bibliorumsacroru02saba .pdf



Nom original: bibliorumsacroru02saba.pdfTitre: Bibliorum Sacrorum latinae versiones antiguae : seu, Vetus italica, et caeterae quaecunque in codicibus mss. & antiquorum libris reperiri potuerunt : quae cum Vulgata latina, & cum textu graeco comparantur ... Operâ & studio ... Petri Sabatier ..Auteur: Sabatier, Pierre, 1682-1742

Ce document au format PDF 1.5 a été généré par Digitized by the Internet Archive / Recoded by LuraDocument PDF v2.28, et a été envoyé sur fichier-pdf.fr le 08/05/2018 à 04:03, depuis l'adresse IP 90.113.x.x. La présente page de téléchargement du fichier a été vue 415 fois.
Taille du document: 137.3 Mo (1126 pages).
Confidentialité: fichier public


Aperçu du document


.%

«

im
.#.*i+>r>

w\

m

2_

.

t

t\ie

llteoUtyti*/

^%;

**

IS*

PRINCETON,

N.

J.

Fot'io
Division

Section

,1143

/

%

*%A

as

Digitized by the Internet Archive
in

2010 with funding from

Princeton Theological Seminary Library

http://www.archive.org/details/bibliorumsacroru02saba

BIBLIORUM
SACRORUM
LATINS VERSIONES ANTIQUE

:

-B'i\o\&

°j

.

.

BIBLIORUM
SACRORUM

LATINJE VERSIONES ANTIQUyE,
E

S

U

VETUS ITALICA,
E T
qusecunque

Caeterse

Codicibus MAT. 8c antiquorum
reperiri potuerunc

in

Quae cum Vulgata Latina,

&:

libris

cum Textu Grseco comparantur.

ACCEDUNT
Prsefationes

,

Obfervationes

,

ac Notse

editam
Opera

&

ftudio

D.

,

,

Indexque novus ad

idemque

e regione

locupletiflimus.

PETRI SABATIER
Sanfli

Vulgata m

Ordinis SantH Benedict,

,

e

Congregation

Mauri.

TOMUS SECUNDUS.

R E M
Apud

I

S;

REGINALDUM FLORENTAIN,
Bibliopolam

,

Regis Typographum

fub figno Bibliorum aureorum.

D C C, X L I I I.
CUM APJTROEATIONE EC PRIl'ILEGIO REGIS.
M.

,

&

,

&
#$
$ Co
$#
$
# Cv
$ Co
^
##
$ $ tabs?
#T^ #
^#
# Co
# Co
$ W'«»
^ # Co
^ Co
$ & £&
& $j>
&
w'w
<jy
teSf"w
3V Co
ay
2S"KBP
w"W
©•«op
«¥ Co
25 Co
co co
Co Co oo
co W'vfr
Co Co
coot
Co Co
Co Co 'W'*5S"2Sr
o Bo W
Co Co Co

w

1

MONITUM

^

f

j

IN PSALMOS

fecundum Verfionem antiquam.

PS

almi fecundum Eatinam

Dv

Verfionem Antiquam nunc primum prodeunt integri ex
Germani a Pratis annorum mille ey amplius quern olim D. Jacobin
eruditus ejufdem Ccenobii Monachus
totum propria manu ey- cum dili-

Mf

infigni

Breul,

S.

,

,

,

De hoc

gcntia plurima tranfcribendum judicavit.

Hoc Pfalterium

,

autcm -vencrandx antiquitatis monumento

quo Beatijjimus Germanus Pariftorum antiftes quondam ufus eft, cum inter Sanclorum reliquias diu in Sacrario confervatum fuiftandem translatum eft. Hujus non modo anJet ad Bibliothecam , ftudioforum gratia
pr&fatur doclus Afceta

ftc

«

:

,

,

tiquitatem

fed etiam pretium

,

te& unciales fatis indicant

hus

Habeant

defcriptos

Et

inquit

,

membrane purpura

Id quippe refcrt Hieronymus in prima

in epiftola ad Euftoch. ait

quefcit in litteras,

gemmis

,

:

,

vel in

,

libri

argen-

litter <e

pjr

non eorum quiJob prafatione

:

membranis purpureis auro argentoque.

onera magis exarata quam codices
Inficiuntur membranae colore purpureo , aurum li-

ut vulgo aiunt

,

violaced tinffa

tales habere libros olim ditiorum erat

qui volunt veteres libros

,

vel uncialibus

,

ipfte

unde

;

res effet angufta domi.

(jj-c.

,

,

litteris

,

codices veftiuntur, eye » Add.it Brolius

nis 1269. erat hujus Monafterii Sacrifta pius

:

«Anno

Incarnatio-

Alexander nomine', qui in dinumeratioPfalterium S. Germani nominat cum qui,

ne Reliquiarum ftbi commijfarum fpecialiter
bufdam aliis Reliquiis quibus modo car emus. »
,

,

Jam vero ft hoc Pfalterium curioftus difpiciatur aut excutiatur , nonnulla notatione ejr
cbfervatione digna reperientur ; v. g. commutatio litter arum quarumdam vocum feribendarum ratio hoc vocabulum Diapfalma , Pfalmis intermixtum convenientia feu co,

,

,

,

gnat io hujus Pfalter ii cum veteribus aliis , turn Us qua in Mf. codd. etiamnum exftant ,
turn Pfalmis illis qui in veterum Patrumfcriptis vel in unum coacli vel difperfi occurrunt.
Ad litteras quod attinet has potiffimitm immutatas ejr convcrfas paffim i?ivenimus ;
nempe v in b (y b in v ; item e in i ey i in e j rurjum o in u ey u in o.
,

,

,

,

,

,

Exempli gratia, legitur : Quis davit ex Sion , fac. oves & vobes univerfas , eye.
ge clamorem meum , ey-c contritio & infilicitas , eye. perfice greflbs meos , &c.
capiebas cibus

,

u etiam non geminatur in hoc

eye.

Mf

-verbi gratia

,

intelle-

dulces

non fcribitur

equus, mxopmmi fed manum, equs, iniqnm. Aon duplicatur paritcr littera
\
ne occurrat j confmans ; exempli gratia
dicfionum,
medio
in
non legitur projicit, fed

manuum,

,

proicitj tion adjiciet
jecifti.

inritavit

,

:

item habctur fubecit

/w

fubjecit,

Kumero

excufforum.
te

y?^ adiciet

ejr deicifti, pro de,
etiam plurali fepe legitur fili, pro filii 5 v. g. fiant fili ejus orphani ; fili
Verba quoque compofita ita fribuntur : adftiterunt , adprehendite , adnuntia,

,

inlumina

conlocavit.

,

Legitur

cornum , ncn cornu

i

Iftrahel/?/'?

,

pro IfraeL

pro furfum

Prxterea fufum ,
Deus nofter in ccelo fufum ; advocavit ccelum fufum.
j v. g.
De hac autcm ultima dicTione hxc leguntur apud Auguft. tract. 8. in i.Joan. 4. col. 878.

quam pra:pofteri Tint quod faciunt bene , volunt fibi tribuere;
male faciunt , Deum volunt accufare. Converte hoc diltortum nefcio quid & prepofterum , faciens illud quodam modo capite deorfum quod fufum , faciens jufum quod
deorfum , faciens furfum. Jufum vis facere Deum , & te fufum ? Prcecipitaris , non elevaille enim femper furfum eft. Et infra tract. 10. n. 8. col.
ris
899. c. Sufum me honoras,
jufum me calcas. Ne tamen barbaris hujufcemodi vocibus nimii.m fadarctur, ey onerare-

c.

Perverfi

homines

videte

:

fi

:

;

:

tur nofter contextus ncnnullas aliquando refecuimus, maxime cum folctcifni plus £quo fermonem vitiabant ; raro tamen ejr minus fepe id contigit nobis, ne hac in re Latinx locu,

tionis puritati indulgere plus

videremur

,

quam

antiquitati

De
tes

,

Diapfalmate id accipimus ab Hilario tract, in Pf
inquit
Pfalmos inter caeteros libros transferentes ,

&

,

2.

in

ey-

aucloritati

n.

3.

Mf.

codicis.

Septuaginta Interpre-

numerum

redegerunt

,

&

in

& Diapfalmisdiftinxerunt, qui omnes fecundum Hebrxosconfufi &
& habentur. Et prologo in Pf. n. 23. col. a. ait In Diapfalma, quod interjec-

ordinem collocaverunt ,
habebantur,

tum

it,,

plurimis Pfalmis eft

verfione

,

cognofcendum

modi mufici inchoari

aut etiam ab altero dici

,

:

:

demutationem aut perfonce aut fensus fub conDiapfalma interceflerit , aut aliquid aliud dici,
muficx modulo cantari inrelligendum lit. De hoc
eft

ut ficubi

aut in altero artis

etiam vocabulo h&c not at eruditus nofter Cuflantius not. a. in httnc Hilarii loc. a De hujus
vocis fignificatione non convenit inter Veteres.
In Hilarii fententiam poft Au<ruftinum «
in Pf. 4. n. 4. abit Cajjiodorus prtfat. in Pfalt. c. n, Hicrcnymi fententU quam vis op- «

Tom.

II.

A

,

%
» pofit& non igttarus. Hie de eadem voce a Mar cell.i quxfiius epift. .138. Quidam , inquit,
» Diapfalma commutationem metri effe dixerunt , alii paufam Spiritus Sancli , nonnulli al» terius fenfus exordium iiint qui rithmi diftinclionem , &
cujufdam muficx varietatis.
» ha. fere explicat Euthymius pr&fat. in Pfili. Diapfalma , inquit mutationem fenten» tia; abt cantus fignificat , aur paufam , feu interjeaionem quamdam pulfationis , vel fulgo5

,

,

» rem atque illuminationem divini Spiritus , qua; turn canentibus apparebat fcribebantur
» enim omnia hax ab eis diligenter. Horum fiententiam nullam Hieronymus probat : ma» xime quia h&c vox etiam in Pfialmorum fine nonnunquam occurrit
contra, in aliquot Pfal» mis plurimorum verfuum peni'tus non imjenitur
Quare mavult cum Origene hoc ver;

,

&

,

t>

bum

fuperiora pariter inferioraque conneftere

,

aut certe docere fempiterna effe qua; di&a

» funt. » Ita Cuftantius.

P'falter turn ipfum quod attingit id maxime deprehendimus , illud nonnunquam dijfidere ab Anguftini Pfialterio plurimkm convenire cum his qui apud Hilar ium traclantur
Pfialmis fiepe concordare cum aliisfimilibus ex Ambrofio Profpero, Caff.odoro &c. collgclis,
,

,

,

,

nee multtim etiam difcrepare k vetcribus
tenfi

&c. id maxime

,

re oculis

At

liquet ex variis

ipfts infipicicnda

aliis Pfialteriis

eorumdem

leclionibus Textui noftro fubjeelis
,

,

tit

in

ac inutile.

P aires e quorum fcriptis Pfalmos plures expreffimus, Hilarius
commentarium in Pfalmos elucii.br avit ; an Pfalmos omnes expofuerit
incertttm : « at mult a fuppetttnt argumenta fi Cuftantio nofiro fides, quibus Pfialmos omnes ab eo enarratos ejji approbetur. » Ad nos ufque pervenerunt tantum traclatus in Pfalmos feptem fupra quinquagintx
1. deinde in Pf 13.
nempe in Pfal. 1.
tenet.

,

Is

,

»>

,

diutius imraorari fiupervacancum omnino fit

verb inter Latinos

primatum
»>

,

,v.g.k Romano Corbeienf, Carnu-

,

&

,

&

&

14. turn in Pf. 51. necnon decern
demum in Pfal. 91.
in Pf
otto fequentes
I 1 8. ejr 119. ac reliquos alios; quibus adjungendi funt traclatus quatuor in totidem
Pfalmos, fcilicet in Pf. 15. 31. 4.1
149. recens editi ab Edmundo nofiro Martene

rjr

,

&

.

Addit novus Editor Hilar li admonit. prxv. in Pf « negari non
" ?°jfe 1Hl& Hilarius Latinum codicem exponendum fufceperit. Sacri tamen text/is codices
3> Latinos atque
Gr<ecos ad faciliorem Pfalmorum intelligentiam confequendam
fife confuj> luiffe non femel
teflificatur. » In plurimis
in quit ( Prologo in Pfalmos num. x.) Latinis & Graecis codicibus fine nominibus fimplices tantum Pfalmorum tituli prarferuntur.
Et in Pf 118. lift. 8. n. 1. Plures, in quit Pfalmorum codices legentes ,& nos ita
opinabamur, verfum qui oftava* littera: primus eft
in fuperioribus feptima: littera; o&o
Collect, amplifi.

to. 9.

,

,

,

,

verfibus contineri; quia ita in Latinis codicibus, atque etiam in nonnullis Grxcis fcriptum

continebatur

Sed fecundum Hebrxos emendatum apud Graccos Pfalmorum librum le-

gentes, invenimus hunc verfum
Cuflantius nofier ftc pergit
ln?{.6?.r..ii.»

Hunc

:

«

non feptima; littera: noviflimum effe., fed odavx primum.
Latinum fequi folet ufu, uti probabile eft tunc receptum.
,

litter* p.iulb tenaciorem effe ficpe admo-net

,

dum

collationem
» ordinemque verborum demutare ac temperare non audent , minus dilucide proprietatem
» declaraiTe diftorum. Codicis hujus Pfalterium aliud ab eo effe quod Gallicanum %'ocant
» minime niirum eft ; cum hoc ipfum fit quod Hieronymus poflmodum emendxvit. llli au» tern non ita fcrupulose adh.eret, ut in una eademque leclione repetenda femper conftans
Interpretefque ill/us,

,

S.ipe enim verbis utitur Vulgate noftrx
dum verfum enarrandum rcpetit ; licet lecfit.
» tioneni prima propofuerit ab eadem dijfonantcm. Imo textum aliquando prxmittit aliter
j> qukm nunc h ab emus
fed hunc pofteafic explicat, ac
id tantum legiffet quod modb apud
>»

,

,

fi

,

» nos obtinet. Videri hinc poffet familiaris Hilario fuiffe Vulgata noftra. Ignot£ tamen ei
3> fuerunt plures lecliones
qua modo in ilia exflant quafque fpeclare licet yelut exempla
j> eorum
qua poftea Hieronymus in Itala Verfione correxit.
,

,

,

»
»

Addit

gum ur
fi

doffiffimus Editor

:

Singulis hifce Hilarii traclatibus in Pf. integri iidem pr&-

Hi Editione Parifienfi anni 1605. primum vulgati funt ex antiquo
Maximini Miciacenfts poftea regin.e Suecorum Chriftinx ac tandem Va-

Pfalmi.

» codice alias S.
» tic an a bibliothece.
Pfalmos eofidem pr.e fie ficrunt Vaticani minoris antiquitatis codices:
» at in reliquis cum ficriptis , turn editis neutiquam exftant. Alienum opus produnt textus Pfalmi 119. ante prtfationem in Cantica graduum
necnon primum Pfalmi 118.
» Oclonarium ante prtfationem in totttm Pfalmum inconcinno prorfus loco ordinata. Ve,

,

•>•>

,

,

» rum ftnguli Pfalmi ab eo textu , quern in enarrationibus fiuis fequitur Hilarius tot locis
» diffident ut hos illius effe nemini perfuafieris. At cum k Vulgata non minits qukm ab
» Hilariano Pfialterio diffentiat ; fie earn verfionem qua ex
Mfi. antiquitate aucloritatem ob» tinet confiervandam duximus. »
,

,

,

,

,

Hilariano fuccedit Ambrofianum id eft Pfalmi ex S. Ambrofii commentariis
ex his autem nonnifi tredecim traclatus fiuperfiunt in Pfalmos totidem nempe in

Pfialterio

excerpti

1 fal.

48.

1.

ejf

,

,

,

,

deinde in

Pf

118. Prat ere a

35.0-

fcqucntes alios quinque

aliis libris

denique in Pfalmos 43. 45. 47.
Ambrofium expofitiones Pfalmorum aliquot infer uijfe mo'
;

5
»i?»/ novijjlmi Editores noftri
verfis

«

:

partim concionando partim diclando
,

,

inquiunt

temporibus oceafionibufique di~ «
explanavit S. Doctor. Ex prafiat. enim qua «

Pfialmos

Illos

,

,

,

&

primo Pfalmo pramittitur intelligimus ipfium in ccclcfia fua
poft confuctos P falmorum «
cantns fermonem habuijfe : Quantum laboratur, in quit in ecclefia ut fiat filentium, cum «
le&iones leguntur fi unus loquatur , obftrepunt univerfi; cum Pialmus legitur, ipfe fibi eft «
,

,

,

:

Eandem

etiam Ambrofius admifijft videtur verjuum diflributionem qua <c
nunc habetur in Vulgata; id fane conftat de Pfalmo i i 8. explicalo enim, v. g. verjk 3. «
ultimi Otlonarii ait : Sequitur verfus quartus Loquetur lingua mea verbum tuum quo- «
effector filcntii.

,

,

:

,

Subinde jic pcrgit : Sequitur verfus quintus Fiat ma- a
nus tua falvum facere me , quoniam mandata tua elegi. » Eandem quoque divtftoncm retinuit Hilar ius cum dicat Prologo in hunc Pf. col. 14 1 e
Secundum Hebrxorum litte-

niam omnia mandata

tua

juftitia eft.

:

.

,

.

ras in fingulis oftonis verfibus fingute litterae prxferuntur.

autem omnis numerus verfuum in centum feptuaginta fex verfibus,
c
Totum hunc Pfialmum firmombus 11. exegit Ambrojius pro totidem dementis Hebraicis. « Poji explicatum unumquodque elcmen- «
torum ad intcrpretationem textiis accedit. Primb proponit ipfa verba cujufque verfus r} «

&

Eft

-

,

,

ft quid occurrat varietatis five in Gracis five in Latinis exemplaribus,jive etiam in di- «
hoc
non fine magna eruditione fubjicit ejr quafi digito indicat «
verfis Interpret/bus
fontes ifiiufmodi difiriminis quod nonnunquam diffidentibus Interprctum opinionibus fie- «
,

,

Me

,

,

,

,

pius verb antiquariorum Scripturam imperitid, vel indiligentid fiud corrumpent'um culpa < c
adtribuit.
In fitper quid de variis Scripture verfionibus fentiat candide in medium pre- «
fert docetque tunc temporis in Ecclefia potijfmitm valuijje LXX. Senum interpretation em. «
,

,

Nihilominus tamen

me

negligeret

utebatur exemplari

libentiiis ipfimet

& alia fiubinde

confiulere

& diverJas

,

Graco y quamvis etiam mini- «
qua defendi a

fiuo

textiis interpretationes

,

aliqua ratione videbantur proponere. »

fofife

,

Ambrofii Pfalter ium excipit Auguftinianum : hoc integrum eft nee till a fid parte mutilum editumque jam fiuit ajac. Fabro Stapulenfi in quincuplici luo Pfial terio,fiub titulo Pfalterii veteris; enim verb, quod etiam obfiervatumefi knoftris to. 4. nov. Edit. Auguft. nihil
ipfum ab Auguftiniano diff-.dcrc certo cert ius eft. « Et jam tiulli dubitamus inquittnt quin
,

,

,

rt

,

Mud

totum ex Auguftini commentariis exfiripfirit ejufidem in quincuplici Pjalterio editor a
Jacobus Faber. Id non fiatis adverterunt ii qui vetus iftud ejr Auguftinianum in fuis ad a
LXX. Interpretes fcholiis ejr not is non pro uno eodemque fed pro duobus habent Pfial- a
teriis. » Quod verb ad litter am fpecJat
ut earn integram at que ill iba tarn haberet Awruftinus hac referunt doc7ijJimi Editores iidem prafiat. in hunc tomum : « LaPinas Editioncs a
,

,

,

,

inter

fie

componit

exemplaria Grxca

,

diverfit as ex Interpretum vitio
,

an

,

confiulit
e

,

colligit

v arias

lec7iones

textus Graci ambiguitate

,

undenam

irrcpfierit

<c

invcftigat ; ejus den que
;

<c

,

qua tot locos tarn anxie dificufft hue cum impulit ut Pfialterium multcties "
ad idioma Hellenicum recenferet caftigaretque. Hoc intelligas licet ex ejufidem epifi. 261. "
91. 5. ad Audacem, ubi cicm dix'Jfet Pfialterium a Beato Hieronymo ex Hebrso firmene "
converfum non habere fe
projequitur in hunc modum : Nos autem non interpretati cc
ilia,

fiedulitas

,

,

,

codicum Latinorum nonnullas mendofitates ex Gratis exemplanbus emendavimus. Unde fortaffis fecerimus aliquid commodius quam erat, non tamen tale quale efTe
debebat. Nam etiam nunc, quae forte nos tunc prxterierunt, fi legentes rnoverint, collatis codicibus emendamus. »
fumus,

fed

cc
(<

<c

&

Cafp.odori. Pro fieri PfialAuguftini Pfialterio alia duo anneflimus nempe Profperi
terium majori fui parte diminutum eft cum non complect atur nifi quinquaginta Pfialmos pofteriores qui quidem Pfalmi vix difjidere vifi fiunt ab his qui leguntur apud Au,

,

,

guftinum. Caffwdori verb Pfalterium optime concordat cum Pfialterio Romano quale turn
a, Fabro Stapulenfi in quincuplici fiuo
falter io anno 1 508. turn k Martianao nofitro editum eft tomo primo nova Edit, operum S. Hieron. p. 1 113, e regione Pfialterii Gallic ani.
Idem verb Pfialterium fiecundum LXX. Interpretes ficcundis curis ab Hierony?no emenda,

P

,

turn

jam editum

,

fiucrat

byteri.

De

lam

Eufiochium

ejy

cum

duplici

autem
it a

Ma

after ificis

ejr obelis

cmendatione

loquitur

:

Roma

Pfialterii

Pfalterium

,

ftudio ey opera Joannis Cari Pres-

ipfic

H/eronymus in

Romx dudum

pofitus

epif.

fit a

emendaram

,

ad Pan-

&

juxta

LXX.
detis

Interpretes , licet curfim , magna illud ex parte correxeram. Quod quia rurlum vifcriptorum vitio depravatum , plufque antiquum errorem , quam novam emenriatio-

quodam novali fcilTum jam arvum exerceam, & obliquis
Unde commoneo tarn vos quam eos qui exemplaria iftiufmodi habere voluerint , ut quae diligenter emendavi , cum cum & diligentia tranicribanrur.
Addunt Editores noftri prafiat. in to. 4. Auguft. Duplex igitur Pfialterii emendatio adhibit a ab Hieronymo : « Primb curfim & magna ex parte, cum adhuc in urbe verfiarctur :

nem

valere, cogitis ut veluti

fulcis renafcentes fpinas

fiecundb diligenter,

exemplaria opt at ut

Tew.

//.

eradicem.

jamque in

cum

cur a

ficejju

abditus Bethlchcmitico.

ejr diligentia tranficribantur ;

Ultima hujus

corretfionis

necnon eidem addita abs

A

i)

fie

«

«

«

Admanit.prav.
'"

4
» notx appingantur obeli videlicet a quibus ufque ad fequentia duo punfta qua legeban» tur apud LXX. cum in Hebrao decjjcnt includebantur ; ejr afterifci quibus ftmiliter qua
» ad proximx duo pun ft a fequebantur ex Hebrao juxta Theodotionis Editionem LXX.
Atqui hujufmodi figna ctiamnum in vcteribus quibuf
3> lnterpretibus accejfijfe notum peret.
» dam Vulgate Mft. non autem in alio ullo P falteriorum Latinorum invcnire eft. H&c ip» fa in compluribus codicibus ftbi obfervata Jacobus Faber Stapulcnfts affirmat : ipjique habej> mus pro. manibus antiquifftmum tripartitum Pfalterium Abbatu S. Petri Carnutenfis
quod
j> in prima columna Pfalterium Hieronymi ex Hebrao continet ; in tertia vetus Pfalterium a
parum difcrepans ; in fecunda verb Editionem
s> Romano, atque ab eo quo ufus eft Auguftinus
j> Vulgatam exhibet cum fupra mcmoratis Hieronymi obelis ejr afterijcis.
Hinc facile perfua3) demur Vulgatam effe ipfam ill am Verftontm ab Hieronymo fccundis curis emendatam : qua,
» noftra fententia infuper auftoritate Adf. Bibliotheca Colbertina ante feptingentos annos
3) exarati confirmatur
qui Vulgatam cum iifdem Hieronymianis notis ey fab hac infcriptio3> ne comprehcndit : Liber Pfalmorum de translatione Septuaginta Interpretum,emendatusa
» S. Hieronymo in novo. » Atque illud eft Pfalt. quod Vulgatum eft a Martian&o noftro to.
I. nov.e Edit. S. Hieron. fub titulo Pfalter it Gallicani.. De utroque autem hoc Pfalter io
,

,

,

,

,

,

,

,

,

turn

Romano

,

turn Gallicano

it a

loquitur Valafridus Strabo de rebus Ecclejiafticis cap. 25.

&

Pfalmos cum fecundum LXX. Interpretes Romani adhuc habeant, Galli
Germanorum
aliqui fecundum emendationem quam Hieronymus pater de LXX. Editione compofuit,
Pfalterium cantant

quam

Gregorius Turonenfis Epifcopus a partibus

Romanis mutuatam,
Sed hanc opinionem confutat Mabillonius nof
ter in difquifttione fua de curfu Gallicano probatque longe pojl Gregorium Turonenfem
allatam fuiffe in Gallias hanc poftremam Hieronymianam Pfalterii emendationem.
:

in Galliarum dicitur Ecclefias tranftulifTe.

,

« Hocce Pfalterium inquiunt Editor es prafati , quod quia illo primi omnium Galli
si
Vir
uft funt , Gallicanum vacant , fenfim in omnes Occidentals Ecclefias fuit receptum.
3) exim'u eruditionis ac pi& memorix Cardinalis Bona de rebus Liturgicis lib. 1. cap. 3. cen3> Jet ejus ufum ante annos abhinc fexcentos admijfum in Italia
fuiffe prater quam in Me,

,

,

3>
3>
3>

qu& antiquum fuum Pfalterium hodieque rettnet ; praterquam etiam
in Urbis Ecclefiis in quibus proprium fuum obtinuit ad atatem ufque Pii V. cujus juffu
HU Vulgatam Editionem amplex* funt except a, una, Vaticand, ubi etiam nunc Romanum
diolancnfi Ecclefta

,

,

,

» sanitur Pfalterium. »
autem hujus Gallicani nullus pene nobis ufus fuit in opere ifto cum ipfum a
Vulgata vix difcrepare vide at ur. At Romani Pfalterii non eadem ratio ; quamvis enim plus
Ad Vulgatam accedat quam noftrum S. Germani Pfalterium tamen ab eadem Vulgata ftepe
&fepius diftare conftat ; unde varietates ejus omnes fummd cur a, annotavimus illamque ipfius Editionem ufurpavimus, quam in quincuplici Pfalteriojacobus Faber Stapulenfts inftruenPfalterii

,

,

,

dam

curavit in Pariftenft noftro S. Germani Ccenobio anno 1508. nequaquam tamen a nobis
pr.ttermif.1 ed qua. k Martianao noftro vulgata eft to. 1. oper. S. Hieronymi.
Huic Ro-

mano

Pfalter io

vetera quoque alia nonnulla adjunximus ,

maxime

ilia

quorum variantes

k noftris collefta funt ey impreffe initio tomi 4. nov. Edit. op.S. Auguft.
His adde alias infinitas cum ex Breviario Mozarabico MiJJalique Romano turn a Patrum
Latinorum Scriptorumve Eccleftafticorum operibus mntub fumptas quas omnes Sangerma-

leftiones inftgnes

,

,

nenft Pfalterio fubneftendas duximus.

:

,,

$

'argumenta varia libri psalmorum,
qualia edita funt in Eibliis Vulgatx edit. fol.
Psal.

T)

I.

Psal.
pes

& probos

effe

beatos

peccatores

effe

miferos.

Ios

.1

cjr

impios contra

I r^fira homines ,prafertimreges

II.

cjr

nam eum

regno opponere:

fefe Cbrifli

,

i

verfum regent a Deo patre confiitutum
parendum , ft falvi efie velimus.
Psal.
dat

Deum

III.

princi-

uni-

ejfe

cut fit

,

confuevit

Clniflo.

Psal. IV. Hojles bortatur, ut
bonis multiplic antm

opem

fibi

colant

cujus

,

contra ipfos

Congruit Cbrijlo.

pofcit.

Deum

Psal. V.

Deum

Deo autem

a

>

innocentes

,

bonis ajfciat.

Deum

Psal. VI.

cato fanet

orat

ut fe

,

&a

PsAL.Vil. Pro fe contra Saulem orat,

fuam

& a pec-

moibo,

exauditus autem, inimicis infultat.

:

innocentiant fervetur

ciam pccnas

ille

,

vera ob pertina-

ejus

preferum bominis , atque adeo ChnjU
I falmus eji propbeticus.
alios afflicPsal. IX. Grat.as agit Deo,qubdfe,
,

&

ab bojlium injuria tueatur

pet ub faciat

,

impios evertens

fender. J^uare

,

orat

,

ut id per-

& pios

inopes de-

:

Pfalmus in duos apud H&br.

hie

fecatur.

Psal. X. Se , fuique fimiles,qubd Deofidant,in tuto
peccatores , male perituros.
impios autem
ejfe
Psal. XI. Petit ut fervetur , quod impiorum regr.um omnia occupet : idem precatur pits c&terisi

&

Lei promijfum urgens.
Psal. XII. A Deo petit , ut fe ab inimico defendat , ut a morte Lberatus , ejus beneficent i am

Psal. XIII. Jj)ubd impiorum plena funt omnia optat Cbrifli adventum , velut bonis falutem alla,

potius calo

Psal. XV.

&

Pueros
,

vel

,

& sterna quiete pottturos.
,

ejr

gratias deinde agit

&

patrem orat, ut fe pioimpiorum oforem confervet

quod ab

,

eo jit e mortuis exci-

perpetua felicitate donandus.

Obfecrat ne perfecutionibus obruatur.
Jnimicos quidem in hue vita fortunari , fe verb

gloriam aternam exfpeclarc.
deferatione, quant poetice defcribit

Mult a

regnumjit confecutus.

,

vicloriam

&

bicfoli Cbrifio con-

turn e

,

Deum

,

cum ex

cceleftium

dtvina lege cognofci

:

rerum opi-

cognitum pre-

, ut fibi omnia per errorem , vel confeientiam
commiffa remittat.
Psal. XiX. Oratio pro pio rege ad bellum profcif-

catur

cente

Psal.

,

ut

XX.

Deum

babeat propitium.

Gratias agit

ta gloria affecerit

,

,

quod Cbriflum regem mul-

ejufque hofles fit tandem per-

Dei poputum

cjr

XXI.

Chriflus

Patrem

in cruce obfecrat

meratis fiu perpeffionis appendicibus , ut
fefe in vitant revocatum

,

,

enu-

fibi adjit

ejus laudes toto

mundo

propagaturum. Congruit morbo defperatis.

Psal. XXII. Celebrat beneficia a Domino accept a.
Seper turn tutum fuiffe ,
femptr fore.

&

illis

Myf-

perpetuofervet.

Deum

gloria afficiendum

bortatur, qui tarn terriftca voce , five tonitrufuam

potentiam oflendat. Verba Dei competit.

XXIX.

&

Gratias agit , quod ex periculis ereptus
Congruit Cbrifio.

exAt/ditus fit

XXX.

Psal.

Precem

hoflium fludia

turn

extollit

illos

,

inftituit contra perieula

turn

;

ad

divinam

Deum

,

&

in pios provide»'

diligendum invitans

qui pro fuis operibus quemque rentuneietur. Onifio
congruit.

XXXI.

Psal.

:

Beatos

effe

quibus remiffa funt pec-

,

& fanilorum omnium exemplo bor-

inde fuo

ut banc beatitudinem qui rqi<e fibi qiurat
,
contumaciam belluinam abjiciat: bine enimma-

tatur

&

nere pcenas , Mine prtmia.
Psal. XXXII. Juflos invitat ad celebrandum Deum
ex ipjius pbyfuo opificio , erga homines benignitate

& providentia.
&

,

XXXIII. Se

Psal.
dat

alios

adbortatur ad

Deum

quod fuos ab omnibus malis defen-

,

impios perdat.

,

XXXIV.

Psal.

Cbriflusboflibus,non fuis proprie, fed

Ffalmus eft

falutem precatu r.

fibi

,

Joann. if. Congruit

prepbeticus

pits.

XXXV. Mir at us
metum

effe

,

in imp'-o nullum Dei
exclamat Dei patientiam , atque in

omnia benignitatem
pios utatur

,

&

;

ut mifericordia in fe

excifis impiis

,

&

fapplicat.

XXXVI. Non ejjc apietate difcedendum ,qubd

impii floreant

nam

:

cjr

impios plagas

,

&ptospra-

ntia accepturos.

XXXVII. Deum

grotum obpeccata

,

obfecrat, ut fe graviter &ab amitis neglecluni , ab ini-

micis exagitatum juvet

,

Mult*

fanetque.

con-

veniunt Cbrifio.
tio

,

XXXVIII.
Deum orat

ta brevitatem,

jEgrotus, abrupto diutumo flen,

utjibi veniant det

;

cjr

qua bomini conceditur

,

faltem vine deneget.

Psal. XXXIX. Chriflus gratias agit, qubd Deum
obedientiam
patrem femper babeat prxfentem i

&

(earn ut facrificio praponenti J

offert

:

fed interim

fe nunc quoque liberet , ultus adverfarios. Pfalm.
efi propbeticus.Hebr. 10.

Psal. XL. Orat pro

&

diturus.

Psal.

fe

terium refurrectiottis fux indicat.

Psal.

veniunt.

Psal. XVIII.

ne fe in

,

Psal.

Psal. XVII. Gratias agit, qubd ex maxima rerum

,

punitis

Psal.

Psal. XVI.

pofcit

retineat,petcatorum loco habens; fed

Ps.;l.

Deum

Chrifttts

rum fludiofcm
,

innocuos terra fancla

Deo patre

Cbrifius a

inferii

,

XIV.

ficio

contra adverfariorum injurias defendatur.

XXVII.

Dei excidium

turum.

tandus

Deo

a

pie colendum

cantet.

Psal.

periculis turn ipfe, turn populus eri-

,

XXV. Petit ne fe tnnocentem in improborum
numero babeat.
Psal. XXVI. Se effe tutum adversits omnem vim ,
modo in Dei domo , id eft Ecclefa , permaneat , ejr

cata

:

1

Psal.

Psal.

luat.

exaltatione.

tos

XX

catis abfolutis

Psal. XXVIII. Pios ad

ut ipfe ob

Psal. Viil. Dei magnitudinem pradicat antiris
operibus

Psal. XXIII. Deum toti terra imperare : ejus autem cecleflem moment innocentes ingrejfuros , quif
dem Cb'ifius triumpbans portas aperuerit.
Psal.
V. Rogat , ut ex inimicis liberetur;pec-

Psal.

orat, ut malignos malis

1662.

Vitre.

piatur.

ut fe ab exercitu hoflili defenprecatur. Congruit
,

,

uti facere

,

,

Par if.

'tis,

qui

affliclis

benefaciunt

profe, quern in morbo confiuutum amuli exjunc-

tion cupiebant. Cbrifio congruit.

&

rerum
Psal. XLI. Suum exilium confolatur Dei
p.itriam
in
orans,ut
fe
meditatione,
divinarum
futurum fperat.
refiituaf, quod
Psal. XLII. Orat, ut fe Jerofoljmam ab exilio, ad

&

frequemandum templum ,

rtvocet.

j

Psal. XLIII. Jihieruntur pii fe , contra mdjomm
exempla , impiorum libidini exponi ob reitgioncm ;
Deumque cbfecrant , ut tandem fubveniat. Congruit

apofiolis

&

,

Psal. XL1V. Carmen nuptialc
not as

virtutes

,

Rom.

martyribus.

&

Ecclcfia

conjunclionem ca-

,

Psal. XLV. Civitatem Dei, five Ecclefiam, Domini prafidio contra omnem vim ejfe tutam.
Psal. XLVI. Omnes gentes invitat ad Deitm celeIrandum , quod in fanclorum Jfraelitarum communionem
ecclefiam cooptanda fmt. Ecclcfia con-

&

gruit.

Psal. XLVII. Deo carijfimam
exomaverit

,

Jerofolymam, ut

ejfe

qui earn fingularibus vicloriis

donis

,

&

,

benefi-

dtque ex eo mifericordiam fuam

in omnes terra fines derivavtrit. Congruit Ecclcfia.

&

Psal. XLVIII. Nihil contra mortem
prodeffe divitias

,

folattt

juftitiam ex

infernum

eripere, fi-

its

Psal. XLIX. Chrifium homines infuo ultimo jndicio
falvaturum , non ex c&fis viclimis , fed animi ptetate, vita innocent ia

Psal. L. Parricidium
Bethfabeam expiari
ebfecrat

,

,

Uriam

in

adulterium

,

in

Spiritu fanclo fibi reddito

,

,

non propter Alofis facrificia fed Chrifium
;

Ecclefiam adificaturum
placiturum.

cujus facrificium jufiitia

,

Deum

in

ccc-

indcque apofiolos de diverjis

tri-

bubus mifiurum ad gentes convertendas.
Psal. LXVIII. Onifius fe ob religtonis i~elum multa pan conqueritur : auxilium a Patre petit ,

,

vet.

Dcum

Psal. LIU.

fe ejus lattdes
fervet

,

contra adverfarios implorat

pofi liberationem

Deum,

Psal. LIV.

A

Psal. LV.

fe-

:

prxduaturum.

,

Deo petit

Cbrifio congruit.

obtefiatur.

,

promijjionibus ejus ereclus

,

ut fibi contra tot hofies fubveniat

fefe

:

eum

,

pofiea

celebraturum.

je

:

eum

tarn pertinaces a-

publice cantaturum. Cbrifio etiam

&

&

peflitentes , pios
Psal. LVII. Perituros impios
juflos fruclum fua virtutis percepturos , it a ut Dei
judicium appareat.
providentia ,

&

Psal. LVIII. Opem
:

adversus Saulem

efflagitat

eis punitis

,

%

Dei potentiam

fe

&

&

gratiam perfonaturum. Cinifto competit.
Ps al. LIX. Populus Dei auxilium petit in expcditio-

&

ne contra Iduntaos

cateros vicinos.

Apofiolis

congruit.

Psal. LX. Ab cxilio pofcit refiitutionem longamque
vitam ubi regnum fuerit confccutus. Cbrifio accommodatus eft.
Psal. LXI. Se in Dei tutela pojitum fruflra oppttgnari : in eo jtifiis effe falutem, qui pro fits quent,

,

Exulfc Deo laudibus

tione affiiiendo confolatur

& gratiarum ac-

hofiibus

,

internum

,

fibi

malorum finem fperans.
Psal. LXIII. Contra inftdias
calumnias opem implorat
confidens earum auclores magna jufiorum

&

,

voluptate opprejfum hi.

Psal. LX1V.

Deum

ejfe

laudandum

ob ipfms in Sio-

atque adeo univerfum hominum genus

,

,

be-

adorandum

fuum

,

,

invitat

qui

ad

Deum

mundum

,

celebrandum

pracipue populum

Deum

1

1.

amulis ignomi-

,

Senex contra impios opem implorat ,pcr-

confolari.

Psal. LXXIII. Depopuli Domini ,

quemadmodum

LXXIV.

Psal.

Deum

;

& templi calami-

obtefians

ut fuccurrat

,

obfecrat

,

ut fe toto orbe cognof

cenditm exbibeat. Efi propheticus de Ecclefu pro-

,

olim.

Cbriflus perpetuo hie de fe

de quo

,

& fua

&

agit

jti-

gra-

tias.

LXXV.

Psal.

Deumcolendumex

Invitat ad

perpe-

& auxdio.

tua ipfms erga Ecclefiamgratia

LXXVI. jQueritur fe mult is malts
Deum nihilomims celebrat & mulcet

premi:

Psal.

a miris

operibus.

LXXVII.

Psal.

Canit ea

, qua acla narrabantur in
monens ne majorum fuorum contumaciam amuleritur , propter quam Deus tribum
Ephraim abjecit , Juda autem elegit, Davide in
regem eveclo

veteri populo

,

.

LXXVIII. Populus

& templum

deplorat pollutant urbem

: parem vicem gentibus imprecatur , Deo laudem promittens.
Psal. LXXIX. Populus ab hofiibus vexatus , iram
,

faclafque fuorum cades

Dei deprecatur
velit tueri

,

Chrifium

LXXX.

Psal.

Deum

non obtemperetur

bi

quos ex JEgjpto tranfiu-

pracipue filium dexter a fua, id

efi

Celebrat beneficium liberationisexAi-

deinde

:

or at, ut

:

,

& Cbrifli membra.

,

,

denunciantem inducit ,Ji ficalamitatem ijin obtempera-

tur,felicitatem.

Psal. LXXXI. Injufie jura adminiftr antibus exitium minatur precans Clnifii adventum
qui id
,

,

ferio prdflet.

LXXXII.

Psal.

Ifmaeliticis

Saracenis

,

,

&

cate-

eorum partes contra Ecclejtam fequtnttbus ,
exitium precatur. Pfalm. efi propheticus.
Psal. LXXXIII. Sufpirat ex exilio in templum, ut
ris

,

in eo

Deum pojfit

colere.

Eeatos

qui non careant

ejfe,

ufu religionis.

LXXXIV. Or at,

Psal.

liber avit

bylonica

,

ut Us, quos captivitate

folide placetur

,

Ba-

Cbrifio exhi-

bito.

LXXXV.

Onifius Pattern precatur , ut fe ab
: omnes gentes ipfum
adoraturas.

hofiibus defendat

LXXXVI.

Psal.

gloriofam
ejr

:

Siouem

civium

felicem. Pfalm.

Psal.

,

illtus
efi

id

Ecclefiam

efi

numerum fore

,

fore

infinitum

propheticus.

LXXXVII.

Onifius ab inimicis vexatus , ab
amicis deftitutus, opem Patris implorat. ALgrotis
cjr

Psal.

congruit.

affiiclis

LXXXVIII.
,

Canit mifericordi as Domini , po-

promijfiones fibi facias

:

deinde queritur

fuum populum, fuam domum cjrfamiliam exterms genti-

pofi tot prom'tftiones

bus exponi

tot bonis afficit.

Psal. LXVI.

o.

i

bonifque opem

,

,

tentiam

neficentiam.

LXV. Omnes

Rom.

J.

petuam gratiarum atlionem pollicens.
Psal. LXXI. Clnifii regnum jufium pacificum , amplum ,felixque fore.
Psal. LXXII. Improbos in hac vita felices ejfe : probos qui inde commoventur , ex fine (yexitu, quod
fua quemque tandem maneant pramia , fe debere

Psal.

que faclis remuneretur.

Psal. LXI1.

i

Sibi

LXX.

Psal.

gypto

convenit.

ejus aulicos

8c

z.

LXIX.

laudes dicturum.

illi

fe

:

niam precatur.

lit

Psal. LVI. Opem implorat contra
mulos

Joann.

Psal.

Psal.

utfeafalfisfimulatifqueamicis

eofque ptiniat

,

JudiWrum punitionem

,

Psal. LI. Doeg Saulis pecuarium increpat , ei exitium fibi falutem prafigiens.
Psal. LII. Impiorum infinitum ejfe numerum : quare optat adventum Cbrifli , qui ab ill is bonos fer-

&

hofiibus viclorias

Chrifium

diciaria potefiate loquitur

puritate jufiitia.

fit

Psal.

,

tate conqueritur

ve redimere.

nem

ut in exittt ex Aigypto.

&

nens.

cits

collcctione.

lum afcenfurum

8.

Cbrifli

,

dotes ,grati as

,

pagatione fy

Psal. LXVII. Canit Ecclefu de

Psal.

,

;

differri

,

orans ut fui recordetur.

LXXXIX.

vitam

Onifium

proinde

Inanem &fugacem

Deum

or at

,

ejfe

utfaltem

hominum

eis

recon-

eitietur

er eorttm Optra dirigat

,

Ab omnibus

Psal. XC.

a tquc perfictat.

,

&

periculis

qui funt in Dei tutcla.
Deum collaudandum quod ejns omnia
XCI.
Psal.
, malos perdat , bonos fervct.
magna
ftnt
legem extollit.
Psal. XCII. Dei praftantiam
ros

,

,

&

&

impios puPsal. XCI1I. Precatur ut fuperbos
id fibi, Deique populo promittit,
niat ;
regent
Psal. XCIV. Hortatur ut Cbriftum Deum
,

&

&

,

colant

eique p are ant

,

beneficia

,

turn ob

nes ex JEgypto

egrejft
3

XCV. Omnia
extollendum

nti in

incarnationem

ipfitts

pnzc lad ant. Hebr.

Psal.

turn ob antiqua creationis

,

ut pa-

,

& 4.

.

incitat

qui

,

ne

introitum ad requiem

fibi

,

;

fit

ad Cbriftum Domihomines ex mquo judi-

&

Psal. XCVIII.
ad eum invocandum

Chriflum ut

Dominion

celebrat

Mofs
XCIX. Ad Dei

&

,

adorandum

ejufque vejligia

,

inducit exemplo

&

Liudes

,

anteaclx

ftu

Probst,

ejus extollens

omnes

cultum

viu

Deo

rationem

Juxta Hebraos

gratiam.

recti

quibtc exponttnt infuturo,fe

,

vtcturum vo-

Psal. CI. Valde
que fund at or em

piceftus or at Cbriftum

,

ut Stonis mifereatur

,

mdificet Eccleftam , in quam populi
Deum colendum conveniant.

terra catli-

ex eaque

,

&

ad

reges

6

omnia excitat ad innumerabilia Dei beneficia prtdicandum.
providentU celePsal. CIII. Deum ab opificio

Psal. CII. Se

angelos,

,

&

Ad Deum

laudandum vocat

raelitas multis bonis affecerit

qui Ifconfervavertt ,
,

&

,

quefuorum

Deo peccata fua

confitentur,

,

major um-

& veniam fulutemque pof-

cunt.

bus

,

,

ret,

Deum

carccre

,

laudandum, qui ex itinerum
morbo

,

er-

navigationum difcrimini-

denique periculis omnibus fe invocantes libe-

& boms

Moabit as

Deum fibi profperum

PaUfttnos

,

,

Idumtos

(id

,

eft

Mahomet anos.) Pfalmus eft propheticus.
Psal. CVII1. Judo, proditori , catertfque malevolis
dtgnas pecnas , fibi filutem Cbriftus precatur. Aft.
Psal. CIX. Cbriftum ad Patris dexter am fefjurum ,
regnum e Judaa aufpicaturum , facerdotto Melchifedech per pet ubfunci ur urn , toto orbe viclorem domin antrum.
Psal. CX. Dominion laudat, qui tot beneficia in Ec-

& beneficos

effe

beatos pecca;

tores perituros.

Psal. CXII.

Deum laudandum,

qui excelfus hnx

curet.

Psal. CXIII. Recolit Dei miracula , Ifraelem de
JEgypto educenits : dctnde eum precatur ut fuam
gloriam after at , quod c&terarum gentium diifi-

mulacra Jtnt vana

•'

ipfe

verb

fit

Apud Htbr&os

piorum pr&fidium.

omnts generis
in duos fcin-

dttur.

CXIV. Orat

&

&

tot

confe-

prteep-

ftudiojijfi-

tnum fe confervari optat ac precatui, zi.
Psal.
(

CXIX.

id

Petit Ecclefi'a a malednis

Mahometanis

eft

ttcum

otio-

,

)

liber art.

,

& fequi ntta

ut

& C darenis

a Cedar Ifmatlts filio, in-

aniicum

(

,

eft

Graduum

qua,

propbe-

infcrtbun-

tur.

Psal.

CXX.

Ecclejiam ubiqtte

minum habeat
Psal.

effte

tut am

,

quod Do-

cuftodem.

CXXI. Ecchftam

te,juftitia

laudat a Concordia

pieta-

,

eique bene precatur.

,

CXXII.

Ecclejia precatur

contra impiorum

calumnias.

Psal. CXXIII. Ecclefia gratias

quid ab extie-

agit,

periculo fit erepta.

Psal. CXX IV. Ecclejiam ejufque cives effe tutiffimos , impios autem perituros.
V. Ecclejia orat ut liberetur e captiPsal.
vitate , videlicet per Cbriftum. Congruit marty-

CXX

ribus.

CXXVI. Nee familiam,

nee urbem cuplodiri

haberi cttra Dei favorem

&

lil ei

os

jus etiam vita, conaltari.

Psal.CXXVIII. Ecclefia gratias
num ofe tut a fmper permaneat

,

dent

hoftes

Psal.

,

quid Do-

precans, ut fui

peen-as.

CXX1X.
,

agit

t'eccatorum veniam

redem ttonem

magno ardore

per Chnftum videlicet

,

t

,

&

gratias agit

,

quod

,

pollicens.

CXXX.

Psal.

&

Hunvlitatem

&

offert

proponit

fuam

modeftiam

facrtftcium longe gratif-

,

Jimum.

CXXXI.

Psal.

Ecclejia

Deum

Davtdis I'jufquevoti

tumqtie exhibea'

quern ipfe

,

meCbrf-

obteftatur, ut

in Stone

,

bab vet

,

magna verborum

fo-

lemnitate promt/it.

CXXXII.

Psal.
Psal.

it

,

Eccle/?<t.

Deo cimulate

CXXXUI.

confenftonem effe fuavijftbencdiclam.

Ecclejia Domini cultores

ad Dei

laudes hortatur,

Psal. CXXXiV. Ad Deum celebrandum invitat ,
idoquod Jfradmagnis benefiais cumu-Uverit ,

&

la ftnt inutilia.

CXXXV. Ad Dei confeffionem excitat

ter ipjitts in

omnia

videmiam atque

,

maxtme

in

prop-

beneficia.

Psal. CXXX.Vl.Captwt Ucrymantes
ptxnafq.ie

,

populum fuum ,pro-

Idum&ts

&

gruit E' cljid inter

reftituioptant,

Bab)lonus precantur. Con-

Mabometanos

exulanti.

Se Deum ob favorem perpetui
adoraturum, optans ut ctteri quoconfefturum
que reges hoc nomine idim factant.
Psal. CXXXVIII. Deum omnia ten'nus fare, ubivim nique prafntim efte , ejus provtdentiam
evadere
: quaex-.le,
urn
occult
quantumvts
hil,

CXXXVlI.

&

re fe

eum praduaturum

turum.

Psal.

CXXXIX. Ut

defendat

,

tllofque

,

&
&
& impios odto perfecu-

&

maledtcis
fe ab improbis
punt at , deprecatur. Chrifto con-

gruit.

Jimul

,

donum.
Psal.CXXVII. Timo'e Domini, beatttudinem hunee

Psal.

cleftam contulerit.

Psal.

2.

Psal.

1.

Psal. CXr. Reltgiofos

collau-

&

cuta. Mattli.
1.
ii.
Psal. CXVIII. Domini Ugem, verbum,
ta laudat , quorum amannjfimum

mam

cumttlet.

Psal. CVII. Ecclejia precatur
contra

Deum

,

ntor

Psal. C'VI.

al-

eft

& Cbriftum Jit

rerum difcrimina, falutem

Deo

in terrain promiffam petduxetit.

Psal. CV. Captivi

Hebr ao pars

in

1

depofcit

brat.

Psal. CIV.

Pfalmus

dandum, ob Chriflum exbibttum. Rom. 5.
Psal. CXVII. Giatias agit Ecclefi'a quod [oft

Psal.

Congruit Chrifto.

rore

hie

Psal. CXVI. Invitat omirs gentes ad

mo

Aaronis, Samuelis.

,

cohort at ur.

vet.

nam

:

tera fuferiorts.

Psal.

judicaturus.

proponit

libcratus

ter quos verfarur

angelos invitat ad CbrifFsal. XCVI. Homines
tum Dominion adorandum , qui fit extremofuo adventu idololatras pudore affeclurus , bonfque lucem
all. it urns. Hebr. 1.
Psal. XCVII. Invitat ad Deum celebrandum , qui
fit Chriflum omnibus exbibiturus , &per earn orbem

Psal. C.

Psal.

narits.

cature.

Psal.

maim e periculo erefitus. Onifto congruit.
CXV. J'ergtt gratias a ere Deo, a quo furrat

fuerit

bojiibus effe fee ti-

Psal.

CXI. Orat

ut fit pattens in affltcTtonibus

,

&

:

8
fulum fuum providentia

ab ndverfams iutas. Congruit Cbrijlo.

Psal. CXLI. Humana ope defertus ,
tores auxilium implorat. Ecclcjia. congruit.
Psal. CXLII. Petit ne Dens ad fuam juftitiam
contra infeila-

rtfpiaat

fed ad miferiam

,

qua fe fublevet

,

punitis

&

perfecutionem

hofiibus.

Ecclejis.

,

a

con-

Psal. CXLIII. Gratias agit ,quodpacato regno fruatur : deinde or at, ut fe ab exterms boftibus , alioqui
tumentibus

,

regcm, ut bonum ,
Psal. CXLIV. Deum
gubernantem
coufervanomnia
,
miferkordem ,
extoltit ut

tem , bominibus ingentia beneficia conferentem.
Psal. CXLV. Deo pdendum , non bominibus , noil

operibus.

aliis

Ejl

:

bic

enim Pfalmus fuperiori

in

Hebrxo

adneilitur.

cceleftia

,

,

omne bominum genus

terrejlriaqne omnia ad

Pfalmus

ajficiendum adhortatur.

CXL1X. Regem

fuos Jit falvaturus
poteflatem

daturus.

,

Deum
ejl

propheticus.

Chrtftum canendum
eifque

,

laudibus

effe

,qui

ultrtcem

in gentes

Eft propheticus de Ecclejia

vicloria.

Psal. CL.

Omnem fpiritum

ad

Deum

omnis mufic*

genere laudandum invitat.

principibus.

Psal.

neficentia

Psal.

dcfendat.

&

Psal. CXLVII. Pergit EccUJiam ad Dei laudes hortari , pracipue quod in ipfam /ingularis ejus fit be-

Psal. CXLVIII. yingelos

gruit,

,

propheticus de Ecclejh colleftione.

CXLVI. Laudandum Deum ex

ifjlus in

£««

>©$©©©© ©©©©©©©© 0©oo©ea e® ® $©$©e$®

OBSERVATIO.
nobis
confilium primum
rationem hucnfque
INtamedendo Pfalmorum
Pfalmos non edere
fecundum Verfionem antiquam, &
libro

fervare, id eft,

a

erat

adhibi-

illam cu-

nifi

Sed cum deprehendiffemus utramque
illam Veriionem ex uno fonte Grxco LXX. Interpretum prodiifTe, nee unam ab altera difiterum corrigenda
emendanda jucrepare , nifi his plurimis quae Hieronymus femel
communem
admiffa
eft ab Eccledicaverat ( nam hxc ipfa fola denuo caftigata in ufum

ius

communis

vulgarifque eft ufus hodie in Ecclefia.

&

&

:

Hieronymi ex Hebrxo, ne fcilicet, opinor, fi a renimium
confuetudine
difcederetur,
vulgus a Pfalmis decantandis aut recitandis avocacepta
confufio fequeretur ) hxc , inquam , cum animo reputareretur , indeque perturbatio
commodis omnium, ac potifiimiim docmus, a mente fufcepta deftitimus, utilitatique

fia

,

feclusa pofteriori Interpretatione

&

:

&

torum & Litterarum Sacrarum amatorum , fervituros nos judicavimus, fi Verfionem Latinam Hieronymi ad Hebrakum fonrem accommodatam , duabus aliis e Graeco prognatis
adnederemus maxime cum illam ipfam , ut dixi , non diftrahendam duxerit Ecclefia , nifi
ut multitudini, altera de Grxco affuefaftx, mos gereretur. Quominus tamen Pfalterium
illud triplex diftinclis totidem columnis fimul ederemus, id maxime impedire poterat, quod
Verfio Latina Pfalmorum , ut fe habet in Vulgata nova , non raro conveniat cum Veteri
fed prxterquam quod earum alterutra e medio tolli debuiffet , nee facile diftingui potuifTet
ac decerni eccuinam id forte obtigiflet , rationibus noftris utramque fervari maxime conducebat, illarumque neutram excludi, quod ambx, licet uno ex fonte prolatx, multis adhuc , iifque non levibus , a fe invicem differre viderentur. Et fane ciim Latina Pfalmorum interpretatio, qux inferta eft in Vulgata noftra, ilia ipfa fit qux ab Hieronymo fecundis cunon vero ilia ipfifiima
ris emendata fuit ad Grxcum purum Hexaplare LXX. Interpretum
illius,
Grxco
editionis
qux
eft
a
Koivri olim, feu Cornproxime
derivata
qux
Vetus Latina ,
mums dicebatur inde contigit ut diverfitates plurimx , exque non contemnendx , inter
utramque etiamnum deprehendantur. Quapropter fatius duximus utramque illam operi nof.
tro adjungere, quam unam feclusa alteta admittere. Ad Verfionem autem Latinam Hieronymi ex Hebrxo quod attinet , ipfa columna intermedia, typifque diftin&is excudetur illaque prxferetur a nobis Editio , qux non multis abhinc annis prodiit in publicum ftudio
& opera D. noftri Johannis Martianxi, to. i. novtfTimx Editionis operum S. Hieronymi,
Parifiis, anno 1693.
5

;

>

:

:

L

.:

:

E R

I

.fr.fc.t>£.f>£t>#<M>££r>-^

Versio Latina antiqua
fee. LXX. ufu recepta an-

Veksio Latina

VuLGATA HODIERNA
lea Verfio Latina fee. LXX

Hieronjmi

Hebr&o.

ex

fecundis curis emendata a S.

te

Hieronvmum.

Hieronymo.

SAIMUS

P S ALMUS

I.

Eatus

vir,

Eatus

non

abiit

qui non abiit in

qui

conlilio

in

impiorum

&

rum

,

ftetit,

&

non ftetit,
cathedra peitdeuuaj non fedit

& in via

,

:

&

thedra

rum non

fedit

Sed

^.

Jof.i.i.

&

ejus,

Jere,

*7

in

in

lege ejus meditabitur die

Sed in
ejus,

&

lege

ltetit

,

&

non

in cathedra peffedit

&

meditabitur die ac node.

plant at urn juxta rivos

Et ent tanquam lignum
quod frudum fitum

dab'it in

Et erit tanquam lignum ,
3
quod plantatum eft fecundum
decurfus aquarum , quod ftucturn fuum dabit in tempore

tranf-

aquarum

,

tempo-

re fuo

;

&

2.

in lege ejus meditabitur

tanquam lignum ,
3. Et erit
quod plantatum eft fecus decurfus
aquarum quod fru&um fuum da,

""""""'•

Sed in lege Domini fuit
in lege ejus
voluntas ejus,

Domini voluntas

die ac node.

tempore fuo

but in conr ..

catorum

derifo-

non

ac noSre.

bit in

Per ui tret prions
eruuntur ex Aug.

in via pec-

.'

fuo

NoTjE ad Versionem ANTIQUA
* Hie
Ifr.

1.

Pf. non habet titulum

Cum

verfus

ifte

legi poflint in Pfalt. S.
Jitteras

,

&

,

;

ita

necnon

alii

Geim. ob

lacerum media

Caffiod. in Pf.

fui parte

#".

apud

duo fubfequentes vix

folium

,

iidem fuppedi-

Comment. S. Auguft. in Pf. ut notatum eft
igitur primum quod attinet, legitur ur fupra

Hilar, in Pf. 1. col.

11.

fugientes prje vetuftatc

tantur e

Ad

1. p.

ij. b. 16.

f.

&

fup.
turn

in Pf. 118. col.

313. d. turn apud Ambrof. 1. 2. de Jac. c. 1. col. 459. d.
1. de interpel. Job.
Dav. col. 626. 638. 6 J4. 662.
1. 2. offic. to. 2. col. 73. a. Sufjn Pf. 1. col. 745. e.
fragantur etiam Optat. 1. 2. cont. Donat. p. 31. b. Auftor
Caffiod.
N. Teft. quasft. no. col. 109. e.
qua:ft. V.
in Pfalmos. Concinunc denique Pfalteria Rom. Mediol.
Mozarab. &c. quae deinceps vulgo non citabuntur nili cum

&

&

&
&

&

prarferent diffimilitudines

Apud

&

&

vaiietates alicujus

momenti.

Hilarium quoque comment, in Pfalmos quofdam ,
iidem Plalmi tod praimittuntur fubjeclis quibulque tractatibus i (ed cum non conftet hos Pfalmos ab Hilario ipfo ibidem
fuiffe prxfixos , quinimo verifimile fit ( ut optime probavit
D. nofter Cuftantius ) eofdem ibi affutos fuiffe ex antiquo
cod. Miciac. poftea Vatic, fatis erit variances eorumdem
le£liones Notis inferere. Tertul. 1. 4. cone. Marc. p. 755".
a. verfum hunc 1. refcrt ut fupra, excepta voce pejliwn ,

Tom. U.

m.

Gnco

item I. 2. conr.
etiam eft Miftur
Marc. p. <Sji. c. idem Tertul. habet pejlilentium ; ac 1. de
pudic. p. 10 1 1. a. legit peflilentix : lib. verb de fpectac.
Felix qui non abiit in concilium impioC. 5. p. 21 3. b. ita
rum
<£ '" cathedra pefttum non fedit : limiliter 1. 2. cont.
Marc. p. 651. c. habet in concilium. Auguft. in Pf. 39. col.
loco peftiletitia; in

:

3 36. a.

conftanter

pejlilentiarum
tro

Germ,

,

ut

legitur

, e Gr. « jSmgf ; fed infra leg.
Jo. col. 1695. c - ln P' alt - Ilu ^
*£ in cathedra peflilentix non jed:t , ut fup.

,

in conjiiio

& in Pf.
,

1

Sic'apud Hilar, in hunc Pfal. col. 14. ubi etiam
fajpe repetitur verbum //<;r,- fie etiam in Pf. u3.col. 313.
d. Similiter habent Ambrof. in Pf. 1. col. 751. d. Auct.
N. Teft. q. 110. col. 1 10 c. & CafCod. in
quseft. V.
eund. Pf. quibus favent Plait. Rom. Mediol. German. Car-

t.

2.

&

nut.

deeft

&

Corb.

verbum

Apud Cypr. vero
fuit

,

ficut

&

1.

3.

Teftim. p. 329. b.

apud Auct. op. imp. in Matte.
apud Opcat. 1. 2. cont. Donat.

horn. yi. col. 214. c.
p. 31. b. fi nonnullos Mfs. excipias.

Apud

Tertul. etiam

Marc. p. 6$i. c. non legitur /nit , fed bis in lege
Domini. Grxcum cum Vulgaca concinic ad verbum.
V. 3. Accinunt Ambrof. In Pf. I. col. 7 J4.f.& Caffiod.
in eund. Pf. nili quod ambo legunt fecus , nan fecundum.
Pii
Sic etiam in Pfalt. noftro Germ, eft. Hilar, iu hunt
1.

2. cont.

B

r

EATUS vir,
qui non a-

piorum,

in ca-

tjlentiae

lege Domini voluntas

I.

.

peccatorum non

via

in

vir,

impio-

conjiiio

peccatorum
in

*Psalmus

1.

t.

inI!' al -

4. p. I.

col.

I.

j

:

,

LIBER PSALMORUM.

10
*

Et folium

&

Et folium

nondeci-

ejus

omnia quxcunque

ejus non defluet

omne quodfecerit

fe-

,

&

profperabitttr.

m.t

,

annorum

titer 1

vis

Ideo non refurgent lmin judicio neque peccato-

pii

neque peccatores in con-

,

gregatione juftorum.

Domi-

&

4.

Non

tanquam

quern projicit ventus.

judicio

:

6. Quoniam novit
mis viam juftorum ,

,

Propterea non refurgent impii in

res in confilio juftorum.

impiorum

:

fie

impii, non

pulvis

quem

,

fie

:

fed

projicit

ventus a facie terra;.

r

.

5.

ctr

100.

T

Et folium ejus non defluet &
omnia qucccunque faciec profpera-

Nonjic impii; fed tanquam put-

:

'

HOD.

buntur.

cerit profperabuntur.

Mf. Sangerm.
4. Non lie impii , non fie
fatPfriter.s.Ger-fed tanquam pulvis, quern
mani , ut vacant ,
pro j c j t ventus ^ fac ie teiTX.
l
fi-

«gregix notx ac for-

II.

VULGATA

He br.

Versio jlntiqua.
det,

Pfalm.

5.

&

,

via,

impiorum

peribit.

:

juftorum.

lio

Jguoniam novit Dominus viam
juftorum

iter

Ideo non refurgent impii in
neque peccatores in conci-

judicio

6.

Quoniam

viam juftorum

Dominus
impiorum

novit

&

:

iter

peribit.

peribit.

Notje ad Versionem antiquam.
habet

,

prasfixus /ecus

9. bis

&c. ut fup. Pfalmus vero ibidem
limiliter Hilar, ipfe ibid. n. 2. at infra n

juxta decurfus
legit

no.

:

juxta

,

cum

,

Apud

Audi, quaefl. Vet. Tefl. q.

no.

Marc. p. 6yi. c.
juxta exitus. Graec. iretpa. rcte, i\n\i$ve, , &c. ut fup. Rurfus Tertul. 1. de poenit. c. 4. p. 166. c. alludens, dick
Arbor exinde fias ilia , qux penes aquas Jeritnr , $g injoliis
col.

d.

Tertul.

1.

2. cont.

:

Hieron. in lfai. 44. to.
Et erit Jicut lignum , quod plantatum
&c.
efl [ecus decurfus aqttarum , quod frnclus fuos dabit in ,
Ambrof. in Pf. 1. col. 758. a. haec notat Grxcus ita dixit
rot y.y.paot clvlv £.0004 , quod potefl ad Beat urn reftrri , MaXa£«; itaptaot <A.w'<5<j , Grace ; Latine autem Jic dicitur , ut Jit
perennat
3. col.

{g tempore fuo fruitus agit.

,

328. d.

lie

:

:

Quia beams

dabit frutlnm

in refurrectione fcilicet

,

1.

2. cont.

Marc.

p. 6 y i.e. fed addit illi , ad verbum profperabuntur. Ambr.
in eund. Pf. col. 7J4. f. Vulgatae favet ad verbum. In
Pfalt. Germ, extrema tantiim leguntur ,fecerit, prefperabuntur. Item in Corb. fecerit , ficut apud Audi, quxfl. Vet.
Tefl. q. no. Apud Hilar, vero in Pf. 1. n. 8.
13. 8c
prologo , n. 2. necnon in Pfalmo ibidem praefixo ex Mf.
Vatic, fie
Et folium ejus non defluet , $g omnia quxcunque
faciet bene dirirentur i at infra , col. 23. b. in Mfs. pro/beJ

.,
«
rabuntur. Ambr. ubifup. col. 758. b. ait Aquilam habere di
rigetitur. Gr. Kal Tra^ao'oa ai -iroin xctitvoJ wEnOf7a/. Hieron.

&

:

,

,

/.

.

,

.

,

....

.

328. d. legit ut fup. Et folium ejus
von decidet. In Pfalt. Germ, ultima tantum apparet fyllaba
fuel: in Gr. a.wt>(yvv<!f1a.t, ap. Aquilam vero, cmctmsilTai.
in liai. 44. to.

3.

col.

Similiter habent Hilar, in Pf. 1.

t. 4.

Ambrof.

in

&. Caffiod. in

I. n.

fup. Similiter Hilar, in Pfal.

18. at n.

&

iy.

19.

Propterea non refurgent impii in judicium: infra autem in Pf.
Il8. col. 306.- e. Non rejurgunt impii in judicio , neque pec, &c. Ambr. in Pf. 1
76 1 f. 764. b. & in Pf. i 1 8.
1032. b. 1229.3. Quoniam non refurguut impii in ju
dicio; at infra in Pfal. 118. col. 1254.8. Non rejurgunt imnee peccapii in judicium :8c in Pf. I. col. 764. b. addit
tores refurgunt in confilio jufiorum. Ambrofiafl. col. 39. e.
Ouia non refurgunt impii in judicio; fed col. 167. a. Ideo
non refurgent , &c. Gr. A/a i?to sot amniW/ai 01 «ccCiTi I»
Xf-ki' vSi a.fj.aolahoi cp £m>i Aixaiuv. Aquila a Qwcclu'in %
Theodot. a/ Qv^ofu' Pfalt. vet. Fabri , in concilia.
•$. 6. Sic Ambrof, & Caffiod. in hunc Pfal. Sic etiam
Augufh ibid, nifi quod hab. iter autem impiorum. Hilar.

catores in

.

.

col.

fua

Potefl eg Jic : a top rtctpssw Julx vaef fyuw , ut refer tttnr ad
lignum., cajus facta omnia profperabuntur.
* Ita Caffiod. in hunc PI. cum Pfalt. Rom. excepto uno

ficiet, pro fcerit. Similiter habet Tertul.

& alibi , to. 1. col. 277. c. 660. a. Auguft.
eund. Pi, necnon Aucl. quaeft. ap. Aug. q.
1 10. In Pfalt. Corb. legitur projiciet , non projicit , quod
habetur in aliis ; Gr. iipl-xli , &c. ut in Lat. lup.
Tf. J. Sic Audi, quaeft. Vet. Tefl. apud Augufl. quxft.
IIO. Aug. vero in nunc Pf. legit, Ideo non rejurgnnt , &c.
ut fup. Ita quoque Audi. op. imp. in Matth. horn. 41. p.
171. c. cum Caffiod. & Pfalt. Corb. Cyprianus 1. 3. Teflim.
p. 515. b. Propterea non refurgent impii in judicio , Sec. ut

Pf. col. 758. c.

eund.

:

eund. Pf. n. 19. Quia cognofcit Dominus viam jufiorum ,
impiorum peribit : Pfalmus ibid, praefixus ex Mf. Vat.
Quemam fat Dominus , &c. Similiter Auft. quirft. V.Teft.
^^
N « r
'..
r*
"f~\
V .'«... '
q. no. Graec "Ot/ yivuwi Kreio; oJ ov AiKa/aie, ioVc;,
in

tf via

....

I

1

:..

/

ft

"•

..

Pulimpiorum peribit feparavit Latinus , ut iter diceret , # tanquam dijerevit iter a via Gracus
autem in tttroqne viam dixit. No« otiose tamen Latinus ; quia
eg Dominus , Ego fum via , dixit ; non dixit , Ego fum iter.
&c. Ambr.
cbre autem

ubi fup. n. 58. col. 76'c. a. haec addit~:

ait

:

&

iter

:

:

VULGATA

Versio ANTIQUA.

Hebk.

* In finem,Pfalmus ipfi David.

Pfalmus II.

Pfalmus

HOD.

II.

II.

Ex Mf.

Q

Smigerm,

Uare turbantur gentes , <£•
tubus meditabuntur mania

Uare fremuerunt sentes

,

Q Versionem

& populi meditati

k, cv tki? UpatHi <A.£
, cv eXe ru erspvi ^vmtit/o ru> ttcu/o
rav 'Aiffozobay ro ,'Ti6qtiV eisu, eye» [^»H e C? v ysfemuM Ql 1
'tHeyYli elvcti t? irpi'ix ^a^K* eo\ yap yef&c&tai , pmlr , w

ret

Trpcira

*a^a,

'A-eijrs&v

eivctt

'Tioi f*V el

rvra

"ict^/Mi/ a&(6,uo; xcjpctx.ireti

Cum

Qu

filwvn' cf
,

.

let.

/u.ev1oi

'Enmvmo.

ra>

-Trpwroe, e!

Ae

ctri if&cyx

H£gtiV« iJen
rvyji , m & .
7
1}

rent
.

id

duo Hebraica iuctdijpmus , in altera qitidem Jecnndi PJ'almi principium invenimus hoc loco,
in altera autem hie prima conjnngebatur : eg in Aclibus Apofl.
Mud , Filius meus es tu , ego hodie genui te , dicitur eff'e
ex Pfalmo prima : ficut enim fcriptum efl , inquit , in primo Pfalmo , Filius meus es tu. Grxca vero exemplaria hunc
fecundum effc indicant ; in Webrxo Jiquidem nnlli Pjalmoriim Humerus appotiitur , Jive primus , Jive fecundus , vel
tertiusfuerit. In Vulgata autem hie Pf. numeratur fecundus, ficut A£lor. 13. 33. ibid. 5c in Graeco at primus nuncupatur a Juflino apolog. 2. & a Tertul. 1. cont. Marcion.
necnon ab Oprato 1. 3. cont. Donat. p. yo. b. Hilarius in
efl

,

in exemplaria

:

Pf. de his ita differit col. 27. c.

P lures

nojlriim ambigitos

utrhm Pfalmum hunc cobxreniem
prima, $g veluti primi extimum putent effe ; an vera fitbjacentem , ^g fecundum patih.s connumerent : namque in Achs
Apoflolornm primnm hunc haberi dtque effe , Jub oratione beatt Partli ita docemnr
Sicut in Pfalmo primo fcriptum
efl, Filius meus es tu
Ob banc ergo Apajlolicam auclo-

facit Apoflolica autloritas

,

&

fremuerunt gentes

populi

meditati

,

ritatem errore fcribentium fieri creditur

, ut in ordine fecundus
Pfalmus ijle numeretur , cum primus effe , ipfo Doclore gentium teflante , nofcatur. Cagnofcenda itaquc ea ratio efl , cur

ig a nobis fecundus effe inielligendus Jit , eg „(, Apoflolo effe
primus ojlenfns Jit : turn relatis multis de translatione LXX.
lnterpretum , lubdit p. 29. b. Hi ergo Pjalmos inter cxteros Itbros tranferentes , fg in numernm redegernnt , eg i n or .
dinem collocaverunt , ig Diapfalmis diflinxerunt , qui omnes
fecundum Hebrxos conjuji habebantnr £5 habentur. Et pofl pauBeatus ergo apuftolus Paulus , jecundum profejjionem
ca
fnam Hebrxus ex Hebrxis , etiam fecundum Plebra'icam cognitianem eg fidem , Pfalmum hunc primnm effe dixit , TranfTenuit itaque hunc modum>
latarum diflinilione non ujus
Ht Hebrxus ipfe C? Hebrxis pradicans , Hebrxorum confuetudine nteretur ; fed nobis Translatornm utendum ancloritate efl,
egc. Nunc etiam in Mf. Cantabrig. perantiquo , Aclor. 1 3.
33. legitur: Et in Pfalmo primo fcriptum efl. Item in nonnullis exemplaribus Graecis , ra> -Trpura , in aliis tb Aevlepa.
Legere poll Hilarium , rS rpurta , vulgatus Hieron. in
Pfal. Oecumen. in Acla , Beda , &c. At Cypr. 1. 1. & 3.
Teflim. pp. 279. b. & 329. a. legit, In Pfalmo feenndo }
cui fuffragatur Ambrof. to. 1. col. 680. b. Titulus autem
nullus pracfigitur huic Pfalmo cum in Vulg. aim in Graeco
edd. tamen Aid. &Compl. ferunt iflum 4'a^o? ru AetvlJ*.
Vetus Pfalt. Fabri , Pfalmus David. Carnut. Corb. Gallic,
ap. Fabrum , In finem, Pfalmus ipfi David, ut fup.
:

:

$.

1.

Sic hab. Hilar,

in Pf. 45. col. 930. d.

in Pf. 1. col. 29.

Julius vero Firm.

1.

f.

de

All. 4,

funt *J«

antiquam

Not/e ad

* Orig. in hunc Pfal. hxc hab. tefte Montfalconio noftro,Hexapl. to. 1. p. 475. C\vw hlvyorttc, 'E£e«i'xor? ccvl
-/peitb^i, a utr tb erect» 5^29(4" «l'X w &erf*p>t ¥«*,«? rav-

QUare

*.

cum Ambr,
err. profa-

,,

,,,

LIBER PSALMORUM.
VU ICITA
Jnania

Hedr.

HOD.

AfHterunt

reges terra;,

principesconvenerunt

Dominum

versus

Chriftum

Dominum

adversiis

&

forum.

Qui habitat

4.

& Dominus

:

Tunc

5.

fua

&

,

unum

in coelis irridebit

loquetur ad eos

in furore

ridebit

cccli

4. Qui habitat in coelis deridebiteos,& Dominus fub-

nus fubfannabit eos.

Tunc

in ira

fuo conturbabit

loquetur

in furore

rjr

ad

eos in ira fua

fuo conturbabit

fannabit eos.
5. Tunc loquetur ad eos in
ira fua ,
in furore fuo conturbabit eos.

,

&

eos.

eos.

Ego autem

6.

Ego autem

6. Ego autem conftitutus
fum rexab eofupct'Sionmonmeum. Annuntiabo Dei prueptum: tem fanclum ejus , praedicans
prxceptum. * Diapsalma.
Dominus dixit ad me Filius
7. Dominus dixit ad me
meus es tu ego hodie genui te.
Filius mens es tu , ego hodie

fum

conftitutus

meum

rex ab eo fuper Sion montem fane-

tum

ejus

prsceptum

prsdicans

,

ejus.

ah.

55

5-

Dominus dixit ad me
, ego hodie genui

7.

1 j

35Heb.

meus

:

es tu

Filius

fum

orditus

regent

fuper Ston montem fanctum

:

te.

:

,

1

genui

S'

me

Poftula a

8.

&

,

gentes hsreditatem tuam

dabo
,

&

N

tes

&

me
dabo
baredit atem tuam

Poflula a

tibi

pofl'ef-

o T

&

:

Domi-

:

Dominum

advcrsus Chriftum ejus.
Difrumpamus vincula
3.
eorum
projiciamus a nobis jugum ipfofum.

projiciamus a nobis laqueos eo-

rum.
Habit ator

fubfannabit eos.

adversiis

,

&

Difrumpamus vincula eorum ,

:

projiciamus a nobis jugum ip-

eos

&

adversiis

ey adversiis Chriftum

,

ejus.

ejus.

Dirumpamus vincula eorum

3.

cipes traclabunt pariter

,

&

ii

funt inania ?
z. Adititerunt rcgcs terrx
,
principcs convenerunr in

& prin-

Confurgent reges terra,

unum ad-

in

,

&

II.

Versio antiqua.

>

i.

&

Pfalm.

,

,

&

gen

tibi

8

te.

bi gentes

pojjejjio

ad Versionem antiqua

JE

&

nar. relig. c. 24. col. 174. a.
Auguft. in Pf. 1. col. 4.
c. ira Ut quid jremueriuit gentes , &c. ut lup. Addit Aug.
ibid. Fro eo ditlum ejl , ut quid , etc Ji Aiceremr ,fruftra : at
infra in Pf. 7. col. 32. b. legit: QJtave fremnerunt gentes
:

&

M.

Groeco. Hilar, in eund. Pf.

Tunc loquetur ad
turbabit eos

:

me , 6c dabo tihxredkatem tuam

Poftula a

.

(ic

eos in ira fua

in indignatione

at inf. col. 37. e. 55 in

Pfalm. ibidem praffixus

,

^

&

leg. col. 33. c.

, £5,

36. c.

fua con-

furore Juo conturb.

in furore conturb. 6cc.

eos.

abfque

Sec. Cypr. 1. 1.
5. TefHm. p. 279. b. 329. a. Ad quid
tumult nata jnnt gentes , &c. ut fup. Similiter apud Tertul.
1. de refurr. earn. p.
57 3. c. Tnmnltuata ftnt gentes , &c.
ut fup. (ic eriam 1. 4. cent. Marc. p. 734. c. practcr vocem
nationes : & 1. 1. 616. c. necnon 1. 3. p. 679. b. ac 1. 5. p.
ex quo tn784. c. Difrumpamus /i nobis vincula eorum
mnltuata Jtiiit gentes : vel Difrumpamus vincula eorum
fojlea certe quam tumultuata funt gentes , &C. Grace, 'hall
irppva£ctv «Cm , &c. ut fup. Aquila , 'hefli eOo/ni&iGnoai' , &c.

fuo. Gr.

siofu&way. Symm. E/'; t'i e'6nj x.vx.a.
f. 2. Sic iterum Hilar, in hunc Pf. col. 29. e. cum Aug.
Se aliis Halteriis veteribus. Similiter Ambr. in Luc. 23. col.

p. 297. a. Ego autem conjlitutus fum rex ab ea
fup. Sion mont.f. ejus , annuntians imperium ipjius. Tichon. reg. 7. p. 64. d. Ego autem
annuntians imperix

1 J 30. b. ad hoc ufque, adversiis Dom. &c. Tertul. vero
com. Marc. 6 16. c. ita Ajliterttnt reges term , tf magiftratus convenerunt , &c. ut fup. at 1. 3. p. 6"]c<. b. legit
principes congregati funt in unum, Sec.
1. 4. p. 754. c.

Gr. <JU«7r£MiJ!' -ra 7r^o'r«7i«« Kvpits' cast, ut in Lar.
Optat. 1. 3. cont. Donat. p. jo. b. lie
Qjtotiiam
regem conjlituit me fuper Sion montem fanclum /itttm.
* Hujus Diapfalmatis non fit mentio in aiiis Pfalt. neque etiam in textu Graeco. De Diapjalmate autem ita diiferit Hieron. epifl. ad Marcell. to. 2. p. 707. c. Sape quxrens
caufas cur in quibufdam P/almis interponalur Diapfalma ,
cbfervavi diligentiffime in Hebrao ,
cum Graco contuli
invenique quia ubt lingua Hebr. Sela habet , Graca vero Semper , ant aliquid ijliuj'modi , ibi LXX. tf Theodot.
Symm.
tranjlulerunt Diapfalma. Hilarius vero proloo;o in Pfalmos
n. 2 3. p. I 3. a. ait In Diapfalma , quod interjeclnm plnrimis
Pfalmis ejl , cognofcendum ejl demtttationem ant perfona ant
fenst'.s fib convirjione modi mitjici incboari ; ut Jicubi Diapfalma intercefferit , ant aliquid alittd dici , ant etiam ab altera
die: , ant in altera artis mnjica modulo cantari intelligendum
infra Aug. ad f. 4. Pfalmi iv.
Jit. Vid. Not. a. ibid, ut
•fr. 7. Concinunt PP. Lat. Cypr. 1. 2. TefHm. p. 288. b.

al.

1. 1

.

:

&

archontes congregati funt

p. 573.

&

c.

cont.

Sec. iimiliter

,

Praxeam

1.

de

refurr.

p. 858. b. item

1.

J.

cam.

adverf.

Marc. P.78J.
p. 784.

c.

Cypr.

3.

c. 786. b. excepto uno ipftus , in fine ; at fup.
iterum legit, magiflratus congregati funt , Sec.

TefHm.

p. 329. a. Aftiterunt reges terra, tf priucipes congregati funt , Sec. ut fup. at 1. 1. TefHm. p. 279.
1.

b. £) principes colleili funt , &c. Gr. tipyw-ric, Qyiviy^wo.i ,
&c. ut in Lat. In Mf. Alex, poll hoc , Chriftum ejus , po-

nitur A;«4a;\ua. Hilar, etiam in Pf. 2. col. 31. b. ait Et
quia 71011 ambigtmm efl ex perfona Dei Patris fecunditm Apof
tolicam attcloritatem Pfalmnm cceptum ejfe
idcirco ad in:

tell:gendam perfona demtttationem ab interpretantibtts inter-

Diapfalma

jcclttm

ejl

,

in libris

licet

Hebraorum

/ion contine-

Perfona ergo qua demutatur , Apoflolortim effe intelligenda ejl dicentinm , Difrumpamus , &c. Eufebius quoque
teftatur exftare ibi Diapfalma apud LXX. non vero apud
retur.

&

Theod.

Symm. Vide Hexapl.

to.

cum

1.

notis Flami-

nii Nobilii.

#.
bis

a nobis

ult.

bis

:

Similiter

1459.

,

nil!

Ambr.

jugum

a nobis

:

at

&

1.

3.

p.

abjicia-

:

,

&

quod

loco projiciamus

in Pf. 118. col.

b. legit projiciamus

eorum: fed

:

iimiliter 1. 5. p. 785. c. excepp. 784. c. fed addit ibid, a nodifrumpamus. Hilar.
Aug;, in hunc Pf.

uti fupra

,

,

Sec.

Difrumpamus vincula eorum

gum

1. 1. conr. Marc.
Difrumpamus vincula a no-

:

Difrumpamus vincula eorum

jugum eorum

ipforum

Tertul. vero

abjiciamus eorum

pod verbum

,

Apud

inverfis vocibus

&

cextui favent

b.

,

b. ut fup.

mus
to

c. ita

eorum

679.

Gr.

Sic eft in

3.

p. 626.

1071.
Cypr.
:

legunt abjiciamus.
Luc. 1 3. col.

,

a. at in
1.

I.

TefHm.

p. 279.

tf abjiciamus a nobis

ju-

p. 329. a. Dirumpamus vincula eorum : £? projiciamus a nobis jugum eorum.
ft. 4. Sic apud Hilar.
Aug. in hunc Pfal. fi excipias
1.

3.

&

verbum

pro deridebit : Greece, sxyeioicslai ; at in
Mf. Alex. u-/i\a.cilm. Item \\b\c\ue: cox\{\imtr , fubfannabit
ut & inf. conturbabit , non fubfannavit , & conturbavit , qua:
habet Mf. Germ, more ver. codicum in quibus nimiiim fa:pe muratur b. in v. & vice verfa.

t.

J.

irridebit,

Concinunt Aug.

7«/». II.

&

Cafliod. in hunc Pf. una

cum

Kj In to &vfiu «va TCfii^ a.vric,.
t. 6. Ita Aug. in hunc Pf. addito uno ipfms , in fine ;
quod etiam hab. paulo infra tract, vero 1 17. in Joh. 19.
:

798. d. hab. cum CalTiodoro , fradicans prxceptum Domini. Auft. 1. ad Novat. haer. p. 499. f. annuntians imperium ejus. Itidem Auft. 1. cont. Jud. ap. Cypr.
p. 497. Hilarius in eund. Pf. col. 37. f. & 40. c. lea-, annuntians praceptum ejus , cum cact. ut fup. Vide etiam in
to. 3. col.

Pf. 64. col.

163. a.

&

in Pf.

144. col. 56;. b. Cypr.

1.

TefHm.

2.

ipjius.

Apud

:

&

&

:

&

Hilarius in Pf. 2. col. 40. c.

&

&

in Pf. 58. col. 1 30. b.
in Pf. 144. col.
J63. b. AugufHnus inPf. 1. col. J. d.
Collar. Carthag. col. 39 3. a.
Similiter hab. Tertullianus ab his, Filius mens es tu , &c.
Pf. 67. col.

in

&

202. a.

&

716. b. & 1. cont. Jud. c. ir.
adv. Prax. p. 846. b. at inf.
te ,
ut & 1. 3. adv. Marc. p.
p. 848. b. legit ,
678. a. Gr. ye/wax» (j. Novatianus de Trin. p. 1043. b.
hab. genui te , necnon Ambroiius in Pi. 40. col. 881. d.
videlicet

14. p.

&

in Luc.

adv. Marc.

4.

I.

&

145.

3.

c.

&

&

9. col.

fide, col. yjy. a.

p.

148. c.
generavi

&

1.

1

y.

c. & 1409. e. item 1. y. dc
de Sacram. col. 379. a. Succinit

317.

etiam Tichonius reg. 1. col. jo. h. cum Pfalteriis veteribus. Vide infra Not. ad Aft. 13. 33.
yj'. 8.
Ita legunt Irena?us 1. 4. c. 21. p. 258. b. Tertul.

adv. Marc. p. 678. a. & 1. 4. p. 710. c. 719. b. at
5. p. 732. c. 799. a. hab. Poftula de me, Sec. 8c 1.
cont. Jud. c. II. 8c 14. p. 145. c. & 148. c. Fete a me ,
Sec. ficut Caffiod. in Pf. c. p. 24. c. Novatianus de Trin.
p. 1036". a. Se 1043. b. Poftula a me. Sec. Similiter Cypr.
1. 2. TefHm. p. 288. b. Auguft. in 1. Pf. col. J. e. Gaud.

I.

3.

1.

4.

&

Brix. ferm. 18. p. 927. b."& Maxim. Taurin. p. 19. c.
Hilar, vero in Pf. 2. col. 42. Pofce a me, Sec. item confin Pf. 126.
taiuer in Pf. 67. col. 197. a. 202. a.
144.

&

col.

411.

a.

&

&

563. b. Similiter hab. Ambr. Hex. 1. coL

B

ij

Ex Mf. Sangerm,

.

,,

:

PSALMORUM.

LIBER

12

Versio antiqua.
*x Mf.

Sa.igerm.

Reges eos in virga

:

1

te

:

Et nunc reges

o.

vas

ter-

Domino in ticum tre-

Servire

11.

&

exfultate ei

Reges eos
tanquam vas

ut

:

&

virga ferrea,

in

9.

figuli conteres eos.

Nunc

confringes

figuli

10. Et nunc reges intelligite

ergo reges intelligite: eru-

:

erudimini qui judicatis terram.

dimini judices terra.

rain.

rnore ,

hod.

eos.

intelligi-

erudimini qui judicatis

VuxcATA

fionem tuam terminos terra:.

terra.

Pafces eos in virga ferrea

fer-

tanquam vas figuli conrea
fringes eos.

tuam terminos

item

III.

Pfalm.

Hebr.

& polTefllonem tuam terminos terra.
9.

.

Servile Domino in timore

&

,

Servite

r 1.

Domino

in

timore

s

& exfultate ei cum tremore.

exfultate in tremore.

more.
Adprehendite

12.

nam nequando

Ador ate pure

difcipli-

irafcatur

,

,

&

tur

,

& pereatis

11. Apprehendite difciplinam ,
nequando irafcatur Dominus , 8c

ne forte irafca-

,

de via.

pereatis de via jufta.

pereatis de via jufta.

Ciim

1:.

ira ejus

omnes, qui con-

beati

,

cum.

fidunt in

f.

Pofce a

a. Auguft.
fines terra.

me

me

de
At

,

ror ejus

Vide etiam

Sec. ut fup.

in Collat. Carthag.
Sic etiam

col.

beati omnes

,

raliler reges

;

&

6.

legit

$$ eruditi Junt

a

a. Poftula

393.

Hac

:

aunts

mifjxvtli;

eft ,

poft pauca

y

ita confringet

Hits

2. cont.

1.

,

id

ergo virga ferrea

eft

,

pitfto-

ut reget

,

,

nam

magis hoc jecunditm LXX.
, ita enim /criptum
PutTfl^Ui o.\rrv^. Auguft. in Pf. 2.

conteret

:

Translatores gracitatis proprietas enunciat
eft, a; <s«.iuy v.i°at.jj.im

col. y.

&

f.

2.

1.

legit, conteres eos

de conf. Evang.

de apol. David
in virga ferrea

,

731.

col.

fimiliter in Pf. 58. p.

:

to.

3. col.

30. e.

haec fola leguntur

c.

558. b.

Apud Ambrof.
:

Reges eos

ap. Hilar, in Pf. 144. col. 563. b.
In Grarco deeft 2? , poft ferrea ; fed in Mf. Alex, adeft *,
Compl. «5 Qmv» , in Vatic, as
o)? Qx'.uw , in edd. Aid.
ficut

:

&

Qksvo;,

Sec. ut in Lat. fup.

Gr. addit ira/lts
Refte Aug. in Pf.
2. col. 6. a. & Aucl. 1. de promifT. p. 3. col. 184. d. Erudimini mines, Sec. Cypr. 1. 3. Teftim. p. 328. b. Emendamint qui judicatis terram; est. ut fup. Xiftus III. epift.

#. 10.

Sic Hilar, in Pf. 2. col. 48. e.

ad verbum erudimini

cart,

;

ut in Lat.

Ve RSIO ANTIQUA.
lx Mf. Sangerm.

i.

Cone

761.

extremo

:

cum

,

A N T

in Pf. 1. col.

apud Optat.

>

reges eos

,

ejus

1.

juxta Gr.

Pfalmus

1

16 1.

Intelligunt

c.

Jicut ait

,

David*

&

Aug.

in

hunc Pfal.

excepto hoc

c.

Sic

etiam apud
in tremore ,

ult.

Hilarius infra, col. <i. a. b. admittic.

ifo/j.w.

tremore.
, & cum
apud Aug. in Pf. 2. col. 6. d. addito uno
Dominus, poft verbum irafcatur. Succinit Hilar, in eund.
Pf. col. 48. e. & J2. b. nili quod legit , ne jorte irafcatur :

utrumque

lie

in tremore

12. Sic

ir.

etiam habet Pfalmus ibid, prarfixus
:

minus

,

via retla

£) pereatis a

&

,

col. 27. a. at Hilar,

Ap. Cypr.

epift. 62. p.
ne forte irafcatur Dofimiliter 1. de hab. virg. p.

infra, col. 52. a. legit nequando.
102. b. ita Continete difciplinam
:

,

Teftim. p. 324. a. Item Auct. 1. de promilf. p. 3. col. 184. d. Continete difciplinam , nequando , &c.
lit in Vulg. InGr. Apa'^«(&£ vxiJ tine, , /ny irsji ofyt&ii Kue«; , $ dvotelQe ei, oJ x Adlixixc,. Aug. in Job, to. 3. col.
66$. g. habet, devia rccla.
13. Similiter hab. Hilar, in eund. Pfal. col. 48. e.
Tfr.
J2. e. Sic etiam Aug. ep. 153. to. 2. col. J26\ e. at
173. a.

I.

3.

&
in

Pf. 2. col. 6. e. legit in eo

$V

«'i/tw' Pfalt.

,

vetera ferunt in

Gr.

in fine.

eum

,

ut fup.

01*

tetoiSotej

Apud Cypr.

Ciim exarferit cito ira
b. lie habetur
etiam 1. de hab. virg. p. 173. a.
1. 3.
Teftim. p. 324. a. fed ultimo loco addit beati omnes , qui
62. p. IC2.

epift.

ejus fttper vos

:

:

&

fie

:

confidunt in eo.

VULGATA

David, cum

facie Abfilom

fugeret a

Pfalmus David

facie

fui.

filii

i.

Ablalom

///.

III.

in



Teftim. 311.

a

exarferit in brevi ira

omnes, qui confidunt

beati

qui judicant terram.

,

Ita Hilar.
3.

Cum

.

Q U A M.

to. 1. col.

1 1.

ir.

Cypr.

I

Hebr.

Pfalmus David , cum fugit
a facie AbeiTalon fili iui.

,

eo.

Donat. p. 16. b. c. & Au6L 1. de vocat. Gent. c. 9. p.
7. a. Concinunt antiq. Plalteria una cum Grasco. Auctor
veto 1. de promifT. p. i.e. 35. col. 1 16. Dabo tibi gentes baxcditatem , g> poll, tuam fines terra.
#". 9. Sic Hilar, in Pf. 2. col. 45". a. ni(i quod prarporiit
v °ci tanquam; fubinde \\xc addit Quod nobifcum
tf
eft

1 5

quifperant

,

ad Versionem

unit. Eccl. to. 9. col. 550. c.

terminos terra.

paululumfu-

poft

eum.

in

Not*
9.

Ciim exarferit

exarferit in brevi

,

filii

15. 14.

)

HOD.

cum

fugeret a

fui. ( 2.

Reg.

III.

quare multiplicati 2.
>. Omine quid multiplicati
Ominequidmultiplica- J~\Omine
I
JL-A funt qui tribulant me ?
tifunt quitribulantmer i~J funt hojles mei? multi conmulti infurgunt adversum me.
multi infurgunt adversum me. furgunt adversum me.
aninu
mea
Multi
:
Non
dieunt
Multi dieunt anima; mea;
3
Multi dieunt animae mex
3
ejl
buic
in
Deo.
Semper.
Non
eft
falus ipfi in Deo ejus.
falus
Deo
ejus.
Non eft falus ei in
DlAPSAL.MA.
Tu autem Domine, clypeus circa
4. Tu autem Domine fufceptor
4. Tu autem Domine fufceptor meus es , gloria mea , me gloria mea & exaltans caput meus es gloria mea, 8c exaltan»
caput meum.
meum.
exaltans caput meum.
Voce mea ad Dominant clama5. Voce mea ad Dominum cla»
5. Vocem meam ad Dominum clamavi , &. exaudivit me bo, exaudiet me de monte finclo mavi & exaudivit me de monte
,

:

;

,

,

&

&

Notve ad
f.
fugit.

Ita

i.

Gr.

Aug.

in

hunc

:

Versionem antiquam.

Pf. pratter unum_/«jfrff

o'xsTf diniiJ'eatfKtt

,

<Scc.

, pro
Brev. Mozarab. habet ,

lpji David, e Gr. tS AauiJ*. Pfalt. vet. Fabri limplicitcr
Pfalmus David , ablque feqq. In Corb. Pfalmus David , &
Caffiod. in hunc Pf. fcribit Abejfallom , e Gr.
fequentia.
'A£ew*aw/«. Ambr. deapolog. David, c. 4. col. 680. b.

In

tertio

Pfalmo

,

inquit

,

Abejfalou titulus prxmittitar.

2. Sic ap. Aug. in Pf. 3. col. 7. f. (i excipias ult.
me ; Gr. eV ijxe ; at infra , col. 10. f. 8c 11. e. Aug.
legit adversum me. Tertul. 1. cont. Prax. p. 848. b. fie
Domine quid multiplicati Junt qui comprimttnt »;e? Grace.

t-

fttper

:

if.

ejus

,

3.

Aug.

ficut

Grasco.

&

Ambr.

Caffiod. in
1.

de

hunc

Pf.

habent,

lapf. virg. p. 319. a. Ita

in Deo
quoque in

itli

t. praeponitur Diapfalma in Pfalt.
Gr. at neque ab Aug. neque a Caffiod.
memoratur exftat in utroque Plait. Rom. &. Gallic, to. 1.
nov. ed. Hieron. In Gallicano Fabri, ejus loco ponitur
Semper , juxta Quintam edit, in qua hie & deinceps , Acsneutrum admittitur in Vulg. Hoc autem vocabuo-t^To;
lum Diapfalma, in fubfeq. Pfalm. toties pene Mfs. codd. exhibent, quoties habetur in Graeco edit. Rom. Vide Aug.
inf. Not. in Pf. 4. ir. 4. ficut Hieron. epift. ad Marcellam.
Sequens verfic. Tu autem , &c. idem eft ap. Aug. Caffiod.
ut & in vet. Pfalt. quibus omnibus favet Gr.
#. J. Gr. habet q>-xm [M , &c. ut fup. Tertul. 1. 4. adv.
Marc. p. 706. c. Voce mea ad Dominum exclamavi , &c. Gr.
iy./y.rat'i a.
Aug. & Caffiod. in hunc Pf. Voce mea ad Domiir.

4. Similiter huic

Carnut. Corb.

&

in

:

:

l

num

clamavi

,

ut iu

aliis Pfalceriis

vet.

-Aptcx,
Z

J'^

,

.

LIBER PSALMORUM.
VuiCAlA
fan&o

Hebr.

HOD.

fuo.

fuo.

&

Ego dormivi,

6.

fum

&

:

evigtlavi

timebo

Quoniam

8.

&

& foporatus [urn:

quia Domtnus fufienta-

:

niam Dominus

timebo millia populi

17«*

,

Non

7.

:

:

Deus meus.

fac

Ex Mf, Sangirm*

fufcipit mc.
timebo millia pocircumdederunt me : [urge Domi- puli circumdantium me
exfurge Dominc, falvum me fac
ne falvum me fac Deus meus.
Deus meus.

Non

populi

millia

me exfurgeDomine,

circumdantis

me

,

vit me.

Non

falvum

de monte fancto fuo. DiaPSALMA.
6. Ego dormivi ,
foporatus fum <3c exfurrexi, quo-

Semper.

Ego dormivi,

foporatus

exfurrexi, quia Dominus

fufcepit mc.
7.

IV.
«3
Versio antiqua.

Pfalm.

,

om-

tu percuififti

caufa

nes adverfantes mihi fine

,£>uia percuffijli

omnium

corum meorum maxillam

:

impiorum

dentes peccatorum contrivifti.

8. Quoniam tu percuffifti
omnes adverfantes mihi fine

inimi-

dentes

;

peccatorum con-

caufa dentes

confiegifti.

:

teruifti.

Domini

9.

pulum tuum

eft falus

:

& fuper po-

Domini eft falus : fuper populum
tuum bcnedictio tua. Semper.

benediclio tua.

Domini eft falus: & futuum benedictio

9.

per populum
tua.

VeRSIONEM ANT

NoT.E AD
y.

Varim. p. 7 3

1. 4. c.
51. p. 269. a. ita leCorb. Ego dormivi , £> fomnum cepi. Item
Cypt. 1. 1. Teftim. p. 29 J. a. cum Lactantio, 1. 4. Inftitut. c. 19. p. 582. Ego dormivi , stf Jomnum cepi : £> rejur-

6. Vet. Irensei Interp.

cum

git

rexi, qnotii.im

Dominus anxiliatus

eft

mihi. Hilar, in Pf.

I

:

limiliter

I.

6.

Hex.

col.

142.

de
j.,

&

:

:

tf exfurrexi

ritoi £> fufcipiet, quod

Aug.

eft

enim dixit

quod

,

eft

&

I.

17.

de

civit.

,

Pfalmus

Vittort

,

:

verbum

9. Ita

Tt.

Similiter ap. Hilar, in Pf. 56. den-

ult. contrivifti.

ies pecc. contrivifti ;

c.

Aug.

&

mea?

in

:

tribulatione dilatafti mihi.

ut fup.

,

cum

vet. Pfalc.

eft.

Versio antiqua.
Canticum

,

1.

'Nvocantcm me exatidi me Deus
jujhtu mea: in tubulatione di-

exaudivit

,

conteruiftz

Caffiod. in hunc Pf.

David. IF.

f^\ Um invocarem
X^> me Deus juftitij;

Corb.

in Pfalt.

In Gr. non exprimitur

Pfalmis

in

David. IV.
2.

,

Hebr.

HOD.

i. In finem in carminibus

extremo vero fie, ati.>.w{tial /m ; apud
drletaCuo /ux ; ita quoque eft in Paraph. Chald.
in Pfalt. JEthiop. & A:ab.
ifyniffytf :

:

18. to. 7. coi. 481. a. nili quod hoc ult. loco delet $£
poft verbum cepi ; at 1. 2. de Gen. to. 1. col. 680. e. hab.
}£ exfurrexi , quon. Dom. fujcepit me. VigiliusTapf. l.cont.

VuLGATA

c. 3. p. 28y. h. Ego dormivi, tf
quon. Dom.Jufcttavit me. Idem Ilidor.
c. 53. legit exfurrexi.
A Grseco abeft
,

7. Aug. & Caffiod. in hunc Pf. legunt circumdantis
una cum veterib. Pfalt. teliqua ut fup. in uno tamen
Corb. circumdantes me. In Gr. lie
Ov yzCvi uce/tcu aVo
Kou timebo
/u.u£ici.J aiy >av -rar x.vxf.w iir,niijuiroey /not , &c.
a decern millibns populi in circuit u imminentibus mihi, &c.
in Mf. Alex, to; Y.V/.M» Qinirni' e u(ta>r.
#. 8. Ita Aug. & Caffiod. in hunc Pfalm. nili excipias

de prxte-

Dei,

,

,

•fr.

de j'uturo. similiter iterum legit

in Pf. j6\ col. 535. g.

,

Gen.

Dom.

refurr.

ante

me

:

& futuri

tf fomnum cepi : tf furrexi
in Pfalt. vet. Fabri

Apud Ceiea'em 1. cont. Maximin.
fomnum cepi :tf refurrexi, quia Do-

£) refurrexi

:

Jurtinum

li quod legit , £5 exfurrexi. Auguft. in Pf. 3. col. 8. f. ita
Ego dormivi , tf fomnum cepi : tf exfurrexi, qiion. DomiNonnttlli autem codices lanus Jufcipiet me ; fubinde ait
tent : Dormivi , & foporatus fum ; £5' alii aliter quomod-o interpretari potueriint quodGrxce pojitumejl , 'E'/eo As tMiftn$Mt
x, Uirraccc' & inf. col. 9. a. Hoc magis ammadvertcnditm eft
quemadmodum in una fententia £J prxtenti temporis -uerbum

foftiit

,

ha quoque

£5 exfurrexi.

,

Ilidor. Hifpal. in

quievi

ni-

f.

Eg» dormivi

Ego dormivi, ££
Jufcepit me. In Pfalt. Mediolan. Ego dorm. £5 quievi.
In Cainut. & fomnum cepi, cum hoc , Jufcipiet me. In Romano to. I. nov. ed. Hieron. fomnum cepi : £5 refurrexi,
quon. Dom. fufcipiet me. In Breviaiio Mozarab. 8c apud

&

mi

h.

minus

:

JuJ'cepit

3.

jufcepit me.

c. 6.

31.

449. f. Ego dormivi , £5 Jomnnm cepi : £5' jurrexi , quon.
T>om. fufcipiet me. Ambr. 1. de Tob. c. 20. col. 616. a.
Ego dormivi , ££ quievi : tf jurrexi ; limiliter 1. de Nab. c.
I J. col. J84. b. additque , quoniam Dominus Jujctpiet me:
itidem in PI. 36. col. 809. d. fed habet rejrtrrexi : lib. vero
1. de bon. mott.
de bened. Patriarch, c. 4. col. 519. c.
C. 8. col. 404. c. lie Ego dormivi , f5 requievi : £> furrexi ,

Dom.

hoc

piaeter

col.

quon.

Dom.

quon.

Pfalt.

Q U A M.

I

In finem, Pfalmus Cantici Ex Mf.
ipli David. IV.

CUm invocarem
me Deus

z.

audiili

mcx

latajii mihi.

te, exjuftitiae

in tribulatione dilatafti

:

me.
Miferere mei

,

&

exaudi oratio-

Aiiferere mei

oem meam.
3

.

Filii

vi corde
tern

,

.4.

?

hominum ufquequo

gra-

&

qujerkis

mendacium

Et

fcitote

quoniam

ignominiose
qucerentes

?

Et

mirifica-

NoT£

AD

cognofcite

Sec.

Corb.

Cum

invocarem

,

me

mei
,

3

Fili

&

ex-

hominum ufquequo

gravis corde: ut quid diligitis

vanitatem, &. quxris menda-

Semper.

?

Miferere mei Deus ,
audi orationem meam.

quoniam miraii-

cium: Diapsalma.
4. Et fcitote quoniam ma-

VERSIONEM ANTIQUAM.

:

txaudijii

incljti

vaniratem

mendacium

1. Ita in Pfalt.

,

>

exaudi ora-

diligitis

:

$pi

&

Filii viri, ufquequo

ut quid diligitis vanita-

Mozarab. In Corb. In finem, Pfalm.
Cantici David. Ap. Aug. in hunc Pf. lie In finem , Pfalm.
Canticum David. Ap. Caffiod. in eund. In finem , Pfalmus
David Canticum. Concordat Plait. Rom. to. 1. nov. edit.
Hieron. at in Rom. & Gallic. Fabri (ic In finem , Pjalmus
Cantici David. In vet. i-falt. ejufd. Fabti limpliciter , Pjalmus David. In Gr. Etc, to -mo; cc Sraxuoi; , 'QJii t« AaulS''
in Mf. Alex. ¥«^05 tZ; in Aid. &Compl. lv ii/tvus, *a*fit>5 T» , &C.
t. 2. Aug. in hunc Pf. non differt a Vulg. neque etiam
I. 9. confeir. to. I. col. 160. c. d. nili quod hk leg. Dominc , loco Dens. Caffiod. in eund. Pf. limiliter hab. Domine, fed cum hoc, exaudifti me. Breviar. Mozarab. ita:
Cum invocarem te , exaudifti me Dens juftitia mete : in tribnla'ione mea dila'afti mihi. Similiter Plait. Rom. Fabri
nili quod habet dilatafti me : deinde , Miferere mihi Domifte , &c. Mediolan. & Gamut. Cum invocarem te
, exaudifti

V.

,

tionem meam.

in tr/bu-

latione dilatafti me.

Ambr.

&

11 29. e.

Gr.

'Ev

,

£? exaudi

,

Sec

Ap

92J. c. & in Pf. 118. col. 1042. a.
hate pauca
in tribulation? dilatafti mihi. In
:

tm tTucx^iTQa!

eir^aTvvc'i
XfcoaS

Mif. mihi Domine

in Pf. 43. col.

/Kfc

/not.

i-ii ,

thnMU

Oi%itlp\wit fj.:,>L,

i-ir>.cr.Tv)>y.$

/J-V

i®siz

e'e

Oj>.'.-^i

&c. Aid. ed. habet,

s/s:'-

^.

t- 3. Aug. in hunc Pf.
Vulg. item epift. 76. to. 2.

graves corde; c«t. ut in
179. d. lib. vero 9. confelF to. I. col. 160. c. d. queuj'qne graves corde, Ennodius
ap. Sirm. to. 1. p. 1639. b. cum Fulg. epift. 7. c. 13. p.
195". ujqueqno gravel corde, Sec. Similiter in Breviar. Mozarab.

&

Pfalt.

Rom.

Fabri

legit

col.

;

at in

Rom.

&

Gallic, to. 1.

nov. ed. Hieron. gravi corde , ut & apud Maxim. Taurin.
pa/>wt«/>/'/:;
p. 8. d. & Caffiodorum. In Gr. "T::i
£ fylt'nt , &c.
t. 4. Aug. in hunc Pf. conftanter legit Et fcitote quodum clamavero , Sec. at I.
niam admirabilem fecit Dom
:

9. confeif. to. 1. col. 160. d. quon.

Dom, magmficavit J'ati3,

Sangerm.

:

LIBER PSALMORUM.

14
Ex Mf.

Stuigtrm,

VuinATi

Hebr.

gnifkavit Dominus fandtum
i'uum Dominus exaudiet me
dum clamavero ad eum.
c.
nolite
If afcemini ?
peccare: dicite in cordibus

lem reddidit Dominus fancltm
fuum : Dominus exaudiet , cum
clamavero ad eum.

&

&

veftris,

Irafcimini,
loquimini in

in cubilibus veftris

&

nus exaudiet

Domime cum clamavero ad
:

eum.

peccare

nolite

HOD.

Dominus fan&um fuum

vit

re

& tacete. Semper,

in

&

Irafcimini,

j.

cordtbus vejlris fuper

ctibtliavejlra,

V.

Pfalm.

Versio antiqua.
:

,
,:

:

nolite pecca- Epbtf.fi

x6 *

qua; dicitis in cordibus veftris

:

cubilibus veftris compungimini.

compungemini. Diapsalma.
juftiticc

no

facrificium

Sacrificate

6.

&

,

fperate in

mulri dicunt
nobis
bona ?
dit
:

Signatum

7.

&

Quis often-

:

Leva fuper

fuper nos

eft

&

,

Domine :

tui

:

multi dicunt:

:

bonum

nos

tis

lucem vultus

,

:

jufti:

multi

fuper nos lumen

eft

Domine

:

dedifti lxtitiam

corde meo.

A

8.

eor urn multifile at a funt.

Domino

Quis oftendit nobis bona?

vultus tui
in

facrificium

fperate in

Signatum

7.

dedtjh Utitiam in cor

A tempore frumentum & vinum

olei fui, multiplicari

&

dicunt

?

de meo.

A tempore frumenti, vi-

8.

ni

Domino

J>)uis vflendit nobis

vultus tui Domine dedifti lxtitiam in corde meo.

lumen

fidite in

Sacrificate

6.

Sacrificate facrificium jufiit'u,

Domi-

olei fui

,

fru&u frumenti

,

vini

,

&

multiplicati funt.

funt.
9. In pace in idipfum redormiam
quiefcam ,

&

Quoniam

10.

In pace Jimtil requiefcam

miam

:

Domine

tu

& dor-

J%*ia tu Domine fpecialiter
fecurum habit are fecifli me.

ilngulariter in fpe conftituifti

In pace

9.

in

idipfum dormiam

& requiefcam

.-

Quoniam

10.

tu

Domine

lariter in fpe conftituifti

fingu-

me.

me.

NoT^ AD VeRSIONEM ANTIQUA
p. 22. a. magnificavit Domiritts.

Similiter Caffiod. in Pf. T

Rom. Fabri quoniam mirificavit
dum
Rom. Martian, magnificavit

Pfalt.

at

,

dum

clamavero ;
clamavero : fimili-

Carnut. Sc Corb. magnifienvit. Ennod. apud
1. p. 1659. b. mirificavit. Gr. jSk^kVwcs ,
&c. ut in Lat. Non omittendum quod Auguft. oblervat in
hunc verfum , col. I 3. e. Interpojitum , inquit , Diapfalma ,
vctat iflam [ fupp. fententiam ] cum fuperiore conjnngi : Jive
enim Hebraum verbum Jit , Jicrit quidam volunt , quo jignif.catur fiat \Jive Grxcum, quo Jignificatttr intervallum pfallendi ;
lit Tfatmajit quod pj'allitur , Diapjalma vera , iuterpojitum in
ter in Pfalt.

Sirmond.

to.

pfaileudo Jilentium

cum

ut

quemadmodum Sympfalma

copnlatio in cantando

quxdam

ubi

;

ergo illud

,

,

ita

dtcitur vo-

Diapjalma disjunclio carum

requies disjunllx continuations oflenditur

Jive hoc ,Jive aliud aliquid Jit

,

eerie illttd

,

Jive
proba:

non rede conlinuari tf conjnngi Jenfum , ubi Diapjalma
Vide Hilar. Sc Hieron. fup. ad Pf. 2. f-. 6.
interpanittir.
Verum Diapfalma hie & infra deeft inedd. Aid. & Compl.
exftat vero in Gr. ed. Rom. necnon in Pfalt. Lat. Corb.
if. <j. Tertullianus 1. 2. adv. Marc. p. ctji. c. monet
Irafci i5 ««« delinquere. Apud Cvprianum de orat. Dom.
bile

ejl

Dicite in cordibus, t*j in jlratis veftris , £>
p. 20 J. b. lie
tranfpungimini. Ap. Ambr. 1. de exhort, virg. to. 2. col.
:

298. b. omnia ut in Vulg. fie etiam to. 1. col. 394. d. 444.
a. 628. c. 690. f. 772. b. 78J. d. 1080. d. 1 368. f. Sc to.
2. col. y. d. 26. f. 1202. b. Concinir Philaftr. Firix. 1. de
haeref. p. 720. a. Chromat. vero Aquil. in Matth. p. 982.
loco qua dicitis, cum Pfalt. Gamut. In
,
Corb. Dicite in cordibus vejlris, $ in cubil. Sec. Auguftiuus 1. 9. confeir. to. 1. col. 161. b. Sc in Pf. 4. col. 13.
g. concordat cum Vulg. & Grxco ad hoc vero , qux di-

b. legit dicite

:

citis

,

tentia

14. b. Jubauditur

dicite, ut Jit plena fendicitis in cordibus vejlris , dicite , id ejl , nolite ,

ait col.

Qjix

:

,

ad verbum compungimini , addit

6cc. fubinde

b. ut

703.

&

al. col.

412.

c.

1001.

f.

8c to. 2. col.

Versio antiqua.
E* Mf, Saugerm.

epift.

ad Damaf. col. 155. d. & in Jerem. c. 23. to. 3. col. 636.
e. Ita quoque in Pfalt. vet. Fabri. Item Gratce , 'Eoi^iwfo
yi/tx;
Ei"; tu» xapfixt /nv.
#.8. Ita Aug. & Caffiod. in hunc Pf. quibus favent Pfalt.
Mozarab. Mediolan. Corb. Carnut.
Rom. Martianaei
Romanum Fabri hab. A tempore frum. 1$ vini , Sec. Hilarius
in Pf. 121. col. 389. a. A tempore frum. vini, %j olei Jui,
multiplicati funt in idipfum. Ambr. in Pf. 36. col. 786.

ip

&

A

Gr. 'Atto
, £$ olei , multipl. Junt.
&c. ab edd. Aid. & Compl. abeft i. >
fed aVo xa</>?, non «sro x.xpir?, legendum elfe pro certo credit D. nofter Bernard, de Montfaucon Hexap. to. 1. nor.
7. Origenis autloritate nixus , qui fie habet apud Danielem
Barbarum In Hebrxo , a tempore habetur : Jic quoque LXX.
pofner e , ut totius dillionis fententia Jit : In tempore , quo
frumenti , hordei , & leguminum omnium meflis eft , muld.

frutlu frum. vini
(fnv

Kcip-irS

i

.

2.

In finem pro his qui hacreditabunt, Pialmus David.
V.

T7" Erba mea

V

cipe

,

auribus per-

intellige

clamo-

783.

K) o'ivK ,

,

:

,

tiplicati funt.

#.

9.

Aug.

in

hunc Pf.

Ambr. de

10. Sic

xaTWicica;

Not*
Pfalt.

con-

,

tf requiefcam.

Gr.

xci-

obitu

1. col.

fit.

VULGATA
,

Can-

ticum David.

1.

HOD.

In finem pro ea, qua? ha^redita-

tem confequitur, Pfalmus David.
V.

V.
auribuspercipe

Do-

mine, imlligemurmm meum.

ad Versionem

Corb. hi finem pro hxreditate , Vfalmns Da•vid. Itidem in Carnut. Sc Rom. Martian. In Mozarab. In
finem pro bxreditatem ; in Rom. Fabri, ut in Vulg. Apud
Aug. in hunc Pf. Titulus Pfalmi eft : Pro ea , qua barediI.

9.

Theod. to. 2. col. 1213. c.
982. d. delet vocem Domine.
ficut 1. de obitu Valent. to. 2. col. 1 177. b. Aug. in Pf.
4. col. 16. b. fie habet: Oiioniam tu Domine Jingulariter in
fpe babitare fecifli me. Similiter in Pfalt. vet. Fabri. In Gr.
f.

at in Pf. 118. to.

rem meum.
t.

1.

&

Rom. ejufdem , obdormiam

Viclori fuper bxreditatibus

TTErbamea

&

&

Hebr.

V

col. 1 J. g. \6. a.

161. b. c. In pace in idipjum obdormiam ,
capiam. Vetus Pfalt. Fabri , dormiam ,
Jomnuirt

feff. !o. I. col.

capiam.

quoniam

,

aut alterum,

menm : fimiliter 1. 9. confelf. to. 1. col. 161. b.
140. ad Honorat. to. 2. col. 4J2. e. Signatum
efl in nobis, &c. at in Pf. 105. col. 1 194. f. Signatum ejl
dedifli Ixt. in cor meum. Similiter Hieron. ep.
Juper nos

&

non compungimini , Jed aperimini dicunt melius lein Grxco VJalterio ejl xx.Tcrjvy)f/s ; fed aperto
mendo , pro xctyeswyifTS , quod etiamnum legitur in Mf.
Alex. In ed. tamen Rom. jtaTarirynTf.
t. 6. Praemilfum Diapfalma exftat in Pfalt. Corb. Sc memoratur ab Auguft. in Pf. 4. col. 14. e. reliqua prorfus fimilia. Sic etiam apud Ambr. 1. de apolog. Dav. to. i.col.
,

<r;

unum

excipias

in

,

Ixt. in cor

Jomnum

tem

fi

Domitium , & cft-sii-^ , ojlendet.
'f. 7. Tertul. 1. y. adv. Marc. p. 794. a. Significatnm
Hilar, in Pf. df.
ejl Juper nos lumen perfonx tux Domine.
col. 178. e. & l8f5.b. Dejignatum ejl Juper nos lumen vultus
tin Domine : & in Pf. 121. col. 389. a. dedijli lxtitiam in
ctnde meo. Ambr. 1. de Spir. S. to. 2. col. 616. f. Signatum ejl in nobis lumen vultus tui, Sec. ut fup. fie etiam
col. 622. a. 630. d. Sc <)c6. b. Auguft. in hunc Pf. col.
15. a. c. Signatum ejl in nobis lumen vultus tui Dom. ded.

eVi Kvetor

Nottnulli au-

:

ST.

d. 906. a. nee aliter in Gr.

A N T

I

TT Erba

mea auribus percipe
Domine , intellige clamorem meum.
2.

V

Q U A M.

tatem accipit. Gr. E/? to TtM$ virep tm; xam^o^v'ch;

uU tS

tf. 2.
tellige ,

,

*«>-

AavlS".

Aug. in hunc Pf. Verba mea exaudi Domine , in&c. cui favet Pfalt. yetus Fabri, Gr. itmftu Kir

,,

,

,

LIBER PSALMORUM.
VlTLGATA HOD.
'jidvertc

&

Jjtuia tedeprecor:

ne mane exaudies vocem meam.

f

Mane

,

aftabo

&

tibi

quoniam non Deus volens
tem tu es.

Neque

6.

lignus

audits vocem

videbo

Mane

:

Nee

ma-

omnes, qui operantur
perdes omnes , qui
loquuntur mendacium.

tern

:

:

exau-

tibi 5c vi-

lens iniquitatem tu es.
6. Non habitabit juxta

mali-

te

&

:

,

habit abit juxta

orabo

te

debo quoniam non Deus vote

malignus
neque permanebunt injufti ante oculos tuos.
7. Odifti omnes , qui ope:

Odifti omv.es oper antes iniquita-

Odifti

7.

&

,

gnus: nonftabunt iniqui in confpectu oculorum tuorum.

injufti

ante oculos tuos.
iniquitatem

te

quoniam non Deus

volens iniquitatem tu

liabitabit juxta te

4. Quoniam ad
Domine deluculo ,
dies vocem meam.
5. Mane adftabo

Domine mane

meam.

:

Intende voci orationis Ex Mf. Sangnn,
meus.

3.

mex , rex meus & Deus

,

prxparabor ad

contempt abor

iniquita-

neque permanebunt

:

ad vocem clamoris mci

& Deus meus

rex mcus

Deus raeus.
4. Quoniam adte orabo: Domi-

mcus

V.
ij
Versio antiqua.

Pfalm.

Hebr.
met

Intende voci orationis

j.
•/ex

.

perdes loqttentes mendacium.

rantur iniquitatem
eos , qui loquuntur

perdes

:

menda-

cium.

&

Virum

Virum fanguinum
abominabttur Dominus

dolofum
fanguinum
abominabitur Dominus
8. ego
autem in multitudine miferkordia:
:

&

autem

ego

:

Virum fanguinum & dolofum abominabitur Dominus

dolofum

:

in multitudine miferkordia tua

mifericordix tuae,
Introibo Domine in do-

tua;,

Introibo

in

domum tuam

:

ado-

rabo ad templum fan&um tuum

domum tuam

Introibo

adorabo

:

mum tuam

adorabo templum
ianclum tuum in timore tuo.

in templo finclo tuo in timore tuo.

in

timore tuo.

Domine deduc me

9.

tua

Domine deduc me

in juftitia

propter inimicos meos dirige

:

tuo viam meam.

in confpeciu

o.

titiam

dirige an-

:

meam viam tuam.

tefaciem

:

Dominedirigeinme juftuam propter inimicos meos dirige in confpe&u

in juftitiatua

propter injidiatores meos

ego autem in multitudine

8.

:

meam.
Quoniam non eft in ore
eorum Veritas cor eorum vatuo viam

Non

Quoniam non eft in ore eorum Veritas cor eorum vanum eft.
o.

1

tum

:

:

enim in ore eorum recinterior a eorum infidu.

10.

e(l

:

num eft.
11. Sepulcrum patens

Inf. 13.

eorum, Unguis

3.

Rom.

3.
j

UC)i ca

\\\

fuis

1
Sepulcrum patens eft
guttur eorum , Unguis fuisdolose agebant , judica illos

Sepulcrum patens guttur eorum ,
linguam ftuam leniftcant icondemna

guttur

eft

dolose agebant,

0i Deus.

eos

1

Deus.

,J -

Decidant a cogitationibus

fuis

Deus.
Decidant a COgitationibus
fuis, fecundum multitudinem
impietatum eorum expelle
eos , quoniam inritaverunt te

Decidant a conjiliis fuis , juxta
multitudinem fcelerum eorum ex-

,

fecundum multitudinem impietatum
eorum expelle eos , quoniam irritaverunt te Domine.

pelle eos

,

quoniam provocaverunt

te.

Domine.

NoTjE ad Versionem ANTIQUA
zk

Qyrec, 7?;

,

if.

1

Corb.

Sec.

Fabri

Pfalt. vet.

3.

cum Aug.

hunc Pf. col.
mex , &c. Gr. th; J'wcat fJM.

,

in

16. g. Intende voci objecrationis
if 4. Aug. in hunc Pf. Se Vetera Pfalt. concordant
.

Vulg. nee

etiam apud Cypr. 1. de
p. 215. b. &1. 2.Teftim. p. 107. b. In Pfalt.

aliter in

Dom.

©rat.

Gr*co

cum

eft.

Sic

Corb. Domine mane , gj exaudies , Sec.
"f. f. Sic apud Auguft. in hunc Pf.

,

fimiliter

omnia

,

militer

,

1606.

bo

Johan. to. 3. p. 2. col. 5 36. e. Ap.
297. b. & de orat. Dom. p. 215. b. fie:
Mane ajjijlam tibi , 55 contemplabor te. In Gr. k, iiro^Ojuai
abique feq. if, al. g, cjio-Trn'cta , al. hrMKiirtvsi»' Mf. Alex.
eVo'4>! ms 1 Aid.
Compl. sVo'4<( £<f. Vide fis Flamin. Nobil.
In Breviario Mozarab. ita fequitur
quoniam tu es
Deus qui non vis iniquitatem. In Pfalt. Rom. quoniam non

Ted.

p.

&

:

Dens

&c. ut

Gr. on a\'i ©so; G/mw , &c.
•#. 6. Similiter habet Auguft. in hunc Pf. Nch habitabit
6cc. Sic etiam Pfalt. Rom. & Corb. In Gr. y/e , &c. at in
ed. Compl. «'. De hoc verfu interrogatus Hieron. a Sunnia & Fretela, ita refpondet ep. ad eofdem , to. 2. nov.
ed. col. 627. c. Prima de qtiinto Pfahno qu.tjlio fitit : Neque
habitabit juxta te malignus :pro quo habetur in Grxco , O^tj
volens

,

in textu. In

irctgyuvM Q-i ircmptx;

live Trcywetvofxtvot; , lit Vulgata editio
,
etiam ed. Rom.] Et miramini , cur ira^qixi'kv , id ejl , incolatum , Latinus interpres non verterit , fed
pro hoc pojuerit , habitationem , qua'Grace dicitnr naroatx
Neque incolet juxf$ jcieudum quod Ji voluerimns dicere
ta te malignus , perdct wipuYiav ;
ditm interpretationis xaxoCmmV fequimur , omnem decorem translations amittimtts ;
££ banc e]fe regnlam boni hiterpretis , nt ijiu/nctrcc lingua alterius', fuxltngnx exprimat proprietate In ed. Rom. nonaddicontinet

:

[ ita

&

.

ad verbum

concordant cum Lat.
tf. 7. Grsec. addit Kuca , verbo odijli , pauloque poft
loco eos , habet iravra^ ; est. ad verbum ut fup. Concinunt Pfalt. Rem. & vetus Fabri , in quibus Domine , &
cmnes ; at Breviar. Mozarab. fervat eos , ficut Ifidor. Hiftur Qc\

pal.

1.

,

iraop:x^c4' cast,

2. fentent. c. 30.

&

Rom. Martian*! utrumque

Caffiod. in hunc Pf. In Pfalt.

legitur

,

&

Domine

,

&

eos.

In

in

1

38. col. J24. e.
dolof. abonii-

^

ad verbum cum Vulg. in illo fciDomine , addirurque -itflc, , verbo adorabo. Siap. Aug. in hunc PI. nili quod loco mifericordiz ,
,

2.

Hilar, in Pf.

Virum fanguinum

deed:

legitur mijerationis

b. 8c tract. 34. in

:

8. Grace, concinit

~t.

mine, poft introibo

Cypr.l.

Apud

poftrema tantum exftant
nab. Deus ; Gr. Ku&tot;.

col. 17. f. g. at in
Pf. 36. col. in. g. ita legit : Mane adjlabo tibi %j contempt abor : fimiliter in Pf. 58. col. 575. b.
in Pf. 143. col.

&

Ap. Aug. in hunc PC
tamen edd. additur Domine,

ut in Vulg. in ejus

fed renituntur Mfs.

licet

M.

perdes eos qui, Sec.

Gr. biii. In

& legitur

Rom.

Do-

Pfalt. addicur

mijericordia. In

Corb. Introi-

Domine
adorabo templum , 6cc. ut fup.
V. 9. Gr. Ku'&(E oJuywov fit hi trj £.txx.KSuvn Qn , Sec. ut
Lat. fup. Auguft. in hunc Pf. Domine deduc me in tua

jnjlitia

meum.

propter inimicos meos dirige in cenjp. tuo iter

:

Rum. Deduc me Domine

111

textu. Pfalt. vero Carnut. Colb.

&

Pfalt.

&c. ut in
Germ, addunt dirige
tua jnjlitia

:

meo viam tuam; cui leftioni

in confpetlu

,

fa

vet Aquila

in

Hexaplis , ubi lie
A. nonivQuva/ tic, irfocairot /ut oJcr Qa'
item Symm. CjUccmosv tfiTrgySttr /us* tvv oJc'y Qk' at ibi LXX.
Theod. concordant cum Vulg. nili quod hoc addirur
ibid. Am. itdirtot y.% tw 0/0» Qh' unde Hieron. in epift.
De eodem Pjalad Sun.
Fretel. to. 2. col. 630. a. ait
mo , Dirige in confp. meo viam tuam pro quo habetur in
Grxco , KciTSt/d'yoK ivanrtn Qv riv iJot ftv , hoc ejl , Dirige
in confpedtu tuo viam meam ; quod nee LXX. b.ibent , nee
Aquila , nee Symm. nee Thecdotio , fed Jola Kcm< editio. Detiiqne £5 in Hebrxo ita fcriptum reperi , Ofer daphanai darchach , quod omnes voce Jimili tranjlttlerunt , Dirige in conf:

&

&

:

:

pedu meo viam tuam
d. legit

Retlam

:

alia exemplaria habent
Ita

'.

primitur
Tt".

Rom.

&

1.

3.

cont. Pelag. to. 4. col. 5 38
meo viam tuam : Jtve ut

Aug.

&

:

Retlam fac in confp. tuo viam meam.
non ex-

Caffiod. in hunc Pf. Graece

ult. ejl

II. Ita

verunt

:

J'ac in ccnfpeiln

Aug.

in

hunc

Pf. prster

unum

inamarica-

loco inritaverunt. Cafiiod. in eund. Pf. cum Pfalt.
Corb. exacerbavtrunt Gr. -na.Mediolan. Carnut.
,

&

:

item ibid, pro a cogitationibus , eft iiro J\iaCvn£i ; Pfalt. Mediolan. hab. a conjiliis ; proprie a conjiliis
malis. Ap. Hilar, in Pf. 36. col. 494. c. ha;c pauca Sf
pulcrum patens ejl guttur eorum. Similiter ap. Ambr. 1. de

ffzU&xvav

;

:

6

,,

LIBER PSALMORUM.

1

Versio
£*

Mf

Sangtm,

S

,

A N T

QU

I

Et Utentur omnes,

Et laetentur omnes, qui
fperant in te, in xternum exinhabitabunt eis
iultabunt
Et eloriabuntur in te om2.

i

in te

&

:

V

He b r.

A.

in

,

Et

,

Ut.ibuntitr in te

,

nes, quidilia,untnomentuum: gunt nomentuum : quia
13. 'quoniam tu Domine be- ces jufto.

nedicis juftum.
Domine, ut fcuto bona:
voluntatis tux COronafti nos.

Domine

&

:

rant in te

Area

,

29. to.

c.

coronabis eum.

&

col.

1

£?

Rom. verb

Fabri

& habitabis

,

&

inhalntabo in
in Pf. 131. col. 449. a.
TMiewaOHS cV auToi'» cxt. ut in Lat. nil!

,

Ap. Hilar,

&c.

In Gr.

bis.

-/.a-

j.

quod initio additur sVi Qui , in te , ad verbum Utentur , nequaquam detrafto eo port verbum fperant : ita etiam in Pfalt. Arab.
-

Domine

Sanger m

1

.

-•

In finem pro carminibus
pro die ocfava,
Pfalmus ipfi David. VI.

Viclori

D

ira

,

mo

corripias me.
furore
mei Domine
j. Miferere
quoniam infirmus fum fana
:

me

infir-

mea turbata eft
Domine ufque-

4.

quo

&

:

tu

Convertere

animam

eripe

tut tibi

f. 1.
David
,

hymnis

,

Pfalmu?

Omine , ne

in furore tuo ar-

neque in ira tua

1

D

Omine

ne

,

me

arguas

in

,

furore tuo

neque

in ira

Miferere mei Domine , quoniam
infirmus fum ego : fana me Domine , quoniam conturbata funt ojfa

3. Miferere mei Domine quoniam infirmus fum fana me Domine quoniam conturbata funt ofla
mea.
4. Et anima mea turbata eft valde fed tu Domine ufquequo ?
:

eft
?

:

me

mam meant : falva me

eft

fit

tui

:

5. Converter Domine ,& eripc
animam meam falvum me fac prop-

ani-

erue

,

propter mi-

:

ter mifericordiam

in

fericordiam tuam.
Quoniam non eft in morte ye cor-

in

datio tui: in inferno quis confite-

memor

bitur tibi

confitebitur tibi

6.

?

,

per fingulas

nodes

Labor avi in gemitu meo natdfaciam tot a node leclummeum:

7.

,

lee-

re

Rom.

hi finem in hymnis, Pfalmus
pro otlava. Aug. in hunc Pf. col. 22. d. In finem in
de otlavo , Pfalmus David. Hilar, prolog, in Pfal.
Pfalt.

Martian. Corb.

;

&

Fabri

,

Caffiod. in Pf. p. 27. c. cum Pfalt. Rom.
Mozarab. hi finem in hymnis , pre otlava ,

Pfalmus David : lie etiam in Gr. cum hoc ult. ru AavlJ
ipji David. Ambr. 1. J. in Luc. to. 1. col. I 367. d. dicit
Pro otlava enim multi fcribuntur Pfalmi.
Sic Ambrolius 1. de apolog. Dav. col. 712. b.
If. 2.
cum Pfalt. Corb. item infra, to. 1. col. 740. b. 1082. c.
to. 2. 1. 3. de Spir. S. col. 671. f. Similiter Hieron. ep.
ad Cypr. to. 2. col. 702. a. & Auguft. in Pf. col. 23. g.
,
:

&

&

S. Petr. ChyfoL
Succinunt Caffiod. in Pf. p. 28. a. b.
fer.4. to. 7. p. 880. f. cum Pfalt. Rom. Mozarab. Medio,uv,Js -n7 if'tn , &c.
lan. & Carnut. In Gr. Mi] tu $v/j.v>
Nee omittendum quod Auguft. obfervat ad hunc verfum

col. 23.
effe

&

g.

feqq.

qn.'im ira

,

Quoniam furor,

potejl

cum

movere cur

inquit

Mud

,

quod

plus videcfl

mitius

,

quod rjl durius , id ejl ,
cum furore fed ego pnto unam rem dnobns verbis jignificatam i nam in Grace ,9-u/Uoe , quod efl in prime vet fit , hoc /ignificat quod o'p>>i , quod efl in fecitndo verfu : Jed ciim Laliui
uellent etiam ipji duo verba ponere , quxjitumefl quid ejpt Vi,

efl

correptio

,

eo

pojitnm

efl

:

etnam

iras ,

£5

psjitum

efl

furor.

in aliis prihs invenitur ira

,

Idea

vane

codices habent

deinde furor

."

;

in aliis pri'ns

in aliis pr-o jurore , indignatio ponitur ,
;
fed qnidqutd illud efl , motns efl animi provocans
ad picnam inferendam
in qua ira non fol'um argui Je 11011
vnlt anima , qua nunc orat ; fed nee corripi , id efl , emendari, vel erudiri : nam in Grace <ncuJ ivcn<; fejitum efl , id

furor

,

deinde ira

bilis

:

erndias.

t-

3-

tuam.

Quoniam non
lit

tui

:

in

eft in

morte qui

inferno autem quis
?

\

pro otlavo

3.

,

hod.

David, pro o&ava. VI.

Auguft. in hunc Pf. loco poller, infirmus

fum

Laboravi

vabo per

NoTjE ad Versionem antiqua

tfl

te.

corripias me.

Laboravi in gemitu meo,

7.

la vabo

am

fimpliciter, euip&iV'

In finem in carminibus

,

VL

Et anima mea conturbata
: & tu Domine ufquequo

morte qui
inferno autem quis confitebi-

nam

Compl.

Vulgata

guas me

,

&

abl'que

Pfalmis fuper ottava

Revertere Domine

rrieam:falva

memor

id

ut fcuto bona: volun-

.

&

Domine ,

Quoniam non

6.

tnr

jufto.

d. hab. Scute benx voluntatis fit* circumdabit

valde

propter mifericordiam tuam.

1

,

?

5.

n.

omnes qui
13. quo

tua corripias me.

Et anima

valde

,

mea.

mus fum.

,

,

hoc medio sVi £oj.
Or. 13. Aug. 5c Caffiod. in hunc PI. habent , quoniam
tu benedices juflum , &c. ut fup. Similiter in Pfalt. Rom.
Fabri ; at in Rom. Martianaei , & Corb. quoniam tu Domine benedices juflum : in Mediolan. & Carnut. benedicis juftum. In Gr. ot( Qy a'Mymuq Aty.tucv at infra detrahitur
vox tux , port hanc , voluntatis Ambr. in Luc. 4. p. I 34 J.

Canticum David.

tua
Omine, ne in
T^
iJ' arguas me neque in

Domine quoniam

in

in te

M.

in edd. Aid.

H E B R.

Versio antiqua.
Ex Mf.

jEthiop.

feci

linear irimc,

a.

Corb. in

:

tatis tua: coronafti nos.

273. c. ficut inf. col. op.
I43J.C. 1535. b. Sic etiam apud
c. i 5 6> b. 1377.
Optar. I. 2. coiu. Donat. p. 44. a.
?. 12. Sic apud Aug. in hunc Pf. fi hoc excipiatur ult.
inhabitabis in tis. Similiter in Plalr. Rom. Martian. &

&

,

nomen tuum

niam tu benedices

NoTjE AD VeRSIONEM ANTIQUA
Noe

omnes qui fpe-

aeternum exfultabunt

Et gloriabuntur
diligunt

ut fcuto placabilitatis

,

in

,

HOD.

A

& habitabis in eis.

qui dilitu benedi-

LG AT

U

ii. Et lastentur

qui fperant

perpetuum Uudabunt

proteges cos

VI.

Pfalm.

in

gemitu

fingulas

meo

la-

,

nodes ledum

m.

Vulg. conturbata funt ojfa mea; Caffiod. in^eun.
Pf. 28. b. omnia offa mea ; Gr. iTafiyU to. g>V« fiM.

habet

dem

cum

quoti. conturbata
In Pfalt. Rom. Miferere mihi Domine
funt omnia ojfa mea. Apud Ambr. 1. de apol. Dav. to. 1
apud
col. 712. b. Miferere mei Dem. quon. infirmus fum :
Au6t. 1. de xLii. manf. col. 8. b. Sana me Domine quon.
contv.rb funt omnia ojfa mea.
tf. 4. Ita Auguft. & Caffiod. in hunc Pf. quibus favent
Pfalt. Rom. Corb. Mediolan. Mozarab. Carnut. Colb.

&

.

&

Qu , &c. Apud Hilar, in Pf. jtf. col.
Nunc anima mea turbata efl valde. Similiter
119. a. lie
apud Atnbr. in Luc. 22. col. 1 5 17. c. at 1. de bon. morr.
c. 7. col. 401. d. limpliciter, Anima mea turb. Sec.
Convertere Demine, £f
IP. J. Aug. in hunc Pf. habet
erne anim. meam : /alviem me fac , &c. Caffiod. cum Pfalr.
Rom. Convertere , {£ eripe , &c. ut in Vulg. In Gr. ''Eitisff
o^coV /us , &c. ut fup.
i}ov KvS.<s > fvoxi
t. 6. Ita Auguft. & Caffiod. in hunc Pf. una cum Gr.
Breviar. Mozarab. hab. in infer/mm at Gr. cr ii t« aJri.
Cypr. 1. 3. Teffim. p. 328. b. Apud inferos autem quis
confit. tibi? Lucif. Cal. 1. de reg. apoft. p. 220. e. Apud
inferos quis , &c. Hilar, in Pf. JI, col. 81. d. hi inferne
autem, &c. Succinunt Leo M. fer. 34. p. 95. b. 97. e. 8c
Philaftr. Brix. 1. de hxref. p. 718. a.
if. 7. Ita Pfalt. Mozarab. cum Rom. & Corb. abfque
meis , poft lacrymis ; Grace, vero lv Adupuc! fii ; item fup.
per
xk6' hxzw nriia. , num. (ingul. Aug. in hunc Pf. legit
in lacrymis flratum , &c. Item S. Pacian.
fingulas notles
epift. 1. p. 306. f. Hilar, vero in Pf. 118. col. 286. b. 8c
347. d. cum Vulg. Lavabo per fingulas notles Ictlum menm:
lacrymis meis , &c. Ambr. (imiliter addit meis , poft lacryGr. in quo etiam

5,

:

:

:

mis

,

abfque praep, in,

nempe

in Luc. 5. to. 1. col,

I

Jj2.

:, :

:

,, ,

:

LIBER PSALMORUM.
Vu L G
meum

lacrymis meis ftratum

:

He b r.

AT A HOD.
meum

lacrpiis meis flratum

VERS
me urn

Turbatus

8.

Matth.
7- *?•

Luc.

i

omnes

Caligavit

&

mens

lus

ini-

meum lacrymis
mcum rigabo.

:

amaritudine ocu-

prs.

fum

confumptus

:

Turbatus eft

8.

ab uni-

mcus

lus

7

QUA.

I

ftratum

pra: ira

verjis hoflibus meis.

omnes inimicos meos.

me omnes qui operamini iniqu.itAt em : quia andivit
Dominus vocemfletus mei.

Difcedire a me omnes
iniquitatem
quoniam exaudivit Dominus

10. Exaudivit Dominus depre-

Dominus deprecationem meant , Dominus orationem

:

o.

operamini

qui

3.

vocem

,

cationem raeam

nem raeam
1 1

Dominus oratio-

,

Erubefcant

.

Audivit

mcum

fufcepit.

Vehementer omnes

&

convertantur

mei

inimici

erubefcant valde

vertantttr

velociter.

mei.

Vide Not.

fufcepit.

conturbentur
Confundantur ,
vehementer omnes inimici mei : re-

:

fletus

10

&

& conturbentur

,

Sangertti^

ocu-

Difcediteameomnesqui operamini iniquitatem quoniam exaudivit Dominus vocem fletus mei.

Kccedite a

Ex Mf.

inveteravi inter

:

micos meos.
9.

2J.41.
*7-

a furore oculus

eft

inveteravi inter

:

l

A N T

O

I

turn

rigabo.

rigabo.

meus

VII.

Pfalm.

&

,

1 r
convertantur
befcant valde velociter.

& eru-

confundantur fu-

bito.
r

NoTiE AD VERSIONEM
&

d.

1.

de virg.

&

I.
1. de pcrnit.
179. d.
118. to. 1. col. 1 19 3. e. tollit meis
ut
fup. col. 684. b. Vide etiam col. 1054. b. 1430. e.
Chromat. Aquil. in Matth. p.978.d. &S. Pacian. param.
ad poenit. p. 317. concordant cum Vulg.

col.

3.

431.

to. 2. col.

Jit

cant

633.

conftanter

c.

Apud

in

Job,

to.

,

3.

Pfalmus David

Domino pro

mini. (2.. Reg. 16.

T^X Omine

2.

:

Nequando

.

I.

col.

velociter.

hunc

Alex,

velociter

fie

in

,

quodcecinit Do-

,

me

,



oVi'co

,

tt!%vrUm<Mv

K)

:

Jj
,

&

Ka.ia.c°)(^v^[w«.v,

&C

&c.

ANT

I

QU A.

Pfalmus David, quern can- Ex Mf,
Domino pro verbis
Chufi filii Emini. VII.

1.

tavit

filii

T~\ Omine Deus meus in
\-J te lperavi libera me de
omnibus perfequentibus me
2.

JL/

perfequentibus

fie
Erubefconvertantur £J con-

$

Ver SIO

T~\ Omine Deus meus in te fperavi : falva me ab omnibus

te

me facex
me & li-

:

:

d.ino7°$i<plma.v u'$

:

in Vat. i7rif&c[,i{Mctr

David

Pf. col. 27. e. 28. c.

omnes inimici mei

177. b. confundantur jjjj convertantur omnes valde
Graecum Vat. cum Vulgata concinit; at in Mf.

mino fuper verba /Etbiopis
Jemini. VII.

falvum

omnibus perfequentibus
bera me.

Ignoratio

Je-

VII.

)

Deus meus

.L/lperavi

3

til ii

in

H e b r.

quern cantavit

,

verbis Chuli

Cafpro adfump-

&

~t. 9. Ita Auguft. & Caffiod. in hunc Pf. cum Grasco.
Concinit Ambr. in Pf. 118. to. 1. col. U94.f. Lucif. vero
Cal. 1. de nonconven. cum ha;ret. p. 222. e. delet omne s.
't. 10. Hie verfus abed a Mf. S. Germani , ut & pars
media verfih fubfeq. ita fuppletur ex Auguft. col. 27. d.

i,

,

&

efl

hod.

fufcepit

oratio*

& ap.

at infra 28. e. convertantur £>
In Pfalt. Corb. Erubefcant ,
revereantur omnes inimici mei : avertanutr £5 erubefc. valde
velociter. In Rom. Mediolan.
Carnut. avertanutr retrorsitm, •$ erubefcant valde velociter. Similiter ap. Caffiod.
in hunc Pf. p. 30. a. qui etiam delet fup. vehementer , cum
edd. Aid.
Compl. In Breviar. Mozarab. avertantur 1$
confundantur valde velociter. Apud Ambr. 1. de parad. to.

pra ira , &c. ut
in Vulg. Similiter in Pfalt. Rom. Mediolan. Corb. 6c Carnut. In Gr. 'Erapu'^n atsi ^fjU?
tirct*.aiti§w cV -Trail

Vulgata

Dominus

erubefcant valde velociter.

p. 1. col.
inveteravi in omnibus inimicis meis.

CalTiod. in Pf. p. 29. b. Turbatus

Aug.

II.

1§ conturbentur

,

fundantur valde

&

&

Mozarab.

,

Rom.

in Gr. ir^cz-^s^otTO.

;

t.

Augufl. in hunc Pf. col. 26. d.f. legit: Turbatus
eft ab ira oculus mens : inveteravi in omnibus itiimicis meis : at
fer. i. in Pf. 36*. col. 162. c. Turbatus pra ira, &c.

meam

adjumpjit. Similicer in Pfalt.

fiod. p. 29. c. In Breviar.

8.

inf. in Pf. 102. col. 11 18. g.

Q U A M.

I

Exaudivit Dominus deprecationem

nem meam

at in Pf.

&

Tfr.

A N T

:

libera me.

& eripe me.
Ne forte

rapiat ut leo ani

mam meam dum

non eft qui
mat, neque qui falvum faciat.
,

meam

redi'

:

animam

rapiat ut leo

laceret

,

cjr

non

Nequando

3.

rapiat ut leo

animam meam , dum non eft

qui

jit

eruat.

qui redimat , neque qui falvum
faciat.

Domine Deus meus

4.

tud ,

fi

feci

Domine Deus meus fi feci

if-

manibus meis

eft iniquitas in

li

:

ft

eft

iftud,

4.

iniquitas in manibus meis

Domine Deus meus fi fefi eft iniquitas in ma-

ci iftud

,

nibus meis
Si reddidi retribuentibus

5.

lu mala

mi-

decidam merito ab inimi-

,

meis inanis.

cis

,

&

comprehendat

culcet in terra vitam

riam

reddidi

malum

,

cjr

retribuentibus

mihi

5.

animam

,

meam

,

& con& glo-

meam in pulveiem deducat.

:

Si reddidi retribuentibus

mini mala , decedam merito
ab inimicis meis inanis.

meos va-

dimiji bojhs

cuos

Perfequatur inimicus

6.

meam

Si

Perfequatur inimicus animam

6.

Perfequatur inimicus ani-

& apprebendat & concul- mam meam & comprehenterra vitam meam
& glo- dat, & conculcet in terra vi-

meam

,

cet in

,

,

,

meam

riar.i

in

pulverem

tam

collocct.

meam & gloriarn meam
,

N o T jE AD VERSIONEM ANTIQUA M.
1. Ita Aug. in hunc Pf. nifi quod habet ipji David
Ur. tw AxuJ ; & in fine Gemini. Pfalt. Rom. delet ipji
Gr.
£c habet Jemini. In Breviario Mozarab. fie
pro verbis
quajifili Gemini , fed mendose , pro Chnji fili , in Gr. Xwi

jc

:

cstera ut in Latino.

vii "leftevei'
It-.

una

2.

Sic

praep.

ab

apud Caffiod.
,

pro de

:

lie

in

c. 5.

quitas

&c.

hunc

Pf. p.

etiam in Pfalt.

31. b. excepta

Rom.

Aug;uft.

:

In Gr. ««os» /K£ ex
j, fuinl p.s.
Caffiod. in eund Pf. cum Gra:co. In
t. 3. Ita Aug.
Pfalt. Corb.
dum non Jit qui redimat.

me.

&

t- 4. Concinunt Aug. & Caffiod. in hunc Pf. una cum
Grxco. Breviar. Mozarab. iocoijlttd, lubtiboa Chromat.
Tern. II.

,

to.

1. col.

466.

;

Gr. tJVc. Ambr. 1. 2. de
habet , Ji ej} ini-

b. fimiliter

Ambrof. lib. de Jof. c. 1. to. 1. col. 484.
de Jacob, c. J.col. 466. b. cum verbo decidam
vide etiam inf. col. 326. e. 740. c. 1 100. d. 1327. e. &
1. 3. offic. to.
2. col. iz2. f. cui fuccinit Chromat. Aquil.
in Matth. p. 98 J. e. cum Caffiodoro. At Auguft. in hunc
Pf. col. 30. f. pro merito , legit ergo ; item infra , col. 31.3.
& 34. g. Gr. aga, &c. ut fup. In Pfalt. Corb. ita:&'retribui retribuentibus
decedam merito, &C
tf. 6. Sic Ambr. 1. 2. de Jac. c. J. col. 466. b. ufque
ad verbum comprehendat. Similiter Aug. in eund. Pf. ied
addit, £5 conculcet in terram, &c. ut fup. Gr. j,'; yjjir. Caflioc',
C.

Tfr.

a.

in eund. Pf. equidem legit in fine , eripe me , fed habet
fup. falvum mefac ex, Sec. cum Vulg. Auguftino favec
Breviar. Mozarab. In Corb. lie
ab omnibus perfeq. me,
eripe

Aquil. in Matth. p. 98c. e. bac

Jacob,

&

1.

Similiter

2.

in eund. Pf. hab.

#

comprehendat earn,

cum

Pfalt.

Rom.

Sangirm,

8

,

:

LIBER PSALMORUM.

1

H E BR.

Versio antiqua.
tx Mf. Sangerm. in pulverem

Pfalm.

VII.
VUIGATA HOD.

Dia- Semper.

deducat.

TSALMA.

Domine

Exfurge
tua

in ira

exaltare in finibus ini-

:

Surge Domine in furore tuo :
clevareindignans fuper boftes meos,

quod mandafti
Synagoga populorum

S.

&

circumibit

Salvum

fac

in altum

Domine

judi-

me Domine fe-

&

meam,

juftitiam

fecundum innocentiam meam
fuper me.
1

peccatorum

&

,

&

diriges

fcruta corda

juftum
nes Deus.
;

conptrge ad

mandafti

&

:

circumdet

te

in prjecepto

congregatio tribuum

quod mandafti

:

&

8.

fynagoga populorum circumdabit

,

& re-

Et propter hanc

,

dere

Judica

&

Confumatur malum iniquorum

&

confirmetur

&

cordis

jufttis

,

10. Confumetur nequitia pecca-

,

& diriges juftum
& renes Deus.

& probator

;

renum Deus

titiam

me.

eft in

altum regre-

in

judicat populos.

me Domine fecundum jufmeam & fecundum innocentiam meam fuper me.

Judica me Domine fecundum juftitiam meant,
fecundum fimplicitatem meant qiu

Dominus

9.

:

torum,
corda

juftus.

,

i.Par.

fcrutans

2«. 9.
Jer. 1 1.

Juftum

qui ialvos

,

re&os corde.
Deus judex juftus,
nunquid
fortis , & patiens

Deo

Clypeus meus in

adjutorium

11.

meum a Domino

vat

Juftum

qui fal-

,

:

irafcetur per fingulos dies ?
Nifi converfi fueritis

&

,

paravit

comminans

Non

,

:

tetendit

Deus judex

&fortis,&

juftus,

z

1

.

patiens

tot a die.

il-

meum

10.

re&os x

.

#
12.

&

Deus judex juftus , fortis ,
nunquid irafcitur per fin-

:

gulos dies

gladium fuum vibrabit arcum

facit

20. 17.

corde.

&

iz.

adjutorium

11.

a Domino, qui falvos

rectos corde.

facit

fuum

:

Et exfurge Domine Deus meus

mc judicio quod

Et pro ca in altum revertere
Dominus judicabit populos.

Confummetur vero ne-

o.

quitia

in ira tua

inimicorum

finibus

te.

9.

:

cundum

Et

te.

Et propter hanc
converters
ca populos.

exaltare in

meorum.

micorum meorum.
Exfurge Domine Deus meus
in prxcepto

Exfurge Domine

7.

&

acuet

convertenti

gladium fuum

arcum fuum

.-

tetendit

13.

&

,

?

Nifi converfi fueritis, gla-

dium fuum

paravit ilium,

vibrabit

& paravit

tetendit,

arcum fuum

:

ilium.

lum.
1

Et

Et in ipfo paravit vafa

4.

mortis , fagittas fuas ardentibus

f

efFecit.

ratus

Ecce parturivit

15.

injufti

tiam concepit dolorem
peperit iniquitatem.
:

,

&

in ipfo

agin as fuas

paravit vafa mortis

ad comburendum

Ecce parturit iniquitatem
concepto

dolore

,

,

7. Diapfalma hie

tiiorum

,

cum Vulg. Caflicdorus legit inimicocum Pfalt. Rom. & Corb. abfque feq. ££, quod

etiam in Gr. deeft , ut flip, ante exaltare ; at loco tuorum
legitur^S ; in edd. Aid. & Compl. of: deinde
iiy/'fart ;
in Mf. etiam Alex, proeponitur v.a.1. In Pfalt. Corb. exftat
port
fup. Diapfalma , deeftque i^ , ante exaltare , ut
tnornm ; led pro quod mttndajli , eft quo mandafti.
congregatio
#. 8. Auguft. in hunc Pf. col. 32. f.
populorum circumdabit te. Et propter banc in altum rtgredere.
Hieron. in liai. jo", to. 3. col. 41 1. f. congregatio populorum
jt,

&

&

circumdabit

Propter banc in excelfum convertere.

te.

Pfalt.

Rom. &

Corb. habent rcgredere. Gr. *, cvvayoiy» >awV xvaxwot; oe. Kai virsp tkutm; si"; b^oi iirispf^or.
#. 9. Aug. in hunc Pf. n. 8. nil differt a Vulg. CafTiod.
vero in eund. p. 31. c. habet cum Pfalt. Rom. &Corb.
Domine judica populos. Judica me Domine fecundum juftitiam meam ,
fee. innocentiam manrtnm mearnm fuper me.
Similiter in Pfalt. Mozarab. & Mediolan. manunm mearum fuper me. In Carnut. Domine judica populos. In Gr.

&

Kvpm

xpiru *a«5.

K) •/.a.ta. TDi'

odmhIxv

Kplvov
fj.v

fj.s

lit

Ku'pis x.aia tmV SixaioovtM /KV,

iftot.

Hieronymus

epift.

ad Sun.

&. Fretel. to. 2. col. 6 30.
ait fie haberi in Grxco , nai-a
tw J~ix.ato<stjvw c» , id efl , juxta juftitiam tuam fed s£ in
hoc male , inquit ; in Hebraa emm fedeci hab. quod inter:

preiatnr juftitia

meam

mea

:

fed

£>

omnes Interpretes juftitiam

voce Jimili tranfiulerunt.

if. 10. Aug. in hunc Pf. n. 9. fie habet
Confummetur
autem nequitiii, &c. ut in Vulg. Pfalt. Mediolan. Ccn/hmmetur vero , &c. Cafliod. in eund. Pf. p. 32. c. Confummetur neqnit. pecc. tf dirige juftum, fcrutans corda tfrenes
Deus jufius. Similiter in Pfalt. Rom. & Corb. excepto
:

ultimo juftus ,
fcrutans corda

quod

Hilarius in Pf. 139. p. 527. d.
Deus. Eidem favet Tertul.l. 5. contra Marc. Ambrof. vero 1. 3. de Spir. S. to. 2. col. 695. e.
hab. Deus fcrutans corda £) renes. Gaud. Brix. fer. 8. p.

944.

a.

deeft.

renes

jcrmans corda

&HTt:v\;pix
* 0eo;" ed.
"t.

#

jo

£J>

y.xTSiftvrslc,

renes

15. Ecce

parturiit injuftitiam

concepit dolorem

&

,

Jot. I J.

:

peperit ini- 15Ifa.

quitatem.

ctiam ipfe concordat

rum

,

ty

,

menda-

pepertt

4-

Versionem

A D

eo paravit vafa mor-

in

fagittas fuas ardentibus effecit.

eft,

cumGraeco ; ubi «.«.tmhwuccci , pro deducat.
non praemittitur in edd. Aid. 6c
Compl. nequc id memoratur ab Auguft. in confequentibus
delet earn

if.

tis

cium.

N o T B.
Aug.

14. Et

,

ope-

Deus. In Gr. Swtc^S-m'tw
, iTa^wv xapSlccc, k, Hippie,

SUcttov

Compl. addit J~aMia<;,juJce , al. J~lx.atoz , jufius.
11. Aug. in hunc Pf. n. 10. Jujhtm auxilium meum

a

A N T

&c

,

Q U A M.

I

Gi. Ainxla

if

/Sciif ili.

12. Hilar, in Pf. 2.

tlegit

Deus judex jufius

:

&

&C

jM ,

59. col. 15. e. 137. e. ita

,jortis

,

tf

magnanimus

:

nunquid

4. de Trin. col. 830.
f.hzbet fortis , £? patiens. CafTiod. in Pf. 7. p. 33. a.fortis t \
2j longammis : nunquid irafcetur , &c. Auguft. in eund.
irafcetur per Jing. dies ? at infra,

1.

Pf. n. 12. Deus jud. jufius , fortis ,g) longammis ; non Want
adducens per Jingulos dies ; turn addit
Significantii/s forita inexemtafje dicitur iram adducens, qu.im irafcens;
plaribus Grxcis inveninms. Apud Tertul. 1. de pudic. p.
looy. b. Dens judex jufius , nee plura. In Pfalr. Corb.
Dens judex juftus , tf fortis ,tf patiens : nunquid irafcetur ,
&c. Item in Carnut. nunquid irafcetur ; at in Mediolan.
non iram adducens. In Rom. fortis , s$ longanimis : nunlonganimis , £>
quid irafcitur , &c. In Mozarab. fortis ,
«0« iram adducens , Sec. InGr. 'O ©eo;
k, i%,upoc.,
£
:

^

#

/uuKpvbv/uc;'

fj.u

o'pyw

sirceyat

masw

xaO

r),m&cr

Vide

j

p. 481. Not. 11.
t- 13. Similiter hab. Hilar, in Pf. 2. n. 18. col. 35'.e.
addito uno tf , poft vibravit ; quod ult. rurfus habet ibid,

Ageilium in hunc

non

Hexapl.

loc.

to.

1.

K//i' conAuguft. in hunc Pf. n. 13. ita
gladium fuum vibrabit 8cc. Fulg. 1. 2. de verir.
pr»d. c. 5. p. 461. & CafTiod. in eund. Pf. p. 33. b. cum
Plait. Mozarab. & Corb. Ni/i convertamini , 8cc. ut in
Vulg. In Pfalt. Rom. Niji convertamini , gladium fuum
vibravit, Sec. Obfervat Aug. in hunc Pf. n. 13. col. 36.
d. in aliis exempLvibns , pro eo quod eft, Gladium fuum
vibrabit, ita legi fiameam fit am fplendificabit. InGr. 'Eai>
/km iTizpupiTs , tw p'0/j.itnxla.v dun sv>i£w«/ , &c. ut in Lar.
If. 14. Ita Pfalt. Rom. cum Corb. & Mozarab. Hilarius

vibrabit.

vertimini

:

,

,

,

18. col. 35. e. fie habet : Et in eo paravit vafa
fagittas fuas arfuris operants eft : fimiliter in Pf.

in Pf. 2. n.

mortis

,

59. col. 137. e. &inPf. 118. col. 373. a. ScinPf. 116. col.
f.
In Gr. Kal iv aW« htoi/j.oH£
Toft xxiv,u;rotc,
Auguft. in Pf. 7. n. 14. Et in ipfo paravit
i^=.ip'/i<ja.TO.

421.

Nam
ardentibus operants eft: Sc infra, col. 37. a. addit
inGr.tcis exemplaribus ita invenitur, fagittas fuas ardentibus
operatuseft; Latina autem ardentes pleraque habent. Nunc
:

etiam in Pfalt. Carnut.
15.

~fr.

c. 8c

Ambrof.

1.

3.

ita legitur ,

ardentes operants

de interpel. Job,

Auguft. in Pf. 7. n. 16. legunt laborem

in Gr.

Tj-s'wK

i

csetera ut in textu.

c.
,

4. col.

eft.

658.

non dolorem

»•

S9>

,,

!

LIBER PSALMORUM.
VUIG
Lacum

1 6.

eum

&

:

aperuit

foveam

incidit in

Lacum

8c effodit

&

quam

,

&

:

verticem

in

ejus

iplius

dum

jufticiam ejus

Domino

mini Domini

:

effodit

Lacum aperuit, & foeum & incidit in foveam
quam fecit.

dit

quern ope-

,

eft.

& fuper verticem ejus iniqui-

,

fecun-

& pfallam

Confitebor

no-

titiam ejus

Domini

altiflimi.

Domino fecundkmjuf-

&

,

nomini

pfallam

*9

RSIO ANTIQUA.

r.

16.

;

tasfua defcendet.

iniquitas ejus defcendet.

18. Confitebor

&

,

eum

Revertetur dolor funs in caput

dolor ejus in

17. Convertetur

V

internum

incidet in

ratus

fecit.

aperuit

VIII.

Pfalm.

He b r.

HOD.

A T A

,::

.

Convertetur dolor ejus

7.

1

&

in verticem
in caput ejus
ejus iniquitas ejus defcendet.
:

8. Confitebor Domino fecundumjuftitiamejus: & pfal1

lam nomini Domini

'

altijftmi.

Ix Mf. Sangirmi

:

altifti-

mi.

N O T & AD VERSIONEM ANTIQUA M
eum

effodit

Spir. S. to. 2. col.

de

Rom. Aug. verb

16. Concinit Breviar. Mozarab. ad verbum. Pfalt.

f.

vero Rom. hab.

634.

:

ffi

incidet

Lacum

b.

&c. Ambrof.

,

eum

aper. tf effodit

in caput ejus

1.

incidit in foveam

quam

,

epift. 1. p. ?. a. dicens

In Gr.

t.

:

VULGATA
i.

Ambr.
t.

ov s.f-ycoaTO.

b.

3 3.

2. p. 4. c. fed iniquitas ejus in verticem ipfius

to.

defcendit.

Incident in fiveam

*, aV/sxa4 £ ' avrov'
£ i/maurai
17. Ita legit Cafliod. in hunc Pf. p.

18.

Ita

cum Pfalt.

Aug.

8c Cafliod.

ante pfallam

H EB R.

HOD.

In finem pro torcularibus, Pfal-

Canticum

,

1

.

V III.

David.

;

at in

in hunc Pf. In Gr. deeft
Mf. Alex, eft £ iji«*»>

VeRSIO ANTIQUA.

Viclori pro torcularibus

mus David. VIII.

Convertetur labor ejut

:

S. Paulin. epift. I. p. 3. a. aliudens dicit
In caput eorum iniquitas ipjortim convertetur : item vit.

Suffragatur S. Paulin.
, quam operantnr.

eft.

fie

in verticem tjus defcendet

ejus defcendit.

:

operants

eund. n. 18.

itidem in Pf. 37. col. 198. f. In Gr. Birtspi^ei icome, uvtv ,
&c. ut fup. In Pfalr. Corb. <$ f"p' r vertice ejus iniquitas

:

quam operants eft. Auguft. in hunc
tf incidit in foveam ,
effodit ilium : «c port paulo
Pf. n. 17. Lacum aperuit ,
incidet ergo in foveam , quam fecit : at in Pf. J. col. 20. b.

$

in

£? iniquitas ejus

:

In finem pro lacis torcula, Pfalmus ipfi David.

ribus

VIII.
T~"\ Omine Dominus
quam admirabile
men tuum in univerfa terra
2

nofter

.

xJ

eft

no-

D

Omine dominator nofter quam
grande eft nomen tuum in uni,

verfa terra

!

-•

T~\ Omine Deus

nofter,
admirabile eft
in univerfa ter-

JL/quam
regnum tuum

i

ra!

Quoniam
tia

elevata

perfecifti

micos tuos

,

Quoniam

tuam fuper

&

Ex

lacten-

laudem propter

ini-

ut deftruas inimicum

&

,

ore infantium

ut quiefcat inimicus

,

& ultor.

ultorem.

Quoniam videbo

4.

opera digitorum tuorum
ftellas

,

Videbo enim

ccelos tuos,
:

lunam

&

qua? tu fundafti

ccelos

digitorum tuorum
las

eft

ma-

Ex ore infantium & lao
tantium
perfecifti
laudem
propter inimiros ttios , Ut deftruas inimicum & defenforem.
4. Quoniam videbo coelos,
opera digitorum tuorum lunam <5c ftellas , quas tu fun-

cjr I aclentium

laudem propter adverfarios

fecifti

tuos

elevata

gnificentia tua fuper coelos.

ccelos

tua fuper ccelos.
3. Ex ore infantium

tium

Jjhtt pofuifti gloriam

magnificen-

eft

,

tuos

lunam

1

opera

,

&

ftel-

:

qua fundafti

dafti.
5

mor

Quid

.

es ejus

jquoniam

homo

eft
?

vifitas

,

quod me-

aut

rilius

eum

?

hominis

J$had

vifitas

eum

:

&

&

:

n

1L

Quid

memor
minis

?

ad Versionem

f. 1. Ita Auguft. in hunc Pf. dempta voce lacis , qua:
etiam abeft a Grseco. In Pfalt. Rom. non lacis, fed laffis ,
abfque torcularibus , & ipfi David. In Mozarab. fimpliciter
In finem , Pfalmus David. In Corb. In finem pro
Ejufdem tituli mentionem facit
lacis, Pfalmus David.
Hilarius , prologoinPf. n. 13. col. 8. d. In Pfalmo , inpro torculaquit, qui otlavo in nttmere difpofitus eft
oclogefimus , £)
ribus titnltts adjetlus eft : 8c inf. Oilavus ,
cRogefimus tertius Pfalmus hunc habent titulitm. Similiter
Ambrof. in Pf. to. 1. col. 741. e. & TJJ. c. Vide eiiam
Auguft. in Pf. 83. to. 4. col. 878.
~t. 2. Ambroi. 1. de inftit. virg. to. 2. col. 2ji. e.
col. 386. b. c. concordat cum Vulg.
1. 6. de Sacram.
licut Auguft. & Cafliod. in hunc Pfal. necnon vetera
Kvpioc, i/^uv , ai fjav/uctsov
Pfalt. In Gracco (imlliter , Kufte
70 ivo/M oif , &c.
Accinunt magno confenfu Pfalt. Rom. MedioTf.
3.
lan. Corb. Carnut. Sc Mozarab. ultimoque legunt defenforem. Similiter Ambrof. in Pf. 37. to. 1. col. 825. f.
Vide etiam fup. J75. b. & to. 2. col. 223. c. 2JI. e.
869. b. 1485. e. Item Sulpic. Sev. vit. S. Mart. p. 55 1.
Auguft. verb in Pf.
c. & S. Paulin. ep. 24. p. 16 J. b.
102. col. 1 122. f. legit inimicum £> vindicatorem ; turn
'Nonnulli codices defenforem habent , Jed veri'us
addit
S. Pacianus fer. de Bapt. p. 318. e. ut
vindicatorem.
^o.tcc^v'Su.i i\^pif
refolvas inimicum 2> vindicatorem. Gr.
xj i*J'ix.\nw. cjet. ut in Lat. fup. PP. Lat. conftanter fcribunt
iatlentium , non latlanliam.
Apud Tertullianum etiam
hoc legitur , lib. deanima, p. 486. f. Cbriftus ex ore lactentium £j parvttlorum expediendo laudem , nee puentiam ,
nee infamtam bebetes pronunciavit.
#.4. Apud Aug. in hunc Pf. col. 41. e. legitur ccelos
tins , fed renitentibus xi, Mfs. imo infra , col. 41. f. & 42.

Tom.

5.

,

daris ejus? veljilius bominis, quo-

niam

NoT^

eft

homo quoniam recor-

A N T

aut

)

quoniam

,

quod
ho-

filius

vifitas

eum J

Q U A M.

I

d. bis omittitur tuos

,

homo

eft

es ejus

;

non qua. Ambroiius

conftanter etiam habetur infra quas ,
de apolog. Dav. to. 1. col. 730»

, 1.

& in Pf. 43. col. 914. d.
de Sacram. to. 2. col. 386.
671. b. cum hac voce quas

: item 1. 6.
de Spir. S. col.
: at vocem tuos
omittunt
conftanter anjiq. Pfalteria , Rom. Mediolan. Carnut. Corb.
& Moz. In Rom. autem & Corb. legitur quas , licut apud
Cafliod. in hunc Pf. p. 35. b. qui etiam retinet tuos. Ap. S.
Pacianum , fer. de Bapt. p. 318. e. ita Quoniam videbo cce-

leg. ccelos tuos

b.

b.

c.&l.

3.

i

los,

opus digitorum tuorum. In

Gr

rtc,

v&cres

,

soya -r£r.....

a ov fO^f^/ojoa;. De hoc autem , ccehs tuos , ita
Hieronym. refpondet Sun. & Fretel. to. 2. col. 630. c. E$

i.

isi&te,

,

quod tuos in Grxco non habeat : terumeft ; fed
iamacha , quod interpretatur ccelos tuos , 2?
de editione Tbeodotionis in LXX. Interpretibtis additum eft jiii
Hunc etiam afterifcum prafert Pfalt. Gallic, ediafterifco.
tum to. 1. nov. edit. Hieron. col. 1229. d.
t. 5. Sic habet Hilar, in Pf. 143. col. JJJ. c. Similiter Ambrof. in Pf. 118. to. 1. col. 1093. a. ni excipias
quia, pro quoniam : at I. 3. de interpel. Job , c. 6. col,
632. f. & 1. 2. de fide, to. 2. col. 482. b. habet, nifi
quia vifitas eum ? & lib. de Ilaac, c. 2. to. 2. col. 358. a.
nifi quod , &c. verum 1. 6. de Sacram. col. 386". b. c. ita :
Quid eft homo , quod meminifti ejus ? aut filius horn, qu.tniam vifitas eum? at in Pf. 38. to. I. col. 850. e. & 1. 4.
de interpel. Dav. c. 9. col. 670. f. Quid enim eft homo %
nifi quia memor es ejus ? Similiter ap. Aug. epift. 186. to.
2. col. 67$. f. Quid eft homo , nifi quod memor es ejus ?
Quid eft homo, quia memor
fed in Pf. 8. col. 42. e. ita
es... quoniam tu vifitas eum ? Junil. Atric. I. 2. de partib.
div. leg. c. 22. p. 348. Quid eft homo , nifi quod memcr es
ejus ? aut filius horn, nifi quia vifitafti eum ? Gr. T/ tsm
i//«/ij,inquit,

in Eebrxo legitur

:

acfyniiTsei

J'ti

^/,wn'moi ( al. pvupovivuc

)

«WS ; «w; «Yfywry,

C

ij

£* Mf. Sanger»*

;

PSALMORUM.

LIBER
20
Versio ANTIQUA.
E* Mf. Sangerm.

6.

nilS

eum

Deo,

&

coronafti eum
7.
conftituiui eum fuper opera

norem

:

manuum

eum

Abilities

eum

:

&

gloria
dabis

manuum

IX.

Pfalm.

VulGATA

paulo

minus a

decore

coronabis

ei pot eft atem

:

;

H E B R.

paulo miab angelis , 2;loriam & hoMinuifti

6.

&

angelis, gloria

fuper opera

tuarum.

&

HOD.

eum pnulo minus ab

Minuifti

eum:

7.

opera

manuum

fubjecifti fub

dibus ejus, oves
univerfas , infuper

eum

conftituifti

fuper

tuarum.

pe-

Cunclapofuifli fab pedibus ejus

& boves
& pecora

ovcs

& armcnta omnia

infuper

,

Omnia

8.

,

ejus

ejr

pedibus

boves univerfas, in-

& pecora campi

fuper

animalia agri

fubjecifti Tub

&

oves

,

&

9.

Avcs cceli ,& pifces maris t qui
pifces
Volucres coeli ,
qui perambulant femi- pcrtranfeunt femitas marium.
,

tas maris.
o.

1

ter

,

Volucres

9.

[

cceli

& pifces ma-

,

ma-

qui perambulant femitas

ris,
ris.

Domine Dominus nofquam admirabile eft no-

men tuum

in univerfa terra

Domine dominator
grande'eji
terra

!

nojler,

nomen tuum

quam

Domine Dominus nofter,
eft nomen tuum

10.

quam

in univerfa

admirabile

in univerfa terra

I

!

NoTJE AD VERSIONEM ANTIQUAM.
«t( eTriotfTrT» avrov

Corb. ad verbum. Tertul.

de

1.

carne Chr. p. Jjo. a. legit
Minuijii eum modicum quid
citra angelos
paulo vero port , Minorafti eum moduli citra
angelos : iic etiam 1. cont. Prax. p. 855. b. fed 1. adv. G 110ft.
p. 847. b. ita Minoratus modicum quid citra, Sec. at lib. adv.
Jud. c. 14. p. 148. a. deeft quid : Se lib. 4. adv. Marc. p.
715. elegit Minor atus modic'o citra, &c.6clib. adv. Jud. c.
14. p. 148. a. Dimwtiit ilium modicum quid citra angelos ,
honore coronavit ilium : fimiliter 1. 3. adv. Marc. p.
gloria
tSji. c. lib. vero 2. p. 6J4. c. Diminuens ilium modicb citra
:

>"

:

:

&

1.
2. de interpel. Dav. c. 4. to. 1. col.
de fide, to. 2. col. 482. b. & I. 6. de
col. $85. b. Minorafti eum paulo minus ab angelis ,
gloria $$ , &c. Ambrofio favet Fauftinus presb. 1. cont.
Arian. p. 647. b. cum Fulg. de fide orth. ad Donat. p.
30 3. Auguft. & Caffiod. in hunc Pf. Minuijii eum paulii
minus ab , Sec. ut in Vulg. In Pfalt. Mozarab. Minorajli
&c. In Gr. H^aTTwoa; auror £ e#X"' T 7ra / «77***5 > ^ <>t,y

angelos.

644. b.
Sactam.

Ambrof.

&

2.

1.

&

hunc Pf. Tertul. vero, 1. 3. cont. Marc. p. 671. c.
contra Jud. c. 14. p. 148. a. hunc verficulum praeter
mittere videtur , cum jungat utroque loco verfum anteced.
cum fubfeq. hoc modo Cortnavit ilium , tf fttbjecit omnia
in

,

tfv 6. Concinir Pfalr.

'

)

:

&c. In Pfalt. Corb. $$ confiitttijli eum fuper omnia opera
man. tuarum.
"t. 8. Concinunt Auguft. in hunc Pf. & Ambrof. 1. de
Noe, c. 10. to. 1. col. 239. f. ut & 1. de Elia , c. 19.

fub

,

c. item to. 2. col. 36. a.
385. c. 546. d.
Ambroliaft.
Omnia fubjep. 161. a. iic habet
J78.
r
cijli fub pedibus ejus , gloria ^j honore coron. eum.
Tertull.

col.

JJ7.
c.

:

adv. Marc. p. 799. a. Omnia fubjecijli fub pedibus
iteml. 3. adv. Marc. p. 671. c. Se 1. cone. Jud.
c. 14. p. 148. a. Exinde Gr. hab. itisoLc, , pro univerfas ,
ficut en /ei pro infuper. Mf. Alex, cum edd. Aid. & Compl.
1.

J.

ejus

:

aVasts; , IVi
univerjas.

Ambrof.

9. Sic

•#.

Apud

<tt.

Caffiodor. p.

de Elia,

1.

c.

vox

36. a. deeft

19. ro. 1. col. 5*57.

cum

Auguft. Sc Caffiod. in hunc Pf. Gr. hab. in fine,
rplCve Qctxacouv. In Pfalt. Corb. deeft
, port cocli.
ir. 10. Ita Auguft. in hunc Pf. cum Caffiod. In Graeco,

'

c.

^

Mf. Germ, mendose legitur fupera , pro fuper
epera, quod correximus e Gr. iTrlrdipya. Accinunt Ambr.
1. 6. deSacram. to, 2. col.
386. c. Auguft. & Caffiod.
Tt.

7. In

.

In finem propter occulta fiPfalmus ipn* David. IX.

tibi Domi£ f^Onfitebor
in toto corde meo

,

Canticum

S^Onfitebor Domino in

HOD.

In finem pro occultis

David. IX.

w

&c.

,

VuXGATA

Viclori fuper morte filii

lii,

£, Mf. Sangnm.

irdsn

orc/ioi csr tt

H EBR.

Versio antiqua.
1

{icwpasiv

co'5

mus
toto corde

Onfitebor

Pfal-

filii ,

IX.

David.

Domine

tibi

in

toto corde meo
meo narrabo omnia mirabilia
narrabo
V_> ne
omnia mirabilia tua.
narrabo omnia mirabilia tua. tua.
Lmtabor & gaudebo in te : caLstabor & exfultabo in te
Lxtabor & exfultabo in
3
pfallam nomini tuo Altiffime
te pfallam nomini tuo Altif- nam nomini tuo Altiffime
:

:

:

5

.

4.

cum

.

,

:

In convertendo inimi
meum retrorsum infir:

&

mabuntur ,

Cum

,

mei re*

ceciderint inimici

trorsum, corruerint ,

In

4.

& perierint a

meum

inimicum

convertendo

retrorsum

:

infirmabuntur

,

&

peribunt a facie tua.

perient a facie facie tua.

tua.
5.

Quoniam fecifti judicium

meum & caufam meam

:

fedis

fuper thronum qui judicas xquitatem.
pe6. Increpafti gentes ,
riit impius nomen eorum de-

&

:

&

Fecifli enim judicium meum,
caufam meam ; fedifli fuper folium

judex

Increpajli gentes

,

delefli

periit impius

fedifti fu-

:

juftitiam.

Increpafti gentes, &periitim-

6

nomen eorum

pius

in fempiter-

judicium

fecifti

&

caufam meam
per thronum qui judicas

juflit'u.

nomen eorum

Quoniam

<.

meum

delefti in xter-

NoTjE AD VERSIONEM. ANTI QUAM.
•f. 1. Titulus hujus Pfalmi is eft apud Hilar, col. 53.
In finem pro occultis , Pfalmus David ; at infra , n. I. fie
habet cum Plait. Corb. In finem pro occulta filii , Pfalmus
David : item n. 2. In finem pro occulta filii ; paulo vero port,
In finem pro occultis: item ibid. ,n. 2. bis legit, In fine.
In nono
Hieron. epift. ad Piincip. to. 2. col. 692. a. ait
Vfalmo titulus inferibitur : Pro abfconditis filii : item in
:

tf.

2.

Ita

#.

3.

Sic

Auguft.

&

apud Aug.

Caffiod.

&

cum

Pf.

&

in

Gr.

Dum

avertatur inimicus mens ,
4. Pfalt. Mediolan.
Sec. ut fup. Breviar. Mozarab. In avertendo inimicum meum-,
TP.

ike. Se infra

,

cadent

,

Auguft. in hunc Pf. col.
&c. Caffiod. ia
,
Corb. tf perient.
Gr. '£r
i) KTroMvlb ta. oViOw

loco perient.

48. a. b. In convertendo
eund. Pf. ciim Pfalt. Rom.

£>

Se

peribunt

70. f. dicit : In titulo Pfalmi noni
•ubi in Hebrao pojitum eft alamoth , cxteri Interpretes tranftulerunt , pro adolefcentia , quod LXX. interpretati funt ,
pro abfconditis. Apud Auguft. in hunc Pf. col. 45. g.

T6> a.Tro$eyc ipvi vcu rlr

Pfalmi hujus infcriptio eft : In finem pro occultis filii
Pfalmus ipJiDavid. In Pfalt. Rom. Martian. In finem propter
occulta filii , Pfalmus David.
In Breviar. Mozarab. I»
finem pro occultis filiis , Pfalmus David. In Gr. £/j to t£M5
n'lrtf tcvV xpvpur t? wf, ^a^ws ru Aan'/.

Auguft. legit fedifti ; Caffiod. fides ,
Corb. Carnur. fedens. Grasc. sWOrn?

lfai. 7. to. 3. col.

Gracco.

hunc

Caffiod. in

Tcu,
J?.

cum

~t.
aliis.

r/$fW

fJX

Sec.
J.

Auguft. in hunc Pf.

fimiliter

habet aquitatem*

Rom. Se Corb.
cum Pfalt. Rom.

Caffiod. Breviar. Mozarab. Pfalt.

6. Ita

Caffiod. in

hunc

Auguft. in eund. Pf.

legit in ftcttlnm

,

id

eft ,

Pf.

cum

48.

col.

inquit

x.f>

,

f.

ten. I.
2|

15

campi
maris

Htbr.ti

lionore coronafti 7

tuarum.

Omnia

8.

:

;,,

Ivor

ac
Sc

J iKaioevvw»

Pfalt.

Ronp.

Si.

loco in aternum

,

quandin temporale Jach*

.

Cor,
l<5.

:

LIBER PSALMORUM.
VUIGATA
num

& in

,

man

fa:culum faxuli.

finem

&

:

eorum

civitates

Inimici complete [tint folitudincs
in finem

deftru-

,

F,

S

P,

in

lefti

lum

Inimici defecerunt framese in

7.

V

tyjugiter.

,

IX.

Pfalm.

Ha br.

HOD.

,
,

.

O

I

xternum

&

,

in fkcu-

foculi.

Inimici defecerunt fra-

7.

mex in finem

& civitates fubvertijli

21
ANTIQUA.

:

& civitates def-

truxifti.
xifti.

nitu

8.

:

permanet.
Paravitin judiciothronum fuum
9.

&

in

zquitate

,

debit

ternum permanet.

,

fuum

fuam

ipfe judicabit orbem in
judicabit populos in aqui-

,

:

Paravit

judicandum folium

&

:

jujiitia

judicio fedem
ipfe judicavit

in

&

9.

:

orbem

tcrrx

xquitatem

in

populos

judicavit

tatibus.

juftitia.

memoria eorum cum
8. & Dominus in x-

Dominus autem infempiternumfc-

:

judicabit populos in

Periit

ipfis.

fonitu

Stabilivit ad

orbem terra

ipfe judicabit

cum

Periit memoria eorum

memoria eorum cum fo& Dominus in sternum

Periit

cum

jufti-

tia.
1

Et fa&us

o.

*ium pauperi
nitatibus

1 1

,

:

fo

,

elevatio opportuna in anguftia.

Et

novequoniam non
quxrentes te Domine.
in te qui

Et fperent

.

10. Et faftus eft Dominus
refugium pauperum adjutor
tnbuin opportunitatem ,
lationem.
Et fperent in te qui co1 1
gnoverunt nomen tuum quo-

Eterit Dominus elcvatio oppref-

refu-

:

&

in tribulatione.

nomen tuum

runt

Dominus

eft

adjutor in opportu-

dereliquifti

confident in te qui noverunt

nomen tuum quoniam non
quifti quacntes te Domine,

dereli-

:

:

:

niam non
rentes

Domino,

11. Pfaliite
tat in Sion

:

qui habi-

Sion

annunciate inter gentes

1*. Quoniam requirens fanguinem eorum recordatus eft non eft

qui
adnuntiate
inter gentes voluntates ejus
:

:

Quoniam requirens fanguinem eorum moratus eft
non eft oblitus orationem

fanguinem

qiurens

1

3.

"

eorum recordatus eft, nee
clamoris pauperum.

:

oblitus

Domino,

habitat in Sion

:

guonUm

te.

Pfaliite

12.

habit atori

annuntiate in populis cogi-

:

tationes ejus

.

ftudia e]US

Domino

Cant ate

inqui-

dereliquifti

clamorem pauperum.

oblitus

eft

pauperum.
vide
4 Miferere mei Domine
humilitatem meam de inimicis meis.

Miferere met Domine : vide affticlionem meam ex immicis meis ,

Qui exaltas me de portis
ut annuntiem omnes laumortis

£hii exaltas me de portis mortis, ut narrem omnes laudes tuas

1

:

.

4. Miferere mei Domine
perfpicehumilitatemmeam
1

«5c

de inimicis meis.
1 5

.

Qui exaltas me de pormortis , ut adnuntiem omnes laudationes tuas in portis
filia; Sion.
16. Exfultabo in falutari
tuo infix* font gentes in in
teritu , quern fecerunt.
In laqueo ifto , quern abfeonderunt , comprehenfus eft
pes eorum.
15.

tis

,

dationes tuas in portis

16. Exfultabo

filis

in portis filis, Sion.

Sion.

in falutari

in interim
infixa: funt gentes
g

,

tuo

Exfultabo in falutari tuo : demerfa funt gentes in interim , quern

:

quern

feccrunt

fecerunt.

In

In laqueo ifto, quern abfeonderunt , comprehenfus

eft

pes eorum.

tus

reti

eft

:

:

quod abfeonderunt

,

cap-

pes eorum.

N o T M ad Versionem ANTIQUAM.
In Gracis
: at infra , col. 49. b. hare obfervat
exemplaribns fie eft : eft lit a/'ira , j, eft to» aiuva t? aiW;? ,
in
quod Latini plerique interpretati jnnt , non in fsculum ,
in farculum fieculi ; ut in
teculum fsculi ; fed in serernum,
eoquoddiilum eft in fseculum fieculi , Mud exponeretur quod
turn volvitur

:

&

&

ditlum

eft

in

Sternum.

Nomen

ergo

impiornm

delefti in

«-

quia deinceps vunquam erunt impii : tf Jt in hoc
ffculum non tenditnr nomen eorum, multo minus iti factolum fxculi. Giaec. hodiernum quadrat.
Corb. hab. frame a , pauloque
f. 7. Pfalt. Mozarab.
tsrntim

,

&

hunc Pf. legit
pod addunt eorum , ad civitates. Augult.
frame* , cum CafTiod. fed uterque tollit eorum : prxterea
in

Aug.

1154.

ibid. 8c in Pf. 109. p.

Corb.

Pfalt.

flrepitu.

f.

pro fonitu

Item Ambr. in

,

hab.

cum

Pf. 4J. to. 1. col.
Similiter apud Au6t.

930. d. Periit mem. eor. cum flrepitu.
1. de promiif. p. 3. col. 187. b. In Grsxo

,

T?

sfcGpSegtM-

&

Mozarab. non derelinques. Corb. non
Carnut.
Gr. Kai sW^aTa'Sow eVi <ss 0! yivxizcvTti;
In^Mf. Alex.
e'xjMT?fT«5 «e Kues?.
otik'x e-yxenssmes
Pfalt.

derelinquis.

non

,

eVtoT;

sOceui

in xquitate

,

&

Moz. In
aimjuftitia; licut in Pfalt. Rom. Corb. Camut.
Gr. x.g,'»'-^ tiw oUv/LierM ;v J iWMCvm , xei^r *u£e, ivivQvtht:.
tf-."io.

Auguftinus in hunc Pf. concordat

cum

Vulg.

Caffiod. vero in eund. legit pauperum, cum Breviar. Mozarab. Sc Pfalt. Rom. In Corb. pauperis. In Gr. tb tte'Clemens Alex. Stromat. 6.
»hti... it fwa/fi'ai?, w 3' ?'''4<-

hab.

«

ivmaiplu

,

k.

fatyf/.

Aquila

,

Et fperent in te qui
t. 11. Auguft" in huncPf. legit
tOgnofcunt nomen tuum : quon. non dereliquifti quxrentes te
Domine. Caffiod. cum Pfalt. Rom. Et fperent in te omnes
:

qui noverunt

quon, nonderelinquis quaremes

te

Domine,

in

h

hunc Pf.

memoratits

legit...

eft

:

non

clamorem paup. Caffiod. in eund. Pf..... memoraeft
memopaup. Brev. Moz
tits eft : non eft oblitus orationem
ratus eft : tf non eft oblitus orationes paup. Pfalt. Rom
memoratus eft : tf non eft oblitus orationis paup. Carnut. oranon eft
tionem.
Corb. Quia requirens... memoratas eft :
oblitus

#

Grsc„... t« aificcra %tnS*
f'Jiiuc ruy ,^icc. M(. Alex. th«

pauperum.

oblitus orationem

we eVt^'esTo

rits

&

Compl. -nt xpau-,H<;.
Aid.
&. 14. Brev. Moz. loco tf perfpice , habet £5 vide SiAuguft. in
militer in Pfalt. Rom. ut 6c mibi , loco »1«.
hunc Pf. concordat cum Vulg. niii quod habet ab , loco

fuvyc

im;

.

de

fimillter in Pfalt.

:

i\ rZv

t. 15.
41

3. a. 6c

Hilar,

Sic
I.

Www

In Gr.

Corb.

jts

KC&i'

6cc.

,

Ambrof. 1. de bono mort. c. is. to. 1. col.
e. Sic etiam ap.
4. de fide , to. 1. col. 525.
iz6\ col. 412.

in Pf.

prater vocem

e.

6c

Caffiod. in

Pf.

9.

Apud Auguft. in
laudes. In Pfalt. Rom. & Corb. omnes
6cc.
at s|«e7y*''*« «™«S to? afces;;,

laudes

,

loco laudationes.

eund. Pf. nniverfis
laudes. In Gr.
Exfultabo jnper
*. 16. Auguft. in hunc Pf. ita legit
corruption , qu am fefalntare tuum : infix a funt gentes in

oW

:

cerunt.

eft *.aifir.

&

;

,

eTrnviJ'ev/^ara oivrv.



I?- Auguft. in

t.

i'/e

C/ 'pfi judicabit orbem terrarum
judicabit populos cum jujiitia. Item ap. Cafliod.

voluntates

&

jud. thronum fuum.
ir. 9. Aug. in hunc Pf.

:

habitatis in Ston

fed mirabilia ejus. Similiter apud
Pf. ficut in Pfalt. Rom. Corb.
hunc
in
Caffiod.
Auguft.
Xiuv...
In Gr.^ tS xemaSm
6c Carnut. mirabilia ejus.
fine

&m£W

ctl

Compl. t$( XjKhrHa; , &c.

f. II- Brev. Moz. hab. qui

^et' mx^'
ij Wmi; kcAhkc,
fwpcuat
8. Ita Pfalter/Rom. &c Corb. cum Auguft. & CafTiod.
Tfr.
in hunc Pf. Sic etiam in Breviar. Mozarab. In Gr. si'jtok
Idem Aug. in
aiaivx. ^eVej. 'HtoI,uo.C£v ir...rh tpivw dvrn.
Pf. 109. col. 1134. f. legit
C? Dominus in internum manet.
Vigilius Tapf. 1. contia v>Vaiim. p. 746. g. Prxparavit in
irev

W

vrxtTesoi yivutWTtc.-, 6c infra in

In muftipula

ifta,

quam

&c. Apud Caffiod.
Corb. 8c Mozarab. In
tS
In Gr. 'AyaMuicofiO,

fus eft,
in

Pfalt

mixhi.
...

trftttpbf-Z

occultaverunt

,

comprehen-

fimiliter occultaverunt, ficut

M

>

SeWmw.

Pfalt.
(

Rom.

Mf. Alex,

'inttvMi

occultaverunt

i t« )a «nwif

w^jj f*pv-i*t.

Ex Mf. Sangem,

:

LIBER PSALMORUM.

'1Z

Versio
£x

it/.

Saftgem

,

:

AN T

QU

I

Cognofcitur Dominus
in operibus
iudicia faciens
comprehenfuarum
manunm

Dominus judicium
manuum fuarum
impius , fonitu. Semper,

Agnitus

17.

fMiens

:

corruit

:

Cognofcetur Dominus judi-

1 7.

eft

cia faciens

in of ere

HOD.
manuum

operibus

in

:

fuarum comprehends

eft

peccator.

Canticum

peccator.

fas eft

VULGATA

Hebr.

A.

IX.

Pfalm;

DIAPSALMATIS.
18. Convertantur peccatores in infernum , omnes gen-

,

res qua: oblivifcuntur Deum.
Quia non in finem obli1 9.
erit pauperum
pauperum non peribit
nem.

vio

in

18. Convertantur peccatores in

infer-

omnes gentes qua;
Deum.
19. Quoniam non in finem

infernum

,

obli-

vifcuntur

Quoniam non

aternum

obli-

exfpeclatio

pan-

in
:

pauperis

vio erit

peribit in per-

perum ffupple non)

fi-

in

gentes qua oblitafunt

vioni erit pauper

patientia

:

impii

Convertantur

man omnes
Deum.

perum non

patientia

:

obli-

pau-

peribit in finem.

petuum.

Surge Domine

Exfurge Domine , non
confortetur homorjudicentur
gentes in confpettu tuo Do2.0.

non confortetur

,

Exfurge Domine, non con-

2.0.

homo : pidtcentur gentes ante factem

fortetur

tuam.

in

homo

:

judicentur gente6

confpe&u tuo.

mine.

Domine

21. Conftitue

Pone

le-

Domine terrorem

eis

<nslatorem fuper eos
gentes quoniam homines funt.

11, Conftitue Domine legisla-

;

Sem-

fciant gentes homines ejfefe.

fciant

:

torem fuper eos
quoniam homines

FER.

ut fciant gentes

:

funt.

JDjapsalma.

Ut

1.

Domine

quid

longe

fifti

Pfalm. X. fecundiim Hcbrtos.

Pfalmus X.

* Fide Not.
recef-

,

portunitatibus

Q

op-

difpicis in

in tribulatio-

,

Uare Domine

a longe

ftas

Ut

1.

,

in tribulatione I

Dum

2..

fuperbit impius,

In fuperbia impii ardet pauper :
capiantur in fcelenbus qus. cogita-

ditur pauper

compreincenditur pauper
benduntur in cogitationibus
fuis quas cogitant.
laudatur pec3. Quoniam
:

verunt.

conliliis

Quia laudabitur impius

Dum

z.

in de-

fuperbit impius, incen:

comprehenduntur

in defideriis anima; fua;

&

in

quibus cogitant.

Quoniam laudatur peccator

}.

cator in defideriis animx fua: Jiderto animafut.:
qui inique gerit , benedice-

receflifti

opportunitatibus

in

tu<

ne?

Domine

quid

longe , defpicis

defptcis in temporibus anguf-

:

cSc

iniquus

benedicitur.

tur.

Inritavit

4.

cator

Dominum

fecundum

,

nem

ira: fua:

5.

Non eft

Et avarus applaudensftbi , blafphemavit Dominum : impius fecundum altitudinem ir&fus. non requi-

pec-

multitudi

inquiret.

ret

tu ejus

:

polluuntur

in

via: ejus

eft

Deus

tionibus ejus

.-

in

e Gr.

17. Sic

omnibus cogita-

:

I

eft

Deus

in

inquinata; funt

confpe&u

via;

illius

in

QU AM

hunc

in

Pfalt.

Pf.

cognofcitur

,

&c.

Mediolan. Corb.

hunc

Pf. ait

:

quem

Hebraei

Convertantur... gentes qua, &c. Similiter in Plait. Rom.
Ap. Cafliod.
Carnut. In Corb. Canticum diapfalmn.

nitur hie Diap/alma.

Diap/alma. InCr. '£>Jm J"ia4 a'\waT 'S' deinde
19 m to. sirixavbavofUYa. tk Osx.
'ATrofezfHTOxjac oi'
fie
Corb. legit Dominum, non
Caffiodor. cum Plait. Rom.
Deum. Tertull. 1. 4. contra Marc. p. 707. b. Avertantur peccat. in inferos , omnes nationes qua Dei oblivifcun-

mate

&

CmpHciter

:

que ex utroque unum facientes , fie tandem ad numerum Latinorum redeunt. In Pfalt. etiam Corb. interpo-

in

147.

ticmn diapfalmatis

A N T

Non

5.

ejus

Hie interponitttr , Canquafi occulta lamia
tf fequitur :

jivw<sx.£tcu. Similiter

18. Auguft. in

iras

&

apud Aug.

Carnut.

f.

pec-

* Htc Hebraei incipiunt decimum Pfalmum contra!
Latinorum & Gncorum diftindtionem ; quo fit ut inter
eos numeri Pfalmorum non conveniant ufque ad Pf.

fVtt>W$Vl, Sec.
.

fua;

parturiunt via ejus

NoliE AD VERSIONEM
if

Dominum

fecundum multitudinem
non qusret.
,

,

Nee

Deus in confpec-

Exacerbavit

4.

cator

,

:

&

Gr. uc, to» uJyv. Ambr.in Pf. 118. to. I. col. 1 1 57.
b. Averlantnr peccat. in infernum.
V. 19. Auguft. in hunc Pf. legit pauperis ; & in fine,
non periet in aternttm : quinque tamen Mfs. ferunt peribit ;
alii cum editt. periet. Pfalt. Rom. hab. pauperum ; item
Quia non in
Brev. Moz. in aternttm. Corb. vero ita
finem oblivifcettir pauperum : patientia pauperum non periet
vTro/Jisn tat
fTrihuAvtuTca
wt&i^oV
in attmum. Gr
irtmrcDV it. a.irat.HTa.1 ei';toc aluva.. Mf. Alex, cum Aid. &
Compl. lis T!Mq. Tertull. 1. 4. adv. Marc. p. 707. b.
Quoniam non in finem obliviont habebitur mendicus : tolerantia pauperum non peribit in finem : at infra, p. 75*.b.
tolerantia juflorum non periet in finem.
ft. 10. Atigult. &Caifiod. in hunc Pfalm. legunt , non
pravaleat homo. Similiter in Pfalt. Rom. Corb. Carnut. 5c
Brev. Moz. In Gr. /xit n^cTam'Sfcd arfyaTrot;. Chry fofr."AMe$,
te,«ews.9t<>. Sed aliubi non additur Domine in fine.
li. Ita Auguft. in hunc Pf. abfque conjunct, ut ,
Ttr.
ante fciant, quae pariter abeft a Pfalt. Carnut. Corb.
a Gracco. Hilarius in Pf. 118. col. 519. b. c. fie habet
Domine , conflitue legifiat. fuper eos : fciant , &c. Ambrof.
tur.

:

li

&

in Pf. 118. col. 1137. a. d. Conftitue Domine
ftp. eos:
fciant , Sec. at infra , 1 1 37. c. tf difcant Rentes. Gr, yvu;

praecedenti

Auguft. in hunc Pf. habet
Ut quid Domine

if. 1.
,

cum

fubjicit

in tribulationibus ?

Ut quid Dom.

Ambr.

difce/Jifti

:

conjungentes

,

at-

hiterpofito Diapfal-

in opportunitatibus ,

118. to. I. col. I137.C.
Gr. 'hxti Ku &£ dpcsMctt;

in Pf.

longe ?

6w'4 £ ' at i n ec^d. Aid. tc Compl. it 0M'4 fO '«
Pfalt. Rom. cum CafBrev. Moz. hab.
liod. in hunc Pf. p. 40. c. Auguft. vero in eund. Pf. it»
In Pfalt. Corb. in cogit. full
cogitat. fuis quibus cogitant.
qua cogitant. In Gr.ir fiu&xiioit; 01; J iaMy!Cl,t,frai.
#. }. Ita Cafliod. hab. in hunc Pf. p. 40. b. cum Pfalr.
Rom. Martianaei. Similiter ap. Aug. in eund. Pf.
lib.
z. de civitate Dei , c. 14. to. 7. col. 69. e. excepto ult.
benedicitur.
Sic etiam in Pfalterio Corb. eft ut
apud
Lucif. Cal. 1. de reg. apoft. p. 219. d. ac Auft. epift. ad
Demetriad. p. 41. a. & in Pfalt. Rom. Fabri. In Brev. vero
Moz. ita C? qui iniqua agit , b.e-nedicctur. Apud Optat.
I. 2. cont. Donat. p. 42. a. C? qui iniqua egerit , benedicetur.
Compl. tvto*
In Gr. Kg e dSix.w> itiVM-niircu' in Aid.
if

fictKpofcv
1r.

2.

'

&

Ita

&

&

:

&

~/s7tcii.

p. 219. d. hab.
ir. 4. Lucif. Cal. 1. de reg. apoft.
Exacerbavit Dom... non inquiret. Breviar. Moz. Inritabit.....
non exquiret.
non inquiret. Auguft. in hunc Pf. hritavit
Cafliod. in eund. cum Pfalt. Rom. hritavit... non inquiret.
Similiter hab. hritavit, Pfalt.

vero, Inritavit
ix.

ira

fua

Mediolan.

inquirit,

& Carnut. Corb.

Grarc.

U.ctp'J)i,vit...„

SX^MTMOf/.

hunc Pfal. p. 40. b. cum Pfalr.
Carnut. In Rom. fimilirer polluuntur ; fed
abfque omni , ante tempore: fecus in Rom. Fabri. Apud Aug.
in eund. Pf, ita tontaminantm via ejus in emni temp.,, $$
f.

$.

Ita Cafliod. in

Moz. Corb.

&

:

,:

LIBER PSALMORUM.
Vu I G
Auferuntur

enim

6. Dixit

nerationem

omnium inimicorum
fuorum dominabitur.
6. Dixit enim in corde fuo
cie ejus

Inf. 13

R°>"-

M

1-

& amarkudine, & dolo
fu b hngua ejus labor & dolor.
Sedetin

in occultis

cum

infidiis

plenum

& avaritia fub
dolor & iniquitas.

cr dolis

:

ejus

Non movebor de generatione
, fine malo.
maledidlione
os
7.
plenum eft ,
amaritudine ,
dolo fub lingua ejus labor

eft

lingua

:

,

Cujus

&
&

Sedet infidians juxta veftibula

divitibus

in abfconditts

;

Oculi

9.

piciunt

pauperem

ejus in

ciunt

infidiatur in abfcondito,

:

pauperem

Infidiatur ut rapiat

dum

pauperem

rapere

:

attrahit

eum.

eum

inclinabit

,

dominatus

fe

&

,

abfcondito

abftrahit ilium.

Et
met

cum

cadet

>

confraclum fubjiciet

&

,

rapere

:

bit ilium

viribus fuis valenter.

det

dum

,

paupe-

pauperem dum

In laqueo fuo

10.

ir-

pauperum.

fuerit

Infidiatur ut rapiat

eum ad

fuum

innocentem.

:

,

rem

rete

,

9.

Infidiatur ut rapiat pauperem
rapiet pauperem , cum attraxerit

fuo humiliabit

In laqueo

10.

in

infidiatur

:

cum diut interfi-

infidiis

Oculi ejus in pauperem
refpiciunt infidiatur in occulto , ficut leo in cubili fuo.

circumfpi-

robuftos

quafi leo in cubili.

quali leo in fpelunca fua.

Sedet in

ciat, interficiant

Oculi ejus

ref-

dolor.

vitibus in occultis

innoccn-

interficit

&

:

8.

tetn.

tem.

:

in generationem

Maleditlione os ejus

ut interficiat innocen-

,

in generatione

;

ne crofine malo.

eft,

8.

vebor

mnledi&ione os ple-

Cujus

7.

num

Non mo&generatio-

Loquitur in corde fuo:

:

malo.

fine

,

corde fuo

in

a generatione in ge-

Ex Mf. Sangerm,

Auferuntur judicia tua a fa-

dominabitur.

Non movebor

25

omni tempore.

Longe fiint judicia tua a facte
ejus : omncs immicos fuos defpicit.

omnium inimicorum fuorum

:

:
:

Versio antxqua.

in omni tempore.
facie

judicia tua a

IX.

Pfalm.

Hebr.

AT A HOD.

omni tempore.
ejus

:

adflicta-

indinavir fe ,

& ca-

dominabitur paupe-

rem.
corde fuo

Dixit enim in

Oblitus

Deus

eft

fuam ne videat

avertit faciem

,

manus tua ne
pauperum.

cxaltetur
ris

1

Deum

pius

fuo

:

Non

?

num tuam

in

corde

urn

14. Vides,quoniam tu laborem

dolorem confideras
eos in manus tuas.

dicens in corde fuo

,

Apud

,

,

ut detur in mdttu tua.

pillo tu es

factus

Pfalt.

Lucif. Cal.

Athan. p. 191. c. Dixit in corde fuo :
faculum fine malo.
if.
7. Ita Aug. in hunc Pf. Cafliod. ver6 in eund. p.
41. a. cum Brev. Moz. & Pfalt. Rom. fie Cujus os maleditlione , £j? amaritudine plenum eft
tf dolo , &c. Lucif.
Calar. 1. 1. pro S. Athan. p. 191. c. Cujus os mated&.
plenum efl , f$ amaritnd. £> dolo , &c. In Gr. OS a'/>5; to
Soficr, xvtS ")£/*£ , J; -Trnptac, , ^Joxhy &c.
$". 8. Sic in Mf. nollro cod. geminatur verbum interpro

1.

1.

S.

a fecttlo in

,

:

,

1

ficiant

mendose

fed

,

,

ni fallor

,

cum

aliubi

non

repe-

ita

cum Vulg.

Lucif. Calar. ubi fup. concordat

riatur.

ficut

Auguft. in hunc Pfal.
Tf. 9. Augufl. in hunc Pfal. habet : Infidiatur in ecrapere paup. dum adtrahit
cttlto , velttt leo in cubili fuo
turn.
Pfalt. Corb. Injidiatur in occulta , Jicut leo in cubili fuo. Injid. ut rapiat inopem : rapere paup. dum adtrahit
ilium. Similiter hab. Cafliod. in eund. Pf. cum Brev. Moz.

&

Pfalt.

&c.

&

Rom.

Infidiatur in occulta

,

Jicut

in fine, attrahit eum. Lucif. Cal.

p. 191.

Oculi ejus

c.

1.

1.

in

leo

pro

injidiatur in abjeonjo

S.
,

cubili

,

Athan.

Jicut leo

Injid. ut rap. paup. rapere paup. donee
in fpelunca Jua.
Hieron. in Mai. 64.
adducat eum in converfatione jua.

to. 3. col.

473. f.
&c.
,

fpelunca fua
ccculto

,

Injidiatur in apocrypho

-fr.

ut rapiat paup. Grace. 'Erz-J'juuei

10. Auguft. in

humiliabit

eum

,

,

quafi leo in

S. Paulin. epift. 1. p. 3. a. Injidiatur in

cc rr) na.vJ'eu. clv-tK

:

Propter quid inritavit
peccator > dixit
enim in corde fuo Non required
Vides , quoniam tu la1 4.
13.

Dominum

borem

h dirottouipa, aZMwr

afnrxcui invsyjii

hunc

Pf. fie legit

inclinabitur

,

$

cadet

cv
:

:

pit-

& dolorem confideras

adjutor.

to zmvccii

olvtoy.

In mufcipula fua

dum

dominabitur

manibus

tuis.

Tibi derelidus eft pauper
pupillo tu eras adjutor.

Versionem antiqua

A D

o'/ol auTB cv tto/.vti x.aifia'. 'AyravxiPsTTXi tx Hfi/axTX cv
«Vo , &c. ut fup.
t. 6. lea legunt Auguft. & Cafliod. in hunc Pf. cum
Pfalt. Rom. In Breviar. Moz. a generatione tf generatione.
In Gr. Ou /u.i C£»st/6w aVo ysvtxc, tt$ ywtciv , &c. Lucif.

Hon movebor

,

quia tu laborem ejrfuro-

refpicis

eel

Calar.

manus tua ne oblipauperum in finem.

exaltetur

:

Carnut. exftat pariter con1. de reg. apoft. p. 219.
d. Hon efi Deus... inquiuat/e funt via ejus in omni temp.
In Gr. /StSnAjcTat
Auferantur judicia ejus a facie ejus.

&c. In

inimic.

De-

quod non

Tibi relinquuntur fortes tui

or-

:

,NoT£
taminantnr.

.

ut tradas eos in
pauper

eft

Vides

rem

ut tradas

:

tu eris adjutor.

omnium

ma-

pauperum.

requiras

&

phano

leva

,

Jjhtare blafphemat impius

3m-

irritavit

requiret.

Tibi dereli&us

noli obiivifci

;

Dixit enim in corde fuo:
1 r
Oblitus eft Deus, avertit fa
ciem fuam ne videat ufque in
finem.
iz. Surge Domine Deus,
vifcaris

enim

dixit

Surge Domine Deus

Deus,

oblivifca-

:

Propter quid

.

7,

perpetuum.

refpiciet in

in finem.

Exfurge Domine

ii.

Dixit in corde fuo : Oblitus eft
Deus ; abfconditfaciemfuam,non

:

M.

pauperum. Similiter hab. Cafliod. in eund. Pf. cum Pfalt.
Corb. Mediolan. & Carnut. dum dominabitur pauperum.
In Brev. Mozar. £) cadent cum dominabitur pauperum.
In Pfalt. Rom. Martianjei , dum dominab. pauperis : in
Rom. Fabri , dum dominabitur pauperum. Apud Lucif.
Calar. 1. 1. pro S. Athan. p. 191. c. In laqueo fuo humiliavit eum , inclinavtt fe , tf cadet dum dominatur pauperum. In Gr. 'Ek Tt) 7rayiJ «.vtx Tcnriivusu ccutov , wi/tl ,
1

anaj oIvtov x.x-rax.v&nuixt tw itivvnm/.
~t. 11. Ita Aug. dc Cafliod. in hunc Pf. necnon Pfalt.
Rom. & Corb. cum hoc ult. ufque in finem. Similiter apud
Lucif. Calar. 1. 1. pro S. Athan. p. 191. c.nifi quod deefi
enim , poft dixit. At in Gr. i.Ws yxp... el; teao;.
~t. 12. Similiter addunt in finem , Auguft. & Cafliod.
in hunc Pf. cum Pfalt. Rom. Mediolan. Carnut. & Moz.
praeterea Rom.& Moz.habent, Deus mens , & exaltetur*
ne
&c. Corb. Exfurge Domine Deus metis , exaltetur
Gr. 'Atx^^i Kt/£,i5 s ©so;,
oblivifc. pauperem in finem.
v-\ub&TO)... pw fVi^«6« rat TritnTar' at in Ml. Alex, ac
edd. Aid. & Compl.'o ©ts'? /j.\t \ item in Aid. & Compl.

ij

irimiTCci

13.

Tfr.

Pfalt.

Rom.

Aug.
lie

:

&

cum Vulg. In
Dominum ; extiemoque ,
Corb. inritavit Dominum peccator
Cafliod. concordant

irritavit impius

«0« requiret Deus. In
non requiret Deus. In Gr. irafjii.vvtv ac;£n; tsc ©eoV
frVitTw'eej' in Mf. Alex. Aid. & Compl. tt'n e'x^htmc».
legit tram ;
Tt. 14. Auguft. in hunc Pf. loco laborem
pauloque poft, in manus tuas; extremoque , pupillo tit
eris adjutor. Cafliod. in eund. Pf. Tibi enim derelidus eft
,

pauper

:

pupillo tu eris,

&c.

Cone. Rom.

3.

to. 4. col.

1697. b- Tibi enim derel... pupillo tu es adjutor. Plait.
Corb. in mambus tuts. Tibi enim dereliclns ejl
Rom.
pauper : pupillo tu eris , &c. Brev. Mozarab. eum in mambus tuis... pupillo tit eris, &c. In Gr. hnviti , on cv
xoym X) ivjuor xaravoeic, , t? ira^xJuvai auric, tie, X f ifa? «V.
2o! t~f)ioi.Tot.>iMnnai... optpcttu cl «c&a( al. ecn )fccvfoi. Mf.
Compl.
Alex, non irtni legit > fed *.iv» i ficut Aid,

&

&

:,

,

PSALMORUM.

LIBER

»4

VfiRSIO ANTIQUA.
$k

Mf. Sangem.

&

maligni

deli&um

ejus

:

requiretur

ligni

qtures impietatemejus

:

& in fccculum fxculi
:

eorum

cordis

exaudivit auris

Judicavit pupillo

8.

1

& hu-

Utjudices pupillum

&

nequaquam

mode

.

&

ris

& tternita-

HOD.

Contere brachium peccato-^
maligni quanetur peccatum
:

& non invenietur.

,

Dominus regnabit

16.

&

num

,

bitis

gentes de terra

Defiderium pauperum audivit
Dominus : praparafii cor eorum ,
audiat amis tua ,

tua.

mili, ut non apponat ultra
magniiicare fe homo fuper
terram.

&

pcrierunt gentes de terra ejus.

tis :

peribunt gentes de terra ejus.
17. Deiiderium pauperum
deiiderium
exaudivit Deus

,

1 5

illius

Dominus rexfault *

Dominus regnavit in a>

6.

1

ma-

non invenies.

tur.

ternum ,

&

Contere brachium impii

nee invenie-

,

VULGATA

Hebr.

Contere brachium pec-

1 5.

catoris

X.

Pfalm.

in ster-

in fajculum fa;culi

peri-

:

illius.

pauperum exDominus
prsparationem
cordis eorum audivit auris tua.
Defiderium

17.

audivit

& opprefjumi

:

homo

fe

terra

& humill

Judicare pupillo

8.

1

ut non apponat ultra

ultra fuperbiet bo-

magniticarc

fuper terram.

Noi^ AD VERSIONEM ANTIQUA M.
uvTot

non kvtk.
Sic apud Aug.

,

#•. if.

Caffiod.

in

hunc Pf.

v ft»

*,

Ap. Symm.

Sec.

,

&

Ku£to<;

taiu'ott

cum Vulg.

&

Gr. B«&c.
hunc Pf. cum Vulgata concinit ,

tov aiava.

Auguft. in

17.

Tf.

cli

tx£nTn8iiffET0ci.

concordant

Caffiod.
Auguft.
Pfalt. Corb. hab. Dom. regnavit
16.

fr.

,

periHtis

chr<»u£rt

*<

Sec.

,

>

&

exaudivit, ut flip. In Brev. Moz. fie:
Tneparationes cordis eorum exaudivit , Sec. In Pfalt. Rom.
Dejideria cordis eorum exaudivit , &c. In Corb. Defide-

quod

nifi

bis leg.

i

z.

Pfalmus
David. X.

In finem

.

,

Domino

I quomodo

mea:

i

:

i\inimigra in

ficut pafier

ktifbiim £Ti tm;

7115.

Vulgata

:

animx

David. XI.

JN Domino
anmu

fperavi
mem.

dicitis

montem

montem ficut pajfer

in

quomodo

,

1.

TN

Tranjvola

:

In finem

1.

migra

?

Pfalmus David.

,

Domino

do

J.

dicitis

confido

anima?

montem

in

hod.

:

mex

X.

quomoTranf-

:

ficut paffer

?

?

Quia ecce impii tetenderunt axecce peccatoarcum , para- cum pofuerunt fagiitam fuam fu-

Quoniam

3.

Viclori

ipfi

confido

dicetis

:

H E B R.

VeRSIO ANTIQUA.

U Mf. Sangem.

cordis

cordis

Corb. St Mozarab. Confonat etiam Rom. niii quod
^hthOhostoc/
hab. contercs , non contere. In Gr. %vrr&rtyov
a/tapTix «i/T?,

Sec. In

Carnut. Deftdcrium
In Mediulan
exaudijii
Domine : prxparationes cordis eorum audivit , &c. Apud
Caffiod. in eund. Pf. p. 4?,. a
exaudivit Dominus :
concupifctntiam cordis eorum exaudivit , Sec. In Gr... c'cimse
Ku&os' im tTOi/xasiuv th? x.apJ !az uvtwv 7r/>ooe%£ to ii oif.
Compl. circa initium hab. s»'a«5 Kv'&iim
Edd. Aid.
Tf. 18. In Pfalt. Corb. ]udicabzt pupillo, &c. ut fup. Ap.
Aug. Se Caffiod.
al. conftanter, Judicare, e Gr. KpTvxi.
Hieron. in Ezech. 32. col. 926. f. legit
nt non magnificetur
ultra homo jttper terram. In Gr. 'ivx ftn Trpo£n 'm pir/aMx.u^ut

ficut in

Pfalt.

ti

eorum exaudivit ,
eorum audivit , &c.

rium

&

res tetenderunt

verunt fagittas in pharetram
ut fagittent in oblcuro rettos

nervum

per

gittas fuas in

ut fagtttent in abfeon-

,

dito rectos cordc

Quoniam

3.

ecce

intendeiunt arcum

,

peccatores

paraverunt fapharetra , ut fagittent
,

in obfeuro reftos corde.

;

corde.

Quoniam qux

4.

Quia

perfecifti,

deitruxerunt juftus autem quid

leges dijfipaufunt

quid operants

:

:

Quoniam

4.

juftus

truxerunt

ejt ?

:

qure perfecifti

juftus

def-

,

autem quid

fecit ?

templo

fandTro

fecit?

Dominus in temploianc-

5.

to fuo

Dominus
Dominus in

in coelo fedes ejus
Oculi ejus in pauperem refpalpebrx ejus interpiciunt
,

:

hominum.
6. Dominus interrogat juftum & impium qui autem dliniquitatem

mam

filios

,

odit ani-

odit

&

anima

ccelo fedes ejus

:

pauperem

:

refpi-

palpebral ejus interrogant

fi-

:

Versionem antiquum

Rom.

col.

s'psTTf
;



,

404.
dicetis

f.
,

niii

quod omnes
num.

poft paulo ver6 hab.

leg.

at in

dicitis ;

Aug. in hunc

ut fupra.

Pf. bis legit

o/>m.

In Pfalt. Corb.

plur. in montes

dicetis... in

:

404.

Cone.

impittm

:

ejus,

, e Gr.
montem.
Tt. 3. Lucif. Cal. ubi fup. concordat cum Vulg. Aug.
in hunc Pf. habet in obfeura luna , non in obfeuro ; cart.
«t in Vulg. item conftanter epift. JJ. ad Januar. to.
2. col. 131. f. Apud Optar. 1. 2. cont. Donat. p. 41.
Ononiam ecce pecc. intenderunt... fagittas in phab. ita
retra fua , adfagittandos obfeura luna rectos corde. S. Paulin.
ep. 40. p. 24 J. b. Paraverunt fagittas in pharetra , ut
fagitt. in obfeuro. Hieron. 1. 3. in epift. ad Ephef. to. 4.

col.

in

fuam.

to. 4.

*Vi

Dominus
Dominus in

hominum.
6. Dominus interrogat juftum&
impium qui autem diligit iniquitatem , odit animam fuam.

dtligentem iniquitatem

1. Ita

dicitis

ciunt

Dominus juflum probat
autem

&

Gr.

,

Oculi ejus in

hominum.

Auguft. in hunc Pf.col. j8. e. cumGrxco. In
& Corb. deeft ipfi'.
if.z. ItaLucif. Cal. 1. 1. proS. Athan. p. 19 i.e. necnon
Ambrof. in Luc. 12. to. 1. col. 1457. b.
1. de virgin.
to. 1. col. 241. e. item Hieron. 1. 3. in epift. ad Ephef.

W.

5.

fuo

;

lios

NoTjE ad
Pfalt.

fanclofuo,

tbronus ejus

filios

:

ligit

ccelo

Oculi ejus vident, palpcbrnc ejus

probant

:

rogant

in tcmplo

f.

legit in pharetris.

to. 1. col.

faum frequenter ,

Oeleftinus

12 10. alludens
ut legimtts

jaftxvit... retorta in fe tela

,

&

,

dicit

:

I.

epift.

Tetendit

ore fito fpicula

redienmt

,

obfeuro reRos corde non potuit. In Pfalt.

:

arcum

poflptamfagittarti/i

On

intendeut

,

ei;

Sec. ut

,

ipaptrdycv >

ri x.aTO.To^iuiai it moroftwri tk , Sec. Plait. Rom. cum
Mozarab. hab. tetenderunt , ut fup. in textu.
jf. 4. Ita Aug. in hunc Pf. col. 62. d. 64. e. In Pfalt. Moz.
Quoniam quern tU perfecifti , ipfi deftruxerunt. Ap. Optat. 1.
2. cont. Donat. p. 41. c. qux tn perfecifti , ipfi deftrux. In Gr.
Vat.'O-n « xctTii/iTi'ow, Kakiixot, Sec. at in Mf. Alex.ac edd.
Aid. Se Compl. au xctTVpTttu , cwtoi KxHeTwt &c. In Pfalt.
,

Rom.
#.

Martianati legitur quern perfecifti ; in Rom. Fabri, qu.t.
Auguft. concinit cum Vulg. ad verbum. Sic etiarr»
J.

Lucif. Cal.

ponit^

,

1.

1.

pro

S.

Athan.

;

cacr.

templo Janiio fuo.

dvTX

Moz.

ut in Vulg.

Spir. S. to. 2. col. 684. a.

Qpovos

col. 191. d.

voci palpebra. In Brev.

hra ejus interrogat

2f.

venenata

Corb

runt arcum, paraverunt fagittas in pharetram
in Vulg. Grarce ita
iv$TCivar
£sm

In Gr. Kvpi?$

h

rctu

quod
,

prac-

palpe-

Apud Ambr.

priora tantum

ret frte<pa&c

nifi

(ingulariter

:

1. de
Dominus in

Kvpioi;

It v£jei'»

dvr\i i£pru.\ii tic,, Sec.

6. Ita Lucif. Cal. I. 1. pro S. Athan. p. 191. d.
.
Auguft. in hunc Pf. cum Gr. at Aug. in Pf. 93. col.
999. a. Si. epift, ijj. to. 1, col. J41.C legit amat, loca
1l

&

Haban
*< lc>«

:

,

PSALMORUM.

LIBER
V

peccatores

Pluet fuper

7.

«jneos

ignis,

:

&

fulphur

tus procellarum

,

&

pais calicis eo-

,

V

Pluet fitper peccatores laqueos

!a-

fpiri-

,

pefiatum, pars calicis eorum.

juftitias

Dominus

juftus

dilexit

xqiutatem

:

&

vidit

Quoniam
tias dilexit

juflus

Dominus

jufli-

tem

;

Gr.

in

/s «.yccxar.

o

Pluet... laqueos

hunc Pf. p. 44. fcribic pluit , cum
Pfalt. Rom. Corb. & Mozarab. prjeterea eadem Pfalteria
delent £> , ante fulphur. Auguft. in hunc Pf. leg. fpiritus
procella , cum Ambr. 1. 2. de Spiritu S. to. 2. col. 645. f.
cxt. ut in textu. Lucif. Cal. I. 1. pro S. Athan. p. 191.
7.

fr.

Tcuylfcc,

t.

1.

PC

funt

labia dolofa,

in corde Si coide Iocuti funt.

&

Da

Cantkum

linguam magnilo-

2.

filiis

Difperdat Dominus omnia labia
, linguam magniloquam.

gam

Dominus.

dicit

,

fades

uJ's to

ejus.

Pfalt.

tsf^uirov oluri'.

fee

Domine,

& corde

Propter vaftitatem inopum,

Difperdat

Dominus uni-

& linguam
magniloquam.
5. Qui dixerunt
Linguam
noftram magnificabimus la
:

bia noftra a nobis funt
nofter Dominus eft?

,

&

vidit

Q Alvum me

4.

eft?

nunc exfur-

Ambrof.

verfa labia dolofa,

,

,

ad verbum.

labia dolofa , in corde
Iocuti funt mala.

:

Propter miferiam inopum,

&c. In

:

& corde Iocuti funt,

Linguam nofj. Qui dixerunt
Jjhti dixerunt : Linguam nojlram
tram magniticabimus labia noftra roboremus , labia noftra nobifcum
& nobis funt quis nofter Dominus funt quis Dominus nofter ?
6.

cal.

^itnv^.a. xa-

:

hominum

quam.

gemitum pauperum

,

C5 quoniam defecit fandus
quoniam diminutae funt veritates a filiis hominum.
3. Vana Iocuti funt unufquifque ad proximum fuum

;

dolofa

,

pars

In finem pro octavo die , Ex Mf. San^ym,
Pfalmus ipfi David. XI.

1

Frufira loquuntur unufquifque
labium dolofum in

corde

,

Met

VERSIO ANTIQUA.

proximo fuo

Difperdat Dominus univerfa

4.

labia dolofa,

a

fuleles

,

amautvittc...

i,

XII.

fanclus

j,

8cc.

extreme vero

defe-

cit

Iocuti funt unufquifque
:

tf jujlitias ;
videt. Gr.

O Alva Domine, quoniam
O
quoniam imminuti

fanctus

funt veritates a

ad proximum iuum

,

Mozar.

pro oclava,
vid.

defecit

quoniam diminuta;
filiis hominum.

Vana

f'iclori

Domine

O quoniam
5 .

,

pfalmus

XI.

David.

ntftt;

,

8. Ita Lucif. Calar. ubi fup.

H EB R

HOD.

In finem pro o&ava

h

ircyUa.^ wvp

in Luc. 7. to. 1. col. 1584. c. legit,
tf jujlitiam dilexit.
Plait. Rom. jujlitiam, ablque pracced.
tf. Auguft. in hunc

d. Pluet... laqueos : ignis , tf fulphur , tf fpiritus procellar.
pars cal. &c. Vigil. Tapf. cont. Varimad. p. 742. e.

VULGATA

:

xquita-

:

M.

ignis, tf fpir. procellx

Gr. 'EviCpefy;

Caffiod. in

Domi-

jumis

vidit vultUS ejus.

NoTjE AD VeRSIONEM ANTIQUA
iiligit

&

quis

,

Propter miferiam ino-

6.

& gemitum pauperum
nunc exfurgam , dicit Domipum

gemitum pauperum , nunc confurgam , dicit Dominus :

,

nus.

Ponam

in falutari

:

Ponam

fiducialiter

in falutari

Ponam

auxilium eo-

rum.
Trov.
'jo-

S-

Domini , eloquia
argentum igne examinatum ,
probatum terra;, purgatum feptuEloquia

cafta

:

Eloquia Domini eloquia munda argent urn probatum feparatum

quia cafta

a terra

batum

7.

,

;

,

colatum feptuplum.

jplum.

Apud

Auguft. in hunc Pf. In finem pro oclavo ,
Pfalmus David. Plait. Moz. addit die, cum Corb. Rom.
habet , hi finem pro oclava die , Pf. David. In Gr. E/j to
te*o; victf Twq 07J on; , 'ice?,. tS Aa.uiJ'.
W. 2. In Ml. S. Germ, deeft vox fanclus , quam addidimus ex Auguft. qui csetera habet qua: fupra. In Gr.
I.

&c. Apud Ambr. 1. de Spir. S. to. 2. col. 680. a. fimiDiminitta funt veritates a filiis hominum. Auct.
vero op. imp. in Matth. hom. 55. p. 218. b. leg. Diminuti funt fidcles a filiis hominum.
-t. 3. Brev. Moz. initio hab.
Vana locutus eft ; uhitnoque in corde 1$ de corde Iocuti funt mala. Auguft.
limiltter in principio habet , Vana locutus
eft , 8c mala in
fine.
Item in Pfalt. Rom. Corb. Mediolan. & Carnut.
extreme , Iocuti funt mala. In Gr. M«t«k ?WmW5i< ='x«ro;...
t> Y.ctpS'\a. i, iv xxpfltt z'taMcuv
Mf. Alex, addit kkv.oi.
t. 4. Auguft. in hunc Pf. omittit ^ , ante linguam ;
abeft pariter a Pfalt. Corb. & aGr. ed. Compl.
Apud Auguft. in hunc Pf. iimiliter, magnifi"t.
J.
cabimus ; deinde vero ita , labia noftra apud nos funt , &c.
In Brev. Moz. nobifcum f int. In Pialt. Rom. ,i nobis funt
quis nofter eft Dominus ? In Gr. /uiya>,vrK/Mt
7rct/>' liftay
cere?

,

iiter exftat

:

,

(

:

fi-

eloargent lim igni proterra , purgatum lep:

ties.

NoTjG AD VERSIONEM ANTIQUA
t.

fuper falutare

agam in eum.
Ploquia Domini ,

ducialiter

,

in edd. Aid.
~i . 6.

gemit...

& Compl. m/ v/Xiy) est

Pfalt.

Corb.

,

t/j

tiftait

Ku'&u'c. £s\

Propter mifericordiam inopum

Ponam fuper falutare tneum

fiducial,

:

agam

,

;

{$

in eo.

&

Brev. Moz.

Propter miferias inopum ;
infra , Ponam
in falutari tuo: fiduc. Sec. Similiter hab. Pfalt. Mediolan.
in falutari tuo ; Carnut. fitper falutare ; Rom. Martianxi
,

fuper falutare

mcum

;

lorn. II.

Rom.

Fabri

,

in falutare

tneum

S*ngerm\

&

& juftitias dilexit

nus

eorum.

vultus ejus.

*s
ANTIQUA.

Quoniam

8.

rectum videbunt facie s

:

O

I

eorum.

licis

Quoniam

S

:

rum.
8.

R

i:

7. Pluet fuper peccatores Ex Mf.
laqueos ignis ,
fulphur , 6c
fpiritus procellarum
pars ca,

& fulphur & fpiritus tem-

ignis,

XL

Pfalm.

H ERR.

AT A HOD.

I G

TJ

,

.

M.

Caffiod. in hunc Pf. p. 46. a. fuper falutari meo ; Aufuft.
in eund. Pf.
infra, in Pf. 93. Vulgat* fuffiagatur.
Gra:ce ita 'Atto th; Ta*accra>p /a; tSv
«, aVo t?
Myit

&

:

Ku&icg.
Qwo/uat {/ Cwrvf-iw' irc/ffy.siaccfixi iv dura. Ill
edd. Aid.
Compl. deeft alterum diro. In Mf. noftro

&

Sangerm. omittitur Dominus, poft verbum dicit , ut 8c
alibi fcpiiis
cum enim librarius nomen Dei vel Domini ,
aureis litteris iibi fcribendum propofuerit, non mirum li
:

,

ejus negligentia vel ofcitantia nonnunquam id nomen
prdetermilnim fuerit ; maxime ii in reliquo opere litteris
argenteis defcripto , varia id genus auro depingenda

tempus diftulerit , ut & fatis indicant
vacua identidem relicta.
if
7. Aug. 8c Cafliod. in hunc Pf. hab. Argentum igne
examinatum terra , purgatum feptuplum. Similiter in Ffalr.
Rom. Corb. Carnut. & Mozarab. Ap. Ambrof. 1. de Tob.
c. 18. col. 612. b. ita
Argentum igne examinatum probatum terra, pnrg. feptuplo. Itidem epift. 74. col. 1082.
e. & 1. 2. de fide, col. 473. b. at in Pf. 118. to. r.col.
1 1 14. e. Arg. igne exam, purgatum terra, probatum feptufcrlptor in aliud

.

:

,

plum

:

vide etiam

col. J. a. 5J2.f.

1. col.

to.

Hieronym.

381.

epift.

524. d. Arg. igne probatum terra
iimiliter in
3. col.

40 1

.

,

e. 991. a. & to. 2.
ad Damaf. ro. 3. col.
purgatum feptuplum :

JJJ. a. at in Ifai. 54. to.
Argentum igne examinatum terr.v purgatum

Ecclef. to. 2. col.
b.

,

Paulin. ep. 20. p. 112. c.& epift. 2 3. p. 12J.
c. Argentum igne exam. probat. terra ,purgat.Jeptuplo. In Gr.

feptuplum.

S.

'Apyi'etcr <aS7n>fVf4;iQy

,

JmilfM'.r

ry yn, xsxaSotCiC^s;^

i

D

f'tr-

:

:

LIBER PSALMORUM.

<z6

£x Mf.

Sangerm.

Tu Domine

Tu Domine fervabis nos

8.

& cuftodies nos a c;eneratione

cuftodies ea :fervaa generation hac in &ter-

bis nos

hod.

Tu Domine fervabis nos

8.

:

&

cuftodies nos a generatione hac in

num.
^
In circuitu impii ambulant, cum

sternum.

cxaltati fuerint

fecundum altitudinem tuam multiplicafti filios hominum.

hac,&inaeternum.
In circuitu impii ambnfecundum altitudinem
lant
tuam mukiplicafti filios ho-

XIII.

Vulgata

Hebr.

Versio antiqua.

&

Pfalm. XII.

o.

:

In tircuitu impii ambulant

9.

viliffimi filiorum

hominum.

minum.

Noi£ ad Versionem antiquam.
Mediolan. Auguft. vero cum aliis
ante hoc, in aternttm. In Gr. fBJa'fa;

Mozarab.

If. 8. Ita fert Pfalt.

Pfalt. omittit 2?

yuag, H

>

&

ftarufictis

o7 Ita Auguft.

tf.

&

hunc Pf. In

Pfalt.

vero

Mf. Sangerm.

1

*

, Pfalmus
David. XII.

In finem

.

me in

\-x VlfcenS

Quandiu ponam

2..

7T££<7raT?(ji

XIII.

1.

tuam a me

des faciem

Ufquequo ponam

confi-

meam , dolo- ma me a
diem
rem in corde meo per diem
lium in animam

,

confilia in

Ufquequo exaltabitur inimicus
Ufquequo exaltabitur inimeus
confup er me ? convert ere, ex audi
micus meus luper me ? 4.

verter , & exaudi me Domine
Deus meus.
Inlumina oculos meos , ne

me Domine Deus mens

unquam condormiam in mortem 5. nequando dicat ini-

obdormiam

micus Prxvalui adversus eum.

adversus eum.

dicat inimicus

:

bunt

tribulant

me

motus fuero

fi

autem

ego

6.

:

mifericordia

in

meus

fuero

:

eum.
Qui tribulant me , exfultabunt fi
motus fuero 6. ego autem in mi-

valui adversus

cum motus

:

tua confido.

tua

fpero.
Exfultavit cor meum in falute tua cantabo Domino qui

fericordia tua fperavi.

Exfultabit cor
tari tuo

:

bona tribuit mihi , & pfallam
nomini tuo Altiifime.

:

.

:

autem in mifericordia

ego

:

Illumina oculos *meos ne unquam obdormiam in morte 5 nequando dicat inimicus meus Pra>

Pr&valui

;

Hoftes met exfultabunt

exfulta

,

&

Illumina oculos meos, ne unquam
in morte ; nequando

:

?

z. Quandiu ponam confilia in
anima mea , dolorem in corde meo
per diem ?
3. Ufquequo exaltabitur inimicus meus fuperme ? 4. refpice,
exaudi me Domine Deus meus.

am-

meo per

?

J

me

faciem tuam a

tis

?

dolor em in corde

XII.

In finem, Pfalmus David.

Domine oblivifceris
V»^ meintitinem ? ufquequo aver-

3.

Qui

apud Chryfoft."AMo;, TretPiZTn-

;

T T Squequ

T Squequo Domine oblivifceris
KJ me penitus? ufquequo abfcon-

tuam

&c.Apud

VUEGATA HOD.

7"

finem?

,

ets;.

Canticum David.

Ficlori

ipfi

avertis faciem

quoufque
a me :

hi circuitu impii ambulabunt

Hebr.

T Squequo Domine obli-

i"

& Corb.

in Pf. 43. to. 1. col. 908. e. hi arc. impii ambit-

In Gr.

Lint.

toy ctiura.

sit

Caffiod. in

Versio antiqua.
£.v

Ambr.

cantabo

meum

Exfultabit cor

in falu-

Domino , qui

tuo

red

:

tribuit

didit mibi.

meum

in falutari

cantabo Domino qui bona
mibi
pfallam nomini
:

Domini

&

altiflimi.

NotjE ad Versionem ANTIQUAM.
«/>_/?, cum Pfalt. Rom. &
~t. I. Auguft. in hunc
Corb. Brev. vero Mozarab. delet in finem. Gr. hab. ui

Pf. delet

in textu.

flip,

&

* Ita Aug.

Corb.

&

Moz. InGr. "E«;

«VorpE'Y 5 '?
•#.

>

&c

hunc Pf. cum

Caffiod. in
ln

-

tote...

Mf. A ex
'

2. Similiter in Pfalt.

eV/^«'c>i i*v...

e dd. Aid.

ac

-

Moz.

Pfalt.

&

& Corb. Auguft.

Rom.

so; ttots

Compl.
etiam

&

Caffiod. in hunc Pf. habent conjilium , cum Pfalt. Rom.
Martiamei ; Rom. vero Fab. can/ilia. Gr. 'Ea; tiV.; Gh'gc/^cw
f>

bAa;
•fr.

ii

3.

H*

^t"'/jj

Sic

>

cSvrett

apud Aug.

&

if

y.apJ~!a

/u.t

Caffiod. Sc

v/m'&K

;

al. ficut

etiam in

de promiff.

Caffiod.

cum

Gr.

fimiliter

/um

isan

,

p.

'Etti&m-^cv

virvcfiQto

jV/s-fS T 01''

verfum.

i

.

In finem

,

Pfalmus

i,

4«^w tu

In Gr.

to

ovojuaii

Ficlori

<f>an<Kr t£;.....

fcriptum

/s i-m tb hset

erat

Kvplv rS

v'-^lsi:.

i.

In finem

ve wiriccc.

Tea tvspyz/uGxvTt /ne »

Vide Nobil. in hunc

VUEGATA
XIV.

David.

'$.yu

Qufivpio ok' «5co

Hebr.

ipfi

jm

forte initio

&

286. c. Illumina oc. meos Domine, neunq.
obdormiam in mortem. Similiter habet in mortem , Auct.

Versio antiqua.

insax-iiSv

:

ut fup. in textu.

epift. 49. p.

,

GaVaTW

Tt. 5. Auguft. & Caffiod. concinunt cum Vulg. Gr.
etiam hab. S sxfyh /""
Ego autem in tua
It. 6. Auguft. in hunc Pf. legit
mifericordia fperavi , &c. ut in Vulg. Pfalt. vero Rom.
habet cum Corb. Ego autem in tua mif. fperabo. Item in
Mediolan. Moz. ScCzmui. fperabo. In Carnut. etiam, Corb.
Rom. Fabri extremo , £5 pfallam nomini tuo Altiffime ,

'A-joiMtxasTui... jV

.

eft

non iiri^^tf-

4. Pfalt. Corb. Convertere , $$ exaudi me... Inlumina
eculos meos , ne unquam obdormiam in mortem. S. Paulin.
-

148. d. Auguft. vero, Sc

2. c. 22. col.

veterib. Plait, concordanr^cum Vulgata. In

Grxco.
jj

£* Mf. Sangerm.

1.

HOD.

Pfalmus David. XIII.

,

David. XIII.

Dixit
fuo

infipiens in corde
:

Non

eft

Deus.

Y~\

LJ

Fxitftultus in corde fuo:
eft

Non T"X

Ixit infipiens in

J_J Non

Deus.

eft

corde fuo

Deus.

NotjE ad Versionem antiquam.
t.

hunc Pf. col. J7. b. ait Qrii letlns efl
In finem , inferibitur ; paulo vero puft habet , hi

1. Hilar, in

:

Vfalmus ,
fine. Item in Pf. 52 col. 83. c. Tertias decimal ita inferibitur : In finem, illius David. Pfalmus prxfixus ap. Hilar,
ex Mf. Vatic, hunc titulum habet hi finem , filto David ;
fed Hilar, infra fuam lectionem firmat , dicens Hoc titulo

: ubi vero illi efl , ibi eum ad quern dicatnr , oflenAuguft. in eund. Pf. col. 67. legit ut fup. In finem ,
Pfalmus ipfi David. In Pfalt. Rom. deeft ipji. In Gr. tw

Jignificat
dit.

A aw/.
* Sic Hilar, in hunc Pfalm. n. 2. col. 57.

:

:

id Jignificamr
Sc poft

pauca

pfalmnm ilium

,
:

Ubt

a

David propbetatnm fuijfe ;
ibi eum qui dixcrit ,
,

illius inferibitur

ibid, praefixo. Similiter in Pfalt.

&

c.

ut in Pf.

Rom. Mediolan. Carnut.

ap. Caffiod. at infra Hilar, in Pf. $1. col. 84. c. ait :
deeimus Pfalmus pre ee quod , abominabiles facti

Tertius

Pf. ^zi

:



I,

,:

LIBER PSALMORUM.
He B R.

VfflGAIA HOD.
& abomimbiles
Corrupti funt

Corrupti funt

,

fadti funt in ftudiis fuis

bonuni

faciat

non

,

non

:

eft

eft

qui

ufque

acl

ciat

mtclligens

requirens

aut

,

fuis

Dominus de
hominum

calo profpexit fitper
videret Ji

ut

,

2.

Deum.

Omnes

3.

mul

declinaverunt

fa&i funt

inutiles

bonum, non

faciat

unum.
Sepulcrum patens

rum
venenum afpidum
Unguis

:

Quorum

non

:

eft

eft

O nines

fi-

,

funt

tinati

qui

eft

reccfiferunt

num, non

ufque ad

non

:

,

fimul conglu-

&

eo-

viis

Nonne

cognofcent omnes qui ope-

rautur iniquitatem

maun

populum

ikut efcarn pa-

omnes

qui devorant

,

ut cibum panis

tatem

?

qui operantur iniquiqui devorant plebem

,

meam

>

ficut

dos tales codices potiits pracipiendttm

in Pi. 88. p. 9 3 5. b. Dicatftnitus in , &c. Ambr.
in Pf. 35. p. 77$- a- Injiptens in lorde jno dixit , quia non
in Luc. 18. p.
ejl Dens: item in Pfalm. 1. col. 751. c.

ris libri

'

&c.

&

&

1487. d. Corrupti funt , £> «horn. faUi funt
bonitawm , &c. Hieion. in c. 57. Ifai.

ciat

b. Dixit flitlttis in corde fito: No«
Correpti funt
Dixit infipiens

.'

»0«

ejl

qui fa-

5. col.

to.

42.0.

Dent. Breviar. Mozar.

eft

in voluntatibus fuis ,

&c.

ut in textu. Pfalt. Corb. Corrupti funt... in volnptatibus fuis.
AiepGef©" ( Alex.
Gr. Ei'Trey affaiv cV napi/a dvTH' Oux.
Compl. AietpbifMat ,'j «, s£J sbvxQ'W <* itrmiJ tt>Aid.
1

&

if

ntuM yjvso

eVi

if.

fj.tt.cir

1

vera.

,

&c.

hunc Pf. nifi quod ad& Grxco. Brev.

2. Ita Auguft. &. Caffiod. in

.

Deum

dunt

Moz. habet

in fine,

cum omnibus

:

Dominus

Ambr.

in

Luc. 20.

refpexit jitper filios

intelligent, ant requirens

(i eft

Plait.

ut videret, loco ut videat.

3. col. 1508. e. iic

Deum

:

at

1.

4.

to.

hominum ,
Hexa. col.

Dominus de calo profpexit : & lupra 1. r. col.
14. f. Dominus refpexit fitperfil. bom. ut videret Ji eft intell.
aut req. Deum. Veriim hk editores noftri BB. monent

'78. a. habet

,

decern Mis. cum edd. Am. Pet. Eraf. omittere ut videret.
tv i'J i7i/
t? tl&cvS e\is>Lv{tt sVi 7«;
In Gr. fie Kv'&tcc,
titsit &c. Apud lien. I. 1. cont. hasiel. c. 19. p. 90. d.
Ron eft intelligens , aut requir. Deum.
if. 3. Concordant Auguft. & Caffiod. in hunc Pf. una
vet. Pfalteiiis. Similiter
cum Maximo Tauiin. p. 3. h.

h

:

&

ap. lien.

1.

1. c.

d.&Hieron.

19. p. 90.

ep. ad

Damaf.

to.

4. col. 1 j8. d. Omnes dedin. fimul inutiles falti funt. Ambr.
de apol. Dav. to. 1. col. 693. c. loco fimul , hab. £?;
item (up. col. 6ji. a. Non erat qui faceret bonitatem, non
er,xt

ufque ad unum.

injooluntatibut fuis.
tlyj>tio£wsar'

** Hi

&

guft.

Moz. verbo

faili funt, addic

s^ioiwh

ay.*.

"XfYsvnnct , tsx ;?w eu$ tvee,.
ita leguntur ad veibum ap.

Au-

lie

Yldrrss

:

omnes

necnon in Gr.
edd. Aid. & Compl. de-

Caffiod. ac in veteiib. Plait. Lat.
in

Mf. vero Alex, ac

habemur tamen apud Juftinum , & in Plait. Arab.
iEthiop. Ambr. etiam in Pf. 118. to. 1. col. 1178. c.

fiant

&

est tiu-m

veriiculi

Rom.

edit.

xx

Biev

In Grarco

legit

:

:

Sepulcrum patens

ejl

guttur eorum. Optat.

I.

2. cont.

p. 37. c. 44. b. 45. b. Os eorum malediclione $$
amaritnd. plenum eft : veloces pedes eorum, &c. ut in textu.

Donat.

Ad

hxc Auguftinus 1. 2. de dochina Chrifl. to. 3. p. 1.
Qttidam , inquit , codices babent , acuti pedes
eorum ad effundendum fanguinem o'S»? enini, £> acutum
apud Gracos , "£ v elocem fignificat. Ille ergo vidit fententiam
qui tranflulit , veloces pedes eorum ad eftiind. fanguinem.

col. 26. a. b.

;

aliam partem raptus ,
erravit : £> talta quidem non obfiura , fed jalja flint , quorum alia conditio eft ; non aiim inteiligeiidts , Jed tmendanIlle

atttem alius

,

ancipiti figno

Tom. U.

in

efcam pams ?

ad Version em antiquam.
•'

,

&
& viam pacisnon
:

Not£

.

eorum,

abominabiles
funt in iniquitate, ( ex Pf. 52. ; " a ail
facti funt in adinventionibus fuis. Aug. vero in hunc Pf.
abominabiles jadi
habet : Dixit imprudent in corde frto
(km in aff iliombus Juts : non efl qui faciat bontttilem , non
eft

eft

cognoverunt non eft timor
Dei ante oculos eorum.
4. Nonne cognofcent ha:c

:

nis

patens

:

viam pacis non cognoverunt non eft timor Dei ante oculos
eorum.
4. Nonne cognofcent omnes qui
operantur iniquitatem , qui devo

meam

* Mf. emui,
,

amaritudine plenum eft vcloces pedes eorum ad effundendum fanguinem.
Contritio
infelicitas in

&

rant plebem

dedinaverunt

&

& ama-

infelicitas in viis

Omnes

,

:

:

Contritio

efl. Fauftin. Presb. libel.
ultima tantiim refert veiba, £5 viam pa&c. De his autem ita diJerit Hieion. p.aein Hal. 57. ad Eufioch. to. 3. col. 415. Citm anterio-

prec. p. 660.
cts non cognov.
fat.

f.

prafatiunculam

legeres

Evangeliftas ea tantiim de

in

,

LXX.

qua

ajferut Apcjhlns yf

Interpretihns

,

zel Juts

,

vel

eorum verbis ponere tejlimonia , qua cum Hebrai'co confjnarcnt ; fi qua autem ab aliis addita funt , ommno negligere :
illico mihi non parvam qu.tftiunculam detulifti , quod jc. licet
otlo verfus , qui leguntur in ccclefiis , £5 in Hebraico non halentur , terlii decimi PJahni , Apoftolns ufurparit , fenbens
ad Romanos ( c. 3. if. 13. ) Sepulcrum patens eft guttur
eorum , &c. ut fup. Quod cum audtjjem , quafi a fortijp.m»
pugile perenjfus effem , coepi tacitus gfiuare , £5 jluporem mentis vul'.us pallore figna>e : Hebraus , inqUam , ex Hebrait,
fecunditm legem tharificns , erndit ufque ad pedes Gamalielis , aut ignoravit hxc , aut eorum , qui leciuri erant , abuTandem
memet reverfus
Jits eft ignorantm
omnem
Scripturam mente perlnjtrans , animadverti , ficut omnis pene
ad Romanos epiftila de Veteri jlrucla eft Inftrumento , fie £5 hoc
teftimonium de P almis , <$ Ifai» ejfe contextum : nam duo
primi verfus : Sepulcrum patens efl
Linguis fuis , &c.
qmnti Pfalmi funt : illud autem quod Jequitur : Venenum
alpidum, &c. exxxix. Pfalmi eft : rnrjumque quod dicitur
Quorum os malediclione, &c. de nono Pfalmo fumptum eft:
tres autem verficuli qui Jequuntur : Veloces pedes
Contritio & infe!ki:as
Et viam pacis , &c. in Ifaia p<cpbeU.timtts autem verjus , id efl eitavus : Non efl
ta reperi
timor Dei , &c. in xxxv. Pfalmi principio eft. Kec in hoc
cuiquam videat nr ejfe diver /urn , fi quod in fuis locis numero dicitur fingulari , ab Apoftulo plwaliter duatur , qui fieribebat ad plurimos , £> in unum fienfium multa cogebat exempla. Arbitror folntam quaftionem tuam , 55 noflram regulam

m

Juper translalione Veteris Injlrumenti concujjam tnagis ejfe y
qu.'im mot am ; tf non tarn Aprjlolnm de Pfalmo xiti. fiumpJijfe , quod in Hebraico non habet nr , qu.xm eos , qui arlem
eontexendarum inter Je Scripturarum Apcjloli nefciebant , qiixaptnm locum , v.bt ajfumptum ab eo ponerent teftimonium,
fiffe
quod abjqne autloritate in Scrip lura pofitum non pntabant.
Denique omnes Grxcia traclatores , qui nobis eruditionis fiua
in PJalmos commentaries reliquerttnt , bos verfictilos vent annotant atqne prxterennt liquido confilentes in Hebraico non
,

nee

in

LXX.

baberi

,

gata

qua Grace Kcmi

,

ir.

ejfe

Aug.

in

hunc Pf.

cibum panis.

,

1I1 >.aiv

practer ifta

Vatic,

/j.\s

cV £j>aic.j «/-.(V

,

fied in edition?

frputi

Vul-

tf in toto orbe diverfa ejl.
Pf.cum vet. Pfalt. Rom.&c.

,

hunc
quod delent una cum Gr.
:

Similiter ap.

qui devorant pop.

tamen codex

7. Mfs. hab. popul'im
Tic,

Interpretibns

dicitur

4. Ita Caffiod. in

excepto uno hac

Sangerni.

non eft qui faciat bonon eft ufque ad unura.
Dominus de coelo prof-

guttur eorum Unguis fuis dolose agebant , venenum afpidum fub labiis eorum.
Quorum os malediclione

plenum eft veloces pedes
eorum ad cftundenduni fanguinem.

rum ,

Ex Mf.

,

** Sepulcrum

guttur eo-

os malediclione

& abomina-

:

fub labiis eorum.

ritudine

O U A.

fimul inutiles fadi funt non
eft qui faciat bonum, non eft
ufque ad unum.

qui faciat bo-

efl

dolose agebant,

fuis

:

3.

ufque ad ununi.

efl

I

pexit flipcr filios homir.lim
ut videat fi eft intelligens
aut requirens * Dcum.

efl

Deum.

requirens

,

A N T

O

biles fjdii lunt in voluntatibus

qui fa-

bonum.

filics

,

intelligens

efl

S I

27

Corrupti funt,

abominabiles

non

:

E R

fiuni

unum.
i. Dominus de ccelo profpexit
ut videat (i
fuper filios hominum
eft

V

&

,

faSti funt ftudiose

XIII.

Pfalm.

ibid,

cum

menm Jiettt

Gallicanis al.

menm in cibo panis. Gr. ci xarsScrafiv Mf. Alexandr. xotTSc&iWSS

Symmach,

uifiafl»,

Dij

DcunH

Mf.

Sitngtrm.

Dominant

invocatrepidaverunt tiubi non erat timor.

ibi

illic

,

more ,
6. Quoniam Dominus

Vulgata

invoc avertint

non

:

XIV.

Pfalm.

H e b r.

Dominum non

5.

verunt

.

PSALMORUM.

LIBER
2$
Versio antiqua.
£x

:

,

,:,

:

:

Dominum non

5.

t

trepidabunt formidine

erat timor.

Quoniam Dominus

racione jufta eft

niam Dominus

ejus eft.

in

6.

confudiftis

:

7.

ell.

eft.

Quis dabit ex Sion

lain-

dum

Do-

Ifrael

tai'C

?

avertit

invocaverunt,

trepidaverunt timore, ubi non

illic

JVuoniam Dens in generations
generatione jufta eft , confi- jitfttt. Confilium paupcrum confuHum inopis confiidifti quo- diftis : quoniam Dominus fpes ejus
fpes ejus

hod.

J^uis dabit de Sionfalutem Ifreduxent Dominus
? quando

minus captivitatem plebis fua?,
Icetetur Jacob, 6c exfnltet 11-

captivitatem populi fui
bit

cum

?

Dominus

averteric

captivitatem plebis fiue, exfultabit

exfulta-

,

quoniam Dominus fpes

:

Quis dabit ex Sion faluta-

7.

re Ifrael

rael

in geneconnlium inopis

,

Jacob, Utabitur ifrael.

&

Jacob,

Uetabkur

Ifrael.

rael.

NOT.C AD VERSIONEM ANTIQUA
Aug. & CalTiod. in hunc Pf. cum Gr. Item
Tapf. 1. 2_cont. Eutych. p. 21. c.
If. 6. Biev. Moz. (imiiner habec , confudifti ; dein quomam Deus. In I-falt. Rom. bis Dens, loco Dominus. In
Gr. femel initio, abfque eft, pod jufta; at loco confudifti
lie , Y.xli\%,vvAn. Ap. Auguft. in hunc i'f. Quoniam Dens
in genet'. &x. ut in Vulg. Similiter apud Kiiar. col. 55.
t. 7. Sic Hilar, in hunc Pf. n. 2. col. $7. d. uno excepto

V.
apud

Vigil.

dum
In

averterit

dum

at infra n. 6. col. 59. legit,

:

Rom.

Pfalt.

Fabri fimiliter

:

dum

1

Saitgerm,

Pfalmus
,
David. XIV.

In finem

.

*

Ixletur Jacob

hunc Pf. p.
Aug. in eund.

in

(

feu

,

$

11

\

monte

Dominus capAp. CafTiod.
& exfnltet. Ap.

in avertendo

)

exfnltet Ifrael.

50. c. fimiliter, Utetur
ciim averterit

;

&

inf. Ixtabitnr

exftd-

£)

In Gr. <* tw iwis-pe-tydu Kve^v
dy^idQu
g,
nJip&o^ira , Sec. at in Mf. Alex, ac edd. Aid. 8i Com pi.
tabit.

iytyicittTcu

tvf&cifo;et1ou.

*,

Utetur

Vulgata
XV.

Canticum David.

ipfi

tabernaculo tuo

in
aut quis requiefcet in

Dominus

converterit

ti-jitatem

H EB R.

^ minus ^ ^ h^bitavit

JT%
jlJ

dum

avertit.

averterit

Versio antiqua.
Ex Mf.

Jacob, 2? txfultct Ifrael. In Rom. Martian. 8c Corb. dum
avertet
Ixtetnr Jacob , £>' ex jidtet Ifrael. In Brev. Mozar.

Ita

J.

M.

D

Omine

DOmine

monte fancto tuo

?

quis habitabit in ta-

bernaculo tuo

quis habit abit in

?

XIV.

i.Pfalmus David.

quis p eregrin abitur in

tentorio tuo

hod.

aut quis re-

t

monte fandto tuo ?

quiefcet in

fanclo tuo?
2. Qui ingreditur fine macula,& operatur juftitiam
3. Qui loquitur veritatem in
corde fiio , qui non egit dolum

fuo

:

in lingua fua

fua

,

proximo fuo manon acceopprobrium
lum,&

&

£>ui ingreditur fine macula

Nee

,

&

Loquiturque veritatem

proximum fuum.
deduclns eft
nihilum
4.
in confpe&u ejus malignus
timentes autem Dominum
magniticant

eft

facilis in lingua

i

icinum

fuum

Defpiatur
bus

t

loquitur

veritatem

in

dolum

in

:

Nee

fecit proximo fuo malum,
opprobrium non accepit adversiis proximos fuos.

,

&

.-

in oculis ejus impro-

Ad

4.

timentes autem Dominum glo-

rificabit

:

qui non egit

,

lingua fua

opprobrium non fujhnuit fuper

Ad

Qui

3.

corde fuo

macula,

fine

operatur juftitiam

in corde

Neque fecit amico fuo malum

fecit

pit adversus

qui non

Qui ingreditur

2.

&

operatur juftitiam

:

nibilum deduftus

in

eft

confpe&u ejus malignus
timentes autem Dominum glorifkat
:

:

:

Qui

non

jurat

decipit

,

proximo fuo, &
5. qui pecuniam

non dedit ad uiuram, &
munera fuper innocentes non

fu a\i

&

proximo fuo, & non
pecuniam fuam non
dedit ad ufuram,& munera fuper
innocentem non accepit.

nonmuJurat ut fe affligat,
: pecuniam fuam non dedit ad
munera adversus inufuram,

Qui

jurat

decipit,

tat

&

nox'tum non accepit.

qui

5.

accepit.

Qui

fiicit

hxc , non movebi-

JVui facit hxc

,

Qui facit hxc , non movebitur
sternum

non movebitur

in aternum.

sternum.

tur in

Notje ad Version em antiqua
Mozar. CafTiod. delet ip/i, cum Pfalt.
Corb. Hilar, in hunc Pf. n. i. col. 60. Pfalmus
inquit , qui Icilus eft, inferibitnr , Pfalmus David. Apud
Aug. col. 69. Pfalmus ipfi David , juxta Grjec. turn addit
1

"Jf".

.

De

Sic in Breviar.

&

Rom.

hoc titulo nulla qnxftio

* Hilar, in hunc PI. n.

Vulg. Domine

6. 7. col. 60. &c. leg. cum
quis habitabit in tab. tuo ? aut quis , &c. Si1.

Ambr. 1. 1. de pcenit. to. 2. col. 401. c. & 1. de
apol. Dav. col. 690. d. Item Leo M. ferm. 16. p. 66.
b. & CaflTiod. in hunc Pf. cum Pfalt. Rom. Moz. &c. At
Aug. in hunc Pf. ita Doming quis peregrinabitnr in tabernacido tuo ? © quis , &c. Gr. Ki>e<5 tIc, 7t3£>o.xmc.j cV tw
ti's x.KTaoKMi'ttC , &c. Mf. Alex. Aid. & Compl.
rlf , &c.
Hieron. epifh ad Sun. & Fretel. to. 2. col. 627. c. de

militer

:

jc,

verfu

do

i?

j

,

ait

neque habitabit juxta te mttlig. dilferenMiramtni cur wra^Dilav , id eft , incolatum , La-

Pialmi

6.
:

5.

tinus interpres non verterit

fed pro hoc po/uerit habitatio«em , qua Grxce dicitur Kajaxla
in decimo quarto Pf.
rurfum pro incolatu , habitationem pcfuit : Domine quis
,

g

habitabit in tab. tuo? Et fciendum quod Ji voluerimus dicere : Domine quis incolet tabernaculum tuum
perdet svtfunav

;

tf

dum

interpretationis A.ax.ofala.v

fequimur

,

omnem

decorem translations amittimus.

t'

z. Sic hab. Hilar.

Auguft.

n

Item Ambrof. 1. 1. de excetfu Sat. to. 2. col.
50. d. &
In Gr.
I. de xlii. Manf. col. 8. d. cum vet. Pfalt.
ncp£UO,U!tO$ «,K£O,K0?
#-. 5.

Ita legit

g-

,

Aug.

CafTiod. in

hunc Pf.

if/C.^O/UlKiS iS\lXUtC<SVVW .

eund. p. JI.

a.

cum



hunc Pf. Hilar, vero in eund.
hab. Lt loquitur veritatem ; & in
in

fine, adver sum proximos fuos

;

infra, adversus. CalTiod. in

Rom. Qui

pfalt.

loquitur

[5

non

adversus proximum fuum. Item in Pialt. Mediolan. adversus proximum fuum. Ambr. 1. I. de excelfu
Locuttts eft veritatem , non deSat. to. 2. col. 1 1 z,o. d. ait

dolum

egit

:

proximum; item 1. 3. offic. col. 124.
ximo fuo malum. In Gr. Aa*ui dollar
cepit

:i!

e'e

f.
fing.

4- Hilar, in
Pfalt.

^

magnificat

non

;

abfque ettm in

decipit turn.

p:t

,

J.

oTvwcsi»

fine.

ultimoque , tf """
non decepit ettm.

$

Aug.

Philaftr.

decipit

Rom.

hunc Pf. glorifiBrix. de haeref. p. 723.
in

w

c.iiluiv.
Grxc. e\cl<££i
k,
In Mf. Sangerm. mendose fcriptum eft, nononce-

c. glorificavit.

#.

J

n. 13. legit magnificat, num.
reliqua ut in Vulg. CafTiod. in eund.

Pf. p. J 1. b. habet magn.ficant
Corb. magnificat

,

Kec fecit prot; if/te

hunc Pf.

Moz.

turn. Pfalt.

cat

c.

t!?s i'yfis'a etu/n.

cum

pro non

Pf. n.

&

m.

Aucl.

n. 8. col. 64. e. initio

eft.

in

accepit

,

quod

i6\ col. 67. 62.

ita

correximus. Hilar, in hunc

cum eodem

Pfal. in fronte poflto

habec fimiliter, fuper innocentes non accepit, &c. Sic etiarn

,

,

LIBER PSALMORUM.

XV.

Pfalm.

29

NoTA AD VeRSIONEM ANTIQUAM.
&

Qui peenniam Juam non dedit in fcenore , erj munertt
ha
fuper innoceutcs no 11 aaepit. Otit iftct Jeeerit , non cemmovehiiir in .annum. Vide eiiam Leon. M. lertn. 16". p. 66. b.
In Gr. To upyu&or au/b trV. efuxet <& rosw , * Aw&t its'

Mozar. fuper inPfalr. Corb. Rom. vero,
ac in fine , non commovebitur in aternnm. Aug.
in hunc Pf. juxta quinque Mis. leg. fuper innocentem, (eCafliod.

cum

nocentem

;

cundum

ac editt. Jitpcr innocent es

at.

tommovebitur in aternum. C/pr.

VULGATA

ex omnibus, non
Teftim. p. 518. c.

;

5.

1.

David.

O Toian tuuIcc,

«Coiei; */. tbccCev.

H E B R.

HOD.

I. Tituli inferiptio ipli

:

XV.

Humilis

& ftmplicis

»'

QttMiAvtttlcu (!<,rit u.!wo..

Versio ANTIQUA.

David. XVI.

Tituli inferiptio ipfi David.

XV.

COnferva me Domine quoniam
,

fperavi in

1

te.

,

meas

non

Non

es

tu

bene

,

&

me a

Non

congregabo conventicula

eorum de fanguinibus nee memor
ero nominum eorum per labia mea.

eorum

Non congregabo conventi-

eorum de

libabo libamina

fanguine

:

,

fequentium.

po/l tergttm

neque ajfumam nomina

,

:

Sanclis, qui in terra funt
ejus, mirificavit omnes >
luntates meas inter illos.
4. Multiplicatas funt enim
infirmitates eorum : poftea adceleraverunt.

in

Multiplicabuntttr idola eorum

poitea acceleraverunt,

Dixi

2.

es tu,

eis.

:

,

in te fperavi.

Domino Deus meus
quoniam bonorum meorum non eges.

mtlri

te.

magnificis , umnis voluntas

Multiplicatre funt infirmita-

eorum

cfl

fine

Sanclis qui in terra [tint,

terra

in

omnes voluntates

in eis.

4.
tes

funt

qui

Sanctis,

3.

ejus, mirificavit

quoniam

Dominus meus

no Deus meus es tu quoniam bonorum meorum non e^es.
:

COnfcrva me Domine

C!

Dixi Domi-

.

me Deus, quoniam fpc-

Uftodi

eorum

Cilia

memor

nee

in labiis meis.

fanguinibus

in

ero

nominum il-

lorum per labia mea.
5

.

mere

,

Dominus

pars

luEreditatis

&

mei

tu es, qui

calicis

meam

reftitues ha;reditatem

claris

:

clara

*"

tribuit

chcrrimis

mihi intelleclum

:

infuper
lr

&

pr&claris

efi.

me

erudierunt

qui dedit

,

infuper

Dominum

Providebam

8.

1,

etenim

:

hsereditas

mihi.

eft

Dominum

Benedicam

qui mihi tribuit intelleclum :
infuper
ufque ad noctem
increpaverunt me renes mei.
8. Providebam Domino in

&

renes mei.

Proponebam Dominum

in

:

mihi hseredita-

prxclara

7.

& nottibus

renes mei.

M.

pars haereditamei
tu es,

tem meam.
6. F lines ceciderunt mihi in

input-

bareditas fpeciojijfi-

:

calicis

reftituirti

mea

confilium mihi

no&em inaepuerunt me

ufque ad

rj-

,

Benedicam Domino

qui

,

meoe,

tis

qui

ma mea

mihi.

Dominus

5.

tu pojfejfor fortis

:

Lines, ceciderunt mihi

in prse-

Benedicam Dominum

mei

calicis

btreditatis meet,

mea.

etenim haereditas mea prz-

efi

7-

&

mihi

Funes ceciderunt mihi

6.

Dominus pars

in conf-

N O T.JE AD VERSIONEM ANTIQUA M.
~t.

Rom.

Ita Pfalt.

1.

Pf. Pfalt. ve;6 Corb.

hi

& Muz.

tituli inferiptione ipjt

* Ita Aug.

&

Fab.

cum Aug. &Caffiod. in hunc
ipji. Rom. Martianxi,

delent

David. Gr.^i'/mcy&xiplx

Cafliod. in hunc Pfalm. una

r<f Aa.viJ'.

cum

Pfalt.

Horn. Corb. & Moz. Hilar, in hunc Pf. e fchedis Matten.
Cujlodi me Domine, quoniam in te fperavi. In Gr. <^um^o'
pil hli&= , Vjl £T. £ci \i\TTiriX.
"fr. 2. Sic apud Aug. in hunc Pf. & in Pfalt. Rom. Fabri. In Rom. vero Manianaei ,Corb. & Moz. non indigts ,
ficut ap. Hilar, in hunc Pf. e fchedis Marten. Item ap.
Ambr. 1. de Nab. c. 16. to. 1. p. 585. e. & epift. 29. to.
2. p. 908. e. at 1. de Ifa. c. 8. p. 582. d. & 1. 2. de Jac.
:

c. 4. p. 464. c. non eges

in hunc

Apud

c«t. ut in textu.

;

Cafliod.

p. 52. c. «1?« indiges. In Gr. i XP-'^" *X £ 'S'
It. 5. Ita Cafliod. in hunc Pfalm. cum Pfalr. Rom. In
i f.

Corb. ITc
SanSi, qui in terra funt ejus , mirifxeavit mihi
omnes volttptates meas inter illos. Ap. Aug. in eund. Pf. ita
Sanctis , qui funt in terra ejus , mirificavit omnes -oolnnt. meas
tn illis : editt. Aug. ferunt tnirificavi ; at Mfs. omnes , mirificavit. Hilar, in hunc Pf. e fchedis Edm. Marten. Sanctis, qui funt in terra ; & pod: paulo
ipji miras fecernnt
:

:

:

ttolnntates tuas in fe. S. Paulinus
tis

,

qui in terra

iitnt

epift. Jo. p.

,

293.

Sanc-

c.

ejus, mirificavit omnes voluntatis fnas

&c. unde Aug. epift.
In xv. Pfalmo
149. ad ipl'um, to. 2. col. joj. f. g. ait
quod friptum efi , mirificavit, vel mirificet omnes voluninter illos

:

at inf. p.

294.

f.

miras fecit

,

:

tates luas inter illos, nihil prohibet intelligi

cenve-

non inter illos , fed in illis fie enim Gr.tbabent. Sxpe antem quod habet ilia lingua, in illis ,

nientius videtur
ci codices

into £>

;

,

:

noftri intcrpretantur, inter illos, ubi

videtur fententix conve-

Ambrofio in Pf. 37. p. 850. e. Apud Hilar, in hunc Pf. c
fchedis Marten. Multiplic. funt mfir. eor. poftea accelerav.
Non congregabo jynagogas eoium de fanguine meo : nee memotabor nomina eorum per labia mea. Grsce
E-itMfivtbmnv oil
'

:

tt&triieu cv/ait'

Oo

ravlcc

jjii'la.

&

meam. Corb. & Rom. Maitianxi , tu es , qui refiituifii mihi %
&c. ut fup. Ambr. 1. 1. offic. to. 2. col. 65. c. & Philaftr.
Brix. de h*ref. p. 712. a. hxc tantiim chant
Dohkhhs
pars baredit. mex, ^ calicis mei. Hilar, in hunc Pf. e ichedis Edm. Marten. Dominus portio baredit. «tea , $ calicis
:

mei

:

tu

es

Dominus

,

efi

qui

meam : fupra verb ,
de promilf. p. 2. cap. 16. col.

bareditatem

cufiodifii

Auct.

portio.

1.

140. b. Dominus portio baredit. mea
mihi bareditatem meam. Gr. KvC-i
diroxzhzoiv tup

/j.is

Ambr.

6. Sic

~t.

Pf. 118. col. 1070. d. ac

Tf

.



•^tfMlxxla. dv'/v cV

4. In Brev.

Moz.

& fub finem, nomina
& Corb. additur enim.
,

gatae fuffragantur

cum

Mnhiplicata funt enim ;
loco nominum. Item in Plait. Rom.
limiliter

Aug.
S.

&

:

Cafliod. in hunc Pf. Vul-

Paulino epift. 50. p. 293.

deSpir. S.

2.

c. 8c

qui

refiitttes

Qv u, i

col.

&

6jJ.

&

in

e. cui

fuffiagantur Aug.
Cafliod. in hunc Pf. cum vet. Pialt.
At Hilar, in eund. Pf. e fchedis Edm. Marten, ita legit:

Funiculi ceciderunt mihi in potentijjimis : etenim bareditas
Funes cecid. mihi in
«tea maxima efi mihi : fupta vero iic
:

ipjis potentijjimis

mihi. Autt.

praclara
7.

M

2.

In Gr. Sjwiw'a s-Trnrscav [Mi

ytMgynpwt

Ita Pfalt.

Rom.

,u%

&

k&cjIsh

qui mtbi nib.

in'.ell.

me

,uoi

cV rsi;

y.^c-

sW'.

cum Eiev. Mozar. niii
hunc Pf. Benedicam Domfiiper autem tf ufque ad noc-

Curb,

quod Corb. hab. Domino. Aug.
,

mea perquam maxima eft
c. 16. nam tf bared, mea

etenim bareditas

de promiif. p.

1.

mihi.

g yip

TiVoig'
t".

eft

:

:

in

at fupra in Pi. 7. p. 35. f.

&c. Hilar, in eund. Pf. e fchedis Edm. Marten. Benedicam Dom. qui me intelligere Jecit :
adbnc anient ^Jicut in nolle erudierunt me renes mei ; & lnfta
adbnc autem £? qu.aji in node erudierunt , &c. Gr. £i7-

legit

,

increpaverunt

,

,

ity'tcu tok KJ&jc)', to» Qwulcat'l'a /*f

a.v1c,~c,.

,

tu;

19. to. 1. col. 1499. d.
1.

tem cmendaverunt me renes mei

TraV/a

tu es
i"-f'5

ijJtsi.

in Luc.

minum

:

Quva,-

&

rificavit

$

riv;

Jayac, av/jtv s% aifta/uf \s'Si /WH /Urifi&w four ctofictloer, &c.
Cafliod. in hunc Pf. legunt cum Brev.
T?. 5. Aug.
Moz.
Plait. Rom. Fabti , tu es , qui refiitttes mihi bared,

nire.

Accipiamus ergo : Sanftis , qui funt in terra ejus , miomnes voluntates fuas in illis; qttod pleriqne codices babent ; tf intelligamus voluntates ejus, «itinera gratia
qux gratis data efi : at infia p. Jotf; e. f. addit Sane codieleilioris autloritatis , non babent volunces emettdatiores ,
tates fuas , fid voluntates meas. In Gr. hod. iixvfj.i.;uOi

Qvrccyaya

f*H

s'ti

JVs

*

fi'i

yvkIoz

i'uTulS'fioci.v f*e cl >e<p(yl /an.

t.

8.

videbam
b. d.

Ambr.

n8. to. 1. col. 1170. e. legit, Pro&c. ut in textu vide etiam col. 671.
1327. f. Similiter apud Aug. in hunc Pf.
in Pf.

Dominum

1275.

e.

,

:

E*

Mf

Sangerm,

.

,

LIBER PSALMORUM.

$o

H E B R.

Versio antiqua.
E.v

XVI.

Pfalm.

Mf. Stwgtrm. confpedtu meo femper quo
niam a dextris eft mihi , ne

peclu meo femper

:

meis

eft

VuiG ATA

quia a dextris

:

meo

confpectu

ne commovear

,

HO

Temper

dextris eft mihi

D.

quoniam

:

a

ne commovear.

,

commpvear.
Propter hoc deledtatum
exfultavit
cor meum ,
caro
lingua mea
infuper

Propterea

9.

&

eft

&

:

mea

requiefcet in fpe.

Utatum

& exfultavit gloria
mea habit abit

cor meuirt

eft

mea

meum

turn tuutn videre corruptionem.

:

Notas mihi

11.

mea

caro mea requiefcet

:

in

10. Quoniam non derelinques
animam meam in inferno: nee dabis
fanitum tuum videre corruptionem.

:

nee dabis fandlum tuum
videre corruptionem.

Oftendes mihi

fecifti vias

adimplebis me ketitia
cum vultu tuo deledationes
in dextera tua ufque in finem.
vita?

cor

eft

exfultavit lingua

fpe.



Non enim derelinques animam
Quoniam non derelinanimam meam in infer- meam in inferno nee dabisfanc-

num

&
&

,

infuper

confidentcr.

10.

ques

Propter hoc lretatum

9.

& caro

>

,

:

femitam vita

pie-

,

Notas mihi

1.

1

fecifti

tuum

deledbationes in dextera tua ufque

NotjE ad Versionem
&

fup. in Pf. 7. col. 35. f. Item apud Caffiod.
in vet.
Pfalt. Hilaiius in eund. Pf. e ichedis Edm. Marten. 1 rovi-

a n t

1

qu a m

&

.

debam Domiunm

180. b. Ladtant. 1. 4. Inftitut.
p.
19. p. 582. Now derelinques 'animam meam apud inferos :
videre internum. Itidem S. Pacian. Jeim. de
nee dabis

vear. Fulg.

Bapt. p. 318.

me jemper

,

2. col. 144. c.

quia d dextris ejl mihi , ut non cemmoad Traiim. p. 86. l J rov:dcbam Dom. coram
&c. ut in Vulg. Gr. n&up -J/4W rev Kioto/

Ik <A.f£iw fix isiv, ivct fM (\imv§'ji.
Caffiod. in hunc Pf. cum Pfalt. Rom.
Corb.
Similiter in Brcv. Moz. praster unum requiefcit. Ap. Aug.
in

hunc

c.

&

Pf. ut 5c

apud Fulg.

ad Tialim.

1.

1.

meum

cor

p. 26. ita

:

requiefcet,

ifsit

ir

Notat fecifti mihi vias vita

:

1:1

cum facie

>

Ae£<3

TJl

w

curn e <i. Compl. 6c

VULGATA
XVII.

David.

Oratio

ad
me

si";

,

ts'-

Theo-

doreto.

H E B R.

David.

lati-

Fulgent. 1. I.
vias vita, adimplebis

tua. Graec. 'Eyvac< c ii H°t o'Jii ?com?

Mf. Alex. hab. TEfWrns

>io;.

me

implebis

,

dextera tua-, 6cc.

7TMpU<Sl'S /KE ilKpOyCvne,.,. TipTIVOTnlie, cV

:

ipfi

(ic

deletlationes

joennditate

Teltim. p. 195. a. ita No» derelinques anim. meam ap. infe: neque dabis , &c. ut fup. Similiter Audi. 1. de promiff.
p.

In finem, oratio

J aceii tot caot ch

fcVs

ait. Pfalt. Carnut. 5c

i?$

Traiim. p. 86. Notas mihi fecifti

&

ANTIQUA.

aJ'W

si's

Mi". Alex. hab.

Aug. in hunc Pf. fi excipiatur vox delecloco dcleilationes. Hilar, in eund. Pi. e ichedis Edm.

,

ti.i

ros

i.

.

11. Sic ap.

.

Marten,

139. col. 117. d. 222. c.
J30. b. at in Pf. 15. e
fchedis Edm. Marten, leg. in infer/ium, &c. Cypr. 1. 2.

o

Ap.

videre corruptionem.

f.

rw

tyxx'l'axsi-^s'S

t\ttx.tp<iopx.v

tatio

&

I

p. 506.

Corb. in infernum.

jj

S

tuum

dabis femen

:

xc.laaxmuci c-V sX7rU'i.
ir. 10. Ambr. conftanter legit in inferno, cum 1. I. de
interpel. Job. c. 9. col. 636. e. turn inf. col. 931. c. 981.
a. 1409. f. 1531. b.
to. 2. col. 571. a. 713. b. hoc ultimo loco hab. non relinques. Similiter Hilar, in Pf. 56. 68.

Ver

No«

:

3.

1.

Ei ix. ierm. 10. p.

Apud

videre corruptionem.

,

ita

f.

"O/i XX

/J-X

&

cum Gaud.

habetur in inferno, ut &. in hunc
Pf. col. 71. led tres Mfs. ferunt ibid, in infernum ; mox
neque dabis Janclnm tuum videre corruptionem. In Gr.
ita

,

Qz-fi,

infra

Aug. ep. 149.

&c. Item
ap. Hilar, in eund. Pi. e fchedis Edm. Marten, jocundatum ejl ; paulo vero port infuper ^_ caro mea habitabit in
xa.pS'ix jM
fpe. In Gr. A;a t£to uvppatln
e'-n As j, h
ejl

&

844.

adv. Arium , p.
960.
Eucher. q. in Pi. p.

Vidtorin. Afer verb,

f.

a. legit in inferno;

276.

en

~t. 9. Ita

3. col.

c.

1.

Propter hoc jocitndatum

II

XVI.

Oratio David.

1.

OD.

XVI.
Ix Mf. Sangerm. *

T7

Xaudi
l-j tiam

Domine

meam

AVdi Deus

jufti-

:

,

De

z.

meum

Vultu

prodeat

Paribus percipe orationem me-

am, abfque

in labiis dolofis.

De

tuo judicium

mei vi-

oculi

:

deant xquitates.
Probafti cor meum ,
3
igne me exavifitafti nodi em
non eit inventa in
minafti ,

prodeat

me-

meum

vultu tuo judicium

:

:

labiis

dolofis.

vultu tuo judicium

meum

oculi tui videant requita-

tes.

meum

Probafti cor
te

prodeat

oculi tut videant aqitita-

:

in

Dc

2.

conftafti

me,

&

vifitafti noc-

,

non invenifti.

meum, & vifime examinafti &
in me iniquitas.

Probafti cor

3.
tafti

nocte

non

eft

:

igne

,

inventa

iniquitas.

Ut non

4.

um

opera

ter verba

loquitur os me-

hominum prop
labiorum meorum
:

ego cuftodi

1.

Rom.

Aug.

5c

id omittit,

Cogitatio
Jijfet os

mea utinam non

meum

:

, Oratio David.
Sic etiam apud
Hieronymus quoque ep. ad Cypr. to.

prava ,fed

:

,

01

op^/At! ut

,

id

eft

,

to. 2. col.

oculi

:

Ut non

631.

a.

In Graco vos le-

mei

;

fed

recliits ,

loquatur os

meum

:

meum

M.

quia £? fupra dixerat , De vultu tuo judicium
prodeat ; £> oculi Dei in Propheta retla operante , non

oculi tui,

re'da confpiciant.

Apud Ambr.

1.

de apol. David

43. col. 974. e. hoc tantum
De vultu tuo judicium meum prodeat. In Gr. 'Ex.

col. 6<)J. e. 5c epift.

CH to xpt/nct /A* e£;aOo<' 0/ op^at/no! fix

nulli

codd. habent

$•. 3.

Pialt.

te.

Sic etiam

1.

de Nab.

o<pha>/u.Qi

Rom. cumaliis

Aug.

fup.

Grxce

iirv pa<i 4;
~t . 4.

:

'E/oxi'/uetga;

/J.! ,

Aug.

,
:

ir^)o^ir\t

ivkultCia.e,'

non-

conflanter hab.

vifitafti noc-

hunc Pf. Apud Ambr. 1.
5c de apol. Dav. col. 687.

5c Caffiod. in

12.. col. tf<). e.

c.

U t1oizot,r

ley itur

a*.

b. pofteriora tantiim exftant

Caffiod. in Pf. 16. p. Jf. oculi tui videant aquitatem.

gijft dixijlis

obfer-

4.

opera hominum propter verba labiorum tuorum ego cuftodivi vias
duras.

Pfalt.

Et vero Hieron. epift. ad Sun. 5c Fretel.
ad hsc , oculi tui videant aquitates , ait

in

ERSIONEM ANTIQUA

a

ra^;f»i,cumBrev. Moz. In

Sextus decimus infcribitnr , Oratio
695. b. dicit
David. In Gr. n^osu^i) 7? davlS",
* Ita ferunt Pfalt. Rom. & Corb. Item Aug. 8c Caffiod.
in hunc Pfalm. Exaudi Deus
intende deprecationi mex,
&c. ut fup. In Brev. Moz. Similiter , ExaitdiDeus. In Gr.
-irpicyje, t>7 <A-sii«j jux , &c. ut fup.
EAsonvsor Kugis
jK 2. Similiter habent , oculi mei, Pfalt. Rom. Mediol.
Corb. 5c Brev. Muz. at in fine, aquitatem. Item AugufL
oculi mei vid. aquitatem.
in hunc Pf. A vultu tuo jud
•Hilar, vero in Pf. 65. col. 178. e. oculi tui videant xquna2. col.

tuorum ego

,

latronis.

Corb. iimpliciter

Caffiod. in hunc Ff.

tran-

Adam

in opere

verba labiorum

vavi vias

vias duras.

Not*
f.

tes.

juftitiam

intende deprecationem

:

Auribus percipe orationem me-

&

me

Xaudi Domine

am

am, non

mendacibus.

labiis

tes.

&

:

E

intende

:

meam.

deprecationi meat.
Auribus percipe orationem

meam non

juftum

JljL deprecationem meam.

intende

J*

in finem.

nos.

&

1.

5

vias vita:,

adimplebis

decores in dextera tua ater-

'•&!?•

me Uetitia cum vultu tuo:

nitudinem Utitiarum ante vultum
;

All. a.
5

tw

:

me

igne

xccpj lae

/j.\s

examinafti
,

,

5cc. ut

jVsoxs'tJ.m

nxta\'

5cc.
6c Caffiod. in

hunc

Pf.

cum

veterib. Pfalt.

Gr. conflanter legunt labiorum tuorum , non meorum;
cast, ut fupra. Ambr. 1. de Incarn. to. 2. col. 710. c. fimilicer hab. Ut nin loquatur os meum opera hominum. S,
8c

,

,

PSALMORUM.
5.

tuis

ut

:

V

Suflenta greffus meos in callibus

meos in feminun moveantur veftigia

Perfice greffus

tins

,

&

non labantur

audifti

Ego clamavi , quoniam exme Deus inclina aurem tuam

znihi

&

6.

,

vefiigia

Mirabiles

Mirifica mifericordias tuas

7.

qui falvos racis fperantes in

tuas

te.

,

IQU A.

A N T

O

Ego clamavi

6.

meos

me

in

movean-

quoniam

,

Deus inclina aurem tuam mihi , «5c exaudi verba mea.

exaudifti

:

Mirifica mifericordias
7.
tuas, qui falvos facis rectos

mifericordias

fac

I

:

:

exaudi verba mea.

S

Perfice greffus
femitis tuis ut non
tur veftigia mea.

Ego invocavi te, quia exaudies
me Deus inclina aurem tuam mibi, audi eloquium meum.

:

R

E

5.

mea.

mea.

XVI.

Pfalm.

He b r.

VlTIGATA HOD.
tis

,
:

.

falvator fperantium

corde

A

8.

cuftodi

me

A refifientibus dextert tu&

dextera? tux

refiftentibus

ut pupillam oculi.

,

me

animam meam cir10. adipem fuum
os eorum locutum

cumdederunt

,

concluferunt
eft

:

Inimici mei

cumdedei tint
runt

;

cuftodi

:

qui me adflixerunt.
Inimici mei animam meam

rum

tium me.

afflixerunt.

Inimici mei

refiftentibus dexterae

me Domine , ut
pupillam oculi.
Sub umbra alarum tuarum
protege me, 9. a facie impiotuae

tege

:

A

8.

quafi pupillam intus oculi.

In umbra alarum tuarum prome, a facie impiorum vaftan-

Sub umbra alarum tuarum prome 9. a facie impiorum qui

tege

me

todi

cuf-

:

&

animam meam

cir-

circumdcderunt , o. adipem
fuum concluferunt os eorum

adipe fuo conclufe-

,

ore locuti

1

funt fuperbe.

:

locutum

fuperbiam.
11. Projicientes me
oculos fuos fta-

nunc

cumdederunt me

Incedentes adversum me,

cir-

me

12. Sufceperunt

&

:

:

1

oculos fuos po-

fuerunt declinare in terram.

tuerunt declinare in terram.

ratus ad pra:dam

me

circumdcderunt

:

nunc

ficut leo

pa-

pradam

fiderantis

,

&

me

fuos ftatuerunt
terram.

declinare in

me

Sufceperunt

12.

oculos

:

ficut

&

leo paratus ad praxlam ,
ficut catulus leonis habitans in

quafi catuli

fedentis in abfconditis.

leonis habitans in abditis.

me nunc

1

circumdederunt

Similitudo ejus quafi leonis de-

ficut catulus

'

fuperbia.
Projicientes
eft

abditis.

Domine
fupplanta eum

15. Exfurge

eum

&

,

mam meam

ab impio

tuam 14. ab

inimicis

:

13. Exfurge Domine, pra:veni eos ,
fubverte eos eripe animam meam ab impio
frameam tuam 14. de manu.

Surge Domine , prevent faciem
ejus , incurva eum : falva animam
meam ab impio , qui eft gladius

pra:veni

,

eripe ani-

frameam
manus tus.
,

tuns

;

Domine

a viris manus ttu

&

,

:

inimicorum.
de terra divide
eos in vita eorum de abfconditis
tuis adimpletus eft venter eorum.

Domine

Otii mortui funt

a paucis

quorum pars

:

in pro/undo

in vita

de abfconditis tuis

&

;

ventrem

replefti

Domine a paucis a terra dif-

,

quorum

&

fubplanta eos
aofconditis
tuis adimpletus eft venter eopartire eos ,

in vita

:

eorum de
:

rum.
Saturati funt

filiis

:

& dimiferunt

& di-

&

mittent reliquias fuas parvulis eo-

Saturati funt fuillam ,
reliquerunt quae fuperfuerant par-

rum.

vulis fuis.

Jdujfitidbuntur in

reliquias fuas parvulis fuis.

filiis,

NotjE ad Versi ONEM ANTIQUAM.
propter mandata labiornm titoambnlavi vias auras: ac in Gr. Aia, tks toyn$ tcuV
yjiuuii os; tyu Ipv^a^cx,, &c.
Ad perficiendos greffus meos,
if. f. Aug. in hunc Pf. legit
&c. ut fup. alii conftanter , perfice. Varietas orta eft a Gr.
HpQStpltecu , vel ica mutato acceiuu, x.a7a.p/icai. Ap. Symm.
c.

Paulin. epift. 32. p. 10J.

rum

ego

:

Qvyafdlviiof

f

.

,

Theod. TiMiacor , Aquil.

6. Ita Auguft.

•Jf.

7.

&

Auguft.

&

Caffiod.

cum

Caffiod.

hab'eut fperantes in

te

,

non

&

at Auguft. in

#.

legi

,

,

inqait

Cuftodi

,

Cuftodi

me

&

£)

&

veteiib. Pfalt. conftanter

Giaec. fimiliter,

habetnr bite rpre te

:

&

& Fret. to. 2. col. 631. a.

ut pup. oculi

, dicitis in Grxco
quod nee in Hebrxo , nee in ttllo
attamen in edd. Aid. & Compl. addi-

me Dumine

,

& Ambr. 1. 6. Hexa. col. 137. e. legit Cuf;
me Domine, ut pupillam oculi, cum Vigil. Tapf. cont.
Varim. p. 750. c. & Pfalt. Corb. Aug. ubi fup. addic: In
tegmine alarum tuarum protege me ; edict, proteges , renitur Kt'e/s

:

todi

tentibus Mfs. Graece

Ambr. de

&

apol.

,

Dav.

'Ev <SKevn
to.

tw -n/Jipvywr nv oxETraCE/; fit.
683. f. &
4. Hex. 73.

1. col.

I.

prote118. col. 1210. d. legit Sub umbra
ge me : at in Pf. 1 18. col. 998. f. In umbra
protege.
Caffiod. Sub umVigil. Tapf. 1. cont. Varim. p. 750. c.
bra , &c.

b.

in Pf.

:

&

#.

&

9. Ita

Aug.

&

Caffiod. in hunc Pf.

cum

vet. Pfalt.

Grasco.

,

&c.

eos

meam

dvjvi'

puMt

&

&

t.

Domine

&

Rom.

Pfalt.

Corb. I'rxveni

ab impio. Gra:c.

eos

oivhi

£5 fubierxe

,

vTtooxi^iecu

, Jtj

aa&vi, &c. Hieron. epift.
631. b. ait In eodem: Exfuige

dtso

riff -\v-(f\v fii

Fret. to. 2. col.

eum ,

np:'<p?a<sci'

:

&

eum

pro quo in Grxco ,
prsveni eos , & fuppl. eos jed melius
Jilegatur numero Jingulari ; jiquidem de impio diclum efl , de
eripe animam meam ab impio ; nuU
quo flattmfeqintur
liqne dttbium qitin diabolum figmficet. Vid. not. ad f. feq.
5^. 14. In Plait. Rom. & Corb. fie
f ame am inimicorum
de manu tna. Domine a panels a terra dijparttre eos, '<£ jup•jrootftomv

,

prjeveni

ivlxs

fuppl.

:

e.

, i.

".

:

planta

eos in vita

ipforum

de abfconditis tuts adimpletus

:

efl

porcma : £) reliquerunt quje fuItem in Pfalt. Carnut. Domine a

uenter eorum. Saturati

fitnt

perfuerant parvulis fuis.
Saturati funt porpanels a terra difpartire eos, £) fnppl. eos
etna, &c. S. Eucher. quxft. in Pf. p. 844. g. limiliter
reliquerunt qua fuperfuerant ,
hab. Saturati funt porcina :

&

Sec. Caffiod. in

tux.

hunc

Pf. frameam

Domine a panels a

in vita eorum

porcina

:

("inf.

ipforum

$$ reliquerunt

tuam ab mimics maims

terra dijperttre eos
:

)

,

^

fupplanta eos
Saturatifuht

de abfconditis

qux fuperfuerunt

,

&c.

S.

Paullnus

utramque fcripturam videtur admirtere, ep. jo. p. 29 f. c.
dicens Saturati funt porcina ; vel funt in quibnftam Pfalteriis fcriptum audio : Saturati funt filiis : £5 reliquerunt qux
fuperfuerunt , &c. Auguftinus in Pf. 34. col. 229. f. legit ,
jramcam tuam ab inimicis manus tux : rurfufque in hunc Pf.
col. 73. b. & epift. 49. p. 504. foj. ubi addit Domine per:

Brev. Moz. habet adipe fuo ; at Aug. ScCaffiod.
conftanter adipem, & fuperbtam , cum Pfalt. Rom. & Gr.
In Ccrb. adipem
fuperbia , ut iup. in !;an2;erm.
Caffiod.
Tf. 11. Sic apud Aug.
al. In Gr. 'Ex£aHr. 10.

^oy/£; /Ke

&

fupplanta eos : eripe
Brev. Moz. Trieveni eos ,
impiis , &c. Aug. in hunc Pf. 1 raveni eos ,

I 3.

impio

,

ipfo

I*

animam meam ab

ad Sun.

In

Gr.

una cum Gr.

reclos corde.

Domine : unde Hieron.ep.adSun.

legit occultis.

,

dvlt^ctZiSiat.

al.

&

Auguft.

pro abditis

,

inf.
fubverte eos : erne animam meam ab impiis , &c.
in Pi. 34. col. 229. f. erne ab impiis animam meat». Cafmeam ab
fupplanta eos
fiod. in eund. Pf. Prxveni eos ,

Caffiod. in hunc Pf. jungunt pariter
inf.
hunc verfic. arejifl. dexterx tux, cum precedent!
addunt Domine ; fie etiam in Pfalt. Rom. In Gr. vero deeft
>f . 8.

eundem

UTTOXpupCIS.

&

opQa>vU!<; o.vlZv sOsi^s f'xxMVai In

12. Ita Caffiod. in

hunc Pf. cum

-rn

Pfalt.

Rom.

:

difpenire eos in vita eorum : 1$ de abfconditis...
reliquerunt reliquias parvulis fuis
Saturati funt porcina :

dens de terra

yr\.

&

al.

,

&

Ex Mf. Sangerm,

,

Uf. Sangtrm.

VULGATA

Hebr.

Ego autem cum

Ego in juftitu videbo faciem
tuam : implcbor, cum evigilavero,

juftitia

parebo in confpedu tuo

dum

tiabor

:

fa-

Ubi dictum eft, inquit , Saturati func porcina ,
amnonnulla exemplana , Samrati funt filiis , habent : ex
fcilicet cum in
bigito enim Graco mterpretatio duplex evenit ;
m£y, filiis , in aliis vt!o>v,porcinis. De
quibufdam libris eflet ytaK
coi.
iifdcm irerum diffetit Aug.' ep. 149. ad Paulin. to. 2.
, ntm petueram infpicetunc
Jicnt
ergo
Qjtia
fcripfi
d.
,
504.
re codices Gracos propter qua dam Pjalmi decimi fexti , infpexi
habebat , quod & Latin* iioftri
poftea qttos invent : tf units

Xopla^wcvlat

in!.

MfSi

tms £B£o« m.

Kv&e

M7*»

)

W

eon

>LC>t.pvf4fisvur

a paucis

terra, difpertire eos

fcribendi more

de tena

&

difolvunt

,

:

infra

alius

;

,

PM7ri'.j;

obfatrius

,

Saturati funt

filiis.

eft

qttidem ,fed

In Brev. Mozarab.

fie

:

,

confpeflu tuo

.

eum Dominus de manu ommanu

de

Saul

&

dixit

&.

,

vtar'

Vittorifervo
locutus
tici

efi

dfmxv t«

i.

)

x.x'/xMtirx to<{

TCcQwc,/j.ai hi

dum manifeftabitur mibi gloria tua.
Autcuoevm otpQwoftxt ra TrgycaTW ov X.°P~

cV

TO

7W Ae'^W

cpSijVai

Domini David , qua
Domino verba. Can-

hujus, indie, qua

hod.

In finem puero Domini David,

1.

qui locutus eft

Domino verba

Cantici hujus

die

liber avit

in

,

qua eripuit

,

eum Dominus de manu omnium
inimicorum ejus , & de manu

manu omnium
de manu
inimicorum fuorum,
Saul,
ait : XFIII.
eum Dominus

CV

Vulgata

H EBR.

In finem pro puero Domini David , qua: locutus eft
ad Dominum verba Cantici hujus , in die, qua eripuit

nium inimicorum ejus,

Compl.

fatiabor

:

Grace. 'E71M o\i

ipforum
cis de terra difpartire eos ,
Saturati funt deftderiis : tf reliquerunt qua fupcrfuerunt parwtlis fuis. In Pfalt. Mediolan. Saturati funt filii eorum

Safigerm. i

&

xulai.

fer. 6. port Dom. 2. Quadr. ad Introit. Item apud
Theodulf. Aurel. de ord. Baptif. ap. Sirm. to. 2. p. 968.
b. praiter hoc, cum manifeftabitur. Aug. in eund. PI. Eg»
autem in tua juftitia appar. in confp. tuo : jatiabor dum manifeftabitur , &c.atl. 21. de civit. Dei.c. 24. to. 7. col. 644.
e.faturabor cum manifeftabitur, &c. Anonymus de Trin.
apud Ambr. col. 556. c. Ego autem cum juftitia appar. in

*$ fitpplanta eos in -vita

g* Mf.

tan

?

.

Rom.

Domine a pau-

Versio antiqua.

<«-•

15. ltidem in Pfalt. Corb. Mozarab. vero cum CafEgo autem cum juftitia apparebo in conjpectu tuo :
Similiter in Milf.
fatiabor dum manifeftabitur gloria tua.

elecliori
eft

Aid.

(

~t.

Jicut ipfe

continue/ jnbjuutlum

fentcntix videtur aptihs convemre

w
& CompL

Rom. eW*'»"

edit.

anrnvut

fiod. hab.

col.

,

cum

fatiabor

:
:

7»r
e\iKf*ewi tail 5 w «I
ettmioJm M jxsvp avium. 'ZyoflaS/Muy vuav

oif

(Alex. Aid.

504. f. J05. a. b.
Ouod vera feqititttr , Saturati funt porcina , jam quid mibi
ex' boc videretur , aperui : fed quod alii codices babent ,
quia diligentiora exemplaria per
tf verilts habere perhibentur ,
accenliis uotam ejnfdem verbi Graci ambigititatem , Graco
,

Gr.

:

Domine perdensde

appa-

in juftitia

M.

Symm.

:

pofuifti

HOD."

apparuerit gloria tua.

Notje AD Vers ION EM ANTIQUA

& pod pauca

Ego autem

i j.

onfpe&ui tuo
rebo conlpeihu

manifeftatur glo- Jimilitudine tua

ria tua.

XVII.

Pfalm.'

Versio antiqua.
15.

.

,

LIBER PSALMORUM.

*$*

Gx

,

de

&

&

Saul,

& dixit

(

:

2.

Reg. 12. 2.)

XVII.

:

XVII.
jjt.

"r'v Iligam te

Domine vir-

3lJ tus mea . 1 firmamentum meum , & refugium ,
.

& liberator meus
Deus meus adjutor
& fperabo in eum

meum

&

cornu
Protector meus,
mex , adjutor meus.

Laudans invocabo Doab inimicis meis

&

,

&

falvator meus :

meum

De us meus
rabo in eo

falutis

D

,

fortis

mens

&

,

fir-

refugium

liberator meus.

&

invocabo

1 J.

&

&

cornu faluScutum meum ,
tis me a , fufceptor meus.

&

&

,

Dominus

5.

rabo

:

Laudatum

:

Deus meus adjutor meus ,
fpein eum.
Proteftor meus ,
cornu falu-

&fpe~

,

Iligam te Domine fortitu-

do mea
mamentum meum

Dominus petra mea

mea

robur

meus

:

4.

D
&

Ilizam te Domine fortitudo

mea?

tis

Dommum

&

ab inimicis meis falvus ero

&

,

fufceptor meus.

Laudans invocabo Dominum:

4.

ab inimicis meis falvus ero.

falvus ero.

Circumdederunt me gemitus mortis , & torrentes miquitatis conturbaverunt me.
6. Dolores inferni circum-

Circumdederunt me funes mor-

5.

dederunt

me

me

:

tis

,

&

laquei mortis.
Et in tribulatione

:

&

dolorec

torrentes iniquitatis

con

turbaverunt me.

me.

Funes inferi circumdederunt me:

praevenerunt pravenermt me

7.

me

Circumdederunt

j.

mortis

torrentes diaboli terrucrunt

Dolores inferni circumdede-

6.

runt

laquei mortis.

me prsoccupaverunt me
:

la-

quei mortis.

mea

In

tribulttione

mea

invocabo

7.

mea

In tribulatione

invoca-

Not* ad Versionem antiquam
Mozarab. deletis tamen vocibus
feqq. pro, & ad Dominum , & omnium. Aug. in hunc Pf.
In finem puero Domini ipfi David , qua locutus eft Domino ;

refugium

reliquaut in textu. Caffiod. Vulgata: fuffragatur , nifi quod
legit, ad Dominum, pro Domino. Pfalt. quoque Rom. Fabri ,

tor

1.

Sic eft in Brev.

& Carnut.

habent, qua locutus eft; Rom. Martianaei , qui
qua eripuit eum Dominus de maad Dominum
In finem
nu Saul , tf de manu omnium inimicor. ejus. Corb. hi
puero Domini, qua locutus eft Domino verba Cantici b,ujns
de manu inimicorum ejus , Sec. ut fup. Gr. E15 to -rtxo; t«
ita/juv tbi
z/raiJl Kup/fc tw Accultf, a. saoamce tw Kvp!a>
tX$pu!r dvlx , K) ix. X £ 'f ^ 2etM , &c. ut fup.
^•. 2. Ita legit Auguft. in hunc Pf. &. epift. f
J. to. 2.
col. J}8. b. cumS. Paulino , epilt. 23. p. i^i.a. necnon
Caffiod. & Anonymo apud S. Paulin. epilt. ad Marcell. to.
2. p. 4. His accedunt Pfalt. Rom. Corb. Sc Mozarab. In
Gr. t%vi H't. Auguft. in hunc Pf. to virtus mea , ita explicat, per quern fortis fum. Similiter Aucl. Comment, in
Reg. S. Eucherio falso afcripti , p. 961. f.
if. 5. Auguft. in hunc PI. Domine firmamentnm meum,
adjutor meus , tf Jperabo
cornu
f£ refitg. meum , $ lib
falutis mea , £> redemptor meus. Pfalt. Rom. Fabri & Corb.
fijniliter habent in principio , Domini 1 iiewe meum , poft
locutus

eft

,

;

8c in fine

,

adjutor meus

,

abfque prseced.

£?.

In

Rom. Martianasi Dominus fi; mamentum meum , \$ refugium
cornu falutis mea adjuadjutor meus, fperabo
meum
:

,

meus. Item in Pfalt. Carnut. ficut apud Calfiod. in hunc
Pf. adjutor meus in fine , abfque praeced. £) ; quae conjunftio etiam deeft in Brev. Mozar. ante verbumy/wvjio.

Pfeudo-Eucherius in Reg. p. 961. Domine firm. meum,$$
cornu falutis mea, £? liberator meus. Gr. Knifes

refitg

J

?(f.iuy.a fiV

ar-riwir/wp
ir.

4.

,

nccrafvyvi

h,

gr. 5. Ita

Pfal.

^«»8o{

&

Aug.
,

Caffiod.

nili

cum

quod pro ab

>

t;

veterib. Pfalt. quibus
,

habet

Hilar, in Pf. 139. col. 532. a.

cum

Pfalt.

$mcItv

;

s'x.

&

Rom. Corb. Mediolan.

Auguft. veto in eund. Pf. habet
dS"ltii

(M

[tit.

Ita

confonat Grsccum

hunc

pM

at in Miflali

,

Calfiod. in

&

dolores mortis

Rom. ad

,

Carnut.
&c. Gr.

Introitum Domini-

Septuag. gemitus mortis.
Caffiod. in hunc Pf. ut Sc
t. 6. Concordant Auguft.
Rom.Fabri. In
Pfalt. Mediolan. Carnut. Corb. Mozar.
Rom. Martianaei , i£ pravenermit me. In Gr. irgylpZxcar jue
quod delet etiam Pfeudo-Euchetius in
abfque praeced.

cae

&

&

tf,

Reg. p. 961. ante pravenerunt.
t. 7. In principio fimilicer habetur

^

,

ap. Caffiod. i^

,

,,

LIBER PSALMORUM.
VutCATA
Dominum

xi

clamavi

&

,

Deum mcum

Et exaudivit de templo fanfto
meam & clamor meus

fuo vocem

faciem ejus

in confpedtu ejus, introivit in aures

te

ejus.

ejus.

Commota

8.

terra

&

bata funt,

niam

&

eft,

commota

,

ra

funt, ijuo-

,

m

veniet

meus

aures

templo fuo
& clamor

tie

vocem meam

:

in confpeclu ejus

,

in-

troivit in aures ejus.

&

&

:

&

funt,

cnjfa

quoniam iratus

iratus eft eis.

Et exaudivit

fanllo fuo
clamor meus an-

&

8. Et commota eft ,
contremuit terra
fundamenta montium conturbata funt,

Commota eji ,
contremuit terfund amenta montium con-

contremuit

fundamenta montium contur-

:

mea?n,&

vocem

:

XVII.
AVii.

33
VePvSIO antiqua.
invocavi Dominum
& ad
Deum mcum clamavi

mabo :
Exaudiet de templo

:

,:

:

Pfalm.
im.

H E BR.
Dominum, & ad Deum meum cla-

HOD.

ad

.

&

:

conquafiata funt

&

eft.

commota

funt

quoniam

,

Dominus.
Afcendit fumus

iratus eft eis
Afcendit fumus

9.

in ira ejus:

ignis a facie ejus exarlit

fuccenfi Tunc

:

&

Afcendit fumus in furor» ejus,

& ignis ex ore ejus deverans

carbones

ab eo.

9.

ejus

car-

:

ones accenfi funt ab eo.

&

:

defcit

:

in

ira

fide ejus exarcarbones fuccenfi funt
ignis a

abeo.
10. Indinavir, ccelos
cendit

1 1

&

:

&

,

def-

ventorum.
11. Et pofuit tenebras latibu

cubibus

& vola-

tabemaculum

in circuitu ejus

tenebrofa aqua in

:

,

ejus

&

:

&

pennas venti.

:

per pennas ventorum.
2. Et fe it tenebras latibu-

Pofuit tenebras latibulumfuum

circuitu ejus t3ber-

,

o. Et inclinavit ccelum
,
defcendit
caligo fub pedibus ejus.
11. tt afcendit fuper cherubin ,
volavit volavit fu1

&

ejus.

fuper cherub

vit : ty volavit fuptr

:

lum fuum in
naculum ejus

fub pedibus

caligo

Et afcendit

Et afcendit fuper cherubim,
volavit fuper pennas

.

& volavit

& defcendit:

Inclinavit calos,

&

caligo Tub pedibus ejus.

1

lum fuum , nubes

:

ipfius tranf-

cucurrerunt
liberavit me de
inimicis potentibus. Incircui-

tenebrofas aquas in nubibus aeris.

:

aeris.

tum

tabemaculum

ejus

ejus

tenebrofa aqua in nubibus aeris.

Prs

15.

fulgore

in

ejus nubes tranlierunt,

carbones

confpeclu

Pru fulgore

&

bes tranfiemnt

grando

Domivocem

fuam

&

grando
Et miiit

:

1 5

.

dedit

AltiiTin.us

<k

,

carbones

Et

&

&

Pf.

,

grandinem

ignis.

fagittas fuas

&

,

in Pfalt.

Rom.

ac

intonuit in cotlis

Et

&

mea invocabo Dom.

:

Sec.

tan aytx aV/?
Hilar, in Pf. 143. col.
flo fviilo fuo , Sec. ut fup.

ci/f.

£ IctM ijoil ai

tx.

Apud

tic,

ret

arx

JJ3 d. Audivit de tcm-

tf . 8. Ita Auguft. & Caffiod. in hunc Pf. cum PfeudoEucherio in Reg. p. 961. h. necnon Pfalt. Rom. Fabri, &
Corb. In Brev. Moz. iimiliter ponitur ^, amefnndameiita, ut & in fine, Dens, hem in Gr. Kai ttJvtvin, k, e'e-

cymQu

i&H-oc,

7«*

m

J;

tk

$ffti>ia

0/;

apylSm

uv/o7r, S

Rom. Martiansei deeft ^ ante fundamenfup. Apud Hilar, in Pf. 64. col. 166. d. e. Et

©to;. In Pfalt.

,

tal est. ut
commota eft, {$ intremuit terra
iratus

his

eft

:

&

:

quoniam
fttndamen
5^3. d. Et commota eft ,

j»i

in Pf. 143. col.

$£ contremuit
£5 fundament a , &c. Ap. Tichonium reg.
7. col. 64. c. Fitiidamenta montium coniurb.funt ,c$ commota funt , quon. iratus eft Dens.

y.

9.

Rom. Mediol.

Sic eft in Pfalt.

&

Mozarab. ficut
Carnut. & Corb. ex-

ap. Auguft. in hunc Pf. at in Pfalt.
; quibus du'-ibus furTragatur
Hilar, in Pf. 6j. col.
191. d. nili quod unus Mf. Reg. hab. ibid, exardefcit : item
in Pf. 143. col. J56. c. exardefcit ; at correclum eft exar-

ardefcet

defcet

ex

alio loco

nempe

in Pf. 64. col.

166. d. e. ubi
iic Hilar, habet
Afcendit fumus ab ira ejus : c£ ignis a
facie ejus txardejeet : carbones accenjifunt ab eo. Nee illud obftat , quod eodem loco editi ferant exardefcit ; erenim male
ciim infra , col. 167. b. rurfus legarur
Afcendit fumus ab
ira ejus ;{$ ignis a confpeilu ejus ardefcet :
fup. p. 166.
f. fubnedtanrur ifta ab eodem Hilario
bifumo qui afcen,

:

,

prateriti temporis res

cet

,

quod

Altiflimus

dedit

&

1 5

diffi-

Et mifit fagittas fuas ,

.

&

Ambrof. de apol. Dav. col. 750. d. & CalTiod.
Pfeudu-Eucherius in Reg. inclinavit ccelum»
Ciaec. k. fnwif» v'&cror' Aid. veio &C-mpl. ifavvc.
&. 11. Aug. Sc Caffiod. Vulgat* faveut , cum veterib.
Pfalt. & Gr.
tf. iz. Auguft. & Caffiod. in hunc Pf. rurfus concinunc
cum Vulg. & Gr«eco. Ap. Ambr. I. de Ifai. c. y. col. 367.
e. & in Pfal. 3c. & 45. col. 772. f. 918. a. p.ior tantum
legitur verliculus
Pofuit tsnebrti! latibulumfuum. Unde
aucem duo fequences in textum inepfeiint, me later primus enim ad if 13. perrineie videtur , alrer ad "t 18. qui
ult. rurfum inferitur infra, #. 20. tertuibatum quid potius
hie fuipicor in archerypo , a quo defcriprus eft Sangerm.
codex , quam ut credam duos illos veriiculos piimitus illic
additos fuilfe ; maxime cum ira pcfr.i , fenfum interrurbent»
nee aliubi reperiantur eo loci , neque in Cr«cis , neque in
Latinis. Brev. Moz. habet, in navibus aeris , pro in nubibus , &c. led aperto mendo ; nam in Giaeco conftanter , It
lot; ficut
in

hunc

Pfal.

:

:

.

.

13. Aug. in hunc Pf. addit ipfius , ad milts. Brev.
loco tranfierunt , hab. tranjeurrerunt ; reliqua ur fup.
In Gr. Airy i¥i TmavyvfivS tyuiTtcr dirts «.! rtpmai AihaBo» ,
IS",

M02.
&c.

Hilar, in Pf. 146. col. 579. b. legir Pra fulgore ejus
Caffiod. vero in eund.
:

in cenjpeSu ejus nates tranfierunt.

Pf. Prctjulgora in confpetht ejus

ra

,

una pars

refponde'

orationis

ad nubes

in hoc acre tenebrojx
pecln

gj
,

hoc

Dei prxjttloorx pint

,

&c. turn addit

J

:

r.rftlqo-

nominations pluraiis , £j
fenfts talis eft : Mix nubes
Jicut

eft

id

,

eft
,

,

ejl

,

obfeurx videntur

;

ita in cotiP-

ubi fempir Veritas patet

:

at haee

funt eo loci

in tgnc autem accendendo , fuqua: manifefto arguunt ex ardefipfe habet in Pf. 64. fup. cum Theodor. Attamen

item fup. conftanter

,

cV

c'pyri

dvfit.

t. 10. Ira Aug. in hunc Pf. cum Pfal?. Corb. Sc Moz.
Concinit etiam Hilar, in Pfalm. 64. col. 166. d. nifi quod
tollit tf , ante inclinavit : at in Pf.
143. col. 556. c. reinclwavit. Pfalt. Rom, habet
tinct ,
, tf inclinavit ex-

#

&

,

vocem fuam.

eft ;

Hilar, in Pf. 143. p. jy6". c. legit exardefcit, ut notavi
fupra. Pleude-Eucher. vero in z. Reg. p. 961. g. exardefcet. In^Gr. iuett^*irwsij, at in edd. Ald.&Compl. xa-j-a^^£7i'of7«/-

minus

:

;

&

:

dit

,

ejus

mera Cafliodoii conjeclura qu* nullius anriqu* Veriionis,
quud fertfarini, aur Ml*, auctorirare niritur.
)?•. 14. Ita Aug. & Caffiod. in hunc Pf. cum Pfalt.
Rom.
Mediolan. Corb. Carnut. & Gikco; a quibus omnibus ab-

:

turi firnifitatio continetur

,

Prae fulgore in ronfpec-

3

nubes tranfierunt
grando, & carbones ignis.
14. Et intonuit e coelo Dotu

Versionem antiquam.

Moz. In Corb.

:

&£,«.• uKitev

Dominus
fuam

mifit fagittas fuas

t

t'jCf'v

1

& carbo-

,

carbones ignis.

fie
Et in
Auguft. in eund. Pf. Ie?it
cum Pfeudo-Eucherio in z. Reg. p. 961. g. Et in prejfura
meat invocavi , Sec. aliubiautem non wWiiu: ri fanfto , port
lem plo. In Gr. lie Kai cV t» $-*lQt£rcil /xi fitfxxMod^vr

prejfura

grando

Altijfimus dedit vocem

NoTjG ad
hunc

nu-

in confpeclu ejus

nes ignis.

ignis.

14. Et intonuit de ccelo

nus

,

<

,

,

grando £J carbones

De

ignis.

hoc etiam

veifi-

&

culo Hieron. ep. ad Sun.
Fret. to. 2. col. 61,1. b. hxz
Et auxritis , cut Gr.ccns ifium verfum fecundo nonhabet
babeat , interpofitis dr.obus vtrjibtis : jed jciendnm , quia de
:

Hebra'ico

,

&

de Theodotioms edilione tn

fub afterifco additum fit.
t. 15. Ita Pfalt, Rom. cum Caffiod.

quod apud utrumque
In Corb.

lie

:

Et

m fit

deefr. £5 initio

fagittas fuas

ra muhip'.tc, %j ttnturbavit eos.

,

,

LXX.
in
("cut

Interpretibus

hunc

: & fntgitHilar, in Pf. 6j.

diffipavit eos

Apud

Pfal. nifi

ante f-ly.ra.

Ex Mf. Sangerm,

,

:

:

PSALMORUM.

LIBER
34
Versio antiqua.
&

pavit eos

&

orbis.terrae

conturbavit

ejr

Et
rum
,

VuiGATA
diflipavit eos
vit

illos

apparuerunt efj'nfwncs aqua-

Ab

& revelata funt fundamen-

&

orbis terrarum

Ab

Domine

increpatione tua

;

Domine

increpatione tua

ab infpiratione

ab infpiratione fpiritus furoris tui.

infpiratione fpiritus ira:

&

,

HOD.

fulgura multiplicaconturbavit eos.
:

16. Et apparuerunt fontes aquaruin ,
revelata funt fundamenta

ta or bis,

>

Ab increpatione tua Domi
ne , ab

XVII.

Pfalm.

fulgura multifile Avit,

:

,,

:

H E B R.

fulgura mill5* Mf.Sangerm. diffipavit eos:
cpnturbavit eos
tiplicavit,
Et paruerunt fontes
1 6.
aquanim, &: revelata funtfun-

damenta

,,

fpiritus ira; tua.

tua?.
1

fummo , <5c
me

Mifit e

7.

me

cepit

Mifit de

ac-

de

adfumpiit

:

multitudine aquanim.
18. Eripuit me deinimicis
ab his qui
meis fbrtilfimis ,

me

&

me

accepit

i

.-

me

;

&

,

quoniam

me

robuftiores

Pranenerunt
mere:

me

in die

&

fad us
eft. Dominus protector mens,
2.0. Et produxit me in latitudinem falvum me faciet

nis

&

,

acce-

me de

affumplit

aquis

me de

Eripuit

fortiffimis

inimicis meis
ab his qui oderunt

&

,

me quoniam

erant.

confortati funt fuper

:

voluit

me

Pr&venerunt me in die afflicliomca, cy-faclus eft Dominus fir-

mamenium meum.
Et eduxit me in latitudinem :
ber abit me quoniam placui ei.

:

Liberavit

&

:

me.

adfli£tationis

quoniam

8.

1

de bis qui oderunt

funt fuper me.
19.

de fummo

Mifit

7.

me

pit

Liber avit me de inimico meo potentijjimo

quia- COllfirmati

:

,

de aquis multis.

multis.

&

oderunt

alto

me

extrahet

19. Prsvenerunt

meae

fliftionis

:

me

die af-

in

& fa&us eft Dominus

protector meus.

me in latitudinem

zo. Et eduxit

li-

falvum

,

me.

me

fecit

,

quoniam

:

voluit

me.

de inimicis
ab his
,.

&

meis potentillimis

qui oderunt me gratis.
2.\. Et retribuet mihi Do-

Retribuit mihi

Dominus fecun-

2

1

Et retribuet mihi Dominus

.

fecundum juftitiam dim juftitiam meant : fecundum fecundum juftitiam meam & fe& fecundum innocen- munditiam manuum meant?» red- cundum puritatem manuum meatiam manuum rhearum retri- didit mihi
rum retribuet mihi

minus
me.im

:

:

buet mihi

Quia cuftodivi vias Donee impie gefli a Deo

22.

mini

,

J^uia cuftodivi vias Domini

& non egi impie a Deo meo.

ni

22. Quia cuftodivi vias Dominee impie gefli a Deo meo.

,

meo.
2.

Quoniam omnia

j.

Omnia enimjudicia ejus in conf-

judi-

cia ejus in conlpeclu meo funt:
juftitias ejus non repuli a

peclu

&

meo

cjr

,

Quoniam

25.

omnia

meo

ejus in confpeclu

pracepta ejus non

amovt a me.

:

judicia

&

juftitias

non repuli a me.

ejus

me.
Et fui immaculatus cumeo,

Eteroimmaculatusco-

2.4.

&

cum

24. Et ero immaculatus

eo:

NotjE ad Versionem antiquam
col. 191. d.

&

£j diffipavit eos

421. d. Mifit fagittas fnas ,
multipl. {$ conturb. eos. Similiter

in Pf. 116. col.
:

& fulgura

556. c. nili quod c\c\ct fuas , pofty7igittas: at in Pf. 64. col. 166. e. leg. Mifit fagittas fuas , tf
Et
difperjit eos : £5 fulgura , &c. Aug. vero in hunc Pf. ita

hab. in Pf. 143.

col.

:

tnujit fagittas fuas

flicavit

p. 962.

,

£J dtjperjit eos

comfcationes multi-

,

tf diffipavit eos

:

£> cornfeatio-

&c. ut fup. Graece Kal si,a.Trisii7-s £sah , g, «<;>c:/'fivr&i' i) uszecKxc, rnSftvn , &c. In Mf. Alex, ac edd.

nes multipl.
•7Ti(.ii

&

:

conturbavit eos. Pfeudo-Eucherius in 2. Reg.

£J
e. Et emijit fagittas

,

:

& Compl. deed *., ante liftneistrkt.
#. 16. Ml. Sangerm. ita fcriptum exhibet, parnnt tint,
vnendose , pro quo pofuiinus paruerunt. Auguft. in hunc
fundamenta orbis terrarum, &c. ut
PI. Et apparuerunt
Aid.

Rum. apparuerunt ut & ap. Cafliod.
in eund. Pfalm. fed uterque habet cum Pfalt. Corb. orbis terra. In Gr. Kxi xyhucx.v a!
Kv&z >
ths otxx/nsmi
fup. Similiter in Plait.

,

«Hi i/j.-iriiva^'jn;, &c. Brev. Moz. & ab infpiratione &c.
t. 17. Sic habet Pfalt. Corb. Sic etiam Hilar, in Pf. 143.
,

col. J56. c. pofito

excepto de

,

pro

e.

££,ante afj'umpjit. Itidem in Pfalt. Rom.
Item apud Auguft. Se Cafliod. in hunc

&

ap. Pfeudo-Eucherium in 2. Reg. p. 962. fublato
i$ , ante ajfumpfit. In Brev. Moz. ita Mifit ex alto , f^ accepit me: ajpimpjit me de altjtudine aquanim. Graece ,'E^aPf.

:

dinem

falvum me faciet

:

intervallum
Pf.

fie

:

,

,

quoniam voluit me

Et eduxit me in latitudinem

:

turn fequirur

:

Apud Aug.

lineis duabtis furficiens.

emit me

,

in eund.
quoniam vo-

Antequam ilium ego vellem , eruit me
luit me : turn addit
ab inimicis meis potentiffimis , qui mibi invidebnnt jam volenti earn ; $$ ab bis qui oderunt me , quia volo eum : quas fans indicant fubnexos in Mf. Germ, verficulos duos , pariter
exflitifle in codice Auguftini: & veto etiamnum legumur
in Pfalt. Camut. nempe fie Salvum me faciet , quo», voluit
me. Eripuit me de inimicis meis fortiffimis , tf ab bis qui oderunt me i ut fupra if. 18. Similiter habet Pfeudo-Eucher.
:

:

in 2.

Reg. p. 962. Et eduxit me

Emit me

voluit me.

in latitud. eruit

de inimicis meis potentiffimis

me

,

quou.

tf ab bis
in veteri-

,

Rom. neque
hoc additamentum reperitur. In Graeco etiam
edit. Rom. nulla alia funt , praster feqq. Kxl t%iyctrye pt e";
TrxxTi/c-fio'r' ptCETa/jUE, o't/ ihhws p.s. Solus Ml. Alex, hsc
addit 'Vutelct! f*e ii, t^pcei pt\i c\imrur , k. in. tuv jj.mf!w
qui oderunt me. At neque in Pfalt.

bus

aliis

,

:

t. 21.
habet

,

& in fine

Similiter in Pfalr.

Et

Corb.

Ita Pfalt.

initio

retribuet mibi

,

cum Rem.

Martiantei.

retribuit ; fed innoceriliam

,

Mozar.
ut fup.

Apud Auguft. in eund. Pf.
fecundum puritatem manuum, Sec. ut

Rom.

Fabri.

Ap. Cafliod. fecundum inhocentiam , Sec. PfeudoEt retribuet mihi
Eucherius in 2. Reg. p. 962. lie habet
Dom. fecund, jnfiti.im bona voluntatis : tf fecund, puritaxa7a ivt*
tem manuum, Sec. Giasc. Kal a.rra.-woSut\ /j.ci
MTcnroJ aei fi'.i.
xctCa£JOT«/a to)V
Cafliod. cum vet. Pfalr. Se Grasco.
*\ 22. Ita Aug.
fr. 23. Sic eft" in Pfalt. Corb. Brev. vero Moz. addit
femper , vevbo funt ; Se loco repuli a me, habet repulii me.
in Vulg.

:

570Mwr.

^. 18. Brev. Moz. hab.

Eripiet me de , Sec. ut fup. Hi143. col. JJ6". c. Eripnit me de , Sec. Auguft.
in hunc Pf. cum Pfeudp-Eucher. in 2. Reg. p. 962. Emit
me ;'& infra , quoniam confortati funt, &c. In Gr. 'Pvcsra!
lar, in Pf.

(t; ei, s'/^foiv f*v

AuvxtcHv

, *.

in

ii

oti

=Vfp;w

'

v.q:>.v ,

Sec.

f. 19. Augufl:. in hunc Pf. cum Pfeudo-Eucherio in 2.
Reg. p. 962. Pravenerunt me in die ajfliilionis mete :
faRus e[i Dominus frmatnentum meum. Cafliod. cum vet.
Pfalt. Vulgatas conlonat. In Gr. lie
Ilrpipbaiiv /j.s a vi/j.e-

&

:

f« nouiutssui /XU' i).....drTiSYiex-,tia.f4is.
hab. rJtjx.f7fj:pla.z.
It.

Symm.

loco nax.u r.£oii,

Brev. Moz. in Lttitndine ; mox ita libeme , quoniam voluit me ; nee ipfum , nee Cafliodorus
jddunt plura. In Pfalr. Corb. lie Et eduxit me m latitufne in latitudinem.

:

;

Cafliod. in hunc Pf. fimiliter leg. funt femper , cum Aug.
edd. fed in Mfs. melioris not* ibid. Cmpliciter , in confpectu meo /nut, Sec. ut in Vulg. In Pfalt. Mediolan. ac Rom.
ficut ap. Pfeudo-Eucher. in 2. Reg. p.
, funt femper ,

Fabri

962. Itidem in
ejus

20. Similiter habet Cafliod. in hunc Pf. Et produxit

ravit

&

,

non

Rom. Martianxi

juftitias. Grasc.

AinttiujuctToc. ai.'T? fc*

"On

direzMur

,

nili

quod hab. juftitiam

-Tio.na.

«V

t'fiS'

iiuvm
in

edit.

fiy

i.

Tit

Compl.

«Vffnoa.
hab. cum Pfalt. Rom. Fabri
-fr. 24. Aug. in hunc Pf.
& Vulg. immaculatus cum eo, Cafliod. vero in eund, Pf,

,

::

LIBER PSALMORUM.
VUIGATA
& obfervabo me ab
2

?

iniquitate

cuftodivi

Et retribuet mihi Dominus

.

fecundum

ram eo

mea.

iniquitate

& obfervabo

:

Dominus fecun-

Domimeam:
& fecundum innocentiam manuum mearum retribuet mihi
nus fecundum juflitiam

:

confpeclu oculorum ejus.

oculorum ejus.
fan&o fanchis

in confpeclu

Cum

2.6.

cum

&

,

Cum

cum

Cum

elefto eledtus eris

cum

perverfo perverteris.

18.

Quoniam

fanclo fanclus eris

cum

:

eleclo eleclus eris

&

eris,

cum

innocens
27. Et

cum

cjr

,

Cum

2.6.

viro innocente innocenter ages.

viro innocente innocens eris

17. Et
Sc

fanfto fanftus eris

ab ini-

quitate mea.
25. Et retribuet mihi

meam fecundum
mundittam manuum mearum in

ejus.

35

VepvSio antiqua.

ditm juftitiam

,

confpe&u oculorum

in

me ab

Etreftituet mihi

meam & femanuum mea-

juftitiam

cundiim puritatem

rum

mea.

XVII.

Pfalm.

H E B R.

HOD.

;:

:

perverfo fubverteris.

eris

cum elect o
cum perverfo

&

:

viro innocente

eris

cleft us
fubver-

teris.

populum hu-

tu

&

milem falvum facies
perborum humiliabis.

:

populum pauper em fal-

J>)uia tu

vabis

oculos fu-

& oculos

,

Quoniam

28.

populum

tu

humilem falvum

excelfos bumilia-

facies

&

:

oculos fuperborum humilia-

bis.

bis.

£)uia tu illuminabis lucernam
meam : Domine Deus meus illuftrabis tenebram meam.

Quoniam tu illuminas lucernam meam Domine Deus meus i!9.

2.

:

lumina tenebras meas.
o.

3

tatione,

In te enim curro accinclus

Quoniam in te eripiar a ten& in Deo meo tranfgrediar

in

Deo meo

,

&

murum.
3 1

ejus

omnium

fperan-

Quoniam quis Deus
3 2
Dominum > aut quis Deus

prater

nata

protector

:

tium

eft

Deum
3 3
:

noftrum

.

Quoniam
Dominum ?

prater

2. Reg.

Deus

eft

Deus qui praecinxit me vir
pofuit immaculatam viam

me

prater

dine

cjr

,

fortitu-

cum Rom.

,
coram
In Pfalt. Corb.

Martianasi

obfervabo me.

In omnibus conftanter
eo
obfervabo ab

eo.

,

^

cum

Reg. p. 962. Et ero immacul.
me ab iniq. mea. S. Bened. Reg. c.
7. Tunc ero immaculatus coram eo ,/i objervavera me ab , &c.
Gr. Ka] liofiat ^uwfio; /hit oivtv' k, if>vhxi,t/j.at d-iro tu; , &c.
~fr. 25. Sic eft in Pfalt. Corb. ad verbum. Mozarab. in

&c. Pfeudo-Eucher.
coram

eo

:

in 2.

£5 cuflodiam

principio habet retribuit

manuum

cundum puritatem

Rom.

his

fecunilim innocentiam
Et retribuet
y? fe-

^ fecundum innocentiam

retribuet mihi

,

,

Pf.

in Pfalt. Corb.

cum

CafTiod. in eund. Pf.

Sec.

,

Et retribuet

repetitur hie

quam

cum

,

&c. Auguft. in hunc

,

&

,

,

Pfalt.

non

Sec. fed

vocem mearum

poft

apud Pfeudo-Eucher.

,

ptasier-

in 2.

Reg.

p. 962. In Mf. Sangerm. fcriptum erat ibid, retribue , fed
aperto mendo , quod fuftulimus. In Gr. Ka! oonairolii04 not

&c. fed

x.a.Ta. thv xa6a£ioTHTa Toiy yjipui /M itwwtoY ,
Mf. Alex, iterum , a.novJto<fmi pot hi-Jtioy , Sec.

*.

in

ut in Lat. fup.
#. 26. In Mf. Germ, ita corrupte legitur , innocente innocente inn , cujus loco pofuimus , innocente innocens eris ,
mi legunt Aug.
CafTiod. in hunc Pf. cum veterib. Pfalt.
Similiter hab. Tertull. 1. de pudicit. p. 1011. a. Cumfancto fanclus eris , tf cum viro innoc. &c. at 1. de exhort, ad

&

caftit.

p. 942, c. ita
ro innoc. &c. Cypr.
jujlificaberis

tf

,

:

Cum Janfto Jantlifcaberis

c "">

381. a.

&c.

omiiTis intermediis.

9. to. 1. col. 309. b.
1. offic. col.

4J.

Similiter

&

c. at

epift.
I.

Qwsn [ Aid.

ScCompI.

:

£)

eris.

cum

:

Cum

j,

vi-

perverfo perv.
1.

de Abr.

c. 9. p.

fie

/j.ito\

c.

e.

&

406.

e.

fanclo fanclus eris,

perverfo perverfus eris

In Gr.

occ; e«>w]

cum

Cum jujlo

27. to. 2. col. 899.

de bon. mott.

verficulos ita perturbatos exhibet
%> cum eleclo eleclus eris
cum innocente innocens

^

cum
Ambr. 1.

eris,

tf

,

c.

Hilar, in Pf. 120.

viro innoc. Sec.

Cum fanclo fanclus

col.

1.

Teftimon. p. 326.

3.

1.

:

Meto"

only

,

dvj/io; «6cJk a6ae>;

#. 27. Ita Brev. Moz. hab. cum Pfalt. Rom. Corb. 8c
Mediolan. Sic etiam Caffiod. in hunc Pf. ac in Pf. it. p.
87. c. cum Auct. 1. ad virg. devot. ap. Ambr. p. 366. f.
Pfeudo-Eucherio in 2. Reg. p. 963. Tertul. vero , 1. de
pudic. p. ion. a. & Aug. in hunc Pf. fie Et cum eleclo

&

:

#

cum perv
J/.

.

perverfus ins,

&

poluit

?



immacu-

&

34. Qui perficit pedes meos
tanquam cervi , &. fuper excelfa ftatuit me.

:

elello eleclus

eris : tf

Idem TcrwU.

1,

J.

eris.

cum

Cypr.

1.

3.

Teftim. p. 326.

c.

cum
cum

innocent

apud Ambr.
Ap. Hilar, in

perverfo perverfus eris.

Similiter

27. to. 2. col. 899. e. perverfus eris.
120. col. 381. 3.. fundus eris :•$ cum perv. perverteris.
In Gr. Kai fitid tKMnv ix.hix.Tc; say «, ^uet* j/jsCa? A;«epift.

Pf.

sfHw-

&

al. una cum Grsco.
28. Accinunt Aug. Cafliod.
29. Auguft. in hunc Pf. bis legit illuminabis , loco
inluminas, 8c inlumina. Vigil. Tapf. 1. conr. Varim. p.
7JI. b. initio tantum hab. illuminabis ; Pfeudo-Eucher.
vero in 2. Reg. p. 963. fub finem, loco inlumina. Ambr.
!. de bon. mort. c. 9. col. 406. e. Quoniam tu illuminas ,
&c. ut in Vulg. Similiter CafTiod. cum vet. Pfalt. unum
tamen Corb. habet Quoniam tu inluminans , Sec. In Gr.

"f.
't

.

:

bis

(puTii?;.

>

hunc

Ita legit CafTiod. in

f. 30.

&

cum Brev. Moz.

Pf.

Rom.

Fabri. Similiter Pfeudo-Eucher. in 2. Reg.
p. 963. Auguft. vero in eund. Pf. ita Qtioniama te eruar
A tentatione , &c. iic etiam 1. il. de Trin. to. 8. col. 916".
Pfalt.

:

quod add'u , fperans tranfgrediar , &c. plures tamen
omittunc verbum fperans, quod etiam abeft a

c. nifi

Mfs.

ibid,

Graeco. Pfalt.

cGr.'OT)

it

Rom.

Martianffi hab.

(\\ f v&yOL/ixt

Quoniam

in

te

eripiar ,

Sec.

,

A Mf. Sangerm. ipfo initio abeft Deus, fed
't. 31.
aperto mendo. Auguft. in hunc Pf.
Pfeudo-Eucher. in
2. Reg. p. 963. legunt Deus meus , immaculata efi via ejus ,
&c. ut fupra. Similiter in Brev. Moz. immaculata via ejus
at in fine , in turn , pro in Je. InGraeco :0 ©;c; /4% a/nw
UK n iSlc, jut?, &c. ultimoque , inr civtov.

&

:

It

.

Rom.

32. Sic ap.

&

al.

Dominum
Tfr

.

Aug.

aut quis

Pfeudo-Eucher.
ter

Tom.

:

adv. Marc. p. 800. b. ita Cum juflo juflus eris : tf
perv. perverteris : Si 1. de exhort, caftit. p. 942. c. Et

$$

owa-

I'oji.

«letlus eris:

Deus qui prxcinxit

33.

Versionem antiquam.

adD
A

jE

quis

noftrum

latam viam meam.

Coaquans pedes meos cervis ,
34. Qui perfecit pedes meos
tanquam cervorum , & fuper ex- fuper excelfameaftatuens me :
celfa ftatuens me.

Not

&

?

virtutem

meam:

Deus

quis

Dominum
Deus prauer Deum

immaculatatnviam

pofuit

Quoniam

32.

prazter

_

&

om-

:

quis fonts prater

noftrum ?
Deus qui accingit

Domini igne

eloquia

:

examinata proteclor eft
nium fperantium in fe.

Deum

?

meam.
22. 34.

quis

&

Deus meus impolluta

1 .

3

via ejus

in fe.
.

tute

Deus immaculata via ejus : eloquium Domini examinatum : feuturn eft omnium fperantium infe.

Deus meus impolluta via

.

eloquia Domini igne exami-

:

tu inluminas

Quoniam a te eripiar
a tentatione,
in Deo meo
tranfgrediar murum.

cr

murum.

tranjiliam

Quoniam

29.

lucernam meam Domine
Deus meus inlumina tenebras
meas.

in 2.

hunc
Graco

in

in

;

Reg. p. 963.

legit

:

£j

quis

Deus prx-

noflrum ?

&

Corb. In Rom.
33. Sic in Pfalt. Rom. Martiansei ,
S. Paulinum, epift.
, virtute , ficut apud Aug.

&

vero Fabri
23. p.

Pf. £> quis Deus ; in Pfalr.
, xal ti's 0fo; , &c. ut fup.

I

3 J. b.

t. 34.
in Corb.

linum,

In Gr. 'O ©to;

Sic in Pfalt.

&

apud CafTiod.

epift.

23. p.

J

0'

inetfamuw ^£ Avtapiv

Rom. Martiansi ad verbum
in

3 J. b.

;

,

&c.
ut

&

hunc Pf. necnon ap. S. PauWii quod habent omnes per-

E

ij

Ix Mf. Stwgermi

;

:

LIBER PSALMORUM.

56

Qui docet manusmeas

35.

it/. Sangirm,

in pradium

&

:

mc

fufcepit

.

36. Et dedifti mihi protedtio-

Dedifti mihi dypcttm falutis tux

nem

falutis tua:

me

fufcepit
:

Et manfuetudo tux

Et difciplina tua ipfa doceme.

'

:

,

& dexter a tua confortavtt mc

&

:

dextera tua

:

me

Et difciplina tua correxit

tnultipli-

finem

cavit me.

bir

HOD.

Qui docet manus meas ad 2. Kfj.
pralium
& pofuifti ut arcum 2i 35*
rereum
brachia mea.
3 5

brachia mea.

:

tila

VuiGATA

Docens manusmeas adprtlium,
componens quafi arcum arcum

&

pofuifti ut ar-

cum xreum , brachia mea.
36. Et dedifti mihi protectionem falutis mece 6c dextera

XVII.

Pfalm.

H EB R.

Versio antiqua.
Ex

,

in

& difciplina tua ipfa me do-

,

cebit.

me

fubtus

mata

meos

Dilatafti greffus

37.

&

:

non

funt

Dilatabis grejfum

me

irifir-

fubtus

37. Dilatafti greffus

met.

me

tus

meos fub-

& non funt intirmata vefti-

:

gia mea.

Perfequar inimicos meos

inimicos
Perfequar
comprehendam eos
convertar donee defi-

&

meOs ,
& non

& non

,

deficient tali

mea.

veftigia

38.

meum

prehend am

,

&

confumam

eos.

Cadam

eos,

'ton

ap-

cjr

3

Perfequar inimicos meos

8.

comprehendam

revertar donee

illos

:

&

,

&

non con-

vertar donee derkiant.

ciant.

Confiigam

39.

poterunt

ftare

nee

illos,

cadent fub pe-

:

gere

& non poterunt fur-

3

Et accinxifti me fortitudine ad
40. Et praxinxifti me virtufubplantafti prdium : incur vabis lefiftemesmihi
infurgentes in me fubtus me.
fub me.
Inimicorum meorum dedifti mihi
meo4.1. Et inimicorum

tem ad bellum

:

me

40. Et pnecinxifti me virtute ad
bellum
fupplantafti infurgentes
:

:

mihi dorfum

dedifti

odientes

ftare

meos.

cibus meis.

rum

Confringam illos , nee potecadent fubtus pedes

9.

runt

cadent fub pedibus meis.

:

dorfum

<5c

,

difperdidifti.

&

,

odientes

me

in

&

fubtus me.

41. Et inimicos meos dedifti
mihi dorfum ,
odientes me dif-

&

difperdidif-

perdidifti.

ti.

&

41. Clamaverunt

non eritquifalClamabunt,
non exattad Dominant ,

42. Clamaverunt, necerat
qui falvos faceret; ad Dominum , nee exaiidivit eos.

me

vet

&

;

falvos faceret

,

nee erat qui

ad Dominum

;

,

nee

exaudivit eos.

dtet eos.

Delebo eos ut pulverem ante faEt comminuam illos,
(.3.
ut pulverem ante faciem ven- ciem venti : ut lutum platearum proti ut lutum platearum delebo jtciam eos.
eos.

43. Et comminuam eos ut pulverem ante faciem venti ut lutum
platearum delebo eos.
,

:

:

Not* ad Versionem antiquam.
fecit

,

cum Pfalt. Rom.

Fabri.

Idem vero

Paulinus

S.

,

ep. 9.

Perficiet pedes noftros Jicut cervi , £5 J11p. 4?. a. (ic legit
per excelfa fl.ittiet Aos : ar epift. 2 I p. n J. c. Pedes tanqttam
:

.

hunt

cervi perfectfti. Auguft. in

cervi,

& fop

&

Qui

Pf.

&

tanq.

>itt.Tjl

It.

Mozarab. flat tut me. Similiter ap.
Pfeudo-Eucher. in 2. Reg. p. 963. Attamen Hieronymus
epift. ad Sun. & Fretel. to. 2. col. 631. b. ad hoc, cervoin

conftanter cervi

;

rum

Grxco inveniri , cJssi fWpfc , id eft ,
jingularem utimernm pro ptrira/i ; fed in

,

dicit

Scribitis in

:

tanquam cervi

,

Hebrxo plurahs

niimer/ts

niimemm

plttralem

:'0

alibi conftanter
i,

sVI

to

Aquila,

eft

;

£5 (mines Interpretes

Rom.

In edit, tamen

&

ris iroS~a.c, fiv ain't th&tpv,
Sulus Ml". Alex. hab. sWjt;,

narapTi^o/ucv^i;

v^y-ho. ifSv /us.

j, s'tti

chaialoth

,

trailftttler tent.

&

n«S£<; /hi.

35. Auguft. in hunc Pf. leg. ad prxlium; duo tamen
Mfs. ferunt ibid, in prxlium , alii pleiique, in prxlio. CafYiod. in eund. Pf. hab. ad prklium; deinde, $5 pofuit ut
•#.

&

Pfalt. Rom. Maretiam in Brev. Moz.
Fabri, f$ pofuit arcum, &c. Apud
Hilar, in Pf. 143. p. 5 J 3. d. & in Pfalt. Corb. (ic Q?u dotes mantis trieas in prxlium : £? pofuifti ut arcum , &c. Gr.

arcum, &c.
tianaci. In

Sic

Rom. vero

:

AjJaocnK
ir.

£'?

iroMfitof

Ktia

Tcifit

&

36. Itidem in Pfalt. Coib.

,

&c. Compl.

Rom.

eCeto.

Fabri,

niii

quod

in fine habetur, me docebit. In Rom. Martianxi , falutis tux,
ap. CalTiod. in hunc Pf. in fingulis aume docebit , ut
tem non legunrur pluva , nee etiam in Pfalt. Carnut. Se-

&

&

Et difciplina tua ipfa me docecus in Mozarab. in quo fie
bit : £) doilrina tua diriget me ufque in finem. Similiter ap.
Vigil. Tapf. 1. cont. Varim. p. 750. f. excepto uno ufque ,
:

quod

deelt. In Pfalt. Mediol. ftabilivit

in eund. Pf.
fufcepit

me

:

fie

^

hab. Et

dedifti

difciplina tua

mihi

me

me

direxit in

Aug.
mcx

in finem.

protect, falutis

finem

:

&

difci

tua ipfa me docebit. Notant tamen editores noftri BB.
ocfo Mfs. ibid, habere falutis tux , non mex : unde Hieron.
ep. ad Sun.& Fretel. to. 2. col. 631. b. ita fcribit In Grxco
pli/ia

:

£Wuf i'«5

W

finem

&

mea: ; fed
in Hebrxo , Iefacha , falutis tax Jignifi cat , non mea;; quod
s$ omnes Interpretcs tranftulernnt. Pfeudo-Eucher. in 2. Reg.
£J difcip. 963. ita: Et dedifti mihi protect, falutis tux
vos

legijje dixiftis

plina tua direxit

th;

,

me

in

:

,

id

eft

,

falutis

difciplina tua

,

&c. ut

in

Vulg. Edit. Rom. LXX. fert (\lvf[xr, pM ; in editt. vero
Aid. & Compl. deeft jm; mox ita in Rom. i, v A^td (\
(_'«
afaj/)Bcuos pc tte, tiwc; K. m
«e/£?>al*£To
Kj n irettJ si a
vt)t7e>.a.£.i
fits'

•naiS'tix Qn aluri pi AtJ~ai,i. Verum hie ult. verficulus citatur in H.a.irM'ii; ex Theodot. ut notatur in cod.Cuislin.
'

IX, vel X.

facculi

:

f4V.

38. Ita Auguft. in

hunc

Pf.

cum

vet. Pfalt. ni ex-

pro eos. Brev. Moz. hab. 2» non revertar donee , &c. Gr. K) £x. cartirejeipuijc/uat. Pfeudo-Eucher. in 2.
comprimam illos ,
Reg. p. 963. Perfequar inimicos meos ,
&c. ut in Vulg. Gr. k. y.aTtw'-jo^i/i , &c.
J^. 39. Pfalt. Rom. & Carnut. antiqua manu correftum :
Afftigam illos , nee poterunt , &c. ut in Vulg. Similiter Caffiod. in hunc Pf. cum hoc , jub pedibus meis. Aug. in eund.
PC. Confringam illos, nee poterunt , Sec. ut in Vulg. Brev.
Moz. nee potuerunt. Plait. Corb. Confringam illos , nee poterunt
cad. fub pedibus meis. Gr. h.nh^i-\w di/rii,^ &' /4%
cipias illos

,

Q

'

nx

to. v-\i;j.y.ra.

11

Carnut.

perfecit

In Pfalt. Mcdiulan.

ftatuet me.

Qy d.vTr\ fit Atfafy, ©h/ct/ovo; is'iv wit] t?, Ka\ •©«/«Tfiot
(\ diapiuc; ftt efc t<mc.. In Hexapl. deeft £.'; t/^o;.
t. 37. Auguft. in liunc Pf. legufubter me, Gr. Ctto-

5c vero ita in Sc-hol. tb

,

Kcei

n'

irmJiia

iiw» t£; iro/tt5 /Mf.

i^utuilai

40. Brev. Moz. ipfo initio tollit tf , nee hab. ante
; addit vero omnes infurgentes , &c. Similiter in
Pialt. Rom. Fabri , Carnut. & Mediul. fupplantafti omnes ,
abfque praeced. £> , quod ult. etiam tollunt Aug. & Caffiod. in hunc Pf. cum voce omnes. In Pfalr. Rom. Martiana;i ,
Corb. Et prxcinxifti me virtu tern ad bellum : fuppl.
omnes
fubtus me: Auguft. cum Pfeudo-Eucherio in 2.
Reg. fv.bter me. In Gr. Kal TrtciE^aca; /y.s Avtv/niv it's iroHieron. ep.
uirox.tt.TOi fit
*;,u:y QvvittoJ mas wccr/ct$ tK
Fretel. to. 2. col. 631. c. ad hoc, infurgentes ,
ad Sun.
ait
In Grxco plus invenijfevos dtcitis , omnes infurgentes ;
fed omnes , additum eft.
CalTiod. in
tf. 41. Ita Brev. Moz. cum Pfalt. Rom.
hunc Pf. at Aug. in eund. cum Pfeudo-Eucher. in 2. Reg.
odio babentes me
Et inimicos meos dedifti mihi dorfum ,
difperdidifti. In Gr. Kal rii sy$pii y.H ilanuts pot vZrov , £
"&.

fupplantafti

&

.

&

:

&

&

Tie,

/J.tdts

"t .

rr a.c,

z^whJsotvMc,.

/ue

42. Ita leg. Hilarius in Pf. 143. col.

e.

J^.

necnori

hunc Pf. cum vet. Pfalt. & Gr. PfeudoEucherius veto in 2. Reg. p. 963. ita Clamabunt , net erit

Aug.&Caffiod.

in

:

qui fal'jum faciat

;

ad

Dominum

,

nee exandiet eos.

#". 43. Sic Hilar, in Pf. 1. col. 23. & in Pf. 143. col.
5^3. e. Item Auguft. in hunc Pf. fed Mfs. xi. hab. ibid.
juxta faciem venti. Ita quuque Pfeudu-Eucher. in 2. Reg.
p. 963. Cafiiodor. veto cum vet. Pfalt. ante faciem, Sec.
anAmbr. in Pf. 1. to. I. col. 7J9. d. Comminuam eos
te faciem

venli

d. ut lutum.

,

$ ut lutum , &c. at inf. in Pf.
Item Anon, apud ipfum , to.

Grsec. Kai KiTrlvtu

vntMt

>

&c.

wri;

x«t«

3 J.

col.

76 J.

2. col. 4.

itfofwaov M;pt\s'

d.

u(

,

:

LIBER PSALMORUM.
VUIGATA
mede

44. Eripies
nibus populi

contradictio-

continues

:

H E B R.

HOD.
me

in

me

Salvabis

ca-

populi

:

ponesm

Veksio

Caput gentium.

4

S

Populus

.

quern non cogno-

,

fervivit milii

,

ropulus

mihi

audicu auris

in

:

obedivit mihi.

amis obaudict

alieni inveterati funt,

dicaverunt a femitis

Filii alieni

milii

& clau-

mentientur mihi

alieni dcfluent

filii

,

&

:

46.

contrahen-

mihi
runt,

turin angufliis fuis.

fuis.

mitis

&

tus

49. Et ab infurgentibus

me

exaltabis

in

me

Et
me

a viro iniquo eripies

:

a refifientibus mihi

Rom.

nationious

Domine

&

:

Propterea confitebor

tibi in

nomini tuo

5 1

ejus

&

David

&

,

femini ejus

fuo

& femini

Dei,

me

c. 16. to. 7. col. 479. d. legit ut fup.
in caput gentium; at ibi Mfs. habent in ca-

Teftim. p. 281. a. & Ladt. 1. 4. Inftit.
c. II. p. 575. conftanter, in caput; e Gr. e/'; xsfaM(.
tf. 45. Tertul. adv. Jud. c. 3. p. 1 37. b. Populus, quern
tioii noveram , fervivit mihi : in auditu auris obedivit mihi.
Itidem Cypr. 1. 1. Teftim. p. 281. a. hoc excepto , quern
non cognovi. La&ant. 1. 4. Inftii. c. 11. p. J75. Populus ,
quern non cognovi , jerviet mihi. Sic etiam Ffeudo-Eucher.
in 2. Reg. fed addlt in obaniitu amis obaudivit mihi. Hi*

Cypr.

1.

1.

:

&

143. col. 555. e. cum
Plait. Corb. Pepnlus , qnem non cognovi , fervivit mihi : ad
auditum amis obaudivit mihi. Similiter hab. Auguft. in

Jar. in Pf. 1. col. 14. c.

hunc

Pf. exceptis his

,

in Pf.

in obaudttu auris obedivit mihi

;

at

17. de civit. Dei, to. 7. col. 479. d. obaudivit mihi.
Item ap. Caffiod. in eund. Pf. & in Breviar. Moz. nifi
quod apud utrumque deeft in , ante vocem obauditn.
In Pfalt. Rom. limiliter obauditn, abfque prasced. in; at
legitur obedivit. Apud Auct. 1. de promilf. p. 3. col. 184.
in obauditn auris obaudivit mihi. In Graeco , Ana; , o'V a'x.
iyv&Vf slbMvs; /uot' iiq duottt aria tVn'ictc;' fioi , Mf. Alex.
I.

#. 46.

& Caffiod. in hunc Pf. cum
& Rom. Concinunt pariter Hilar, in Pf.
d. & Hieron. in Ifai. c. 25. & 60. to. 3.

legunt Aug.

Ita

Moz. Corb.

143. col. 5:58.
214. a. & 44J. b. Hieron. priori loco habet, in femitis fuis. Ap. Iren. 1. 4. p. 288. e. priors tantum exftant
Filii alieni mentiti funt mihi. Similiter ap. Ambrof. in Pf.
J 18. to. I. col. 1 102. f. In Gr. "T/ol «Wrpjo/... vto] a*col.

t,0T£A0l

ZTCt>a!u%WSXY

,

K)

t"X_j)*Ol)l 0.1

&

#".47. Accinunt Auguft.
Martianaei

Hieron.

Rom.

in

epift.

Dicitis in

:

tifco

:

,

fed ab

$$ cunili

Fabri

Caffiod.

deeft meus

ad Sun.&Fretel. to. 2.
Greco non haberi meus

ipfis

LXX.

,

,

&C.

cum

;

de quo

631. c. ita
quod non fub

col.

fcri-

,

ajleefl ;

Rom. nunc

V> & opera

legitur

,

0Q10; /m

manuum

,

ejus an-

at in edd. Aid. 5c

;

Comp!.

:

C

purn? ims e| lykf av Spyhav. De his autem , liberator meus
de gentibus iracundis , Hieion. ep. ad Sun.
Fretel. to.

&

631.

2. col.

c.

ita dilferit

ab inimicis meis fortibus

hi Graco inveniffe vos dicitis

:

five potentibus

,

;

V".

r.

Ita Auguft. in

ipf

,

cum

hunc

Caffiod.

Pf.

veritati jludemus , fi quid vel tranferentis Jeflinatione , vel
fcribemium vitio depravatum efl ,fimpltciter coufiteri & emendare debemus : in tiebrao nihil aliud habet niji hoc , liberator meus ab inimicis meis
LXX. autem iracundis addiderunt ; tf pro gentibus , tarn in Ihbrxo , qu.im in cunSis
:

Inter pre til us

,

inimici pofiti

inimicis, gentes mittata

t

^

funt;

miror qnomodo pro

fitit.

49. Ita Pfalt. Corb. Auguft. etiam

cher

in 2.

Aug

legit in

Reg.

Gr. funri |«f.
t. 50. Ita
£>

,

cum Pfeudo-Eu-

tf in principio , una cum Gr. at
fine, erues me; Ffeudo-Eucher. eripe me;
tollit

Pfalt.

Cotb.

Sic

poft Domine. Pfalt.

etiam in Mozarab. detracto
Rom. hab. confteber tibi in

Auguft. in hunc Pf. tibi in gentibus Domine :
tf
nomini tuo pfallam. Pfeudo-Eucherius in 2. Reg. p. 964.
tibi in generationibits Domine :
nom. tuo pfallam. Caffiod. in eund. Pf. tibi in populis Domine : {5 pfalmum dicam tibi inter gentes. Gr. Q01 hi tlnst Kv'ca' ij tw Sro/ia-

populis.

&

Ti

Qv ico.a.
*. Jr. Brev. Moz. hab. cum

Corb. fahttem regis
Mediolan.
falutaria; Carnut. falutem. Aug. in hunc Pf. cum PfeudoEucherio in 2. Reg. falutes regis ipfius. Tichon. reg. 1.
col. jo. g. legit , faciens mifericordias , &c. ut in Vulg" Gr.
Mjyc.Awcov T«; owTup/a; ry pccoiMai civrv, k. ira^v i\s s ; tw...

Aafl/

Pfalt.

Rom. cum Caffiod. faint are

,

h,



Canticum David.

/^(Rli enarrant gloriam Dei,
opus manuum ejus annun-

W&

Pfalt.

In Gr.

vero

ti»

,

5^ quia feme)

e'a-;

regis ipfius;

«luiy:^.

Versio ANTIQUA.
In finem , Pfalmus
David. XVIII.

1.

CCEli
Dei ,

ipfi

enarrant gloriam

& opera manuum

Not/E ad Versionem ANTIQUAM.
Corb. delent

,

t. 48. Ita fert Pfalt. Rom. cum Carnut. Sic etiam irt
Mediolan. & apud Caffiod. in hunc Pf. detracta tantum
voce Dominus ; tres etiam Mfs. Caffiod. habent fubdis ,
non Iubdidifti. Brev. Moz. ita Deus qui das vindidas mib* >
fubdidifli populos Jnb me, liberator meus de gentibut
iracundis. Auguft. in eund. Pf. nil differt a Vulg. In Gr.
'O &sU
J'lJ'ti sx.Jix.wici; efttrii >u i/Vo-raj;*? >aks i/V f',Kf ,

XIX.

/^Voili enarrant gloriam Dei

& faciens miferi-

,

cordiam chrifto fuo David
femini ejus in faxulum.

deeft /m.

H E B R.
Viclori

XVIII.
3..

regis ipfius

In ed. etiam

HOD.

Pfalmus David.

,

Rom.

Pfalt.

poft Dens

Interpretes in hac parte confentiunt.

In finem

&

&

ipfius;

de Hebrciica veritate translatum

VULGATA
i.

,



O.TT0

:

tuo.

Magnificans falutarem

51.

,

ejus ufque

tamen

sTtuy.tGac.

Pfalt.

confitebor

Domine

ad Versionem antiquam.

tf.44. Siciterum Hilar, in Pf. 143. col. 553. e. & Cafcum vet. Plait. Auguft. veio in hunc Pf. cum Pfeudo-Eucher. in 2. Reg. Ernes me de , &c. Gr. '?vial f*s it,
ttrriM-yi-ov , &c. Symm. 'Pi/oil jus oltto , &c. Auguft. 1. 17.
civicate

falutes regis fui

mifericordiam Chrifto

David

,

Propterea
gentibus

tibi in

pfalmum dicam nomini

fiod.

:

meus Dominus

me.

50.

& nomini tuo can-

in sternum.

Noi£

fonftitues

gen-

tibi in

:

& facienti

fsculum.

in

,

Magnifcanti

regis

falutes

mifericordiam

faciens

chrifto fuo

ufque

tabo

Magniticans

.

,

Domine

tibus

pfalmum dicam.

bit

liberator

eripies
Propterea confitebor

fo.

fite

,

me,

49. Ab infurgentibus in me
exaltabis me : a viro iniquo

elevas

a viro iniquo liber abis me.

,

me.

de

& fubdidifti populos fub

mini

de gentibus iracundis.

Jbi/.to.

ij.9.

& be& exal,

Deus lalutis mex.
Deus qui das vindictam

48.

cundis.
%,-Reg

&
fuis.

tetur

&

Deus quid as vindicl as mihi,
congregas populos fub me ; quifervas me ab inimicis meis ,

berator meus de inimicis meis ira-

22.49.

alieni

filii

falutismea.

&

,

48. Deus qui das vindi&as miSc fubdis populos fub me , li6
,

lii

mentiti funt
inveteraveclaudicaverunt a fe-

Filii alieni
:

47. Vivit Dominus
nedlftus Deus meus ,

&

mex.

&

auris obaudivit mihi.

Vivit Dominus ,
bcnediclus
Deus mens
exaltabitur Dens

benedic47. Vivit Dominus,
Deui meus ,
exaltetur Deus

falutis

o u a.

:

ditum

mihi.

46. Filiialieni mentiti funt
filii

quern ignor avi , ferviet

,

auditione

:

i

:

put gentium.
vi

37

a n t

44. Eripies me de contra- Ex Mf. Sanger».
di&ionibus populi confinues
me in caput gentium.
45. * Populus, quern non * M/.Popnlum,
cognovi , fervivit mihi ad au-

a contradiclionibus
e in

XVIII.

Pfalm.

Rom.

&mU.

Be
a.

fr. 2. Sic Ambrof. 1.
uno excepto annumiat

1.
:

&

2.

Hex.

item infra

,

to. r. col. 8. e. 30.

col, 3 3
J.

f

,

& to.

2.

Mf, Sangerm,

,

:

,

LIBER PSALMORUM.

58
Sitngtrm.

adnun riant firmamentum.
3. Dies dieieru&uat verbum,
& nox noftiindicat fcientiam.
4. Non funt loqueke , ne
que fermones , quorum non

Dies
nox

culum iiium

verba

terram

,

&

non funt

&

Non

mones

,

funt loquelse

,

neque

fer-

quorum non audiantur vo-

ces eorum.

&

,

omnem

In

5.

nus eorum

in finem orbis ver-

terram exivit fo"Rami
8c in fines orbis terra; I0 - *8.

:

verba eorum.

ba eorum

6. In fole pofuit tabernaculum

Soli pofuit tabernaculum in eis.

Et

nofti indicat fcientiam.

4.

quxbus non audi atur vox

,

nus eorum

fponfus procedit de thalamo

fuo

fermo

Dies diei eruftat verbum, 8c

3.

nox

In univerfam terram exivit fo-

exiit

& ipfe tanquam

:

&

,

eorum.

in finibus or(onus eorum
bis terrae verba eorum.
6. In folem pofuit taberna
:

verbum

nocli indie at fcientiam.
eft

HOD."

nuntiat firmamentum.

diet eruclat

Non

eorum

omnem

In

5.

VULGATA

ttat firmamentum.

ejus

audiantur voces

XVIII.

Pfalm.

H E B R.

Versio antiqua.
E* Mf.

:

ipfe quafi

fuum

fponfus procedens de

&

:

tanquam fponfus Lac. 24

ipfe

procedens de thalamo fuo

tbalamo fuo

4*«

:

:

,

fummo

a

7.

Exfultavit ut gigas ad curren-

Exfultavit utfortis ad ctirren-

Exfultavit ut gigas ad decur-

rendam viam

dam viam afummitate
:

dam viam

exit egref-

:

fibilis

animas

convertens

,

teftimonium Dei
pientiam prxftans
9. Juftitix

mini

fa-

fidele,

parvulis.

Domini

animam

vertens

:

fidele

,

:

fapientiam

8.

ccelo

I

nee

eft

qui fe abfeondat

Lex Domini immaculata, conteftimonium Do-

mini

fidele

:

fapientiam pra-ftans

,

parvulis.

parvulo.

Pracepta Domini recla

recta:

ejus

vertens animas

pr<tftans

fummo

a calore ejus.

Do-

te/iimonium

a,

:

Et occurfus ejus ufque ad fum-

mum

;

:

7.

,

egreffio ejus

[us ejus,
coelo egreffio ejus
Et curfus ejus ufque ad fumEt occurfus ejus ufque ad
fummum ejus nee eft qui fe mitotan illius nee eft qui fe abfeondat a ealore illius.
abfeondat a calore ejus.
Lex Domini immaculata, eoninreprehenDomini
8. Lex

Utifi-

,

Domini tcc\x

Juftitia

9.

Ia>

,

Not^ ad Versionem antiquam.
524.

de

671.

e.

67.

&

f.

Aug.

1126". b. Similiter

a.

Evang.

conf.

to. 3. p. 2. col.

Ambroliaft. p.

52. b.

20.

&

&

in hunc Pf.
Leo M. fer.

Caffiod.

cum

&

1.

1.

18. p.
vererib.

Corb. tamen & Mozarab. hab. antmntianl , ut fup.
In Gr. ttoIwciv Si yjipat av/n atctyyefMi to , &c.
f. 3. Hilar, in Pf. 118. col. 363'. d. eruclat. Similiter
Ambr.ep. 22. col. 876. a. c. eruclat ; cct. ut fup.iteml.de
Pfalt.

Ifai.c. 5. to. 1. col. 367. e.
279. f. 1209. a. Auguft. in

&

10 54.

e.

&

to. 2. col.

244. b.
annuntiat

hunc PI. ernthtat
de conl. Evang. to. 3. p. 2. col. 20. f.
excepto verbo erutlttt. Caffiod. cum Pfalt. Corb. eruHuat...

fcientiam

:

item

1.

I.

Gr.ipiuyelctt

indicat.

hunc Pf. & 1: 1. de conf. Evang.
Item Caffiod. in eund. Pf. &. Gaud.
Brix. fer. 8. p. 955- g- cum Pfalt. Rom. In Brev. Muz.
quibus non audiantur ; Grsece , it tr^] aMcr/at , &c.
Tf. 5. Auguft. in hunc Pf. exiit... j£ in fints ; at 1. 1. de
4. Ita

if.

to.

3.

Aug.

p. 2. col. 20.

in

&

Brix. fer.

Rom.

Pfalt.

&

955 g. Vulgar* confonant cum
Ambrof. de parad. to. 1. p. iji.

8. p.

Similiter

.

1. p. 1160. f. & infra,
1286. d.
1453. e. & to. 2. 654. f. 913. d. Tertull. 1. 5. adv.
Marc. p. 801. b. In omnem terram exiit Jonas eorum : £>
in tcrmtnos orbis verba eorum : at 1. cont. Jud. c. 7. p.
139. b. In univerfa terra exiit fonus eorum : tf ufque ad
terminus terra verba eorum : item 1. de fuga in perf. p.
Ut in totam terram exiret fonus
971. b. alludens dicit
eorum , £<J in terminal orbis voces eorum : & 1. 4. adv.
Marc. p. 73J.C. In omnem terram
£> in terminos terra
voces eorum. Gr. E"; -Tra.aa.v iwt yw
£ si's T « -Tti^Cla. t«s

c.

in Pf.' 118. to.

:



Bita/tEWS

&

,

:

:

59. col.

I

38. bis exfultabit

,

licet

habeatur in editt. exful-

emendatum eft exfultabit ex Mf. Regio , in
quo etiam non gigas, fed gigaus. Ambrofius in Pf. 118.
;

fed

col. 1034.

f.

Exfultavit tanquam gigas ad currendam

fimiliter in Pf.

aji.a. 711.

e.

&

&

:

&

&

:

6c

Compl.
f. 7. Ita Caffiod.

Vet. Irenaei Interp.

viam

:

4.

1.

Pfalt.

Rom.& Moz.

A

c.

&

A fummo cceli egreffto ejus :
p. 2. col. 20. g. ita legit
non eft qui Ji
tf recttrfus ejus ufque ad jummum cali :
A fummo
abfe. &c. Tertull. 1. 4. adv. Marc. p. 70 J. a.
call projeilio ejus : tf deverjio ( f. reverjio ) ejus adfummum
3.

:

y

Novaiian.

ufque efus.

ccelo egreffio ejus

1.

$$ ufque

:

de Trin. p. 1038. b. A fv.mm»
ad fummumregrejjio ejus. Cypr.

Teftim. p. 293. a. A jummo cceli egreffio ejus : ($
ad jummum ejus : tf non eft qui lateat a
calore ejus. Ita quoque Jul. Firm. 1. de errore prof, relig.
c. 20. excepta voce una projeilio , loco egreffio. Hilar, in
Pf. j8. col. 129. d. A Jummo cceli egrejjio ejus , &c. ut in
textu. Ambrof. in Pf. 118. to. 1. col. 1034. f. Ajitmmo
calo , &c. ut fup. iimiliter in Pf. 43. col. 895. d. at I. de
1.

2.

deeurjio ejus ufque

Ifai.

I. col.

3. to.

c.

:

£>

Vien. ap. Sirm.
ejus

360. a.

:

lie

:

Egreffus ejus a

fummo

241. b. A fummo calo
regrejpis ejus ufque ad jummum ejus. Avit.

&c. ut fup. Ambrofiaft.

egreffio ejus

to.

col.

p. 164. e.

2.

$$ recttrfus ejus ufque

A fummo

cceli egrejjio

ad jummum ejus. Gaud. Brix.

&

occurfus-,
3. p. 948. c. A fummo cali egreffio ejus:
&c. ut in Vulg. Graec. 'Air' <£x.pv t? £&&$ m f£o/cs olutx'
K) to yLxliv%i4tx. dvTy s&>; av.pv rt v&cw K) sot ait os ct.Trox.pv£we/a; tw btpfiur avm. Aid. & Cumpl. th; fep/Lty;.
Tt. 8. Ita Pfalt. Rom. nil! quod habet teftimonium Domini ; Mozarab. Dei. Mediol. Corb. & Carnut. Lex Domini irreprehenfibilis. Similiter in MifTali Rom. ad Introir.
fabb. poit Dom. 2. Quadrag. Succinunt S. Paulinus ep.
38. p. 235. c. & Caffiod. in hunc Pf. Hilaiius vero in
Lex Domini immaculata , converPf. 118. p. 242. d. ita
tens animas : teftimonium Domini fidele , erudiens parvulos.

ferm.

:

Ambrof. in Pf. 1. col. 7J2. b. & in Pf. 118. col. 1 183. c.
Lex Domini inreprehen/ibilis , convertens animam. Aucl op.
imp. in Matth. horn. 19. p. 101. d. Lex Dom. irreprehenfibilis eft, convertens animas. Tertull. l.de pudic. p. 1002.
a. Lex Domini inviluperabilis , convertens animas. Aug. in
hunc Pf. concordat cum Vulg. Gr. 'O fo^o; tv Kvpix afj.su.

lAoc,,

&

to. 2. col.
43. col. 895. d. 899 f. 903. e.
1166. b. &c. Aug. in hunc Pf. legit : £*-

hunc Pf. cum

in

33. p. 274. b. ita legit :
fummo ccelo... (5 occurfus ejus ufque ad jummum cceli : ($
non eft qui fe abfeondat , &c. Similiter Auguft. in hunc
Pf.
in Pf. j8. col. 563. f. at 1. 1. de conf. Evang. to.

coelo,

p«'^a7« dura».

It. 6. Auguft. & Caffiod. in hunc Pf. Vulgatse fuffragantur , ufque ad verbum exfultavit. Concinit Ambrof.
1. de exhort, virg. to. 2. col. 293. a. & 1. de inftit. virg.
col. 251. a. & 1. de Incarn. col. 711. e. & in Pf. 43.10.
1. col. 899. f. Item Auguft. 1. 1. de conf. Evang. to.
Sic etiam
5. p. 2. col. 20. f. & in Pf. 44. col. 381. f.
Gaud. Brix. fer. 8. p. 955. g. Maxim. Taurin. p. c. h.
Philaftr. Brix. de haeref. p. 707. g. una cum Pfalt.
Rom. Grace. 'Et -ru Mia... uc, tvy.ipioc, sKiropwct/ittvos &c.
Tertull. vero 1. 4. cont. Marc. p. 70J. a. legit
Ipfe
tanquam fponfus egrediens de thalamo fuo. Novatian. de
Trill, p. 1038. b. Sicut fponfus egreditur de thalamo fuo
Exfultavit ut gigas ad currendam viam.
deinde
Cypr.
Teftim. p. 293. a. & Jul. Firmic. 1. de erro. prof,
1. 2.
relig. c. 20. Et ipfevelutfponjus egrediens de thalamo fuo :
exfultavit ut gigas viam currere. Hilar, in Pf. 58. col. 129.
d. Exfultabit ut gigas ad currendam viam : iimiliter in Pf.

tavit

at infra, col. 8 J. b. ut

:

f.

conf. Evang. to. 3. p. 2. col. 20. f. exivit. Hilar, in Pf.
6y. p. 180. a. exiit. Hormifd. ep. 45. Cone. to. 4. p. 1497.
b. exivit... £j in fines terra , &c. Caffiod. in euud. Pf.

Gaud.

viam;

cttrr.

Itidem Caffiod. in eund. Pi.
Philaftr. Brix. de
hxref. p. 715. a. cum Pfalt. Rom. In Mozarab. gigans.
Apud fiieron. ep. ad Sun.
Fret. to. 2. col. 632. a.
lie
Exfultavit ut gigas ad currendam viam fuam ; turn
fequitur
Et dicitis quod in Grxco fuam non habeat ; Jed
in Hebrao non ejfe
hoc nos fab vent additum reperimus ,
Scriptoies etiam Latini fupra citati non
maufeflttm eft.
habentyii.im , uti nee vet. Pfaltetia , exceptis tamen Arab.
jEthiop. necnon Vulgatae Mfs. tribus , Carnut. Colb. 6c
Germ, qui addunt Juam. In Gr. hod. fie
A7«Miaof7at
led abeft dvrS ab edd. Aid.
&j's 71'?«; Jtycfiu,- oS'nt aW?

gigas.

-

avayyixtst ytueit.

pii/tct

fultavit Jicut gigas ad

if.

&

fiaplvpict Kvpm -wist WpiZpsoc vwttioi.
Rom. & al. conftanter habent latificanus ,
cum c*t. ut fupra. Similiter Hilar, in Pf.

iTrifpstpay -^vxa-S'

9.

Pfalt.

tllumimns

,

''

.

LIBER PSALMORUM.
tificantes

corda

lucidum

ni

praeceptum Domi-

:

cantia cor

ctdum

illuminans oculos.

,

39
Vnp.sio ANTIQUA.

He b r.

VlJLGATA HOD.
,

:

XIX.

Pfalm.

mandatum Domini

corda prxceprum

Ixtificantis

lu-

:

E* Mf. Sangetm.

Domini lucidum , inluminans

illuminans oculos.

oculos.

Timor Domini

io.

fancTrus

,

Timor Domini mundus, perfeverans in f&cula : judicia Domini

per-

manens in feculum fa;culi judicia
Domini vera , juftiricata in femctipfa.
:

vera

,

Timor Domini

10.

fanc-

permanens in faeculum
fseculi judicia Dei vera jufti,
tus

juftificata in femetipjis.

,

:

ficata a femctipfa.

aurum

fuper

ii. Defiderahilia

&

lapidem pretiofum multum

&

:

dulciora fuper mel <& r'avum.

Defiderabilia fuper attrum
lapidem pretiofum multum ,

&
&

& favum

rc-

dulciora fuper mel

1

:

in cuftodiendis

Nam &

multa.
i 3

Delifta

.

occultis meis

ab

alienis

intelligit

ab

?

Errores quis

&

14.

:

n. Delictum

ab oc-

?

tunc immaculatus ero

git

bor a delicto maximo.

&

intelli-

\

:

,

quis

ab occultis meis munda
me Domine 4. ab alienis
parce fervo tuo.

a fnperbis quo-

:

Si non fuerint dominati mei

,

& emunda-

:

intelligit

que libera fervum tuum.

dominati

fuerint

tunc immaculatus ero

munda me

cuius

parce fervo tuo.

mei non

Si

quis

munda me

favum.

1 z.
fervus tuus cuftodit ea , in cuftodiendo ea retributio multa.

in cu/lodiendis eis fruclus mult US.

retributio

illis

& fervus tuus docebit ea:

Undc

ii. Etenim fervus tuus cuftodit
,

&

mel

dundantem.
ca

Defiderahilia fuper au-

1

rum & lapidem pretiofum
multum
& dulciora fuper

&

1

mei non fuerint domi, tunc immaculatus ero :
mundabor a delicto maxi-

Si

,

mun-

nati

&

dabor a delicto maximo.

mo.
Et erunt ut complaceant
eloquia oris mei &. meditatio cor-

Sint placentes fermones

if.

&

:

mei

dis

in

confpeclu tuo Temper.

oris

Et erunt ut compla1 5.
ceant eloquia oris mei
me-

met,

meditatio cordis mei in conf-

peciu tuo

:

ditatio cordis

:

mei

&

in confpec-

tu tuo femper.

Domine adjutor meus
demptor meus.

&

,

Domine fortitudo mea

re

&

,

Domine

re

demptor meus.

meus

adjutor

6c

,

redemptor meus.

No T M AD VerSIONEM ANTIQUAM
IiS.col. 242. d. 246. c. &in Pf. 120. col. 378. e. at in Pf.
118. col. 260. b. legit Mandatum Dei lucidum , &c. Ambr.
in Pi. 1 18. to. r. col. 1006. b. Mandatum Domini lucidum ,
Sec. Similiter Hieron. ep. ad Damaf. to. 3. col.
1.
J24. d.
3. in ep. ad Ephef. to. 4. col. 385. f. Auguft. in nunc Pf.
:

&

Dom.

Juftitia

reila

Ixtificantes cor

,

,

&c. ut in Vulg. Simi-

hab. Cadiod. in eund. Pf. prater

liter

vocem

corda. Ita

cum

Brev. Mozarab. Tertul. 1. 4. adv. Marc. p. 711. c.
Eloquia Domini dulciora fuper mel
ft favos. Miflale
Rom. ad. Oflert. Dom. 9. port Pent. Judicia ejus dulciora
fuper mel tf favum. Gi.'£viivfi^i vWpyjvs'w *, w'Qcc rlput»
TVOhW K) ~)*UX.UTieSC VTtip JJ.ZU Kj X)1f l'ot'.
t. it. Ita in Brev. Moz.
Plait. Rom. niii excipias
ilia pro ea.
Miifale Rom. ad Often. Dom. 9. port Pent.
ita

:

&

quoque in Miflali Rom. ad Offertor. Dom. 9. port Pent.
Ap.Tertul. veto, l.de pudic. p. 1002. a. fie Jura Domini
dircila , oblellantia corda : prxceptum Domini longe lucens ,
inluminans oculos. Grace
Ta cT«a<4u«Ta Kupln ei/6/«
iutpQcivovTcz. xapAiw
( Mf. Alex. euftiTa.,
)
/k/cam Kvplv

Nam

tf fervus tuus cuftodit ea.

pro Dei

Lucif. Calar.

1.

de mor.

18. col. 242. d. prater ult.

249. d. vel2Jl. d. Etenim fervus tuns cuftodit
ea , in cuftodiendis illis , &c. Aug. in hunc Pf. Etenim
cuftodit ea , in cuftodiendo ilia, Sec. Cadiod. in eund. Pf.
Nam fervus tuus enftodiet ea , in cuftodiendo ilia relrib.
multa. Sic etiam in Pfalr. Corb. excepto uno cuftodit. Gr.
t^ai yap
a u*oscv 9^^a<^J•c| ccu/a , a/ ru cpv>.u.cc£iv mmx , &c.

Domini vera, juftificata in ipfum. Ambr. in Pf. 118. to.
I. col. 1049. 1272. c. Domini vera, jttjlif. in femctipfa. Hier.
in Ezech. 18. to. 3. 820. a. Domini vera ,j"ftif. infemetipfis.
Cypr. 1. 3. Teftim. p. 313. c. Timor Domini cajlus , pevjeverans in fxcula Jkculorum. Aug. in hunc Pf. & tracl:. 9. in 1.
Johan.to. 3. p. 2. col. 888. g. Timor Domini caftits , perma-

t. 13. Pfalt. Rom. Corb.
Mozarab. necnon Cypr. 1. 3.
Teftim, p. 320. a. cum Aug. &Caffiod. in hunc Pf. conftanter hab. initio deliila, extremoque addunt Domine , ut
fup. Ambrof. vero , 1. de apol. Da v. to. 1. col. 690. d. ita
legit
Lapfus quis intelligit ?
in Pf. 45. col. 927. a. 8c
f. addit
ab occultis meis munda me Domine. Similiter Ni-

nens infxculumfxculi : judicia Dom. vera , juftif. in idipfum.
Fulg.l. 1. dedupl.prad.c. 23. p. 19. Judicia Dei vera,
juf-

cetius

:

:

io. Sic Hilar, hab. in Pf.

fr.

1

&

,

:

J,

:

permanet in fxculum feculi .-judicia Dei vera ,
j'ift'-f-i" femetipjis. In Rom.Fabii, in femctipfa. InMediol.
etiarn permanet. In Gr. 'O cplfsoc, Kvpln dyti; , J'lajusvwv zh a'wta afavic,' ra.

,

S. Paulinus epift.

In finem

E

,

te

tribulationis

Dominus

in die

protegat te

:

nomen Dei Jacob.
3

to

:

.

Mittat

&

tibi auxilium de fancde Sion tueatur te.

NoT£
t.

Vitlori

,

cr de Sion roboret

R

S

I

Itidem in Brev. Moz. 3c Graco. InPfalt. Rom.
Fabr. deeft ipji , ficut apud Aug. & Cadiod. in
hunc Pf.
Jn Rom. Martian*. I.mpliciter, Pfalmus David.
Cafliod. in hunc Pf. cum vet.
y. 2. Ica Auguft.
1.

U

KabaCiMv

/a; >

In Pfalt]

g, xxftuC-tQ-titojUca

aVo

Gr.

Rom.&ap.

'i.a.v put

fj.\t

xa,-

duccprias fj.iyd.hK.

Similiter habet Auguft. in hunc. Pf. col.

8r.
At Aug. infra , col. 87. f.
legit, Etper hoc ut complaceant , &c. In Gr. Ka! stovlcu
tii iv J ojti'aK t« >.oyia, , Sec. Ap. Hilar, quoque in Pf. Jl. p.
79. c. Domine adjutor meus , Sec. ut fup.
if.

c.

I

J.

cum Cadiod.

&

vet. Pfalt.

VeRSIO ANTIQUA.

Canticum David.

Ve

addit Domine. In Gr.

xpuipiar y.v

£$ cmiiudabor. In

XX.

1.

Tf Xaudiat te Dominus in die
1—i tribulationis protegat te no~
men Dei Jacob.
Mittat tibi auxilium defanclo ,
A D

ruv

hunc Pf. gj ab alienis
Si mei non
mundabor a delitlo magno. Similiter

H E B R.

XIX.

iy.

& Moz. tf mundabor.

/axuCAivcaCi

multum.

HOD.

Pfalmus David.

Xaudiat

a. delet

37. col. 226". b. hab. pretiofum nimis

VULGATA
,

1049.

;

tf

Cadiod. dominati

&

18. to. 1. col.

14. Auguft. in

in Pfalt. Cotb.

&

1

2. p. 2. c.

&c.

K7T0,
Tt".

Kvpln dwhvcc, AiJiKaiu/^ivot. sV] to ou/io.
Ita Lucif. Cal. 1. de mor. pro Dei filio , p. 249.
if. 11.
vel 25 r. d. necnon Auguft.
Cafliod. in hunc Pf. cum
Fulg. 1. 1. de dupl. prsd. c. 23. p. 19.
Pfalt. Rom.
in Pf.

3. c.

ti; oimios;

fuerint domiuata

x.p!fj.zlx

Ambrof. vero

Spicil. to.

,

nct£.«7r7n'^«7a

CafTiod. in eund. Pf. Judicia Dei vera ,
ut in Vulg. InPfalt. Moz. ac Rom. Martiansn
Timor

Dom. fanclus

&

:

tificata in femetipjis.

&c.

p.

$

ii

ifta

fil.

Pfalt.

i:

ipfi

Y7 Xaudiat te Dominus in
Xj/die tribulationis protegat
-c te nomen Dei Jacob.
Mittat tibi auxilium de
fanclo & de Sion tueatur te.
2.

:

te.

O N E

In finem, Pfalmus
David. X I X.

:

M A N t
& Gr.
3.

in Pfalt.

tueatur

te

1

q u A M.

Sic'apud Auguft. & Cadiod. in hunc Pf. ficut
In Mediolan. vero, Corb.
Carnut. loco
eft JnJ'apiat te , e Gr. xfltM&fli cv.
,

Rom.

&

Ex Mf. Sangerm,

:

,

LIBER PSALMORUM.

4o

H E B R.

Versio antiqua.
Ex Mf. SMiprm.

Memor

4.

ficii tui

:

omnis

fit

Memor

facri-

& holocauftum tuum &

pingue fiat. Di a psalm a.
5. Tribuat tibi Dominus fecundiim cor tuum & omne
coniilium tuum confirmet.
6. Lartabimur in falutario
tuo & in nomine Domini
Dei noftri magnificabimur.
7. Impleat Dominus oranes petitiones tuas nunc cos;novi quoniam falvum faciet
Dominus Christum fuum.

VULGATA

omnis facrificii tui ,
tuum pingue fiat.

fit

tuum

pleat.

firmed

&

nomine Dei

in

mus.
Impleat Dominus omne s
nes tuas

de

tera.

&

nos

:

Ipfi obligati funt

in curribus

autem

ciderunt

:

nos vero

mus & «recti fumus.
o. Domine falvum fac regem & exaudi nos in quacun-

,

& hi in

:

erecli

fumus.

invocaverimus

funt

1.

^

2.

de

Cam

tibi

legit compleat.

,

Dominn s fecundiim
Tribuat

p. 214. c.

,

cor

tibi

Cypr.
tuum.

fecundiim

&

Ap. Ambr.

:

Exaudiat

Dominus

te

20.

epift.

Ambrof.
cor

tuum

:

,

&

&c. ut

,

tf in

nomine Domini Dei

jv;asoV £ 8a cf



'it/lvplu

Ki'fiV

©ev.

&

Compl.

noftri

concinit ad

«v

I/

ij

@i? ,

&C In

Aid.

K

Moz.

7. Itidem in Pfalt.

Tt.

Mf, Saȣtrm,

1.

In finem, Pfalmus
David.

D

ipfi

Viclori

Rom.

Fabri

,

At

Coisl. in die

hunc Pf.

&

aris-v/xsv

&

Coislin.

&c.

,

Rom. vero
cum Aug. &

10. Sic habet Pfalt. Mediolan.
,

in qua.

in die

,

Rom.

qua. Gr.

Martian,



if

Fabri

cum

Cafliod. in

ar v^'pa. Hieron. ep. ad Sun.

ait
in die , qua
LegiJJe vosquocunque die ; fed fuperins cum Hebra'icaveritnte
concordat , ubi fcriptum efl biom , id efl , in die.

Fretel. col.

dicitis

,

634.

a.

ad hoc

,

,

:

in

Vulgata

Heb R.

Versio antiqtja.

Pfalt.

ties

,

^

yftus

&

£5, juxta Gr. In Pfalt. Corb. falvum facit.
ir. 8. Tertul. de Corona mil. c. 13. p. 293. b. Ifliin
turribus , tf ijli in equis : nos autem in nomine Domini Dei

p.*

cum

Martianaei

to. 3.

Carnut. In Rom. paliter , falvum faciet , fed prxponitur tf , verbo exaudiet.
Apud Auguft. & CafTiod. in hunc Pf. falvum fecit , abfque
tf.

:

ceciderunt. Audi. 1. de
1 388. b. Ifti impediti funt ,
promilT. c. 17. p. 140. e. Ipfis obligati funt pedes , £> ceciderunt : nos vero furreximus , &c. Gr. 'Avlol QvyciroAlSway ,

magnif. CafTiod.

verbum. Gr. 'Ay.-a-

lrojj.oCii

Hi in curDomini magnifica-

1. col. 585. a. ita

autem refurreximus , &c.
Cypr. epift. ad Fortun. ut & Ambrof. 1. de Nab. c. 15.
to. I. col. 585. a. Ipfi obligati funt , tf eecid. nos autem
furreximus, &c. & in Pf. 35. col. 778. a. cum Auguft.
nos -vero furreximus , &c. Cyprianus de exhort, mart, ita :
Ipfis copnlati pint pedes , £) ceciderunt. Hieron. in Amos 2.

:

cum Vulgata

te.

nos autem in nomine

:

Brev. Moz.

ir. a. Ita

Rom. vero

&

:

:

«t,

eodemfenfn dicatur : Tribuat tibi fecundiim cor tuum.
Rom. Martianaei , nifi quod
Tf. 6. Ita Pfalt. Corb.
habent falutari, non filntario. Rom. Fabii delet tf cum
feq. Domini. Augufl. in hunc Pf. legit Exfultabimns in
in eund. Pf.

,

fac regem
qua invocave-

bimur : item in Pfalm. Jf. col. 778. a. hoc excepto , in nomine Dei noftri : at in Pf. 40. col. 880. b. & epifl. 22. to. I.
877. a. in nomine Dom. Dei noftri magnificabimur. Similiter
hab. CafTiod. in hunc Pf. cum Pfalt. Rom. Martiansei. Rom.
Fabri delet Domini , cum Cuiil. utrumque vero habet magnificabimus. Sic etiam Audi. 1. de ptomiff. p. 2. c. 17. p. 140.
Auguft. vero, in nomine Domini Dei noftri exfultabimus.
Hieron.inOfe. cap. 10. cum Pfalt. Carnut. necnem Arab. 5c
Jto< or
jEthiop. magnificabimur. Gr. Vat. Outci
Kvp'ivQsSvpar /ui'/HMt^vi^^a. A Mf. Alex, abeft KvpU ;
& in edd. Aid. & Compl. eft tV/naTifOOiKiBa.

bic ftib

falutari tuo

& exaudi nos in die

deNab.c. 15.10.

1.

ribus ,<$ hi in equis

:

Pfalmns

Domine falvum

10.

nos

turn.

& erec-

fumus.

invocabimus. Similiter hab. Cvpr. ep. ad Fortun. z6j.
excepto ult. magnifcabimus : item 1. de exhort, mart, i»
editt. eft magnif cabimus ; at inMfs. nonnullis invocabimus.

Et dicitis
Fretel. to'. 2. col. 654. a. ait
epift ad Sun.
in Grace vos hoc verficnlo addttum nomen Domini reperijje
quod fuperft tut m efl ; quia exfuperioribus diro Mtwjubauditur,

$

8c cecide-

,

:

b.

Gr. Vat. Abj eo< xa/a
im v-xpSlav ah' *» itetcxv rw Cvm'i an irMpvoai. Mf. Alex,
cumedd. Ald.&Compl. A«>i aa Kt'f/o;, &c. unde Hieron.

v.nde ccepit

&

,

Ipfi obligati funt

9.

runt nos autem furreximus

noftri

petitiones tuas confirmet.

entries

cecide-

& hi in equis:

nomine Domini Dei

in

Versionem antiquam.

ad

,

fed loco confirmet

&

curribus,

invocabimus.

rimus

Aug. & CafTiod. in hunc Pf. Pfalt. Rom.
•fr.
hab. Memor fit Dominus &c. ut fup. Item ap. Ambr. 1. 2. de
Cain , c. 5. p. 2.14. c. tf bolocauflum, &c. ut lup. Gr. McnSc/m
«.TO 0MH.a1no11J.0i Qv •nsia.ii.-ra , pingue facial. Seq.
«rcton;
Diapjalma'eft in Pfalc. Rom. & Corb. memoraturque ab
Auguft. in hunc Pf. non vero a CaiTiod. abeft etiam ab
edd. Aid. & Compl.
#. J. Ita CafTiod. in hunc Pf. cum Pfalt. Corb. Rom.
Moz. & Mediolan. Similiter Aug. in eund. Pf. addit Dop. 29. h. Det

Hi in

8.

te.

Not*

potentatibus falus dextera:

in

:

nos autem

ti

4. Ita

tttinits ;

,

qua invocaverimus

,

Dominus Chris-

fuum.

noftri

Domine falv a : rex exaudiet
in die

:

die

equis

nos vero furreximus

runt

1

que

fuo

nomine Domini Dei

in

Ipfi curvati

refurrexi-

cognovi quo-

nunc

:

fecit

Exaudiet ilium de ccelo fandto

recordabimur.

noftri

& ce-

,

:

calo fanclo

mur.
9.

niam falvum

ejus.

fu£.

Hi

hi
Hi in curribus ,
8.
equis nos veto in nomine Domini Dei noftri magniticabi-

:

Impleat Dominus omnes pe-

7.

titiones tuas

fuo, infortitudinibus falutis dex-

:

dextera: ejus.

falutari tuo

in

noftri magnifica

bimur.

tum
Exaudiet turn

Exaudiet ilium de coelo lanein potentatibus falliS
to fuo

fecundiim cor

tibi

Latabimur
Dei

6.

petitio-

Dominus Christum fuum

vabit

facritkii

& omne coniilium tuum con-

:

& in nomine

nunc fcio quoniam fal-

:

omnis

fit

holocauftum tuum pingue

Tribuat

5.

deduce-

noftri

HOD.

fiat.

falutari tuo
Lattdabimus in Jalutart

*.

&

:

Semper.
Det tibi fecundiim cor tuum
omnem voluntatem tuam im-

&

:

Memor

4.
tui

holocauftum

,

:

XX.

Pfalm.

XXI.

Canticum David.

In finem

,

hod.

Pfalmus David.

XX.

X X.

Omine

in virtute tua
fuper
lxtabitur rex
falutarem tuum exfultabitur
:

&

vehementer.
3. Deliderium cordis

D

Omine

in fortitudine tua

tabitur rex

,

&

tuo exfultabit vehementer.

Defiderium

ejus

U-

in falutari

tuum

.

cordis ejus

D

dedifti

3

.

Omine

in virtute

bitur rex

:

&

tua la?ta-

fuper faluta-

exfultabit vehementer.

Defiderium cordis ejus tribuif-

NoTjE ad Versionem antiquam.
V. 1. Ita Auguft. in hunc Pf. cum Grsco.
cum Pfalt. Rom. & Coiflin. delet ipfi.
0~.

2. Sic in Pfalt.

Auguft. in hunc Pf.
CaiTiod.

cum

Pfalt.

Corb.

eft

,

CafTiod. vero

Ap.
&c.
sVl t«

praeter unumyii/KMi-f.

& fuper falutari
Rom. Vulgat»

tuo exfultabit

favet.

Gr.

«,

,

&

Carnur. Defit. 3. Brev. Moz. cum Pfalt. Rom.
derium anima ejus , &c. utfup. Similiter ap. S. Paulinum,
CafTiod. in hunc Pf. In Pfalt.
epift. 21. p. 116. b.
voluntaDefiderium animx ejus tribuifli ei :
Corb. ita
tem lab. ejus non fraud. Sec. Apud Auguft. in eund. Pf.
Defidmum imima ejus dedifli ei : tf voluntate labiorum ejus

&

:

&


Aperçu du document bibliorumsacroru02saba.pdf - page 1/1126

 
bibliorumsacroru02saba.pdf - page 3/1126
bibliorumsacroru02saba.pdf - page 4/1126
bibliorumsacroru02saba.pdf - page 5/1126
bibliorumsacroru02saba.pdf - page 6/1126
 




Télécharger le fichier (PDF)


Télécharger
Formats alternatifs: ZIP Texte



Documents similaires


omne datum optimum bulle papale innocent ii
omne datum optimum bulle papale innocent ii 1
missale romanum 1962
ecran ade la tribune
portfolio sept2013
quaestiones disputatae de anima pdf

Sur le même sujet..



🚀  Page générée en 0.044s