H. ARBAOUI. TAYERZA N LKAGHEDH. (EXTRAITS)

Texte de la première page
Ëusin Äerbawi
Tayerza n lka$ev
Timâayin
10/3/2014
Timâayin
Tayerza n lka$ev
1
2
Ëusin Äerbawi
Tayerza n lka$ev
(Timâayin)
3
4
Usu n wawal
Abrid d aqdim n lqedma
Seg wasmi i d-tecfa ddunit
Neoren-t-id imezwura
Nekkni nusa-d nevfer-it
Ma nerna-d kra yelha
Ma ulac ssmaê d lâali-t
Nefka awal i yem$an
Nefka-t i lmal taâeggunt
Lmeâna teâna amdan
Xas nettawi-d $ef tsemmumt
Uêdiq yettazu deg lemâan
Wanniven ur yefhim tabyunt
Nefka awal i yibeââac
Nefka-t i kra yeââugnen
Lmeâna teâna arrac
Ixulaf d-ittnekkaren
Uêdiq di tmusni ittêawac
Ungif ur yefhim tren
Nefren asefru i cc$el
Deg wayagi nâuned kan
R Dda Sliman i nmuqel
D kra t-izwaren yakan
Aâeqqar-nne$ ittwaâqel
Yettban ishel am waman
5
Niqal neççeê nenne$na
Tiwiztin yecban tigi
Ad a$-ruêent kan akka
Deg-sent ur newwi ur nerri
Tini-a$ tsuta n uzekka :
Anida kwen-tu$ âni
Ur di nniyya-nne$ a ngaêer
Tajmilt i umenzu n lweqt-is
S wul zeddigen i s-nekker
I cc$el yettraoun bab-is
Nenna-yas rou a tent-id-nerr
£er teqbaylit $ef yiman-is
Ma newqem lêemdulleh
Ma di neccev a t-neste$fer
Abrid ina$ d awelleh
Yettraou aâervi a t-yenoer
Ma yessufu$ wesmelleh
Ma ulac xersum d later
6
7
Tamâayt-iw sel-d a wihin
Yir ameslay yif-it susem
Awal kra i yettqirrin
Am lemleê a bunadem
Ini-as i gma wer nessin
Awal mi yegzem yesgem
8
Aâeggen
Tamâayt n yinzi
Yiwen n yinzi zik-nni
Afen-t-id kra n medden
Gar teéra n zzman ye$li
Ur yeâni wi ara t-id-yeddmen
D$a awin-t-id $er taddart
£er taddart anda zed$en
Ad fell-as rren tajmaât
Tamsalt-is ar s-qqimen
Inin-as : ihi tura
Nekkni d kra i a$-yu$en
Ineddaden ssya u ssya
Ifessan-nne$ d ilmawen
Ten$a-ya$ temêeqranit
Ad ak-qqaren : ur tellim
Nekkni $ef d-tecfa ddunit
Nu$al $er deffir neqqim
Tura ma ad a$-tâemdev
Nesseqdec-ik di tegnit-a
Tettayalev ad tidirev
Afen-k-id ineggura
9
D$a am wakken t-nnan
Amennu$ akken ara yebdu
Ad ttsu$un deg yiberdan :
A nerreé wala a neknu
Taruéi d tiréi n uqellal
D ayagi i neb$a ad d-nini
Ur nettu$al $ef tgecrar
Xas a neddegdeg irkelli
Deg yinzi i tu$ yessusem
Armi d imir-en ad d-yenîeq
Yini-as : buh ay ini$em
Anamek amenzu yeâreq
Taruéi d tiréi n umecîuê
£er kra meqqren fell-as
Si lêeq-is ad yeoo ciîuê
Yekk-d sennig tyita-s
Dagi taruéi d annuz
A kra yessendawen awal
Taqbaylit serset azduz
Ma teb$am a s-terrem azal
Init-as i u$anim-nni
Winna d-yessegwra wavu
Taruéi yecban tagi
D afud i la d-trennu
10
11
Adlis amenzu
12
13
Agarfiw d tsekkurt
Yiwen n wass yiwen n ugarfiw
Iwali yiwet n tsekkurt
Tettecrurud tessinniw
Tettaker tikli $ef tmurt
Yini-as : rou ar tt-nâaned
Ammer ad yelêu am nettat
Yebdu imir-en a la ylemmed
Tasurift sdat wletma-s
Asmi ur yezmir ara
Ad yebru i îîbel deg waman
Yini-as : ur ifut ara
Nu$al $er tinna-nne$ kan
Maâni ugeswaê teâreq-as
Ur yufi ansi a tt-id-yebdu
Am wakken maççi d ayla-s
Ayen tettuv a k-yettu
Yessemgirrid deg yivarren-is
Yu$al d tavsa i levyur
La dessen deg uârur-is
D kra la xeddmen le$rur
14
A wi iruêen ad yecrured
Yecrured acrured n tsekkurt
Kemmel-as ay uêdiq yemmed
Bdan-t-id wi ib$un yekfu-t
Akken-nniven a s-d-nâiwed
Aâaned terbeê tawukt
15
Abare$ akked îîbel
Tamâayt n yiwen n ubare$
Tameddit n wass-nni
Yettnadi deg yiwen n umada$
Kra akka armi yettwali
Deg yiwen n îîbel iâelleq
R ufurk n yiwen n useklu
Gar tsevwa ad yesseqseq
Yal mi ara t-ihuz wavu
Abare$ yeddu-tt fell-as
S wuglan-is icerreg-it
Yu$al $er daxel ivill-as
Yaf-it d ilem kra ulac-it
Deg yiman-is kan yini-as :
Ay asmi tewwa ur teârik
Eçç ay ul-iw d amessas
D aya i k-d-inawel ééher-ik
Atenta ay atma tru$a*1
Ddi$ éri$ ur ufi$
Lufa deg ur telli lfayda
Am tagi ideg ttwali$
1
Tiru$a : Leâoeb.
16
Awal nnan-t-id yagi
Keçç a gma nadi-t-id kan
Lmeâna n temâayt-agi
Deg yini$em n Dda Sliman
17
Abéié d uferîeîîu
Yiwen n ubéié i k-nnan
Deg uferîeîîu yessikkid
La yettferfir deg yigran
Yif-ik ay aggur n lâid
Aferîeîîu d areqman
Xas a la yceââel amack-it
La yettenîag hata kan
Si tjeooigt $er tjeooigt
Yini-as ubéié : a tillac
Yexleq Rebbi ur yesseâdel
Kulci ines ma d nekk ulac
Saêêa di ééher imqeggel
Akken la yhedder akkagi
Di kra n igerdan atna-ya
Ddun-tt $ef uferîeîîu-nni
Sen-yeâoeb maççi d kra
Wa s wayen wa s wayagi
Lemvellat ifassen ddan
Akken a t-id-îîfen a mmi
Iqrar ulac ayen ooan
18
Wa yeîîef-it-id seg yifer
Wayev $er tâebbuvt yeânu-t
Wis tlata ad d-iger
Iêaz-it-id si tqerrut
D arrac i$er ara yessemna
Lhedda a t-zzentutren
Rebbi irad tuzzma tekfa
Anwa akka ara d-yeqqimen
Yya tura ad teérev
Yini-as ubéié ay iweî
Winna akken ideg ara tasmev
Ma yeb$a Rebbi tifev-t
19
Abare$ d uqelwac
Akâeb2 d uqelwac faden
Subben $er yiwen n wanu
Aman semvit la sessen
Tixer-as i wnebdu ad iêmu
Mi rwan wwten ad d-ff$en
Ansi d abrid ay avu
Abare$ yurgan yeîîes
S u$ilf d-irzan fell-as
Taluft yaf-as-d ixf-ines
D netta i d bu txidas
Inîeq $er umdakel-ines
Nni$-ak ihi yini-as
F yivarren-ik ineggura
Ay aêbib bdded dagi
Tekki acciwen-ik $er lêiv-a
£ef uârur-ik ar nali
Mi newwev d asawen-ina
Nezzi-d a k-id-nessali
Aêuli ad ixdem akken
I ubare$ yeddu leb$i
Wagi mi d-iffe$ dayen
Ifreê ineîîew irkelli
Ikessar win n-iqqimen
La t-id-itezzem ittdeêêi
2
(A-I)kâeb : Abare$.
20
Yini-as ubare$ yeff$en :
Maççi deg uçamar i teqqim
Kulci d rray i qqaren
Tasebêit anwa ur neévim
Tineggura ad ndemmen
Aêezzeb issgem a$anim
21
Azger d zzvec
Tamâayt n yiwen n uzger
Ass-en la ikerrez deg wayla-s
Deg yiwen n zzvec $ef yifer
La ycennu akka d tama-s
£ef uzger yebdu askeârer
Ad yu$al ad ides fell-as
Ad yenîeq uzger yini-as :
D acu i$ef la tdessev a mmi
Deg wawal îejjeq yerr-as :
Yini-as : $ef uvref-nni
I d-terniv d icc s ayetma-s
Wali amek yezleg wali
Yini-as uzger : imi izleg wa
I tmuqlev wigi-nniven
Lemmer di ur seggmen ara
Ma ad tâeqlev wagi izelgen
Ruê fell-i ur smussus ara
Tettwaliv d ixeddamen
La xeddme$ telha lxedma
£ef bab-iw neqqen azaglu
Xas ad $efle$ acemma
Netta yelha ad iyi-iâfu
Azger zeddiget nniyya
Maççi am keçç a deâwessu
22
Acu iwmi telhiv akken
Tidet kan ur éri$ ara
Ur temâinev akken qqaren
La i nnâi wa la i tme$ra
Mi d-wwven isemmaven
Temtev si lhem d tmara
Af-itt af-itt ay ukyis
Lmeâna n temâayt-a
Af-itt fke$-ak azgen-is
Semêilleq-as-d i ddunit-a
I wi ur nenfiâ iman-is
Amek ara yenfeâ lumma
23
Aydi d yi$es
Tamâayt n yiwen n uydi
Yiwen n wass ad yaf i$es
Ikker yeqqim-as ihi
A la yettkeddid deg-s
Ad yenîeq yi$es yini-as :
Yehwa-yak kan qqure$
Ismezher uydi yerra-as
Yini-as : ula nekk stafe$
24
Tizerzert tamuvint
Yiwen n wass i ak-nnan
Tizerzert te$li taven
Imdukal-is mi yeslan
Atnaya la d-ttasen
Xersum d lxiq i tt-iççan
£ef ul-is ad as-kksen
Deg yinebgawen-nni i d-yusan
£lin $ef ukasa3 i s d-izzin
D ire$ uzegzaw $ef uquran
Acemma ur as-t-id-ooin
S asmi ara tekker seg waîîan
Tnadi ad teçç ulac din
Si laé ad temmet ur tuklal
Akken kan tekcem tefsut
Xas tfaq ifat lêal
Ddunit temdel tewwurt
Wi issuguten deg yimdukal
D a$ilif ideg issugut
3
Akasa : Leêcic.
25
Tawtult d tsedda
Nnan yiwwas tasedda
Mi yhedder lmal taâeggunt
Tettnadi akka di lexla
Temlil-d d yiwet n tewtult
Tini-as : azul a wletma
Awint abrid la leêêunt
Awal ittawi-d wayev
Ad tenîeq tewtult tini-as :
Lalla-m ur as-d-tessawvev
Tasartut deffir weltma-s
Yal aseggas sig-d at teérev
Dderya $ur-i d aêlalas
Wamma kem a tiwu$a
Ur am-t-nni$ s tismin
Anect-a a wletma yella
S te$zi n tudert am tin
Acêal tesâiv taggara
Ma tîag akk seg yiwen $er sin
26
Tini-as tsedda : akka
I yella lêal d lêeq-im
Maâni ur teâdil ara
Dderya d tayev a nnger-im
Yiwen seg wid ay nesâa
Yif âecra seg wigad-im
Ma maâlic ad am-d-rnu$
Tarbut yiwen i tt-imeççêen
Deg wayen inna la ttazu$
Ccix i a$-d-inefqen
D awal-is ara d-êyu$
Ma nedhe$ a yifer n ibawen
27
Awtul d yefker
Awtul i yessnen ifker
Ruê truêev ma ara yleêêu
Deg yiman-is d asiker
D aqejjir aneggaru
Fell-as ad ibdu askeârer
Ad ittavsa ittsu$u
Ifker ur nenéim ihi
Yu$al ad inîeq yini-as :
Yya-n ad tazzlev yid-i
Cqarwe$-k ay amessas
A k-ooe$ yerna s Rebbi
Nni$-d awal tesliv-as
Awtul iqbel acqirru
Ad ruêen ad sbedden iswi
Uccen gar-asen ad ifru
A t-id-awin d ajmayâi
Timsizzelt d$a ad tebdu :
(À vos marques prêts partez)
Ifker di tikli idha
Deg uwtul iwwet-itt d ives
Am win i s-innan isâa
Akud akk illan ines
A t-iqaveâ mi s-ihwa
Ma wer tt-id-iwwi sdat-s
28
Taggara yawev yefker
Awtul mazal d-yuki
I ulexxax awer tt-yekker
Anef ad yerwu taguni
Wi ib$an cc$el a t-yesker
Deg wass-is ard iâeddi
29
Äliluc ten$a yemma-s
Äliluc asmi meééi
Asmi yeqqar deg u$erbaz
Yaker-d adlis ass-nni
I winna itt$aman tama-s
S axxam tameddit-nni
Yawev-d yefk-it i yemma-s
Yemma-s $er udlis-nni
Ad teééel afus-is teîîef-it
Ur t-tzzim ur as-tenni
A t-id-têennez tessuden-it
Tini-as : a Rebbi êrez-i
Mmi d argaz n tmeddit
Akken armi d asmi meqqer
Yawi-tt akken d tanumi
Kkes-d acu ur d-yuker
Anwa ur iqqid akkagi
Isem-is am tafukt iméer
Yawev ula $er lberrani
Armi d ass-en ad yettwiîîef
Ta$demt4 êekmen-as s lmut
Ass-nni i$ef ara yemmet
Saâfen-t argaz tameîîut
Ad yessuter deg yimseggef5
Yini i yemma-s $er tmeééu$t
Ta$demt : Ccreâ.
Imseggef (imseyyef) : Win d-ilehhun s tmen$iwt n win $ef ara
êekmen s lmut.
4
5
30
Tefka-s-d ameééu$ larmi
T-id-tessawev $er yimi-s
Di netta ad as-itekki
Yeglu-t-id deg tu$mas-is
D acu d awa$iw-agi
Medden yemma-s ad ti$wis
Mel-a$ d acu-k a wagi
I âeggven medden fell-as
Ansi d-iqqers a Rebbi
Caylelleh a dderya n maras
Yuker ni$il dayagi
Irna-d daâwessu n yemma-s
Ikker yenîeq $er l$aci :
D tigad-is akk yini-as
Lemmer i yi-tezzem ass-nni
Adlis amenzu cfi$-as
Yili ass-a maççi akkagi
Ur d-gerri$ di tnexsas
Lmeâna n temâayt d ta
Anda-tt anda-tt akkenni
Di ted$a$at n Muêya
Tribinal n Tizi
Nekkni d tajmilt i s-nerra
Ad fell-as yeâfu Rebbi
31
Tadust6
Win tufiv ad yesruzgut
Yini-as : a Rebbi ayen akka
Yir tudert b$i$ lmut
Berra$ si tmeddurt am ta
Akka i as-tevra i tadust
La thedder merra merra
Mi ara tmuqel di tyajurt
Äad d tala$t irkelli
Ta$art tâedda taérut
S lâun n uêeooaou-nni
A nemmet mazal temmut
I txeddem tmes a wali
Iwakken ad d-tecbu $ur-s
Teddu-tt $ef ujajiê-nni
Tifidi tawev ar yi$es
Tini ha a medden tefsi
Ter$ ala tabbut-ines
Imi tuli deg yigenni
Tamâayt-iw tizi n lemâun
Awal-nni ar t-id-êyu$
I yu$en irgazen ur ttrun
Ma ulac deg-s a $ef-s rnu$
Ne$ ma tti$-t ad a$-âfun
I run yergazen ur ten-yu$
6
Tadust : Ccmeâ (Cire).
32
Ababat d Buâemran
Yiwen n urgaz zik-nni
Nnan yesâa yiwen n mmi-s
Ala win $ur-s d Rebbi
Iêemmel-it am rruê-is
Alarmi meqqer ciîuê
Inadi-d wi ara s-t-irebbin
£er Buâemran ad iruê
Yini-as d acu i t-id-yewwin
Nekk tura mmi yemmed
Ilaq wi ara s-yeîîfen afus
Ddunit a s-tt-isselmed
Ar t-yawi d uyeffus
Nekk ayagi ur s-ssine$
Tura usi$-d a k-steqsi$
Mel-iyi amek ara xedme$
D argaz a t-id-snerni$
Yini-as Buâemran : ul-is
Wer din inidi-nniven
Ini-as wi irnan iman-is
Winna yerna akk medden
33
Tamâayt-iw ddem awal-is
£ef ttrebga i tt-id-wwi$
A win yerran axxam-is
Ixus kra i ak-nni$
S kra n win rnan ifassen-is
Miga yini-as : ttrebbi$
34
Abare$ d yilef
Tamâayt-iw lhu lhu
Yiwen n yilef $ef yiman-is
R loedra n yiwen n useklu
Yessemsad tim$ilin-is
Yini-as ubare$ : ayen
D acu txeddmev akkagi
La aîarus la iseggaden
Anida-t uâdaw-agi
Ad yenîeq yilef yerra-as :
Ooan-t-id imezwura
S teqbaylit nnan-as :
Aêezzeb yerra leqva
35
Amecêaê d warraw-is
Tamâayt n yiwen n umecêaê
Ass-nni ad d-infeq aksum
Meqqar iseggem uferraê
Äyan warrac deg u$rum
Yawev-d s axxam yesseww-it
Di seksu akked ibawen
Yeqqim-as weêd-s yeçç-it
Arraw-is la ttmuqulen
La yettmexmix baba-tsen
Nutni la ttmuqulen deg-s
Yeçça armi yeçça dayen
Yessegri-d yiwen n yi$es
Ad yu$al ilaâi-ten
Yini-as : i$es-agi yexva
Ur t-ttake$ ula i yiwen
Alamma di yi-d-yemla
Imel-iyi-d amek ara t-yeçç
Amek a s-ixdem akkenni
D keççini ne$ d keçç
Wi illan d lqafez a t-yawi
Yenîeq-d umeqran yini-as :
Nekk a t-rre$ deg waman
Imir-en ad $li$ fell-as
A t-ttsummu$ arma kan
36
Arma ur d-ttaooa$ deg-s
Ulad aâwin i twevfin
Ad ddu$ deg later-ines
Mle$-as amek i ten-tt$ebbin
Yini-as baba-s : yexva a mmi
Yexva ur ak-t-ttake$ ara
D rray-ik ur ak-nefki
D netta ur k-nbudd ara
Inîeq-d ulemmas yini-as :
Nekk a baba a t-werrme$
Adif-is ad $li$ fell-as
I merra a s-t-id-summe$
Alma tenniv-as âni
Wagi d aqdim n lqedma
Abaden maççi ass-agi
Yemeçç seg ucêal-uya
Yini-as baba-s di$ : yexva-k
Yexva ur k-id-iûaê ara
Rray isseççayen içça-k
Wexxer a mmi u$al akka
Yenîeq-d umaéué di$en
Yini-as : a baba a t-kedde$
Alamma yu$al d awren
Ssin akin a t-mecêe$
Mecêe$-t a baba am warkul
Armi ur d-ooi$ acemma
Sekfe$-t iruê am uêlul
Later-is ur d-itt$ama ara
37
Ad yu$al inîeq baba-sNni akken ara teçç tmes
Ax-t-in d lêeq-ik yini-as
Tekkiv-d a mmi sennig-s
Tamâayt-iw teâna lwaldin
I teggen rrya di tasa
Wa d nutni i t-id-yewwin
Wa iman-is âni i d-yusa
38
Uccen d uyaziv
Yiwwas uccay d uyaziv
Inigen inig ameqran
Villen i lwevyat d t$altin
A timura $ef âeddan
Nnan $er lêio ay leêêun
Ssirden-d i$san-nsen
S axxam n Rebbi ad ânun
£ef tewwurt ad as-bedden
Ass-en ye$li-d fell-asen
A ten-iêaz yiv di teégi
£er yiwet n tasaft akken
Ad yeânu uyaziv yali
Deg uccay yekcem s uruz
£er daxel-is ad yeddari
Iâas lheé n lehéué
Ïul n yiv netta akkenni
Akken d-issenqer lefjer
Ququâu ihuz afriwen-is
Yes$uggu wi ib$an yekker
D tagi i d tafellaêt-is
39
Urâad yessali tuddna-s
Yawev-it wuccen $er loedra
A tagerjumt-ik yini-as
Ta$ect-ik acêal telha
A win i as-d-yeslan
Yeb$u-d wul-is taéallit
Isemmeê di kra yellan
Iruê yeddem taéerbit
Akken d-sli$ i ssut-is
Ndekwale$-d seg yives
Ad iruê ala avar-is
D acu n lfayda ay deg-s
Tura mi d tuddna tekfa
Ers-d a lêao a neééal
Rebbi di lqaâa i yella
I lmendad ay abuhal
Imuqel-it-id uyaziv
Ugeswaê yefhem kulci :
D aqerru-s i t-id-yewwin
Maççi d îîaâa n Rebbi
Yini-as : atan umrabev
Deg uruz i k-qqare$
Äeddi a t-id-tessekrev
Si leâvil ard a n-rse$
Ivil akka Si Mêemmed
S uruz yellan di loedra
Ivher-as wuccay yeîîes
Iâus îul n yiv yeâya
40
Yebdu wuccen ittergigi
Yeqqar i uyaziv : rou
Ad d-a$e$ luvu a wlidi
U$ale$-d a Dda Maâmu
Ad yexdem akka yenser
Am tlafsa deg us$ar
Iruê ur s-iban later
La deg udrar la deg uéa$ar
D awal kan i tt-id-yewwin
Temâayt-iw ma di tsellev
Ay amanun $er ddin
Ay ul-ik dayen tjemmlev
èéal luvu ta$ev-t s tergin
I nniyya ma ad ak-tawev
41
A$yul d yilef
Yiwen n u$yul akkenni
Yiwwas yemlil-d d yilef
Irgem-it akk ur s-iooi
Teddiv-d ula di lmesêef7
Ilef tazwara yerfa
Am win yeb$an a t-inteâ
Yu$al imxemmam kra :
Tiswiâin yelha uwesseâ
Ma âunde$-k am keççini
Yini-as a bu deâwessu
Ma teswiv tam$ilt-agi
Attayen ssebba a k-nexvu
7
Lmeûêef n Leqwran.
42
Izi d tweîîuft
Yemcaqlal yiwwas yizi
Netta d tweîîuft yini-as :
Afriwen a nnger-im $ur-i
Deg ygenni d yefrax kullas
Am slaîen n zik-nni
Yal tasrayt8 dli$ fell-as
Tanezdu$t anda i yi-ihwa
Ttextiri$ s ucennef
A neqqim arma tebna
Miga a neévem a tt-neîîef
Lxedma ur tt-ssine$ ara
Yerna ççi$ seg yal ssenf
Wamma kem a yir nneqla
Tudert-im akk d aênunef
Eçç-it eoo-it d aâeqqa
Tezgiv yid-s d amêelfef
Ulac ur tezdi$ev ara
Deg uderbuz i tgiv ssqef
Tini-as : ay asmi yumsent
Ay alexxax a leâgez-iw
Yya a tizizwa ad teslemt
Iâuyer-a$ yizi a lxir-iw
£ur-i aâeqqa-nni d tamment
Mi s-tfucal n i$allen-iw
8
Tasrayt : Leqser.
43
I keççini a yir netta
Terniv lfuê n yimi
Ula deg wawal yella
Ini-as îîbiâa n yizi
Lemmer maççi d ssmaîa
Wi ara k-yessinen ass-agi
Tamâayt-iw anda lmeâna
Tedda d nniyya n ufellaê
Yerra iman-is d lqaâa
Ulamma sseg-s akk lerbaê
Ini-as i uâeggun n gma
Tem$er neooa-tt i yimecîaê
44
NOTICE BIOGRAPHIQUE
Ilul ass n 25 di tuber 1968 di t$iwant n Ccerfa (Tubiret). Ëusin
Äerbawi d amedyaz. Ittekka deg waîas n tfaskiwin n tmedyazt
anida yewwi arrazen, am tfaska ta$elnawt n tmedyazt Si Muêend
Umêend, i d-yellan deg unebdu n 1989 di Äin Lêemmam lakked
tfaska n tmedyazt n Bgayet anida d-yella d inebgi n lêerma. Am
wakken i d-yella di$en d inebgi, i snat n tikal, n tedwilt « Imru d
Usefru » n Rabeê Gerruj di Rradyu tis snat. Di Decembre 2004,
yessufe$-d adlis-is amenzu « Sophonisbe » s ufus n Usqamu Unnig
n Timmuz$a.
www.fichier-pdf.fr
www.calameo.com
www.yuscribe.com
www.issuu.com
www.scribd.com
https://plus.google.com
www.academia.edu
https://plus.google.com
www.slidshare.net
https://www.archive.org/
45
Tayerza n lka$ev
Timâayin
10/3/2014
Timâayin
Tayerza n lka$ev
1
2
Ëusin Äerbawi
Tayerza n lka$ev
(Timâayin)
3
4
Usu n wawal
Abrid d aqdim n lqedma
Seg wasmi i d-tecfa ddunit
Neoren-t-id imezwura
Nekkni nusa-d nevfer-it
Ma nerna-d kra yelha
Ma ulac ssmaê d lâali-t
Nefka awal i yem$an
Nefka-t i lmal taâeggunt
Lmeâna teâna amdan
Xas nettawi-d $ef tsemmumt
Uêdiq yettazu deg lemâan
Wanniven ur yefhim tabyunt
Nefka awal i yibeââac
Nefka-t i kra yeââugnen
Lmeâna teâna arrac
Ixulaf d-ittnekkaren
Uêdiq di tmusni ittêawac
Ungif ur yefhim tren
Nefren asefru i cc$el
Deg wayagi nâuned kan
R Dda Sliman i nmuqel
D kra t-izwaren yakan
Aâeqqar-nne$ ittwaâqel
Yettban ishel am waman
5
Niqal neççeê nenne$na
Tiwiztin yecban tigi
Ad a$-ruêent kan akka
Deg-sent ur newwi ur nerri
Tini-a$ tsuta n uzekka :
Anida kwen-tu$ âni
Ur di nniyya-nne$ a ngaêer
Tajmilt i umenzu n lweqt-is
S wul zeddigen i s-nekker
I cc$el yettraoun bab-is
Nenna-yas rou a tent-id-nerr
£er teqbaylit $ef yiman-is
Ma newqem lêemdulleh
Ma di neccev a t-neste$fer
Abrid ina$ d awelleh
Yettraou aâervi a t-yenoer
Ma yessufu$ wesmelleh
Ma ulac xersum d later
6
7
Tamâayt-iw sel-d a wihin
Yir ameslay yif-it susem
Awal kra i yettqirrin
Am lemleê a bunadem
Ini-as i gma wer nessin
Awal mi yegzem yesgem
8
Aâeggen
Tamâayt n yinzi
Yiwen n yinzi zik-nni
Afen-t-id kra n medden
Gar teéra n zzman ye$li
Ur yeâni wi ara t-id-yeddmen
D$a awin-t-id $er taddart
£er taddart anda zed$en
Ad fell-as rren tajmaât
Tamsalt-is ar s-qqimen
Inin-as : ihi tura
Nekkni d kra i a$-yu$en
Ineddaden ssya u ssya
Ifessan-nne$ d ilmawen
Ten$a-ya$ temêeqranit
Ad ak-qqaren : ur tellim
Nekkni $ef d-tecfa ddunit
Nu$al $er deffir neqqim
Tura ma ad a$-tâemdev
Nesseqdec-ik di tegnit-a
Tettayalev ad tidirev
Afen-k-id ineggura
9
D$a am wakken t-nnan
Amennu$ akken ara yebdu
Ad ttsu$un deg yiberdan :
A nerreé wala a neknu
Taruéi d tiréi n uqellal
D ayagi i neb$a ad d-nini
Ur nettu$al $ef tgecrar
Xas a neddegdeg irkelli
Deg yinzi i tu$ yessusem
Armi d imir-en ad d-yenîeq
Yini-as : buh ay ini$em
Anamek amenzu yeâreq
Taruéi d tiréi n umecîuê
£er kra meqqren fell-as
Si lêeq-is ad yeoo ciîuê
Yekk-d sennig tyita-s
Dagi taruéi d annuz
A kra yessendawen awal
Taqbaylit serset azduz
Ma teb$am a s-terrem azal
Init-as i u$anim-nni
Winna d-yessegwra wavu
Taruéi yecban tagi
D afud i la d-trennu
10
11
Adlis amenzu
12
13
Agarfiw d tsekkurt
Yiwen n wass yiwen n ugarfiw
Iwali yiwet n tsekkurt
Tettecrurud tessinniw
Tettaker tikli $ef tmurt
Yini-as : rou ar tt-nâaned
Ammer ad yelêu am nettat
Yebdu imir-en a la ylemmed
Tasurift sdat wletma-s
Asmi ur yezmir ara
Ad yebru i îîbel deg waman
Yini-as : ur ifut ara
Nu$al $er tinna-nne$ kan
Maâni ugeswaê teâreq-as
Ur yufi ansi a tt-id-yebdu
Am wakken maççi d ayla-s
Ayen tettuv a k-yettu
Yessemgirrid deg yivarren-is
Yu$al d tavsa i levyur
La dessen deg uârur-is
D kra la xeddmen le$rur
14
A wi iruêen ad yecrured
Yecrured acrured n tsekkurt
Kemmel-as ay uêdiq yemmed
Bdan-t-id wi ib$un yekfu-t
Akken-nniven a s-d-nâiwed
Aâaned terbeê tawukt
15
Abare$ akked îîbel
Tamâayt n yiwen n ubare$
Tameddit n wass-nni
Yettnadi deg yiwen n umada$
Kra akka armi yettwali
Deg yiwen n îîbel iâelleq
R ufurk n yiwen n useklu
Gar tsevwa ad yesseqseq
Yal mi ara t-ihuz wavu
Abare$ yeddu-tt fell-as
S wuglan-is icerreg-it
Yu$al $er daxel ivill-as
Yaf-it d ilem kra ulac-it
Deg yiman-is kan yini-as :
Ay asmi tewwa ur teârik
Eçç ay ul-iw d amessas
D aya i k-d-inawel ééher-ik
Atenta ay atma tru$a*1
Ddi$ éri$ ur ufi$
Lufa deg ur telli lfayda
Am tagi ideg ttwali$
1
Tiru$a : Leâoeb.
16
Awal nnan-t-id yagi
Keçç a gma nadi-t-id kan
Lmeâna n temâayt-agi
Deg yini$em n Dda Sliman
17
Abéié d uferîeîîu
Yiwen n ubéié i k-nnan
Deg uferîeîîu yessikkid
La yettferfir deg yigran
Yif-ik ay aggur n lâid
Aferîeîîu d areqman
Xas a la yceââel amack-it
La yettenîag hata kan
Si tjeooigt $er tjeooigt
Yini-as ubéié : a tillac
Yexleq Rebbi ur yesseâdel
Kulci ines ma d nekk ulac
Saêêa di ééher imqeggel
Akken la yhedder akkagi
Di kra n igerdan atna-ya
Ddun-tt $ef uferîeîîu-nni
Sen-yeâoeb maççi d kra
Wa s wayen wa s wayagi
Lemvellat ifassen ddan
Akken a t-id-îîfen a mmi
Iqrar ulac ayen ooan
18
Wa yeîîef-it-id seg yifer
Wayev $er tâebbuvt yeânu-t
Wis tlata ad d-iger
Iêaz-it-id si tqerrut
D arrac i$er ara yessemna
Lhedda a t-zzentutren
Rebbi irad tuzzma tekfa
Anwa akka ara d-yeqqimen
Yya tura ad teérev
Yini-as ubéié ay iweî
Winna akken ideg ara tasmev
Ma yeb$a Rebbi tifev-t
19
Abare$ d uqelwac
Akâeb2 d uqelwac faden
Subben $er yiwen n wanu
Aman semvit la sessen
Tixer-as i wnebdu ad iêmu
Mi rwan wwten ad d-ff$en
Ansi d abrid ay avu
Abare$ yurgan yeîîes
S u$ilf d-irzan fell-as
Taluft yaf-as-d ixf-ines
D netta i d bu txidas
Inîeq $er umdakel-ines
Nni$-ak ihi yini-as
F yivarren-ik ineggura
Ay aêbib bdded dagi
Tekki acciwen-ik $er lêiv-a
£ef uârur-ik ar nali
Mi newwev d asawen-ina
Nezzi-d a k-id-nessali
Aêuli ad ixdem akken
I ubare$ yeddu leb$i
Wagi mi d-iffe$ dayen
Ifreê ineîîew irkelli
Ikessar win n-iqqimen
La t-id-itezzem ittdeêêi
2
(A-I)kâeb : Abare$.
20
Yini-as ubare$ yeff$en :
Maççi deg uçamar i teqqim
Kulci d rray i qqaren
Tasebêit anwa ur neévim
Tineggura ad ndemmen
Aêezzeb issgem a$anim
21
Azger d zzvec
Tamâayt n yiwen n uzger
Ass-en la ikerrez deg wayla-s
Deg yiwen n zzvec $ef yifer
La ycennu akka d tama-s
£ef uzger yebdu askeârer
Ad yu$al ad ides fell-as
Ad yenîeq uzger yini-as :
D acu i$ef la tdessev a mmi
Deg wawal îejjeq yerr-as :
Yini-as : $ef uvref-nni
I d-terniv d icc s ayetma-s
Wali amek yezleg wali
Yini-as uzger : imi izleg wa
I tmuqlev wigi-nniven
Lemmer di ur seggmen ara
Ma ad tâeqlev wagi izelgen
Ruê fell-i ur smussus ara
Tettwaliv d ixeddamen
La xeddme$ telha lxedma
£ef bab-iw neqqen azaglu
Xas ad $efle$ acemma
Netta yelha ad iyi-iâfu
Azger zeddiget nniyya
Maççi am keçç a deâwessu
22
Acu iwmi telhiv akken
Tidet kan ur éri$ ara
Ur temâinev akken qqaren
La i nnâi wa la i tme$ra
Mi d-wwven isemmaven
Temtev si lhem d tmara
Af-itt af-itt ay ukyis
Lmeâna n temâayt-a
Af-itt fke$-ak azgen-is
Semêilleq-as-d i ddunit-a
I wi ur nenfiâ iman-is
Amek ara yenfeâ lumma
23
Aydi d yi$es
Tamâayt n yiwen n uydi
Yiwen n wass ad yaf i$es
Ikker yeqqim-as ihi
A la yettkeddid deg-s
Ad yenîeq yi$es yini-as :
Yehwa-yak kan qqure$
Ismezher uydi yerra-as
Yini-as : ula nekk stafe$
24
Tizerzert tamuvint
Yiwen n wass i ak-nnan
Tizerzert te$li taven
Imdukal-is mi yeslan
Atnaya la d-ttasen
Xersum d lxiq i tt-iççan
£ef ul-is ad as-kksen
Deg yinebgawen-nni i d-yusan
£lin $ef ukasa3 i s d-izzin
D ire$ uzegzaw $ef uquran
Acemma ur as-t-id-ooin
S asmi ara tekker seg waîîan
Tnadi ad teçç ulac din
Si laé ad temmet ur tuklal
Akken kan tekcem tefsut
Xas tfaq ifat lêal
Ddunit temdel tewwurt
Wi issuguten deg yimdukal
D a$ilif ideg issugut
3
Akasa : Leêcic.
25
Tawtult d tsedda
Nnan yiwwas tasedda
Mi yhedder lmal taâeggunt
Tettnadi akka di lexla
Temlil-d d yiwet n tewtult
Tini-as : azul a wletma
Awint abrid la leêêunt
Awal ittawi-d wayev
Ad tenîeq tewtult tini-as :
Lalla-m ur as-d-tessawvev
Tasartut deffir weltma-s
Yal aseggas sig-d at teérev
Dderya $ur-i d aêlalas
Wamma kem a tiwu$a
Ur am-t-nni$ s tismin
Anect-a a wletma yella
S te$zi n tudert am tin
Acêal tesâiv taggara
Ma tîag akk seg yiwen $er sin
26
Tini-as tsedda : akka
I yella lêal d lêeq-im
Maâni ur teâdil ara
Dderya d tayev a nnger-im
Yiwen seg wid ay nesâa
Yif âecra seg wigad-im
Ma maâlic ad am-d-rnu$
Tarbut yiwen i tt-imeççêen
Deg wayen inna la ttazu$
Ccix i a$-d-inefqen
D awal-is ara d-êyu$
Ma nedhe$ a yifer n ibawen
27
Awtul d yefker
Awtul i yessnen ifker
Ruê truêev ma ara yleêêu
Deg yiman-is d asiker
D aqejjir aneggaru
Fell-as ad ibdu askeârer
Ad ittavsa ittsu$u
Ifker ur nenéim ihi
Yu$al ad inîeq yini-as :
Yya-n ad tazzlev yid-i
Cqarwe$-k ay amessas
A k-ooe$ yerna s Rebbi
Nni$-d awal tesliv-as
Awtul iqbel acqirru
Ad ruêen ad sbedden iswi
Uccen gar-asen ad ifru
A t-id-awin d ajmayâi
Timsizzelt d$a ad tebdu :
(À vos marques prêts partez)
Ifker di tikli idha
Deg uwtul iwwet-itt d ives
Am win i s-innan isâa
Akud akk illan ines
A t-iqaveâ mi s-ihwa
Ma wer tt-id-iwwi sdat-s
28
Taggara yawev yefker
Awtul mazal d-yuki
I ulexxax awer tt-yekker
Anef ad yerwu taguni
Wi ib$an cc$el a t-yesker
Deg wass-is ard iâeddi
29
Äliluc ten$a yemma-s
Äliluc asmi meééi
Asmi yeqqar deg u$erbaz
Yaker-d adlis ass-nni
I winna itt$aman tama-s
S axxam tameddit-nni
Yawev-d yefk-it i yemma-s
Yemma-s $er udlis-nni
Ad teééel afus-is teîîef-it
Ur t-tzzim ur as-tenni
A t-id-têennez tessuden-it
Tini-as : a Rebbi êrez-i
Mmi d argaz n tmeddit
Akken armi d asmi meqqer
Yawi-tt akken d tanumi
Kkes-d acu ur d-yuker
Anwa ur iqqid akkagi
Isem-is am tafukt iméer
Yawev ula $er lberrani
Armi d ass-en ad yettwiîîef
Ta$demt4 êekmen-as s lmut
Ass-nni i$ef ara yemmet
Saâfen-t argaz tameîîut
Ad yessuter deg yimseggef5
Yini i yemma-s $er tmeééu$t
Ta$demt : Ccreâ.
Imseggef (imseyyef) : Win d-ilehhun s tmen$iwt n win $ef ara
êekmen s lmut.
4
5
30
Tefka-s-d ameééu$ larmi
T-id-tessawev $er yimi-s
Di netta ad as-itekki
Yeglu-t-id deg tu$mas-is
D acu d awa$iw-agi
Medden yemma-s ad ti$wis
Mel-a$ d acu-k a wagi
I âeggven medden fell-as
Ansi d-iqqers a Rebbi
Caylelleh a dderya n maras
Yuker ni$il dayagi
Irna-d daâwessu n yemma-s
Ikker yenîeq $er l$aci :
D tigad-is akk yini-as
Lemmer i yi-tezzem ass-nni
Adlis amenzu cfi$-as
Yili ass-a maççi akkagi
Ur d-gerri$ di tnexsas
Lmeâna n temâayt d ta
Anda-tt anda-tt akkenni
Di ted$a$at n Muêya
Tribinal n Tizi
Nekkni d tajmilt i s-nerra
Ad fell-as yeâfu Rebbi
31
Tadust6
Win tufiv ad yesruzgut
Yini-as : a Rebbi ayen akka
Yir tudert b$i$ lmut
Berra$ si tmeddurt am ta
Akka i as-tevra i tadust
La thedder merra merra
Mi ara tmuqel di tyajurt
Äad d tala$t irkelli
Ta$art tâedda taérut
S lâun n uêeooaou-nni
A nemmet mazal temmut
I txeddem tmes a wali
Iwakken ad d-tecbu $ur-s
Teddu-tt $ef ujajiê-nni
Tifidi tawev ar yi$es
Tini ha a medden tefsi
Ter$ ala tabbut-ines
Imi tuli deg yigenni
Tamâayt-iw tizi n lemâun
Awal-nni ar t-id-êyu$
I yu$en irgazen ur ttrun
Ma ulac deg-s a $ef-s rnu$
Ne$ ma tti$-t ad a$-âfun
I run yergazen ur ten-yu$
6
Tadust : Ccmeâ (Cire).
32
Ababat d Buâemran
Yiwen n urgaz zik-nni
Nnan yesâa yiwen n mmi-s
Ala win $ur-s d Rebbi
Iêemmel-it am rruê-is
Alarmi meqqer ciîuê
Inadi-d wi ara s-t-irebbin
£er Buâemran ad iruê
Yini-as d acu i t-id-yewwin
Nekk tura mmi yemmed
Ilaq wi ara s-yeîîfen afus
Ddunit a s-tt-isselmed
Ar t-yawi d uyeffus
Nekk ayagi ur s-ssine$
Tura usi$-d a k-steqsi$
Mel-iyi amek ara xedme$
D argaz a t-id-snerni$
Yini-as Buâemran : ul-is
Wer din inidi-nniven
Ini-as wi irnan iman-is
Winna yerna akk medden
33
Tamâayt-iw ddem awal-is
£ef ttrebga i tt-id-wwi$
A win yerran axxam-is
Ixus kra i ak-nni$
S kra n win rnan ifassen-is
Miga yini-as : ttrebbi$
34
Abare$ d yilef
Tamâayt-iw lhu lhu
Yiwen n yilef $ef yiman-is
R loedra n yiwen n useklu
Yessemsad tim$ilin-is
Yini-as ubare$ : ayen
D acu txeddmev akkagi
La aîarus la iseggaden
Anida-t uâdaw-agi
Ad yenîeq yilef yerra-as :
Ooan-t-id imezwura
S teqbaylit nnan-as :
Aêezzeb yerra leqva
35
Amecêaê d warraw-is
Tamâayt n yiwen n umecêaê
Ass-nni ad d-infeq aksum
Meqqar iseggem uferraê
Äyan warrac deg u$rum
Yawev-d s axxam yesseww-it
Di seksu akked ibawen
Yeqqim-as weêd-s yeçç-it
Arraw-is la ttmuqulen
La yettmexmix baba-tsen
Nutni la ttmuqulen deg-s
Yeçça armi yeçça dayen
Yessegri-d yiwen n yi$es
Ad yu$al ilaâi-ten
Yini-as : i$es-agi yexva
Ur t-ttake$ ula i yiwen
Alamma di yi-d-yemla
Imel-iyi-d amek ara t-yeçç
Amek a s-ixdem akkenni
D keççini ne$ d keçç
Wi illan d lqafez a t-yawi
Yenîeq-d umeqran yini-as :
Nekk a t-rre$ deg waman
Imir-en ad $li$ fell-as
A t-ttsummu$ arma kan
36
Arma ur d-ttaooa$ deg-s
Ulad aâwin i twevfin
Ad ddu$ deg later-ines
Mle$-as amek i ten-tt$ebbin
Yini-as baba-s : yexva a mmi
Yexva ur ak-t-ttake$ ara
D rray-ik ur ak-nefki
D netta ur k-nbudd ara
Inîeq-d ulemmas yini-as :
Nekk a baba a t-werrme$
Adif-is ad $li$ fell-as
I merra a s-t-id-summe$
Alma tenniv-as âni
Wagi d aqdim n lqedma
Abaden maççi ass-agi
Yemeçç seg ucêal-uya
Yini-as baba-s di$ : yexva-k
Yexva ur k-id-iûaê ara
Rray isseççayen içça-k
Wexxer a mmi u$al akka
Yenîeq-d umaéué di$en
Yini-as : a baba a t-kedde$
Alamma yu$al d awren
Ssin akin a t-mecêe$
Mecêe$-t a baba am warkul
Armi ur d-ooi$ acemma
Sekfe$-t iruê am uêlul
Later-is ur d-itt$ama ara
37
Ad yu$al inîeq baba-sNni akken ara teçç tmes
Ax-t-in d lêeq-ik yini-as
Tekkiv-d a mmi sennig-s
Tamâayt-iw teâna lwaldin
I teggen rrya di tasa
Wa d nutni i t-id-yewwin
Wa iman-is âni i d-yusa
38
Uccen d uyaziv
Yiwwas uccay d uyaziv
Inigen inig ameqran
Villen i lwevyat d t$altin
A timura $ef âeddan
Nnan $er lêio ay leêêun
Ssirden-d i$san-nsen
S axxam n Rebbi ad ânun
£ef tewwurt ad as-bedden
Ass-en ye$li-d fell-asen
A ten-iêaz yiv di teégi
£er yiwet n tasaft akken
Ad yeânu uyaziv yali
Deg uccay yekcem s uruz
£er daxel-is ad yeddari
Iâas lheé n lehéué
Ïul n yiv netta akkenni
Akken d-issenqer lefjer
Ququâu ihuz afriwen-is
Yes$uggu wi ib$an yekker
D tagi i d tafellaêt-is
39
Urâad yessali tuddna-s
Yawev-it wuccen $er loedra
A tagerjumt-ik yini-as
Ta$ect-ik acêal telha
A win i as-d-yeslan
Yeb$u-d wul-is taéallit
Isemmeê di kra yellan
Iruê yeddem taéerbit
Akken d-sli$ i ssut-is
Ndekwale$-d seg yives
Ad iruê ala avar-is
D acu n lfayda ay deg-s
Tura mi d tuddna tekfa
Ers-d a lêao a neééal
Rebbi di lqaâa i yella
I lmendad ay abuhal
Imuqel-it-id uyaziv
Ugeswaê yefhem kulci :
D aqerru-s i t-id-yewwin
Maççi d îîaâa n Rebbi
Yini-as : atan umrabev
Deg uruz i k-qqare$
Äeddi a t-id-tessekrev
Si leâvil ard a n-rse$
Ivil akka Si Mêemmed
S uruz yellan di loedra
Ivher-as wuccay yeîîes
Iâus îul n yiv yeâya
40
Yebdu wuccen ittergigi
Yeqqar i uyaziv : rou
Ad d-a$e$ luvu a wlidi
U$ale$-d a Dda Maâmu
Ad yexdem akka yenser
Am tlafsa deg us$ar
Iruê ur s-iban later
La deg udrar la deg uéa$ar
D awal kan i tt-id-yewwin
Temâayt-iw ma di tsellev
Ay amanun $er ddin
Ay ul-ik dayen tjemmlev
èéal luvu ta$ev-t s tergin
I nniyya ma ad ak-tawev
41
A$yul d yilef
Yiwen n u$yul akkenni
Yiwwas yemlil-d d yilef
Irgem-it akk ur s-iooi
Teddiv-d ula di lmesêef7
Ilef tazwara yerfa
Am win yeb$an a t-inteâ
Yu$al imxemmam kra :
Tiswiâin yelha uwesseâ
Ma âunde$-k am keççini
Yini-as a bu deâwessu
Ma teswiv tam$ilt-agi
Attayen ssebba a k-nexvu
7
Lmeûêef n Leqwran.
42
Izi d tweîîuft
Yemcaqlal yiwwas yizi
Netta d tweîîuft yini-as :
Afriwen a nnger-im $ur-i
Deg ygenni d yefrax kullas
Am slaîen n zik-nni
Yal tasrayt8 dli$ fell-as
Tanezdu$t anda i yi-ihwa
Ttextiri$ s ucennef
A neqqim arma tebna
Miga a neévem a tt-neîîef
Lxedma ur tt-ssine$ ara
Yerna ççi$ seg yal ssenf
Wamma kem a yir nneqla
Tudert-im akk d aênunef
Eçç-it eoo-it d aâeqqa
Tezgiv yid-s d amêelfef
Ulac ur tezdi$ev ara
Deg uderbuz i tgiv ssqef
Tini-as : ay asmi yumsent
Ay alexxax a leâgez-iw
Yya a tizizwa ad teslemt
Iâuyer-a$ yizi a lxir-iw
£ur-i aâeqqa-nni d tamment
Mi s-tfucal n i$allen-iw
8
Tasrayt : Leqser.
43
I keççini a yir netta
Terniv lfuê n yimi
Ula deg wawal yella
Ini-as îîbiâa n yizi
Lemmer maççi d ssmaîa
Wi ara k-yessinen ass-agi
Tamâayt-iw anda lmeâna
Tedda d nniyya n ufellaê
Yerra iman-is d lqaâa
Ulamma sseg-s akk lerbaê
Ini-as i uâeggun n gma
Tem$er neooa-tt i yimecîaê
44
NOTICE BIOGRAPHIQUE
Ilul ass n 25 di tuber 1968 di t$iwant n Ccerfa (Tubiret). Ëusin
Äerbawi d amedyaz. Ittekka deg waîas n tfaskiwin n tmedyazt
anida yewwi arrazen, am tfaska ta$elnawt n tmedyazt Si Muêend
Umêend, i d-yellan deg unebdu n 1989 di Äin Lêemmam lakked
tfaska n tmedyazt n Bgayet anida d-yella d inebgi n lêerma. Am
wakken i d-yella di$en d inebgi, i snat n tikal, n tedwilt « Imru d
Usefru » n Rabeê Gerruj di Rradyu tis snat. Di Decembre 2004,
yessufe$-d adlis-is amenzu « Sophonisbe » s ufus n Usqamu Unnig
n Timmuz$a.
www.fichier-pdf.fr
www.calameo.com
www.yuscribe.com
www.issuu.com
www.scribd.com
https://plus.google.com
www.academia.edu
https://plus.google.com
www.slidshare.net
https://www.archive.org/
45
Partager ce document
Télécharger le fichier

Faire un lien vers ce document
Lien permanentpour un message, un forum, un réseau social
Lien courtpour un SMS ou un profil
Code HTMLpour un site ou un blog
Du même auteur
- LE COURS DE LANGUE KABYLE DE BELKASSEM BEN SEDIRA06/07/2016
- LA LANGUE BERBERE. RECUEIL DE TEXTES DE S. CHAKER06/07/2016
- A. Y-ABDENOUR. LA CRISE BERBERISTE06/07/2016
- M. MAMMERI OU LA PENSEE ARC-EN-CIEL14/06/2016
- LE DERNIER ENTRETIEN DE MOULOUD MAMMERI14/06/2016
- MOULOUD MAMMERI OU LA COLLINE EMBLEMATIQUE05/06/2016
- MANIFESTE PATRIOTIQUE POUR LA CITOYENNETE ALGERIENNE04/06/2016
- الفكرالعقلاني في ...29/04/2016
Voir les autres documents de cet auteur
- ثورات الأمازيغ في الاندلس29/04/2016
- كشف الرموز لعبد الرزاق الدزايري28/04/2016
- حياة طارق بن زياد28/04/2016
- MAMMERI. LA SOCIETE BERBERE28/04/2016
- الرحلة الورثيلانية ٢28/04/2016
- الرحلة الورثيلانية ١28/04/2016
- عنوان الدراية للغبريني28/04/2016
- تاريخ الزواوة لأبو يعلى الزواوي28/04/2016
- الهجرة الجزائرية نحو بلاد الشام28/04/2016
- H. ARBAOUI. SOPHONISBE. II20/02/2016
- H. ARBAOUI. TIGGAD N INISI. (EXTRAITS)20/02/2016
- H. ARBAOUI. UNGAL N WUCCEN. (EXTRAITS)20/02/2016
Sur le même sujet
Les mots qui reviennent le plus dans ce document. Chacun lance une recherche dans les fichiers publics.





