi banu, ni
Panpiri mintzatzen

ninzaikeon
(mintzatuko ninzaion)

je pourrais
vous parler

(mintzatuko ninzaizu)

Erranaldiak zure gisara asma detzakezu :

atzo, ni Panpiri

le estaría
hablando a
usted

atzo, nahi ukan banu, ni
zuri mintzatzen

ninzaikezun
(mintzatuko ninzaizun)

Nor :
Nori :

ni, hi, gu, zu, zuek
eni, hiri (k/n), guri, zuri, zueri, hari, haieri
4

izan : hura
zinez

ustez

orai - gero
orai Pette Maulen da
bihar Pette, 10etan,
Maulen date

orai - gero

il est

él está

il sera

estará

(dake) (izanen da)

auto bat erosi baidu,
bihar Pette, 10etan,
Maulen dateke

mintzatzen -zaio
bihar 10etan, Pette
Panpiri mintzatzen

-zaikeo

il peut/pourra
puede/podrá
être
estar

-

mintzatzen zaikezu
(mintzatuko zaizu)

Maulen lizate

si fuese

il serait

estaría

auto bat balu, orai Pette
Maulen lizateke

il lui parle

le está
hablando

il lui parlera
(pourra)

le hablará
(podrá
hablarle)

botzik ninzate, Pette
Panpiri mintzatzen

balizaio
orai nahi balu, Pette
Panpiri mintzatzen

lizaikeo

il pourrait
être

podría estar

le hablaré
(podré
hablarle) a
usted

orai nahi balu, Pette zuri
mintzatzen lizaikezu
(mintzatuko lizaizu)

Erranaldiak zure gisara asma detzakezu :

zen/zan
atzo, auto bat ukan balu,
Pette Maulen

zaten

il était

él estaba

il aurait été

él estuviera

atzo, auto bat ukan balu,
Pette Maulen

zateken

(il aurait pu)

él podía
(hubiera
podido)
estar

il lui parlait

él le hablaba

…il pouvait
être

(izaten ahal zen)

s'il lui parlait si le hablaría

il pourrait lui le estaría
parler
hablando

(mintzatuko lizaio)
il vous
parlera
(pourra)

atzo, Pette Maulen

(zaken) (izanen zen)

(izaten ahal lizate)

(mintzatuko zaio)

bihar 10etan, Pette zuri

ahala balu, orai Pette

s'il était

(lizake)

(izaten ahal da/date)

orai Pette Panpiri

orai Pette Maulen baliz

lehen

atzo, Pette Panpiri
mintzatzen zizaion
atzo, ikusi balu, Pette
Panpiri mintzatzen

zizaikeon

él podía
il pouvait (il
(hubiera
aurait pu) lui
podido)
parler
hablarle

(mintzatuko zizaion)
il pourrait
vous parler

le podría
hablar a
usted

atzo, nahi ukan balu, Pette
zuri mintzatzen

zizaikezun

il pouvait (il
aurait pu)
vous

él podía
(hubiera
podido)

(mintzatuko zizaizun)

Nori : eni, hiri (k/n), guri, zuri, zueri, hari, haieri

5

izan : hurak
zinez

ustez

orai - gero
orai hurak Maulen

dira

ils sont

están

bihar hurak, 10etan,
Maulen dirate (dirake)

lehen

orai - gero
orai hurak Maulen balira

s'ils étaient

si fuesen

estarán

(izanen dira)

Maulen lirate

ils seraient

estarían

ils
pourraient
être

podrían
estar

(lirake)

auto bat erosi baidute,
bihar hurak, 10etan,
Maulen dirateke

ils pourront
être

podrán
estar

(izaten ahal dira/dirate)

orai hurak Panpiri
mintzatzen -zaitzo
bihar 10etan, hurak
Panpiri mintzatzen

-zaizkeo
-

mintzatzen zaizkezu
(mintzatuko zaitzu)

Maulen lirateke
(izaten ahal lirate)

ils lui parlent

hurak

ils lui
parleront
(pourront)

le hablarán
(podrán
hablarle)

(mintzatuko zaitzo)

bihar 10etan, hurak zuri

ahala balute, orai hurak

hurak botzik lirake, Panpiri
mintzatzen balizaitzo
orai nahi balute, hurak
Panpiri mintzatzen

lizaizkeo

le hablarán
(podrán
hablarle) a
usted

orai nahi balute, hurak zuri
mintzatzen lizaizkezu
(mintzatuko lizaitzu)

Erranaldiak zure gisara asma detzakezu :

(ziraken)
(izanen ziren)

atzo, auto bat ukan balute,
hurak Maulen

zirateken

ils étaient

ellos
estaban

ils auraient
été

ellos
estuvieran

ellos podían
ils pouvaient (hubieran
(ils auraient
podido)
pu) être
estar

(izaten ahal ziren)
s'ils lui
parlaient

si le
hablarían

ils
pourraient
lui parler

le estarían
hablando

(mintzatuko lizaitzo)
ils vous
parleront
(pourront)

ziraen

atzo, auto bat ukan balute,
hurak Maulen ziraten

ahala balute, orai hurak
ils seront

atzo, hurak Maulen

atzo, hurak Panpiri
mintzatzen zizaitzon
atzo, ikusi balute, hurak
Panpiri mintzatzen

zizaizkeon

ils lui
parlaient

ellos le
hablaban

ellos podían
ils pouvaient
(hubieran
(ils auraient
podido)
pu) lui parler
hablarle

(mintzatuko zizaitzon)
ils
pourraient
vous parler

le podrían
hablar a
usted

atzo, nahi ukan balute,
hurak zuri mintzatzen

zizaizkezun

ils pouvaient ellos podían
(ils auraient (hubieran
pu) vous
podido)

(mintzatuko zizaitzun)

Nori : eni, hiri (k/n), guri, zuri, zueri, hari, haieri

6

ei n :

ni

zinez

ustez

orai - gero
harek nahi du ni euskaraz
mintza nadin

orai - gero

il veut que je quiere que
parle
hable yo

(nain/naiken/naiten)

ikasi baidut, orai ni
euskaraz mintza niteke

orai ni euskaraz mintza

banendi

si je parlais

lehen
si hablara yo

(baneinke/baneinte)
je peux
parler

puedo
hablar

nahi banu, ni orai
euskaraz mintza neinte

nahi zuen ni euskaraz
mintza nendin

quería él
il voulait que
que yo
je parlasse
hablase

(neinken/neinten)
je parlerais

yo hablaría

je pourrais
parler

yo podría
hablar

je vous
parlerais
(pourrais)

yo le
hablaría
(podría
hablar)

je lui
parlerais (je
pourrais)

yo le
hablaría

nahi zuen, ni euskaraz
mintza neinten

quería él
il voulait que
que yo
je parlasse
hablase

(neinke)

(naiteke)

harek nahi du ni bihar
euskaraz mintza niteken

il veut que je quiere que
puisse
pueda
parler
hablar yo

ikasi banu, ni orai
euskaraz mintza

neinteke

atzo, ni euskaraz mintza

neinteken

je pouvais
(aurais pu)
parler

yo podía
(hubiera
podido)
hablar

je pouvais
(aurais pu)
vous parler

yo podía
(hubiera
podido)
hablarle

je pouvais
(aurais pu)
lui parler

yo podía
(hubiera
podido)
hablarle

que je lui
parlasse (je
pusse lui
parler)

que pusiera
(hubiera
podido)
hablarle

(naiteken)

nahi du ni zuri euskaraz
mintza naikezun
bihar ni Panpiri euskaraz
mintza naikeo
nahi du ni Panpiri
euskaraz mintza naikeon

il veut que je quiere que
le hable yo
vous parle
(le pudiera)
(je puisse)

demain je lui mañana le
parlerai (je
hablaré
pourrai)
(podré)

il veut que je
lui parle
(que je
puisse)

quiere que
le hable
(pueda
hablarle)

nahi banu, ni zuri
euskaraz mintza

neinkezu
hemen baliz, ni Panpiri
euskaraz mintza

neinkeo
nahi luke ni Panpiri
euskaraz mintza

neinkeon

Erranaldiak zure gisara asma detzakezu :

que je lui
que le
parle (que je
hablase
puisse)

Nor :
Nori :

atzo, ni zuri euskaraz
mintza neinkezun
atzo, ni Panpiri euskaraz
mintza neinkeon
nahi zuen ni Panpiri
euskaraz mintza

neinkeon

ni, hi, gu, zu, zuek
eni, hiri (k/n), guri, zuri, zueri, hari, haieri

7

ei n :

hura

zinez

ustez

orai - gero
nahi dut Pette euskaraz
mintza

d ad in

qu'il parle

orai - gero
que hable él

euskaraz mintza

diteke

il peut parler

puede
hablar

que hable él

ikasi balu, Pette
euskaraz mintza lite

nahi dut Pette bihar
euskaraz mintza

diteken

qu'il puisse
parler

que pueda
él hablar

nahi balu, Pette euskaraz
mintza

liteke

il parlerait

él hablaría

nahi dut Pette zuri
euskaraz mintza

daikezun
bihar Pette Panpiri
euskaraz mintza

daikeo
nahi dut Pette eni
euskaraz mintza

qu'il vous
parle (il
puisse)

que él le
hable (le
pueda)

demain il lui mañana le
parlera(il
hablaré
pourra)
(podré)

qu'il me
parle (qu'il
puisse)

que me
hable
(pueda
hablarme)

nahi balu, Pette zuri
euskaraz mintza

leikezu
hemen baliz, Pette
Panpiri euskaraz mintza

leikeo
nahi nuke Pette eni
euskaraz mintza

leikedan

Erranaldiak zure gisara asma detzakezu :

mintza zedin

qu'il parlât

que hablase

ikasi ukan balu euskaraz

il aurait
parlé

hubiera
hablado

mintza

ziten

il pouvait
(aurait pu)
parler

él podía
(hubiera
podido)
hablar

il pouvait
(aurait pu)
vous parler

él podía
(hubiera
podido)
hablarle

il pouvait
(aurait pu)
lui parler

él podía
(hubiera
podido)
hablarle

qu'il me
parlât (qu'il
pusse)

que me
hablase
(que
pudiese)

(zeiken/zeiten)
il pourrait
parler

él podría
hablar

(leiteke)

(daiteken)

nahi nuen euskaraz
(zeiken/zeiten)

(leike/leite)

(daiteke)

daikedan

mintza ledin

qu'il parle

(leiken/leiten)

(dain/daiken/daiten)

ikasi baidu, orai Pette

nahi nuke Pette euskaraz

lehen

atzo Pette euskaraz
mintza ziteken
(zeiteken)

il vous
parlerait
(pourrait)

él le
hablaría
(podría
hablar)

il lui parlerait él le
(il pourrait)
hablaría

qu'il me
parle (qu'il
puisse)

que me
hable (que
pueda)

atzo Pette zuri euskaraz
mintza

zeikezun

atzo Pette Panpiri
euskaraz mintza

zeikeon
nahi nuen Pette eni
euskaraz mintza

zeikedan

Nori : eni, hiri (k/n), guri, zuri, zueri, hari, haieri

8

ei n :

hurak

zinez

ustez

orai - gero
nahi dut hurak euskaraz
mintza diten /

ditezen

qu'ils parlent

que hablen
ellos

(daitezen)

nahi nuke hurak euskaraz
mintza litezen

qu'ils parlent

que hablen
ellos

(leikezen/leitezen)

ikasi baidute, orai hurak
euskaraz mintza ditezke

ils peuvent
parler

pueden
hablar

nahi dut hurak bihar
euskaraz mintza

ditezken

qu'ils
puissent
parler

que puedan
ellos hablar

nahi balute, hurak
euskaraz mintza litez

(daitezken)

ils
parleraient

ellos
hablarían

litezke

ils
pourraient
parler

ellos
podrían
hablar

daizkezun
bihar hurak Panpiri
euskaraz mintza

daizkeo
nahi dut hurak eni
euskaraz mintza

qu'ils vous
parlent (ils
puissent)

que ellos le
hablen (le
pudieran)

demain ils
lui
parleront(ils
pourront)

mañana le
hablarán
(podrán)

qu'ils me
parlent
(qu'ils
puissent)

que me
hablen (que
puedan)

nahi balute, hurak zuri
euskaraz mintza

leizkezu
hemen baliz, hurak
Panpiri euskaraz mintza

leizkeo
nahi nuke hurak eni
euskaraz mintza

leizkedan

Erranaldiak zure gisara asma detzakezu :

zitezen

qu'ils
parlassent

que
hablasen

nahi ukan balute, hurak
euskaraz mintza

zitezen

ils auraient
parlé

hubieran
hablado

atzo hurak euskaraz
mintza zitezken

ellos podían
ils pouvaient
(hubieran
(auraient pu)
podido)
parler
hablar

(zeitezken)

(leitezke)

nahi dut hurak zuri
euskaraz mintza

mintza

(zeikezen/zeitezen)

nahi balute, hurak
euskaraz mintza

nahi nuen hurak euskaraz
(zeikezen/zeitezen)

(leikez/leitez)

(daitezke)

daizkedan

lehen

orai - gero

ils vous
parleraient
(pourraient)

ellos le
hablarían
(podrían
hablar)

ils lui
parleraient
(ils
pourraient)

ellos le
hablarían

qu'ils me
parlent
(qu'ils
puissent)

que me
hablen (que
puedan)

atzo hurak zuri euskaraz
mintza

zeizkezun

atzo hurak Panpiri
euskaraz mintza

zeizkeon
nahi nuen hurak eni
euskaraz mintza

zeizkedan

ellos podían
ils pouvaient
(hubieran
(auraient pu)
podido)
vous parler
hablarle
ellos podían
ils pouvaient
(hubieran
(auraient pu)
podido)
lui parler
hablarle
qu'ils me
parlassent
(qu'ils
pussent)

que me
hablasen
(que
pudiesen)

Nori : eni, hiri (k/n), guri, zuri, zueri, hari, haieri

9

eU n
zinez

ustez

orai - gero

nor 1°2°

orai zuk ni ikusten

nauzu
bihar zuk ni ikusten

naukezu

vous me
voyez

orai - gero
me ve usted

vous me
me verá
verrez
usted (podrá
(pourrez me
verme)
voir)

(ikusiko nauzu)

orai zuk hartza
aitzinean dauzu
bihar zuk ibiltzeko ahala

daukezu
nor / zer 3°

zorra dauzugu

vous avez

tiene usted

vous aurez
la capacité

tendrá usted
la capacidad

zorra daukezugu
(deikezugu)

orai hemen bazina, zuk
ni ikusten nendukezu

si me viera
usted

vous me
me vería
verriez
(podría
(pourriez me
verme)
voir)

orai hi botzik hinzate,
nik osagarria baneu
orai hartza ikusten
banu, nik lotsa handi
bat neuke

nous vous
devons

nosotros le
debemos

ez zinate botzik, nik zuri
zorra baneuzu

si j’avais

j’aurais

si tendría

tendría

le
deberemos


zuk pagatzen bazunu,
nik zuri euro baten
zorra neukezu
(neikezu)

Nork :
Nori :
Erranaldiak zure gisara asma detzakezu :
Nor 1°2°
Nor/Zer 3°

ikusten nenduzun
atzo, jin bazina, zuk ni
ikusten nendukezun

hier vous
me voyiez

ayer me
veía usted

hier vous
m'auriez vu
(auriez pu)

ayer usted
me hubiera
podido ver

nik lehen, bilo luzea

neuen

moi avant,
j’avais

yo antes,
tenía

atzo hartza ikusi banu,
nik lotsa handi bat

j’aurais eu
(aurais pu
avoir)

hubiera
tenido

neuken
(ukanen nuen)

si j’avais
si le debiera
envers vous a usted

(baneizu)

nous vous
devrons

atzo, zuk ni Maulen

(ikusiko ninduzun)

(ukanen nuke)

(deizugu)

bihar guk zuri bi euroen

ikusten banenduzu

si vous me
voyiez

(ikusiko ninduzu)

(ukanen duzu)

orai guk zuri euro baten

botzik zinate, zuk ni

lehen

atzo, nik zuri euro baten
zorra neuzun

j’avais
yo le tenía
envers vous
una
une dette

(neizun)

j’aurais
envers vous le deberia
une dette

atzo, zuk pagatu
bazunu, nik zuri euro
baten zorra neukezun

j’aurais eu
envers vous le hubiera
(aurais pu
tenido
avoir)

(neikezun)

nik, hik (k/n), guk, zuk, zuek, harek, haiek
eni, hiri (k/n), guri, zuri, zueri, hari, haieri
ni, hi, gu, zu, zuek
hura, hurak
10

EZAn
zinez

ustez

orai - gero
nahi dut zuk ni telefonaz

nor 1°2°

deit nezazun

lehen

orai - gero

je veux que quiero que
vous
usted me
m'appeliez llame

10etan zuk ni deit

banenzazu

si usted
si vous
me
m'appeliez
llamase

deit nezakezu

vous
pouvez

usted me
puede

(pourrez)

(podrá)

m'appeler

llamar

que je
porte

que lleve yo

..vous
pouvez

usted
puede
(podrá)

que vous
nous
apportiez

que usted
nos lleve

nous
pouvons
(pourrons)
vous

podemos
llevarle

orai telefona bat bazinu,
zuk ni deit nenzakezu

vous
pourriez
m'appeler

uted
podría
llamarme

si
j'apportais

si yo
traería

(nazakezu)

nahi du ogia nik eros

dezadan
nor / zer 3°

orai zuk ogia eros

dezakezu
nahi dut ogia zuk guri
ekar deizaguzun
merkatura bagoaz, ogia
guk zuri ekar

deizakezugu

(pourrez)

botzik hinzate, ogia nik
ekar baneza
aski sos banu, ogia nik
eros nezake
botzik zinate, ogia nik zuri
ekar baneizazu
merkazale joan banendi,
ogia nik zuri ekar

neizakezu

Nork :
Nori :
Erranaldiak zure gisara asma detzakezu :
Nor 1°2°
Nor/Zer 3°

que vous
que usted
m'appelass
me llamara
iez

nenzazun

(nazazun)

telefona horrekin, zuk ni

nahi nuen zuk ni
telefonaz deit

je pourrais yo podría
acheter
comprar

…si je
vous
apportais

si yo le
llevaba a
usted

yo podría
je pourrais
llevarle

telefona berri horrekin,
atzo zuk ni deit

nenzakezun
nahi zuen ogia nik ekar

nezan
aski sos ukan banu, ogia
nik eros nezaken
nahi zinuen nik zuri ogia
ekar neizazun
aski sos ukan banu, nik
zuri ogia ekar

vous
pouviez
(auriez pu)
m'appeler

usted podía
(hubiera
podido)
llamarme

que
que yo
j'apportass
llevara
e
yo podía
je pouvais
(hubiera
(j'aurais
podido)
pu) acheter
comprar
que je vous que yo le
apportasse llevara

je pouvais
(j'aurais
pu)

neizakezun
nik, hik (k/n), guk, zuk, zuek, harek, haiek
eni, hiri (k/n), guri, zuri, zueri, hari, haieri
ni, hi, gu, zu, zuek
hura, hurak

podía
(hubiera
podido) yo
llevarle

11

persona ezaugarriak : oinari loturik
NOR

NORK

( nor/zer : eragile )

( nor/zer : jasaile )

hitz hasieran

hitz bukaeran

NORI
hitz hasieran

zinez :
nor/zer 1°2°3°

zinez

ustez

+

ustez :

ustez
(nor/zer 3°)

nor 1°2°






n...

...ta

n...

...ta...

h...

...k/a-n

h...

...k/a-n...

g...

...gu

gu...

...gu...

z...

...zu

zu...

...zu...

z...e

...zue

zu...e

...zue...
...o...
...e...

d/-...

l/z/b...

...-

l/z/b...

d/-...tz

l/z/b...tz

...e

l/z/b...e

NOR : URDIN

NORK : GORRI

NORI : ORLEGI

12

Ekialdean
NOR

a

ustez

iza
iza
ira
ira
ira

te

ke

ba

te

ke

"

te

ke

te

ke

"
"

te

ke

-

te

ke

"

ira

te

ke

"

e

"

n
h
g
z
z
l/z
l/z

inza
inza
inra
inra
inra

-/iza

a/e

ira

zinez (nor/zer 1°2°3°)

te

ke

n

te

ke

n

te

ke

te

ke

n
n

te

ke

te

ke

n

te

ke

n

e

n

i

ke
ke
ke
ke

e

ke

ustez

t
k-n


züe

ba

-

"
"
"
"

"
"
"
"

n a(d)
h a(d)
g
z
z
d a(d)
d

i
i
i
i
i
i
i

(te)

(ke)

n

"

(te)

(ke)

n

"

te

ke

te

ke

n
n

"
"

n
h
g
z
z
d
d

i
i
i
i
i
i
i

a
a
a
a
a
a
a

t

"

ke

tz
tz

z

(te)
te

ke

ke

z

ke

"

ke

en

"

n

"

ke

en

"

n

"

n

"

n
n

"
"

n

"

n

"

n

"

ke
ke
ke
ke
ke

z

"
"

(ke)

ke

z

"
"

ke

züe

e
k/a-na
ta

o

n
h
g
z
z
l/z
l/z

inza
inza
inza
inza
inza
iza

i
i
i
i
i
i

iza

i

n en(d)
h en(d)
e
g
e
z
e
z
l/z/b e(d)
l/z/b e

i
i
in
in
in
i
i

n
h
g
z
z
l/z/b
l/z/b

in
in
in
in
in
i
i

e
e
e
e
e
e
e

n

ke


k/a-na

o
züe
ta

ke

e

ke
ke
ke
ke

tz
tz

ke

n

te

ke

n
n

ke

en

(ke)

n

ke

en

ke
ke
ke

z

ke
ke

z

ke


o
k/a-na
ta
züe

e

"

e

ta
k/a-na


züe

e
e
e
e
e

ke

ke

e

n
h
g
z
z

(ke)

z



i

te

te

tz ke

e

(te)

z

"

d

n

te

-

n

(ke)

(te)

tz ke

tz ke

n

i
i
i
i
i
i

(te)

n
n
n
n
n
n
n

E
Z
A
n

za
za
t za
t za
t za

tz ke
tz ke
tz ke
tz ke

ke
ke
ke
ke
ke

-

e
d
d
d
d
d
d
d

e
e
e
e
e
e
e

i
i
i
i
i
i
i

t
t
t
t
t
t
t

za
za
za
za
za
za
za

"

t
k-n


züe

e
e
e
e
e
e

n
n

"


k/a-na
ta
e
o
züe

d
d
d
d
d
d

n
n

nor / zer 3°

i

ke

ke
ke
ke
ke
ke
ke
ke

e
ta
k/a-na k/a-na
o

ta


züe

züe
e

"
"
"
"
"

n

"

n

"

n
n
n

nor 1° 2°

za

te

"

ke

e


züe
k-n
o

ke

nd
nd
n t
n t
n t

ü
ü
ü
ü
ü

ke
ke
ke
ke
ke

e

"
"
"

n
h



l/z
l/z

ü
ü
n ü
n ü
n ü
ü
ü

n
h
ge
ze
ze
l/z
l/z
n
h
g
z
z

ta
k/a-na


züe

-

"
"

n
n
n
n
n

"
"
"
"
"

n
n
n
n
n
n

ke

n
n
n

e
e
n e
n e
n e
e

i
i
i
i
i
i

tz ke

tz ke

ta
züe
e
k/a-na
o


e

i

tz ke



e

n
n

e

ta
k/a-na


züe

n
za
n
za
n t za
n t za
n t za

ke
ke

e

ke

e

ke

tz ke
tz ke
tz ke
tz ke

ke
ke
ke
ke
ke

e i
n
e i
h
n
e i
ge
n
e i
ze
n
e i
ze
e i
l/z/b
e i
l/z/b

t
t
t
t
t
t
t

za
za
za
za
za
za
za

ke
ke
ke
ke
ke
ke
ke

n
n

ke

k/a-na
o

züe

e
ta

n
n
n
n

e

n
n
n

-

e

n

n

ke

n
n

n

ü
ü
ü
ü
ü
ü
ü

e
e
e
e
e

t
t
t
t
t
t
t

n

nor / zer 3°

i
i
i
i
i
i

ü
ü
ü
ü
ü

e

n
iza
iza
iza
iza
iza
za

n
h
g
z
z

e

ke

ü

-

n

ke

e

n
h
g
z
z

i

ü
ü
t ü
t ü
t ü
ü
t ü

"

Z
A
n

e

n a
h a
ü
g
z
ü
ü
z
d
ü
d

nor 1° 2°

zinez
n
h
g
z
z
d
d

NORK

a

n
n
n
n
n
n
n
n
n
n

e

n
n

e

n

13

Mendebalean
a

NOR
nor/zer

te ke

ba

a za

te ke

"

a ra

te ke

"

a ra

te ke

"

a ra
a -

te ke
te ke

"
"

ira

te ke

"

e

n
h
g
z
z
l/z
l/z

nori
inza

te ke

inza

te ke

inza

te ke

inza

te ke

inza
iza/a

te ke

ira

te ke

nor

e

te ke

n
"
"
"
"
"
"

a

d
d
d
d
d
d
d

a

"
"
"
"
"
"
"

d
d
d
d
d
d
d

a

"
"
"
"
"
"
"

i

e
U
n

Z
a
n

e

i
n

n
h
g
z
z
-

a xa i

ke

a xa i

ke

a xa i

ke

a xa i
a xa i

ke

ja i
ja i

ke

n
h
g
z
z
d
d

a

i

te ke

a

i

te ke

a

i

te ke

z

a
a

i
i

te ke

z a
z e

a
a

i
i

te ke

n
h
g
z
z
d
d

a

i

ke

a

i

ke

a

i

ke

a

i

ke

a
a
a

i
i
i

ke

ke
ke

gu
o
k/a-na
ta
zue
zu
e

te ke

ke

"
z

"

z
z e

"
"

z

"
"

z

te ke

ke

"

a

a

gu
o
k/a-na
ta
zue
zu
e

z

a

z

a

z e
z

a

"
"
"
"
"
"
"

"

"
"
"
"
"
"
"

"

"
"
"
"
"
"

"
"
"
"
"
"

n
h
g
z
z
l
l

inxa

ke

inxa

ke

inxa

ke

inxa
inxa

ke

ixa/ja
ixa/ja

ke

ke
ke

gu
o
k/a-na
ta
zue
zu
e

z

a

z a
z e
z

a

n
h
g
z
z
l/z/b
l/z/b

ein

te ke

ein

te ke

ein

te ke

z

ein
ein

te ke

z a
z e

ei
ei

te ke

n
h
g
z
z
l/z/b
l/z/b

ein

ke

ein

ke

ein

ke

ein

ke

ein
ei
ei

ke

te ke

z

te ke

ke
ke

a

a

gu
o
k/a-na
ta
zue
zu
e

z

a

z

a

z e
z

a

nori

n
h
g
z
z

"
"
"
"
"
"
"

e
G
I
n

ke

a i t u

ke

a i t u
a i t u

ke

u
u
u
u
u
u
u

ke

ts ke

zue

ts ke

o

ts ke

e

a
a

u
u
u
u
u
u
u

n
h
g
z
z

a

g
g

i
i

ke

a
a

g

d
d
d
d
d
d
d

a

a
a
a
a
a
a

a
a
a
a

ke

ke

e

-

ke
ke
ke
ke
ke

ts ke k/a-na
ts ke
gu

ta
zu

a

g

ke

zue

a

i
gi

ke

o

a

g

i
gi
gi
gi
gi z

ke

e

ke
ke

ke k/a-na
ke

gu

ke

ta

ke

zu

"
"
"

"

z

"

z

"

e
gu
zu
zue

z
z
z

"
"

ta
k-n

z

-

e
gu
zu
zue

-

a
a

"

z

z

z

"

z
z

"
"

z
z

"
"

a

e
gu
zu
zue

z
z

a

ta
k/a-na

z

a

z

a

z

a

z

a

z
z
z

a

e
gu
zu
zue

"
"

z

-

"
"

z

ta
k/a-na

ke
ke

a
a
a

e
gu
zu
zue
ta
k-n

i
gi
gi z

a

nor
ba

-

ke

ts ke
ts ke

nork

t
k-n

u
u

nor 1° 2°

nori
a za

ustez

nor / zer 3°

n
h
g
z
z
d
d

zinez (nor 1°2° + nor/zer3°)

a

a
a

"
"
"
"
"
"
"
"
"
"
"
"
"
"

"

nor 1° 2°

nor/zer

NORK

ustez

"
"
"
"

"

nor / zer 3°

zinez

"
"
"
"
"
"

nori

n
h
g
z
z

e nd u

ke

e nd u

ke

e nd u

ke

e nd u

ke

e nd u

ke e

n
h
g
z
z
l
l

e

u

e

n
h
g
z
z
l/z
l/z
n
h
g
z
z

n
h
g
z
z
l/z/b
l/z/b

nork

ta
k/a-na

-

z

a

z

a

z

a

ke

z

a

u

ke

z

a

e nd u

ke

z

a

e nd u
e nd u
e
u

ke

a

e

z
z
z

e

u

ke

e

z

a

e

u ts ke

ta

z

a

e

u ts ke

gu

z

a

e nd u ts ke

e

z

a

e nd u ts ke
e nd u ts ke

k/a-na
o

z
z

a

e

a

e

z
z

ke
ke

e
e

u ts ke
u ts ke

e n

g

e n

g

i
i

i
e n gi
e n gi z
e n

g

e
gu
zu
zue

zu
zue

a
a

a

a

ta
k/a-na

ke
ke

-

ke

e
gu
zu
zue

ke
ke

z

a

z
z

a
a

i
gi

ke

k/a-na

z

a

ke

o

z

a

i
e n gi
e n gi
e
gi
e
g i

ke

zu

z

a

ke

zue

z

a

ke

gu
e

e

ke

ta

e

z
z
z

a

ke

e
e
e n

g

g

a
a

n
"
"
"
"
"
"
"
"
"
"
"
"
"
"
"
"
"
"
"
"
"
"
"
"
"
"
"
"
"
"
"
"
"
"
14

OROTAKO
NOR

NORK

zinez

zinez (nor/zer 1°2°3°)

ke

ba

n

inza

ke

n

n a

u

ke

t

ba

n

e/i

nd

u

ke

h

a

iza

ke

"

h

inza

ke

n

h a

u

ke

k-n

"

h

e/i

nd

u

ke

g

a

iza (ira)

ke

"

g

inza (inra)

ke

n

g a e/i

t

u

ke

gu

"

g

e/i

n

t u

ke

gu

n

z

a

iza (ira)

ke

"

z

inza (inra)

ke

n

z a e/i

t

u

ke

zu

"

z

e/i

n

t u

ke

zu

n

z

a

iza (ira)

ke

"

z

inza (inra)

ke

n

z a e/i

t

u

ke

"

z

e/i

n

t u

ke

zue

n

"

l/z

n

d

a

u

ke

-

-

n

"

l/z

n

d

a e/i

tz u

ke

e

e

n

d/-

-

e

ke

iza (ira)

ke

e

e iza/iza

e

ke

(ira)

ke

e

n

zue

e

"
"
"

U

"
"

n
h
g
z
z
d
d

a
a
a
a
a

a
a
a
a
a
a
a
a
a
a
a
a
a
a

iza
iza
iza
iza
iza
za
za
i
i
i
i
i
i
i
i
i
i
i
i
i
i

i
i
i
i
i
i
i

ke
ke
ke
ke
tz

ke
ke

tz

ke

e
zu
gu
zue
k-n
o
t

ke
ke
ke
ke
tz

ke
ke

tz

ke
ke
ke
ke
ke

tz

ke
ke

tz

ke

zue
zu
e
k/a-na
ta
gu
o

"
"
"
"
"
"
"

n
n
n
n
en
n
en

"

n
n
n
n
n
n
n

"

"
"
"
"
"
"
"
"
"
"
"
"

n
h
g
z
z
l/z
l/z

inza
inza
inza
inza
inza
iza
iza

n
h
g
z
z
l/z/b
l/z/b

e

n
h
g
z
z
l/z/b
l/z/b

e

e
e
e
e
e
e
e
e
e
e
e
e

in
in
in
in
in
i
i
in
in
in
in
in
i
i

i
i
i
i
i
i
i

ke
ke
ke
ke
tz

ke
ke

tz

ke

zu
k/a-na
gu
o
zue
ta
e

ke
ke
ke
ke
tz

ke
ke

tz

ke

ke
ke
ke
ke
tz ke
ke
tz

ke

gu
o
k/a-na
ta
zue
zu
e

n
n
n
n
n
n
n

d
d
d
d
d
d
d

a
a

n
n
n
n
en
n
en

n
h
g
z
z

a /e

n
n
n
n
n
n
n

E
Z
A
n

u
u
u
u
u
u
u

a
a
a
a
a

a /e
a e/i
a e/i
a e/i

za
za
t za
t za
t za

tz ke
tz ke
tz ke
tz ke
tz ke
tz ke
tz ke

gu
k/a-na
ta
e
o
zue
zu

ke
ke
ke
ke
ke

e

t
k-n
gu
zu
zue

-

-

e
d
d
d
d
d
d
d

e i
e i
e i
e i
e i
e i
e i

tz
tz
tz
tz
tz
tz
tz

za
za
za
za
za
za
za

ke
ke
ke
ke
ke
ke
ke

e
ta
k/a-na k/a-na
o
gu
ta
zu
zu
zue
gu
zue
e

"
"
"

"
"

e
ta
k/a-na
gu
zu
zue

"

"
"

"

n
n
n
n
n
n
n
n
n
n
n
n
n
n

"

nor 1° 2°

n
h
g
z
z
n
h
g
z
z
d
d

nor / zer 3°

n

"
"
"
"

n
h
gu
zu
zu
l/z
l/z
n
h
gu
zu
zu
l/z
l/z
n
h
g
z
z

e/i

tz
tz
tz
tz
tz
tz
tz

e/i

n e/i
n e/i
n e/i
e/i
e/i
e
e
n e
n e
n e
e
e
e
e
e
e
e

n
n
n
n
n

u
u
u
u
u
u
u

ke

u
u
u
u
u
u
u

tz ke

za
za
t za
t za
t za

ta

e

ke
ke
ke

e

ke
ke

e

ke

tz ke
tz ke
tz ke
tz ke
tz ke
tz ke

ta
zue
e
k/a-na
o
zu
gu

ke
ke
ke
ke
ke

"
"
"
"
"
"
"

e
n
e
h
gu n e
zu n e
zu n e
e
l/z/b
e
l/z/b

i tz za
i tz za
i tz za
i tz za
i tz za
i tz za
i tz za

ke
ke
ke
ke
ke
ke
ke

n

k/a-na n

e

e
e
ta
k/a-na
gu
zu
zue

-

e
nor / zer 3°

i

e

nor 1° 2°

iza

Z
a
n

e

ustez

n

d/- a

i

ustez

a

k/a-na
o
zu
zue
gu
e
ta

e
e

n
n
n
n
n
n
n
n
n
n
n
n
n
n
n
n
n
n
n
n
n
n
n
n
n
n
n
n

15

Elaide : erranaldi zonbait
NOR
niz

bihar 12etan, Maulen

nizate

orai ni hari mintzo

nizaio

bihar 10etan ni hari mintzo

nizaikeo

elaide

nu
nuke
nizio
nizikeo

orokor

k-n-zu
k-n-zu
k-n-zu
k-n-zu

orai harek ni ikusten
bihar 10etan, harek ni deiturik

zinez

zinez

orai / gero

orai ni gose

NORK

orai / gero

orokor

a

orai harek artza ikusten
bihar harek ibilteko ahala
orai euro bat harek hari zor
bihar euro bat harek hari zor

menturaz bihar, ni hari
ninzaikeo
mintzo

lehen

ustez

atzo 10etako hor

ninzan

jakin banu, ni atzo Maulen

ninzaten

atzo ni hari mintzo

ninzaion

elestari ederra baizen, ni
egun osoa hari beha ninzaikeon
egonen

ninduke k-n-zu
ninzikeo k-n-zu

e

hemen baliz, harek ni eskerturik

U

orai

orai

Z
a
n

ninzate

n

nindu a-na-zu n
ninduke a-na-zu n
ninzio a-na-zu n

menturaz nik poz handi bat
harek pagatzez, nik hari betiko zorra
atzo harek ni ikusi

ustez

oto bat banu, orai ni Maulen

jakin balu, harek ni eskerturik
lehen

i

ninzikeo a-na-zu n

atzo nik artza ikusi
artza ikustez, lotsa handi bat
atzo euro bat nik hari zor

naikeon

orai nahi banu, ni mintza

neinteke

nahi balu, ni hari mintza

neinkeo

ustez

neinkeon

ninteke k-n-zu
ninkeo k-n-zu
ninkeo a-na-zu n

zinez

nahi du ni hari mintza

E
Z
A
n

orai / gero

naikeo

niteke k-n-zu
nikeo k-n-zu
nikeo a-na-zu n

bihar harek ni deit
orai ogia harek eros
bihar ogia harek guri ekar
nahi balu, harek ni deit

orai

nahi badu ni hari mintza

nahi luke ni hari mintza

sosa balu, harek ogia eros
menturaz, ogia harek hari ekar

nauke
du
duke
deio
deikeo
ninduke
nuke
neikeo
ninduen
ninduken
nuen
nuken
neion
neikeon
ne(a)zake
dezake
deizakegu
nenzake
lezake
leizakeo

atzo harek ni deit nenzaken
ninteke a-na-zu n
atzo ni hari mintza neinkeon
sosa bazuen, ogia berak eros zezaken
ninkeo a-na-zu n
nahi zuen ni hari mintza neinkeon
atzo ogia harek hari ekar zeizakeon
ninkeo a-na-zu n
Erranaldi horiek zure gisa molda detzakezu : ni, gu, hura, hurak // nik, guk, harek, haiek
atzo ni mintza

lehen

n

orai

i

naiteke

ustez

e

orai ni euskaraz mintza

neinteken

lehen

zinez

orai / gero

harek pagatu balu, nik hari zor

nau

elaide

ni
nike
di
dike
dio
dikeo

k-n-zu
k-n-zu
k-n-zu
k-n-zu
k-n-zu
k-n-zu

nindike k-n-zu
nike k-n-zu
nikeo k-n-zu
nindi
nindike
ni
nike
nio
nikeo

a-na-zu
a-na-zu
a-na-zu
a-na-zu
a-na-zu
a-na-zu

n
n
n
n
n
n

nizake k-n-zu
dizake k-n-zu
dizakegu k-n-zu
ninzake k-n-zu
lizake k-n-zu
lizakeo k-n-zu
ninzake a-na-zu n
zizake a-na-zu n
zizakeo a-na-zu n

16

ELAIDE : taula

ke

gu

g

iz

i

ke

ta

-

z

i

ke

o/e

tz

ba

n

inz i

ke

ta

g

inz i

ke

o/e

ke

gu

l/z

iz i tz

i

ke

(te)

e

g

i

(te)

i
n

d

i

(te)

z

ta

ke

gu

ke

o/e

ba

-/e

n

n

in

(te)

n

g

in

(te)

n

l/z/b

i

(te)

ke

z

ta

ke

gu

ke

o/e

g

in t

i

ke

t

i

ke

t

i

ke

i t

i

ke

n

o/e

n

i

d

tz ke

n

ta
gu

t
gu

nork

ba

-/e

n
n

n

E
Z
A
n

g

i

za

i t za

ke
ke

-/e

n
n

n
gi n

i z

ke

ta

i z

ke

gu

l/z

i z

ke

o/e

ta
d

i t za

ke

gu
o/e

t/da n
gu n
-/e n

ba

n

in

za

ke

g

in t za

ke

nork

nor

i
n
gi n i

l/z/b

n
n

-/e n
n
n

-/e n
nork

ba

nori

n

nori

nor

nor

n

-/e

n

nor

i
n
gi n i

l/z

nori

k/a–na–zu

nori

n

ke

nor 1°

ke

k/a–na–zu

i

i t i

t
gu

nori

k/a–na–zu

iz

d

nori

k-n-zu

n

-/e

nork

e
U
n
nori

ke

ke

ba

n

i
Z
a
n

i t i

in d i

k/a–na–zu

i t u

g

n

k/a–na–zu

l/z

n

nork

-/e

n
n

nori

t

za

ke

ta

t

za

ke

gu

i t za

ke

o/e

k/a–na–zu

ke

ke

nor 1°

in t u

i

n

nor

nor / zer 3°

ke

g

n

k/a–na–zu

d i t u

ba

ke

k/a–na–zu

ke

in d u

nork

k/a–na–zu

g i t u

n

k-n-zu

ke

nor

k/a–na–zu

u

ustez
k/a–na–zu

nor

k/a–na–zu

nor

zinez

k/a–na–zu

ustez

nor / zer 3°

zinez
n

NORK

a

k/a–na–zu

NOR

n
n

-/e n

17

a

NOR

Trinko zonbait

NORK

a

nor / zer : eragile

zinez

ustez

zinez

ustez

aditza

agi

engi

egin

ai

endi

edin

akar

ekar

ekarri

aki

enki

ekin

aki

eki

iakin(jakin)

akus

ekus

ikusi

ama
antzu
arakuts

ema
entzu
erakuts

eman
entzun
erakutsi

ari

eri

jarin

aroa

eroa

eroan

arrai

inderrai

jarraiki

atxe

entxe

etxeki

n
h
g
z
z

atza

entza

etzan

d a tor

l/z/b e

au
auk
autso

endu
euk
eutso

edun
euki
eutsi

d a tor z

l/z/b e

azagu

indezagu

ezagutu

erautso erauntso

erauntsi

n
h
g
z
z

a go
a go
a go z
a go z
a go z

nor / zer : jasaile

ba/ai

te

n
h
g
z
z

aditza

zinez

ustez

nor / zer 1°2°3°

nor / zer 3°

e n go

en

e n go

en

h a rabil

e n go z

en

g a rabil

e n go z

en

z a rabil

n

z a rabil

e n go z

te

egon

d a go

l/z/b e

go

en

d a rabil

d a go z

l/z/b e

go tz

en

d a rabil

a tor
a tor
a tor z
a tor z
a tor z

ba/ai

te

n
h
g
z
z

tz a
tz a

e rabil

tz a/e

n

e rabil

tz a/e

n

n e rabil

tz a/e

n

n e rabil

tz a/e

n

n e rabil

tz a

-

l/z/b

e rabil

tz a/e

te

l/z/b

e rabil

tz a

t
k-n
gu
zu
zue

n
h
gi
zi
zi

e n tor

en

e n tor

en

h a rama

e n tor z

en

g a rama

e n tor z

en

z a rama

n

z a rama tz a

tor

en

d a rama

-

l/z/b

e rama tz a

tor z

en

d a rama tz a

te

l/z/b

e rama tz a

t
k-n
gu
zu
zue

n
h
gi
zi
zi

e n tor z

te

etorri

n a rama

ba/ai

n
h
gi
zi
zi

ba/ai

te

erabil

n
n

te

n

e rama tz a

n

e rama tz a

n

n e rama tz a

n

n e rama tz a

n

n e rama tz a

te

eraman

n
n

te

n

eriz

eriz

eritzi

eros

eros

erosi

n
h
g
z
z

igor

igor

igorri

d a bil

l/z/b e

bil

en

d au

ka

-

l/z/b

eu

z

ka

n

ihardets
ihardu
iharduki

ihardets
ihardu
iharduki

ihardetsi
ihardun
iharduki

d a bil za

l/z/b e

bil z

en

d au

z ka

te

l/z/b

eu

z

ka te

n

e

z

ki

en

jakin

io

erra

esan/erran

e

z

ki

en

(iakin)

irakats

irakats

irakatsi

n e

z

ki

en

irau

irau

iraun

n e

z

ki

en

irudi

irudi

n
h
gi
zi
zi

n e

z

ki te

n

oa
utz

a bil
a bil
a bil za
a bil za

ba/ai

a bil za te

n
h
g
z
z

t
k-n
gu
zu
zue

n a rabil

aditza

en

n au

ka

e n bil

en

h au

ka

e n bil z

en

g au

ka

e n bil z

en

z au

ka

e n bil za te

n

z au

z ka

oa

irudi

n
h
g
z
z

indoa

ioan(joan)

d

oa

l/z/b i

utz

utzi

d

oa z

l/z/b i

oa
oa z
oa z
oa z

ba/ai

te

n
h
g
z
z

e n bil

ebili

ba/ai

eu

z

ka

n

euki

eu

z

ka

n

(eduki)

n eu

z

ka

n

(ukan)

n eu

z

ka

n

n eu

z

ka te

n

i nd oa

n

joan

d a

z

ki

i nd oa

n

(ioan)

d a

z

ki

i nd oa z

en

d a

z

ki

i nd oa z

en

d a

z

ki

n

d a

z

ki

t
k-n
gu
zu
zue

oa

n

d a

z

ki

-

l/z/b

e

z

ki

en

oa z

en

d a

z

ki

te

l/z/b

e

z

ki te

n

i nd oa z

te

ba/ai

18

IROn
aa

Egituraz :

Erran-nahiaz :

eUn (ustezko oraia)

i
i
i
i
i

nd
nd
n
n
n

t
t
t

iron

u
u
u
u
u e

nork
t
k/n
gu
zu
zue

nor
n
h
g
z
z

i
i
i
i
i

nd
nd
n
n
n

t
t
t

iro
iro
iro
iro
iro e

e

nor/zer 3°

nork
n
h
gi
zi
zi
l
l

nor/zer

n
n
n

i
i
i
i
i
i
i

t
t
t
t
t
t
t

e
e

nor
n
h
g
z
z

e
e
e
e
e

n
n
n
n
n

za
za
za
za
za

t
t
t

ke
ke
ke
ke
ke

nork
t
k/n
gu
zu
e zue

e
nork

u
u
u
u
u
u
u

nork
t
k/n
gu
zu
zue

nor 1°2°

nor
n
h
g
z
z

“ EZAke / EGIke ” (ustezko oraia)
ezan

n
h
gi
zi
zi
l
l

nor/zer

n
n
n

i
i
i
i
i
i
i

nor 1°2°
nahi balu harek ni deit nenzake / nindiro
nahi banu nik hi deit henzaket / hindirot
nahi balu harek gu deit gentzake / gintiro
nahi banu nik zu deit zentzaket / zintirot
nahi baginu guk zuek deit zentzakeegu / zintiroegu
nahi balu harek zu deit zentzake / zintiro
nahi balue haiek zu deit zentzakee / zintiroe

t
t
t
t
t
t
t

nork
iro
iro
iro
iro
iro
iro
iro

e
e

nor
n
h
g
z
z

i
i
i
i
i

nd
nd
n
n
n

iron

t
t
t

iro
iro
iro
iro
iro e

e

nor/zer 3°

nor 1°2°

eun

AA

n
h
ge
ze
ze
l
l

nor/zer
e
e
n e
n e
n e
e
e

t
t
t
t
t
t
t

e
nork

za
za
za
za
za
za
za

ke
ke
ke
ke
ke

e

ke
ke

e

nork
t
k/n
gu
zu
zue

n
h
gi
zi
zi
l
l

nor/zer

n
n
n

i
i
i
i
i
i
i

t
t
t
t
t
t
t

iro
iro
iro
iro
iro
iro
iro

e
e

nor / zer 3°
nahi banu ogia nik ekar nezake / niro (ogiak : netzake / nitiro)
nahi bahu ogia hik ekar hezake / hiro (ogiak : hetzake / hitiro)
nahi baginu ogia guk ekar genezake / giniro (ogiak : genetzake / ginitiro)
nahi bazinu ogia zuk ekar zenezake / ziniro (ogiak : zenetzake / zinitiro)
nahi bazinue ogia zuek ekar zenezakee / ziniroe (ogiak : zenetzakee / zinitiroe)
nahi balu ogia harek ekar lezake / liro (ogiak : letzake / litiro)
nahi balue ogia haiek ekar lezakee / liroe (ogiak : letzakee / litiroe)

19

INPERATIBOA

lehen

orain

SUBJUNTIBOA

hipotetikoa

lehen

POTENTZIALA

E
D
I
N
NOR 1° 2°

I
Z
A
N
E
D
U
N

E
Z
A
N

NOR NORI

NORK
ZINEZ

NOR / ZER 3°

i

Z
a
n

a

e

i

n

NOR 1° 2°

NORK

NOR
USTEZ

e
U
n

e
Z
A
n

NOR / ZER 3°

NOR

NOR 1° 2°

NOR NOR NORI
NOR 1° 2°

NORK

NOR / ZER 3°

orain

NOR
aa

NOR / ZER 3°

orain

lehen

a

NOR 1° 2°

lehen

baldintza

baldintzazkoak
ondorioa

LATIN EGITURA

NOR / ZER 3°

orain

INDIKATIBO

LAU ADITZ LAGUNTZAILEAK
EUSKAL EGITURA
NORK
ZINEZ
USTEZ

a

20

OHAR ZONBAIT ADITZAZ
Euskalzaindiaren tauletan :
sailkatze : ZINEZ eta USTEZ (euskal egitura)
izan → inzan : baninz, ninzan, ninzake ...

oina eta ezaugarriak bereiztea hobe (“ni” : ez da “na” edo “nint”, bainan “n” bera)
ez : Indikatibo, Subjuntibo, Ahalera, ... (latin egitura)
(intzan) : “t” ez da beharrik (ahoskatze gogordura baizik ez baida, “n” eta “z” artean)

enu → endu, inoan → indoan, eni → endi, zinen → zinden...
zirae → zirade...
euki, iharduki, etorki, egoki, joanki, gaki, ibilki, eramaki, ekarki, jakinki ...
[ - erraitera natorkizu = zuri erraitera etorki (etortzen ari) nizaizu
- daramazkigu = harek guri hurak eramaki (eramaten ari) deizgu ]
naikeon → nakion, deizkeot → dizkiot ... ( nakioke, dizkioke... : “ke” bikoizturik )
→ zinezkoa : nizake, dukegu...
“gaitasuna” izan daiteke :
→ ustezkoa : ninzake, genuke...
“gaiten”, “diten”, “leike”, “naikezun”, “deizakeogu” (Nori-ekin:beti “ke”, ez “ki”)

oineko “d” : ahoskera azkartzaile, “n” entzat, edo bi bokalen
arteko lotura ( ae → ade )
“-ki” aditz atzizki : iraunkortasun adierazle (... ari)
“ke” → “ki” : ahoskeratik idazkerara lerratze
“ke” : “gaitasuna”, “ahala” ( beti “gero”-ari begira)
menpekoa (subj.) / ahalera (pot.) : beti geroari buruz : “te”, “ke”

“n” oin barnean (nor 1°2°)

→ beti “ustez”aren ezaugarri

inz, endi, endu, enza, enbil, entor...
“n” hori ez da iraganaren ezaugarri, “ustez”arena baizik

“n” atzizki

→ menpeko oraia (“zinez”ean)

nahi du : mintza naikeon, mintza ziten, deit dezazun...

“n” oin barnean (nor 1°2°)

→ menpeko oraia (“ustez”ean)

→ nahi luke mintza neinkeon, nahi nuke deit nenzazun...

+

→ menpeko iragana

→ nahi zuen mintza neinkeon, nahi nuen deit nenzazun...

“n” atzizki

→ indikatibo iragana

→ mintzatu ninzan, deitu ninduen, ikusi gintuzun...

Ahoskera aldaketak

e → i → ü : euskalkien arabera

eu

banendu
detu
zaetu
gaetuzu

banindu
ditu
zaitu
gaituzu

banündü
dütü
zütü
gütuzu

eza

gaetzazu

gaitzazu

gitzazü
21

egitura hutsa oinarriz
a

NOR
ustez

a

inz
iz

l/z/b

e
U
n

n
h
g
z
z

a

u

nork

nor

nork

t
k-n
gu
zu
zue

n
h
g
z
z

t
k/a-na
gu
zu
zue

l/z/b

-

e

e

i

E
Z
A
n

n
h
g
z
z

d

a

za

t
k/a-na
gu
zu
zue

nor 1°2°

nor 1°2°

ni
e in
e

nor/zer 3°

nor 1°2°

i

n
h
g
z
z

nu

-

n
h
gu
zu n
zu
l/z/b
l/z/b
n
h
g
z
z

-

e

u

e
e

enza

e

t
k/a-na
gu
zu
zue

-

e

nor/zer 3°

n

d

a

nor/zer 3°

nor 1°2°

i

nor/zer 3°

e

n
h
g
z
z

e

e

d

nor/zer 3°

d/-

nor 1°2°

nor 1°2°

iz

n
h
g
z
z

nor/zer

nor/zer 3°

Z
a
n

n
h
g
z
z

ustez

zinez

nor/zer

nor/zer 3°

i

nor/zer 3°

nor 1°2°

nor/zer

nor 1°2°

zinez

NORK

n
h
gu
zu n
zu
l/z/b
l/z/b

eza

e
e
22

Zinez

Ustez

NOR 1°2° ( ni, hi, gu, zu, zue ) : OIN ezaugarriak
oinean

"a" sartzen da

(euskalki gehienetan)

oinean

"n" sartzen da

(euskalki guzietan)

[ iragana, ustezkoan sartzen da (omen !) : baninz → ninzan ]
naiz; naiteke; zaitezen...(Nor)
nauzu; zaitut; nazak...(Nork)

baninz; hinteke; zinzaion...(Nor)
bagintuk; henzakegu; nenzakezu...(Nork)

NOR / ZER 3° ( hura, hurak ) : PERSONA ezaugarriak
(oineko "a" ez beharrezko)

(oineko "n" beharrik ez)

d /- (± tz)

l/z/b (nor) // -/tz (nork)

daitezke = ditezke ; -zaio, -zaitzo...(Nor)

baliz ; ziten ; bedi....(Nor)
balu ; baleitzo ; ginuke ; neitzon ; beza....(Nork)

daugu = dugu; dautzut = deitzut...(Nork)

23

N O R : mendeetan gaindi
n iz →
da/date/dateke

naiz, gara, nazaizu...



: "a" oinean sarturik euskalki gehienetan, zineza baieztatzeko bezala

nor 3°ean (bakun), aditz oina desagerturik : “a” zinezeko ezaugarria soilik ( iraganean berdin : “zan/zaten/zateken” )
gira, zira-e, dira...: iran / iraun aditzatik (nori-ekin, izan : gizaio...)

“g iza” →

i
Z
a

ustez →

n

baginra, bazinra → ba ginra, bazinra → bagina, bazina (“ r ” janik : “n” eta “a” -en artean)
└> (Mend. eta nori-ekin, izan : baginza, ginzaion...)
ninz [ nintz : “t” hori “n” eta “z” arteko ahoskera gogorra, idatzi behar gabea ]
└> "n" oinean sarturik euskalki guzietan, duda-zalantza-ustezkoa adierazteko (nnn...) (nor 1°2°)
nizaio : "i" hori edun-en “u”-tik letorke (zaut, zaugu, dauzu, nizauzu → zait, zaigu, deizu, nizaizu) (“i” datibo derizaio)

nori-ekin →

nor 3°ean : persona ezaugarria “d” desagerturik : - iza i → - za i t/gu/zu/zue/o/e
zait → zaitzt → zaizt (“tz” → “z” : konsonante aitzinean) edo zaitzat (“a” lotura : konsonante artean)

elaide/alokutibo →

"eu" erabiltzen da : jin da → jin du-k/n/zu (nori-ekin, izan : nizaio → nizio-k/n/zu)

gin→

g i te n → “te” (“ke”-en oihartzuna) => geroari buruz, asmo, helburu, egingei [menpeko = subjuntibo : frantses eta españolez “que”]

g i te n →

g a i te n : "a" oinean sarturik euskalki gehienetan, zineza baieztatzeko bezala
nendin : "d" sarturik, "n"-aren azkartzaile, luzatzaile bezala (palatalizazio azkartzaile)

e

i

n en i n →

└> (berdin : ganik→gandik ; orainik→oraindik ; bazine→bazinde ; inoan→indoan ; enu→endu…)
[ nindoan : aditza “ioan” (ez : idoan) - nendin : aditza “ein” (ez : edin) – inderrai : aditza “iarrai” (ez idarrai)... ]

n
nin→

nain → nadin : "d" sarturik, "nendin" en kutsaduraz, edo : “a” eta "i" -en arteko azkardura ("nain" ere usu erabilik da)

nion→

naion → naikeon ( Erdial.: “nakion” ) : “ke” => geroari buruz, asmo, helburu, egingei ( beti “ke” nori-ekin, ez “te”, ez “ki” )

g en i ten →

g ein te n → g in te n : ni → in : "n" lekuz aldaturik, "i"-en inguruan ( ahoskera aisatzeko ? )

24

N O R K : mendeetan gaindi
d eu tz gu → d e tz u gu → d e t u gu / d i t u gu / d ü t ü gü
ba n eu → ba n e tz u → ba n e t u / ba n i t u / ba n ü t ü
anitza (nor/zer 3°) →
└> " tz " oin barnean sarturik (e tz u → e tz u → e t u / i t u / ü t ü)
( Mendebaldean hitz bukaeran : d au gu → d o gu → d o gu tz → d o gu z )

ba n enu zu → ba n endu zu → banenduzu / baninduzu / banündüzü

e
U

ustez →

n

└> "d" gehiturik, "n"-aren azkartzaile bezala (nor 1° 2°)
( berdin : inoan→indoan ; iniro→indiro ; eni→endi ;...)
[ indoan : aditza “ioan” (ez : idoan) - endun : aditza “ eun” (ez : edun) – indezagu : aditza “ezagu”... ]
ba gu en tz u → ba gu n e tz u → ba ge n e t u / ba gi n i t u / ba gü n ü t ü ( e → i → ü )
└> (gu → ge/gi : "u" aldatzen, ez desagertzen) ( gu enu → gu neu : "n" ustezkoa edo lotura, edo biak ? )
d au t → d ai t → dei t ("u" → "i" : datibo derizaio)

nori-ekin →

gu enu on → gu neu on → gu nei on → ge nei on (elaidekoan : gi ni o-a/na/zu-n)
└> (gu → ge/gi : "u" aldatzen, ez desagertzen) ( gu enu → gu neu : "n" ustezkoa edo lotura, edo biak ? )
anitza oinaren ondotik : d eu tz o gu → d ei tz o gu (Mend. : d eu ts o gu z : anitza bikoizturik )

elaide/alokutibo →

E
Z
A

oineko "e / u" guziak → " i " : banendu / banindu / banündü → banindi-k/n/zu

d e tz zake → d e t zake (" z " ez da bikoizten)
anitza (nor/zer 3°) → └> " tz " oin barnean sarturik (elaidekoan, eza → iza : ditzake-k/n/zu)
(oinaren ondotik ere ikusten da : dezatzke / dezazke) (zonbait aldi bikoizturik : detzazke, dituzte bezala)

ustez →

ba gu enza → ba gu neza → ba ge neza → ba gi neza (elaidekoan, eza → iza : ba gi niza-k/n/zu)
└> (gu → ge/gi : "u" aldatzen, ez desagertzen) (...gu enza →...gu neza : "n" ustezkoa edo lotura, edo biak ? )

nori-ekin →

ba n e i tz za zu → ba n e i t zazu → baneitzazu (ogia ekar baneizazu – ogiak ekar baneitzazu)
└> " i " (nori : i) eta " tz " (anitza) : oin (e...za) barnean sarturik

n

25

TE - KE : gaitasun, gero, helburu

NOR

ke→te

i
Z
a
n

keke
→teke

gaitasuna
orai

gaitasuna
gero

("nori")
ke

ahala orai +
gero

NORK

zinez

ustez

bihar etxen nizake/nizate

ninzake/ninzate (ninzaten)

(izanen niz)

(izanen ninzan)

bihar etxen nizateke

ahala (ukan) banu, etxen ninzateke
(ninzateken)

U

(izaten ahalko niz)

(izaten ahalko ninzan)

n

e

i

keke
→teke

n
ke

helburu
helburu +
gaitasun

("nori")
helburu +
gaitasun

ustez

bihar ogia erosteko ahala duket

ahala (ukan) banu, deitzen hinduket

ahala (ukan) banu, etxen

bihar euskaraz mintzatzen nizaikezu

e

nahi (ukan) banu, euskaraz mintzatzen

ninzaikezu (ninzaikezun)

ke

(...mintzatuko nizaizu)

ke→te

zinez

nahi du euskaraz mintza

nahi luke (zuen) euskaraz mintza

gaiken/gaiten

geinken/geinten

nahi du euskaraz mintza gaiteken

nahi du euskaraz mintza naikeon

nahi luke (zuen) euskaraz mintza

geinteken
nahi luke (zuen) euskaraz mintza

e
Z
A
n

g
a
i
t
a
s
u
n
a

(hindukedan)

(ukanen dut )

(deituko hindut )

bihar ogia ekartzen

ahala banu ogia ekartzen

(ekarriko dauzut/deizut)

(ekarriko neuzu/neizu)

orai dirua baidut, ogia eros

dirua (ukan) banu, ogia eros nezake

daukezut/deikezut

dezaket

naukezu/neikezu

(nezaken)

bihar nik zuri ogia ekar deizakezut ahala banu ogia ekar neizakezu
(ekartzen ahalko dauzut/deizut)

(ekartzen ahalko neuzu/neizu)

neinkeon

→ NOR-NORI eta NORK, beti “ke” : bihar ni zuri mintzo nizaikezu, nik ogia eros dezaket...
→ “te” sartu da NOR soilarekin baizik, “ke” bikoitzaren ordez : “keke” → “teke” (ahala gero)

keke → teke
zinez
ahala orai

ustez

ahala gero

ahala orai

ahala gero

izan

nizake
nizate




nizakeke
ninzake

nizateke
ninzate




ninzakeke

ninzateke

ein

naike
naite




naikeke
neinke

naiteke
neinte




neinkeke

neinteke
26

Ke : gaitasun, gero, helburu
[ Bizkaieraz -KI- era ezaugarria erabili ohi da gaur, baina lehenago -KE- izan zan. Horrela Mogelek eta beste idazle zaharrak.

“Ahalera” ezaugarria, berez, -KE- da. Hala agertzen da literatura zaharrean.
Adibidez, Mogelengan: Neuskeo, Leuskeo, etab...
Baina, gaur -Ki- bihurtu da : Neuskio, Leuskio, etab.” (J.M.Irazola) ]

Orai, gaitasuna adierazteko, usu “ahal” hitza erabilik da, “ke” delarik berezia hortarako.
NOR : “euskaraz mintza naike” → “euskaraz mintzatzen ahal niz” // NORK : “egin dezaket” → “egiten ahal dut”

NOR

NORK

zinez

ustez

iZan

bihar etxen nizake

ahala (ukan) banu, orai
etxen ninzake (ninzaken)

eUn

ein

nahi du euskaraz mintza

nahi luke (zuen) euskaraz
mintza neinken

ezan

naiken

zinez

ustez

bihar ogia erosteko ahala

ahala (ukan) banu, deitzen hinduket

duket (...ukanen dut)

orai dirua baidut, ogia eros

dezaket

(hindukedan) (...deituko hindut / hindudan)

dirua (ukan) banu, ogia eros nezake
(nezaken)

ke → ki / ko
→ bihar mintzatzen nizai-ke-o (izan) → ( Erdial. : niza-ki-o ) [ nizaike → nizaki : ahoskeratik idazkerara lerratze ]
→ bihar mintzatu-ko nizai-o ( "ko" : aditzari loturik, gero eta erabiliago )
→ nahi du euskaraz mintza nai-ke-o-n (edin) → ( Erdial : na-ki-o-n ) [ naike → naki : ahoskeratik idazkerara lerratze ]
→ nahi nuke zuek haieri euskaraz mintza zein-z-ke-e-n ( ahoska : zéinzkien : ee→ie )
( Erdial : zen-ki-zki-e-ke-te-n : metatze zerbait dirudi ! ... )

27

ANITZA
NORK

Eragile

e / te

NORI

Harzaile

e

2° (zuek)

e / tz

zaio → zaie ; deio → deie
zu zira → zuek zirae (zirade) ; zu zitugu → zuek zituegu; zu zetzadan [ nahi duzu nik zu deit zetzadan ] → zuek
zetzaedan [ nahi duzue nik zuek deit zetzaedan (ahoska : zetzédan : ae → e) ]
atzo zu hari ...zinzaion → atzo zuek hari ...zinzaitzon; bihar zu hari ...zizaikeo → bihar zuek hari ...zizaizkeo
" "→" “t” janik konsonante aitzinean, beste hitzetan bezala :
hatza → hazka ; utzi → uzten ; hutsa → husten...

N
O
R

zaitzo → zaizkeo ; deitzegu → deizkeegu (ahoska : “deizkiegu” : ee → ie)
" "→" “t” janik konsonante aitzinean, beste hitzetan bezala :

/

Z
E
R

du → due / dute ; duzu → duzue / duzute; dezan → dezaen (ahoska : dezén) / dezaten
" "→" "te" → anitza bikoizturik dirudi : tz + e = te. (Eki. + Mend. : due)

hitz → hizki ; idatzi → idazten ; sinetsi → sineskor...

3° (hurak)

tz

deutsoz (Mend. : anitza bikoizturik : tz (ts) ... z ) ( Eki. : deitzo )
" "→" “t” janik hitz urrentzean, konsonante aitzinean bezala
deutz → deuz → duz → dutzak... ( tutzak

/ tutzan / tutzu : anitza bikoizturik )
ditzu → ditu ; ditzik → ditik ( ahoskera : ingleseko “th”-aren iduriko ); detzzake → detzake :
" "→" "z" janik "u, i, z" aitzinean (zonbait aldi, anitza bikoizturik : dituzte, detzazke)

“zki” <=> tz (anitza) + ke
Ekial.

- orai hura hari mintzatzen zaio → orai hurak hari mintzatzen zaitzo
- bihar hura hari mintzatzen zaikeo → bihar hurak hari mintzatzen zaizkeo
(mintzatuko zaio)

Erdial.

(mintzatuko zaitzo)

- orai hura hari mintzatzen zaio → orai haiek hari mintzatzen zaizkio
- bihar hura hari mintzatuko zaio → bihar haiek hari mintzatuko zaizkio
“ke” oinarrizkoa, ahoskeratik idazkerara, “ki”ra, lerratu da : "zaizkeo" → "zaizkio"
“zki” anitzaren erakusletzat harturik, gaitasuna adierazteko, "ke" gehitu da : zaizkioke
Ekialdean eta Mendebaldean, “zki” anitzan ez da sartu : “aitak amari berriak ekarri deitzo / deutsoz” (Erdial. : dizkio)

28

eU

HURAK

ba

HAIEK

d ei

o

l ei

o

z ei

o n

ba

d ei tz o
ba

HAREK

d ei

o e

l ei

o e

z ei

o e n

ba

d ei tz o e

l ei tz o
z ei tz o n

HAIEK

d ei

e

l ei

e

z ei

e n

ba

d ei tz e

l ei tz o e

ba

ELAIDE [...

ba

z ei tz o e n

e e

l ei

e e

z ei

e e n

d ei tz e e

l ei tz e

ba

z ei tz e n

HARI

d ei

l ei tz e e
z ei tz e e n

HAREK

HURA

HURA

HAREK

ei …]

HURAK

OROKOR […

: nork (3°) - nor/zer (3°) - nori (3°)

ba

d i

o ...

l i

o ...

z i

o ... n

ba

HAREK

d i

o ... e

l i

o ... e

z i

o ... e n

l i tz o ... e

ba

z i tz o ... n

z i tz o ... e n

HAIEK

d i

e ...

l i

e ...

z i

e ... n

ba

d i tz o ... e

l i tz o ...

HAIERI

a

HAIEK

d i tz o ...
ba

i …] + (k/a-n -zu)

ba

d i tz e ...
ba

z i tz e ... n

HARI

e ... e

l i

e ... e

z i

e ... e n

d i tz e ... e

l i tz e ...

ba

d i

l i tz e ... e
z i tz e ... e n

HAIERI

hik (to) guri eman deiguk

harek guri eman diguk (to)

hik (no) guri eman deigun

harek guri eman digun (no)

zuk guri eman deiguzu

harek guri eman diguzu

Ahoskera urbilak OROKORean [ "NORK" = e (3°anitza) : beti azkar, beti azken ]
HURA ( nor-zer : bakun )

HURAK ( nor-zer : anitz )

harek hura haieri... d ei e

( déie)

harek hurak haieri... d ei tz e

( déitze )

haiek hura haieri... d ei e e

( deie ié )

haiek hurak haieri... d ei tz e e

( deitze ié )

harek hura zuri...

d ei zu

( déizu )

harek hurak zuri...

d ei t zu

( déitzu )

haiek hura zuri...

d ei zu e

( deizi é )

haiek hurak zuri...

d ei t zu e

( deitzi é )

( déizie )

harek hurak zueri... d ei t zue

harek hura zueri... d ei zue

haiek hura zueri... d ei zue e ( deizie ié )

( déitzie )

haiek hurak zueri... d ei t zue e ( deitzie ié )
29


Aperçu du document ADITZA.pdf - page 1/29
 
ADITZA.pdf - page 3/29
ADITZA.pdf - page 4/29
ADITZA.pdf - page 5/29
ADITZA.pdf - page 6/29
 




Télécharger le fichier (PDF)


ADITZA.pdf (PDF, 464 Ko)

Télécharger
Formats alternatifs: ZIP



Documents similaires


euskal aditza
aditza
aditza erranaldiak
euskal aditza ke
aditza oinarriz
aditza alokutibo elaideko

🚀  Page générée en 0.026s