Aller au contenu

Llebsa umeḥbus Naǧib Meḥfuḍ

Aperçu du document Llebsa umeḥbus - Naǧib Meḥfuḍ.pdf, page 1 sur 8
Page 1 sur 8Lire le document
Texte de la première page
LLEBSA UMEḤBUS
Tullist
sɣur Naǧib Meḥfuḍ (bu-Nobel 1988)

Tasuqilt n Samir Tighzert

Tullist-a teffeɣ-d deg useggas 1938.

1

Bu-ṭṭabla n ddexxan iwumi qqaren Ǧeḥca, yella seg
imezwura i d-iruḥen ɣer teɣsert1 n Zzaqaziq m’akken tuɣ d
lawan ad d-taweḍ tmacint. Acku taɣsert netta tuɣal-as d
ssuq, dɣa ata yeṭṭef abrid deg ugnenna2 la d-yettseyyiḍ
imsaɣen s wallen-nni-ines timecṭaḥ yeccurfen. D acu,
lemmer ad t-yesteqsi ḥedd ɣef lexdama-yi ixeddem ahat ad
tt-id-yenεel d anεal, imi ula d netta am waṭas n medden
yelfa-d yeεya deg iman-is d yir ẓẓher i yesεa.
Di tilawt ur yeksan ara kan, uma lemmer d lebɣi-s ad yili
d anehhar n ḥedd imerkantiyen akken ad yels si llebsa-s, ad
yečč seg wayen itett u ad iteddu dɣa yid-s s anda ma iruḥ d
amḍiq ifazen, d ccetwa neɣ d anedbdu, acku imir di zzhu ara
d-iḥelli aɣrum-is, mačči deg leεtab. Yerna ur yessarem
axeddim am wa armi tella ssebba. Meḥsub seg wasmi yeẓra
Lɣerr, anehhar n yiwen seg imeqqranen n temdint,
yeddawar-as i Bedweyya Xadem-Lmamur, yiwet n teqcict
akken iwumi yeggar awal s nnefxa ; yessaweḍ armi s-yenna
yiwet n tikelt : « Aql-iyi ur ttεeṭṭileɣ ara ad d-saɣ s
txatemt,!» akken la yekkat deg ifassen-is s lecraha. Ǧeḥca
iwala dɣa taqcict-nni mi tezmummeg s ineḥwan, teεreḍ
zeεma ad tseggem timeḥremt-is, netta iban iwakken kan ad
d-tessken acekkuḥ-nni-ines berriken idehnen s zzit... ma d
Ǧeḥca imiren i teceεel tmes deg wul-is, bdant tismin la
qqazent deg-s din din, acku rḥant-tt wallen-nni berriken daɣ
i d-yeǧǧan deg-s yir aṭṭan.
1
2

Gare, station
Agnenna : quai

2

Yuɣal seg wass-en yeṭṭafar deffir-s, anda terra ad t-tafeḍ
din, armi d yiwwas mi tt-id-yufa weḥd-s deg yiwen n wezniq
yenṭeq ula d netta ɣur-s iεawed-as ayen akken i s-yenna
Lɣerr : « Aql-iyi ur ttεeṭṭileɣ ara ad d-aseɣ s txatemt ». Maca
tezzi s umgerḍ-is akkin, teqqen aεenbur-is terra-yas-d s
ustehzi, tenna-yas : « Xaṭi, glu-d s uqabqab axir ! » Dɣa
Ǧeḥca mi d-yuɣal s iman-is imuqel deg iḍarren-nni-ines
imeqqranen i yemmugen ad s-tiniḍ d leḥwafer-nni n
welɣem, ajellab-is yerkan, d tcacit-is i tuli tɣebbart... yenna
deg wul-is : « Iban, d annect-a kan i d ssebba n lhemm-iw d
yetri-w iɣaben ! » Ihi d aya i t-yeǧǧan yettmenni-d lḥirfa am
tin n Lɣerr, ɣas akken asirem-a-ines ur t-yessefreɣ ara ɣef
lxedma-s tamezwaurt, yezga yeddenfir kan ɣer zzat, imi s
tirga-s i iεewwel ad yennaɣ d lejruḥ-is.
Ata ihal-d ihi tameddit-nni ɣer teɣsert n Zzaqaziq s
tsenduqt-is, yettraju w’ara d-iruḥen. Mi yerfed asekkad-is
ɣer lebεid iwala tejba-d tmacint i d-yettbinen am unzaḍ kan
n tagut ; tkemmel dɣa la d-tettaẓ, syin bdan yeḥricen-is
ttwaεqalen kra kra, d zzhir-is yettiεlay, armi tḥbes ɣer yiri n
n ugnenna. Ihi Ǧeḥca yuzzel din din ɣer zzat ifuga
yemrussan, maca yenneqmas m’akken i iwala iεessasen i
ibedden s yemrigen1 deg ifassen-nsen ɣef tewwura, akked
kra n wudmawen akken ibeṛṛaniyen i d-yettmuqulen seg
isfuyla s wallen-nsen yeεyan iɣef banent lewhayem. Mi
steqsan medden nnan-asen-d wiyi d imeḥbas iṭalyanen i dyeɣlin s tuget gar yifassen n yeεdawen-nsen, tura akka
teddun ad ten-awin ɣer tkurmuyin2 i ten-yettrajun.
1
2

Amrig : (sslaḥ) arme
Takurmut : (lḥebs) prison

3

Ǧeḥca ibedd imir yetḥeyyer, yettqeyyin kan deg
wudmawen-nni yeččuren d takka ; taswiεt ikad-d am akken
iɣaḍ-it lḥal, acku yeḥṣa belli imdanen-a yeslawen akk, iwumi
yezzi lhemm d lmeḥna, ur sεin swayes ara kksen ccihwannsen si ddexxan-is... iwala-ten dɣa ččan-d tasenduqt-nniines s wallen, ihi ixẓer-iten s wurrif, akken ara tenyesseḥqer. Syin, akken kan iruḥ ad sen-yezzi s uεrur
iwakken ad yuɣal s ansi d-yekka, ata yesla i yiwet n taɣect i
s-d-yessawlen s taεrabt, maca iban d Aṛumi i yettmeslayen la
s-d-yeqqar :
— Yella ddexxan ?...
Dɣa ur yumin ara, imuqel deg-s yerna iḥukk akka
ddebbu-s ɣer ccahed-is amek ara s-yinin ilaq idrimen. Winna
yefhem, ihuzz aqerru-s, ihi yuẓa acemma ɣer ɣur-s, s ukukru
kan, armi d anda ur t-id-yettaweḍ ufus userdas1-nni. Syin
aserdas-a yekkes-d abalṭu-s s leεqel, iwehha-yas-d yess,
yenna-yas :
— D wa i sεiɣ d idrimen.
Dɣa Ǧeḥca yenεetbar, ibedd kan yettḥekkir deg ubalṭunni aqehwi yesεan tiseqfal d tizegzawin, acku si tama
yewhem, si tama nniḍen iger-it ṭṭmeε. Taswiεt yefra-tt d
yiman-is, d acu mačči d nneyya i yella, yugad ad s-tt-yezreg
Uṭalyan-nni. Ihi ilεeb-itt zeεma yekkes-d yiwen upaki n
ddexxan s ttawil maḍi, syin iger afus-is akken ad d-yeṭṭef
abalṭu-nni, maca aserdas yeqqen aεenbur-is, yuẓẓaf-d fell-as:
— Abalṭu s yiwen upaki kan ? awi-d ɣer da εecra !
1

Aserdas : (aεsekri) soldat

4

Ihi Ǧeḥca yexleε, yuɣal-d ɣer deffir. Yeẓra ur d-yewwi ara
ṭṭmeε-is, daymi iεedda ad yeṭṭaxer syin, maca yuɣal-d
userdas deg wawal yenna-yas :
— Awi-d ayen ilaqen... tesεa, tmenya...
Imir ilemẓi s tɣennant i ihuzz aqerru-s akken ad
yeggami, dɣa yenna-yas userdas :
— Sebεa, ihi.
Maca Ǧeḥca ihuzz daɣen aqerru-s am yizgelli-nni, yerna
tikelt-a yerra iman-is iteddu ad iruḥ s tidet, ihi aserdas
yesteqneε s setta, syin iṣubb-d ɣer xemsa ; yerna ɣas akken,
iwehha-yas-d Ǧeḥca s ufus-is am win i s-yennan belli dayen
kan, ur yeksan ara ad yeqbel, syin yuɣal s amkan-is yeqqim.
Acemma kan ata isuɣ-d userdas iruḥen ad yemxell :
— Eyya !... qebleɣ s rebεa.
D acu, win nniḍen ur s-yerri ara yakk ddhen ; yerna
iwakken ad s-d-ibeyyen belli ur yecliε ara deg-s, yecεel
agaṛṛu yeqqim yettkeyyif, yestbennay-it s leεqel-is maḍi.
Dɣa aserdas ulint-as, armi win ara t-yeẓren akken deg
teswiεt-nni ad s-yini wayi iswi ur t-yesεi di ddunit ala
iguṛṛa-nni i yebɣa ad yawi. Ihi iṣubb-d deg ccerṭ-is ɣer tlata,
ikemmel ɣer sin. Ma d Ǧeḥca yeqqim kan yettnaɣ d tasa-s
akked ṭṭmeε i t-yenɣan, dacu mi d-iṣubb akken winna armi
yeqbel sin ipakiyen kan, iḥerrek akken acemma war ma ifaqd dɣa iwala-t-id userdas yenna-yas-d :
— Awi-d.
Dayen, imir yegra-yas-d kan ad yekker. Ata ihi yuẓa ɣer
tmacint yeṭṭef-d abalṭu sɣur userdas, yefka-yas sin ipakiyen
n ddexxan. Mi imuqel deg ubalṭu iban belli iεǧeb-it lḥal, dɣa
s lferḥ i yezmummeg. Taswiεt, isers tasenduqt-is ɣef tɣalaṭ
5

iɣef yella yeqqim, yerra-tt ɣer tama, yebda la t-yettlus. Mi tyesseqfel ikad-d hraw acemma fell-as, maca ur yecliε ara,
imi yuɣal yewhem deg iman-is ; yeddem-d kan dduzan-is
yeṭṭef taqibalt deg ugnenna iteddu yettzuxxu... acu ara dteṭṭfeḍ seg-s si lferḥ imiren ! Acemma kan iruḥ-d lexyal n
Bedweyya gar wallen-is am akken kan i tt-iẓerr s uḥayek-is,
ihi yetewtew d yiman-is, yenna : « A lemmer ad yi-d-twali
akka ! Ih... ur tettuɣal ara ad terwel fell-i neɣ ad yitesseḥqer, ma d azewwax-nni n Lɣerr ur yesεi s wacu ar diyagar tura. » Maca din din yemmekta-d belli Lɣerr netta
yettlus akustim yekmel, mačči d abalṭu kan, ihi tura netta
ixuṣṣ-it userwal.
Ata dɣa Ǧeḥca ibedd yettxemmim, syin imuqel ɣer
imeḥbas i d-yettbinen deg isfuyla n tmacint, ixẓer-iten s
yiwet akken n tmuɣli yebɣan ad d-tini kra. Akk yuɣal yewwit ṭṭmeε ɣef lqaε rnan leǧwareḥ-is mbawlen seld mi ruḥen ad
d-rsen ; ihi ur iεeṭṭel ara iderreḍ ɣer tmacint, iεeyyeḍ war
ma ikukra :
— Eyya-w ddexxan... apaki s userwal, i wid ur nesεi ara
idrimen... apaki s userwal.
Iεawed i tiɣri-ya-ines acḥal, acku yugad ur fehhmen ara
acu d-yeqsed, syin icewwer ɣer ubalṭu-nni yelsa yerna
yessken-asen apaki n ddexxan, dɣa akka i iεedda yizen-is. Ihi
yiwen userdas iεedda din din ad d-yekkes abalṭu-ines, maca
yenna-yas ad yerju, yuɣal iwehha ɣer userwal-is, am win i syennan belli d win i yebɣa, mačči d abalṭu. Dɣa aserdas
yefqeε acemma, maca yuɣal yekkes-d aserwal-is, ɣer tagara
mbaddalen tiɣawsiwin.
6

Ihi Ǧeḥca ixuṣṣ kan ad yefferfer si lferḥ m’akken i dyeṭṭef aserwal-nni i d-yehbej d ahbaj seg ufus n winna, yerna
dqiqa kan yelsa-t, dɣa yuɣal d aserdas aṭalyan ikemlen... D
acu, ahat yella kra i t-ixuṣṣen... ih, d asḥissef, imi imeḥbasnni ur ttarran ara iṭerbac1 ɣef yiqerra-nsen. Maca ggaren
iḍaren-nsen deg isebbaḍen, yerna ilaq-as kan yiwen ma
yebɣa ad yeεdel d Lɣerr i s-yessreẓgen tudert-is. Daymi
yeddem daɣen tasenduqt-is yuɣal yuzzel ɣer tmacint la
yettεeyyiḍ :
— Eyya-w ddexxan... apaki s usebbaḍ... apaki s usebbaḍ.
Tikelt-a daɣen iεawen iman-is s ucewwer amek ara tfehmen. Maca qbel ad d-yerbeḥ amsaɣ-iḍen, atta tṣeffart n
tmacint tsuɣ ɣer tikli, ihi yuqeε-itt umhirweḍ gar yiεessasen
merra yellan din. Iḍ tuɣ dayen idel-d taɣsert ; deg igenni
yegra-d ala yiwen n wefrux i iteddun ad yens ; dɣa imir i
yeḥbes Ǧeḥca ula d netta s yiwet akken n tirɣi deg wul-is, d
wurrif, d lɣiḍ akked layas i ibanen ɣef allen-is.
Syin, mi temebawel tmacint tettuddu ad tṣidd, ziɣ
ilemmeε-it-id yiwen uεessas i yellan deg ufagu n zzat, dɣa
yefqeε, yuẓzaf-d fell-as s tneglizit yerna-d s tṭalyant, yennayas :
— Γiwel, ali-d ! ali-d ay ameḥbus...
Maca Ǧeḥca ur yefhim ara d acu s-d-yeqqar, ihi iwakken
ad yekkes ɣef wul-is, yebda yettḥaka-t-id amek akken i
yettḥerrik, yettaḍsa fell-as, am win iḍemnen iman-is mi s-dyezga akken deg lebεid. Aεessas si tama-s yuɣal isuɣ-d, netta
tamacint tuɣ tettibεid cwiṭ cwiṭ.
1

Aṭerbuc : fez

7

— Ali-d !.. ɣur-k, aql-i nniɣ-ak-d... uɣal-d !
Kikif, Ǧeḥca izemm imi-s maḍi amek ara yestehzi ugar
yess, yezzi-yas s uεrur, ikemmel abrid-is. Ihi aεessas iga-d
tummeẓt s ufus-is azelmaḍ la d-yetteggez1 ilemẓi
yeṭṭeglellin... yuɣal yeqreṣ fell-as. Dɣa tufeg yiwet akken n
teldunt tesεuẓẓug, ḍefrent-tt-id tɣiwsin n leqriḥ d jjiεran.
Akka i yeqqur Ǧeḥca deg umkan, teɣli tbewwaṭ-nni seg ufusis rnan nḍeqqaren ipakiyen n ddexxan d zzalamiḍ, syin
yenneqlab ɣef wudem, tegra-d lǧetta-s di lqaεa.

***

1

Ggez : menacer

© 2017 Samir Tighzert
8



Partager ce document

Llebsa umeḥbus Naǧib Meḥfuḍfichier-pdf.frPDF8 pages

Vos contacts verront cette carte, avec la première page en image.

QR Code de ce document
Sur un téléphoneScannez le code pour ouvrir le document.Enregistrer le QR Code

Télécharger le fichier

Première page du document
Téléchargement gratuit

Llebsa umeḥbus - Naǧib Meḥfuḍ.pdf

PDF 1.4134 Ko8 pages

Faire un lien vers ce document

Lien permanentpour un message, un forum, un réseau social
Lien courtpour un SMS ou un profil
Code HTMLpour un site ou un blog

Du même auteur

Proposés d'après le contenu

Documents similaires

Sur le même sujet

Les mots qui reviennent le plus dans ce document. Chacun lance une recherche dans les fichiers publics.