HUSSEIN ARBAOUI

Texte de la première page
Aydi d yi$es
Tamâayt n yiwen weydi
Yiwen wass ad yaf i$es
Ikker yeqqim-as ihi
Yebda yettkeddid deg-s
Ad yenîeq yi$es yin-as :
Yehwa-yak kan qqure$ !
Ismezher weydi yerra-as
Yin-as : ula nekk stafe$ !
A. Hanoteau, Essai de Grammaire De La
Langue Tamachek’, Alger, 1896.
Ajennad d wasif
Yiwen ujennad i k-nnan
£er Äemrawa yessawev-d
Deg ubrid i t-id yefkan
Ad n-yaf asif iêmel-d
Iger deg-s wwin-t waman
Ugeswaê yettâeggiv-d
Mi akken ittna$ d leêmali
Kkes-d acu deg ur yeîîif
S asif ijbed-d ajenwi
A medden yewâer wurrif
Yin-as : d tidet akkagi ?
Ad teççev ajennad ay asif !
A. Hanoteau, Essai de grammaire kabyle,
Alger, 1906.
Tarzeft n Ugawa
Tamâayt-iw tenna u tenna
A kra da$-d-ismuzguten
Yella zik yiwen n Ugawa
£ur-s yiwen n wemdakel akken
Yettili deg Merkalla1
£ef akken d-ttâawaden
Yiwen wass yeânu-t $er din
Deg ufus s terzeft yegla
Deg uxxam yaf tulawin
Netta yeffe$ $er lexla
At uxxam ad t-snubgin
Gar-asen içça yeswa
Mi akken i d-yu$al si lexla
Tin-as yelli-s t-immugren :
Amdakel-nni-inek a baba
Ilêeq-d seg Yigawawen
Yewwi-ya$-d tarzeft telha
Gar tazart d yiêbuben
1
Merkella : Lâerc n Yigawawen n yidis n
wadda n Oeroer, tama n Tubiret.
S yes-s argaz yennufli
£ur-s mi akken i la yleêêu
Yenîeq yin-as : a yelli
I terzeft ma di-te$nu
Ïîef-n ax rnu-n wagi
D kra n lemêibba i d-trennu
A. Hanoteau, Essai de grammaire kabyle,
Alger, 1906.
Awal $ef nzant t$eîîen
Yiwen um$ar zik-nni
Yesâa sebâa warraw-is
Yeqqim armi d ass-nni
Ad as temmet tmeîîut-is
Yiwen wass qqimen akka
Warraw-is la ttmeslayen
Yenîeq umecîuê yenna :
Yyaw zi$ ay atmaten
Nezzenzet ti$eîîen-agi
I baba-tne$ nerret axxam
Ulamek i t-neooet akkagi
Ne$ init d acu tennam
Acemma akka ad wwten
Wwten deg wawal âeddin
Beddlen s awal nniven
Am akken kra ur t-nnin
Deg um$ar yenîeq yenna :
I lehdur-nni n t$eîîen
U$alet-a$-d $er dinna
A tarwa g leânaya-nnwen
A. Hanoteau, Essai de grammaire kabyle,
Alger, 1906.
Tamâayt n yivudan ufus
Tamâayt n yivudan n ufus
Ad qqimen akka yiwwas
Teqqeêqeê d lêal ixuû
Aseggas d yir seggas
Ad tenîeq tleîîavt2 tin-as :
A$rum a baba lluée$
Yendeh warisem3 yerr-as :
Yelli êaca ma ad d-akre$ !
Yin-as ulemmas : amek ?!
I Rebbi da$ d-ittwalin
Inîeq-d yimle$4 : êerrek !
Anwa akka ara s-yinin ?
Yin-as igemz5 : d nekki !
Ad t-kkaten armi yettfuê
Yid-sen ad yebvu ass-nni
Ad yeffe$ tamurt iruê
L. Justinard, Manuel de Berbère Marocain
( Dialecte Chleuh), Paris, 1914.
2
3
4
5
Taleîîavt : Tavadect n ufus.
Warisem : Avad n txatemt n lexvubegga.
Imle$ :
Avad mu qqaren ccahed.
Igemz : Avad ameqqran ne$ adebbuz.
Uccen
Yiwen wass yiwen wuccen
D axennuû6 ideg d-ye$li
Deg yiwen n umada$ akken
Irwel yes-s yawi-t deg yimi
Mi akkenni i t-id yewwi
Yemlil yes-s yiwen yizem
Iâeddi yekkes-as-t seg yimi
D netta akken yessusem
D$a g ul-is kan yin-as :
Abbuh ! yyaw ad teérem
Ittwakkes-a$ wayen i d-nessas
A yir d tuzert n wudem !
R. Basset, Loqman Berbère, Paris, 1890.
6
Axennuû : Amecîuê n tileft.
Ay$ef aqur ur yeggan ara
Yiwwas ad tevru yid-s
Tevru-yas yiwet n taluft
Iruê r ddalya ad yeîîes
Yebrir lawan n tefsut
I ddalya igen f iman-is
Alarmi i d-yekker ûûbeê
Yaf-d tettel f uvar-is
Ad yewêel yebdu aqlileê
Deg yiwet n teqcict tawev-d
Taf-it-id yeâreq yixf-is
Ad tâeddi tefsi-yas-ed
Ssin terr-it r iciwi-s
Nettat attayen a tleêêu
Di netta deg yiciwi-ynes
Yuêmad ugeswaê yettu
Tin akken yevran yid-es
Acemma akka ad d-iwali
Deg yidmaren-is d-irefden
Ccac n tmelêeft-nni
Yaâu-d tafat gar-asen
D$a yeffe$-d yefferfer
Deg yixf-is ig-d asefru
Ad iruê yawi s yifer
Deg yigenni iteddu icennu :
La tamen tara bezberbur
La zegzawet la teqqur
£ef nekk iwalan sin sin
Rri$-d ul-iw d amuvin
Seg wass-nni ad yerr avar
Ur yeggan am yiv am wass
Cennun ala f wayen-nni
Yerêa-ten ttewwten fell-as
A. Mouliéras, Légendes Et Contes
Merveilleux De La Grande Kabylie,
Paris, 1895.
Aqcic ye$ran
Tamâayt n yiwen n yileméi
£er taddart i d-yu$alen
D leqraya yessali
Di temdint anda qqaren
Ass-agi d ass n tmegra
Yin-as baba-s ad txedmev
Ddem-n a mmi tazzert-a
Teyyav-d ad iyi-tâiwnev
Mmi-k a baba ye$ra
Ur d-tegri tfellaêt-nni
Ttu$ kra ma yella
Bitta d$a d acu-t wagi ?
Iwehhi-yas $er umger
Iâellqen dihin $ lêiv
A yemma amek yeâwer !
A baba d acu tesâiv !
S afrag yeffe$-d iâeddi-d
Yennal tazzert ad tt-iâfes
Targe$t-is temmager-it-id
S anyir ad as-tt-id tessers
D$a am win d-immektan
Ad yeîîef iêukk anyir-is
Ya$-itt metkemda ufuêan
Ikmes-itt akken g ul-is
Ad yu$al yenîeq yin-as :
Anwa akka aâejgur-agi
Anwa akka-t ddin yemmas
Yessersen tazzert dagi !
L. Tolstoï
Adaptation : Hussein Arbaoui
Tamâayt n yiwen weydi
Yiwen wass ad yaf i$es
Ikker yeqqim-as ihi
Yebda yettkeddid deg-s
Ad yenîeq yi$es yin-as :
Yehwa-yak kan qqure$ !
Ismezher weydi yerra-as
Yin-as : ula nekk stafe$ !
A. Hanoteau, Essai de Grammaire De La
Langue Tamachek’, Alger, 1896.
Ajennad d wasif
Yiwen ujennad i k-nnan
£er Äemrawa yessawev-d
Deg ubrid i t-id yefkan
Ad n-yaf asif iêmel-d
Iger deg-s wwin-t waman
Ugeswaê yettâeggiv-d
Mi akken ittna$ d leêmali
Kkes-d acu deg ur yeîîif
S asif ijbed-d ajenwi
A medden yewâer wurrif
Yin-as : d tidet akkagi ?
Ad teççev ajennad ay asif !
A. Hanoteau, Essai de grammaire kabyle,
Alger, 1906.
Tarzeft n Ugawa
Tamâayt-iw tenna u tenna
A kra da$-d-ismuzguten
Yella zik yiwen n Ugawa
£ur-s yiwen n wemdakel akken
Yettili deg Merkalla1
£ef akken d-ttâawaden
Yiwen wass yeânu-t $er din
Deg ufus s terzeft yegla
Deg uxxam yaf tulawin
Netta yeffe$ $er lexla
At uxxam ad t-snubgin
Gar-asen içça yeswa
Mi akken i d-yu$al si lexla
Tin-as yelli-s t-immugren :
Amdakel-nni-inek a baba
Ilêeq-d seg Yigawawen
Yewwi-ya$-d tarzeft telha
Gar tazart d yiêbuben
1
Merkella : Lâerc n Yigawawen n yidis n
wadda n Oeroer, tama n Tubiret.
S yes-s argaz yennufli
£ur-s mi akken i la yleêêu
Yenîeq yin-as : a yelli
I terzeft ma di-te$nu
Ïîef-n ax rnu-n wagi
D kra n lemêibba i d-trennu
A. Hanoteau, Essai de grammaire kabyle,
Alger, 1906.
Awal $ef nzant t$eîîen
Yiwen um$ar zik-nni
Yesâa sebâa warraw-is
Yeqqim armi d ass-nni
Ad as temmet tmeîîut-is
Yiwen wass qqimen akka
Warraw-is la ttmeslayen
Yenîeq umecîuê yenna :
Yyaw zi$ ay atmaten
Nezzenzet ti$eîîen-agi
I baba-tne$ nerret axxam
Ulamek i t-neooet akkagi
Ne$ init d acu tennam
Acemma akka ad wwten
Wwten deg wawal âeddin
Beddlen s awal nniven
Am akken kra ur t-nnin
Deg um$ar yenîeq yenna :
I lehdur-nni n t$eîîen
U$alet-a$-d $er dinna
A tarwa g leânaya-nnwen
A. Hanoteau, Essai de grammaire kabyle,
Alger, 1906.
Tamâayt n yivudan ufus
Tamâayt n yivudan n ufus
Ad qqimen akka yiwwas
Teqqeêqeê d lêal ixuû
Aseggas d yir seggas
Ad tenîeq tleîîavt2 tin-as :
A$rum a baba lluée$
Yendeh warisem3 yerr-as :
Yelli êaca ma ad d-akre$ !
Yin-as ulemmas : amek ?!
I Rebbi da$ d-ittwalin
Inîeq-d yimle$4 : êerrek !
Anwa akka ara s-yinin ?
Yin-as igemz5 : d nekki !
Ad t-kkaten armi yettfuê
Yid-sen ad yebvu ass-nni
Ad yeffe$ tamurt iruê
L. Justinard, Manuel de Berbère Marocain
( Dialecte Chleuh), Paris, 1914.
2
3
4
5
Taleîîavt : Tavadect n ufus.
Warisem : Avad n txatemt n lexvubegga.
Imle$ :
Avad mu qqaren ccahed.
Igemz : Avad ameqqran ne$ adebbuz.
Uccen
Yiwen wass yiwen wuccen
D axennuû6 ideg d-ye$li
Deg yiwen n umada$ akken
Irwel yes-s yawi-t deg yimi
Mi akkenni i t-id yewwi
Yemlil yes-s yiwen yizem
Iâeddi yekkes-as-t seg yimi
D netta akken yessusem
D$a g ul-is kan yin-as :
Abbuh ! yyaw ad teérem
Ittwakkes-a$ wayen i d-nessas
A yir d tuzert n wudem !
R. Basset, Loqman Berbère, Paris, 1890.
6
Axennuû : Amecîuê n tileft.
Ay$ef aqur ur yeggan ara
Yiwwas ad tevru yid-s
Tevru-yas yiwet n taluft
Iruê r ddalya ad yeîîes
Yebrir lawan n tefsut
I ddalya igen f iman-is
Alarmi i d-yekker ûûbeê
Yaf-d tettel f uvar-is
Ad yewêel yebdu aqlileê
Deg yiwet n teqcict tawev-d
Taf-it-id yeâreq yixf-is
Ad tâeddi tefsi-yas-ed
Ssin terr-it r iciwi-s
Nettat attayen a tleêêu
Di netta deg yiciwi-ynes
Yuêmad ugeswaê yettu
Tin akken yevran yid-es
Acemma akka ad d-iwali
Deg yidmaren-is d-irefden
Ccac n tmelêeft-nni
Yaâu-d tafat gar-asen
D$a yeffe$-d yefferfer
Deg yixf-is ig-d asefru
Ad iruê yawi s yifer
Deg yigenni iteddu icennu :
La tamen tara bezberbur
La zegzawet la teqqur
£ef nekk iwalan sin sin
Rri$-d ul-iw d amuvin
Seg wass-nni ad yerr avar
Ur yeggan am yiv am wass
Cennun ala f wayen-nni
Yerêa-ten ttewwten fell-as
A. Mouliéras, Légendes Et Contes
Merveilleux De La Grande Kabylie,
Paris, 1895.
Aqcic ye$ran
Tamâayt n yiwen n yileméi
£er taddart i d-yu$alen
D leqraya yessali
Di temdint anda qqaren
Ass-agi d ass n tmegra
Yin-as baba-s ad txedmev
Ddem-n a mmi tazzert-a
Teyyav-d ad iyi-tâiwnev
Mmi-k a baba ye$ra
Ur d-tegri tfellaêt-nni
Ttu$ kra ma yella
Bitta d$a d acu-t wagi ?
Iwehhi-yas $er umger
Iâellqen dihin $ lêiv
A yemma amek yeâwer !
A baba d acu tesâiv !
S afrag yeffe$-d iâeddi-d
Yennal tazzert ad tt-iâfes
Targe$t-is temmager-it-id
S anyir ad as-tt-id tessers
D$a am win d-immektan
Ad yeîîef iêukk anyir-is
Ya$-itt metkemda ufuêan
Ikmes-itt akken g ul-is
Ad yu$al yenîeq yin-as :
Anwa akka aâejgur-agi
Anwa akka-t ddin yemmas
Yessersen tazzert dagi !
L. Tolstoï
Adaptation : Hussein Arbaoui
Partager ce document
Télécharger le fichier
Faire un lien vers ce document
Lien permanentpour un message, un forum, un réseau social
Lien courtpour un SMS ou un profil
Code HTMLpour un site ou un blog
Du même auteur
- Di tmurt n leqbayel16/02/2018
- MISE AU POINT14/12/2017
- BAZIN. CH. DE FOUCAULD15/11/2017
- M. SEHRANE. AWAL ΓEF YIΓERSIWEN19/10/2017
- HOMMAGE A MOLOUD MAMMERI10/10/2017
- ROUSSEAU. DU CONTRAT SOCIAL21/09/2017
- PLATON. LA REPUBLIQUE21/09/2017
- POLITIQUE D'ARISTOTE21/09/2017
Voir les autres documents de cet auteur
- S. BOULIFA. LE DJURDJURA A TRAVERS L'HISTOIRE21/09/2017
- MAMMERI. LA SOCIETE BERBERE20/09/2017
- ILUGAN N TIRA N TMAZIGHT18/09/2017
- TIFRANIN I16/09/2017
- نافذة على الإسلام10/09/2017
- MASQUERAY. FORMATION DES CITES DE L'ALGERIE09/09/2017
- KANOUN DE CHEURFA28/08/2017
- R. ACHAB. A PROPOS DE L'AUTONOMIE DE LA KABYLIE25/07/2017
- L'ALTERNATIVE DEMOCRATIQUE REVOLUTIONNAIRE25/07/2017
- R. BASSET. LA ZENATIA DU MZAB09/06/2017
- A. GIACOBETTI. 511 PROVERBES BERBERES DE KABYLIE09/06/2017
- M. REMOND. 122 PROVERBES BERBERES DE KABYLIE09/06/2017
Sur le même sujet
Les mots qui reviennent le plus dans ce document. Chacun lance une recherche dans les fichiers publics.






