Tislit (tullist) n Aït Kaci Mohamed Arab

Texte de la première page
Aït Kaci Mohamed Arab
Tislit
(tullist)
tullist)
Tizrigin Internet
1
Tislit
I
T
iɣri umendayer ttarrantttarrant-tttt-id tɣemmar
tɣemmar n wexxam;
ddḥis
ddḥis rfis. Tekker tmeɣra di sin yexxamen
yemqaraben aṭas
aṭas ; d lǧiran
lǧiran.
ǧiran. Yeggul Awmar n Awmar
ard nettat ara yaɣ
yaɣ u lemmer ad tenger tejma*t wa ternu yides
ddunit. Seb*a
Seb*a isseggasen i la yettraǧu ad teqbel Ferruǧa.
Ulac ansi ur asas-yekki yara, ulac tam*ayt
tam*ayt ur yessexdem ara.
NnanNnan-as medden txuṣ
txuṣ di la*qel, Netta mazalmazal-it yeṭṭef
yeṭṭef degdeg-s am
iweṭ.
iweṭ. Yugi ad asas-issareḥ;
issareḥ; Idda deffirdeffir-es s wawal aẓidan
aẓidan akked
tirezzaf i ss-yessawaḍ
yessawaḍ s axxam yal mara dd-teɣli
teɣli ssebba. Uɣalen
armi i d asas-ssawalen s tufra imezdaɣ
imezdaɣ n taddart, akken ad
tmesexren fellfell-as, Amwar n Ferruǧa.
Ferruǧa. Taddart maṛṛa testeqsaytesteqsay-itt
ayɣer
ayɣer tugi Awmar n Awmar. Ula d imawlanimawlan-is tḥeyṛen
tḥeyṛen amek ara
s-xedmen. TeqqarTeqqar-asenasen-d ulac acu i tt-ixuṣen,
ixuṣen, zemreɣ ad ttḥemleɣ, acuacu-kan… emm. Werǧin
Werǧin i dd-tenna d acuacu-t…emm.
Yewwas tennatenna-d ih. Awmar n Awmar ineggez s igenni,
isudenisuden-ed itran. Yecmumeḥ
Yecmumeḥ i yidarɣalen,
yidarɣalen, ifka lwa*da i
yimarkantiyen; ur yumin ara imaniman-is. Isḥerḥer
Isḥerḥer deg imawlan n
teqcict ar tmeɣra.
tmeɣra. IfkaIfka-yasen ula d adrim akken ur tt*eṭṭilen
tt*eṭṭilen ara
deg heggi n lecɣal.
lecɣal.
Tewweḍ
Tewweḍ-ed tmeɣra.
tmeɣra. Tuɣ tmes ifuṛnuyen di sin yexxamen
yemqaraben aṭas.
aṭas. Taddart maṛṛa tettwa*reḍ
tettwa*reḍ ad tefreḥ yidsen.
2
Ɣas akken meẓẓiyet taddart, ger sin yexxamen,
yexxamen, zlan mraw (10) n
ikerriyen mebla azgen uqenṭar
uqenṭar n weksum i dd-uɣen. Yečča win
yebɣan
yebɣan ad yečč.
Tilawin ṭfent tasga n wexxam. GanGan-t annar i wurrar; lsantlsanted maṛṛa
maṛṛa tiqendya
tiqendyaṛ
ndyaṛ tijdidin yeẓdan s zagzag n yal nwel. Yekker
gerger-asent umyezwar ɣer cḍaḥ, ta teqqar i tayeḍ ewt afus ad
ceḍḥeɣ.
ceḍḥeɣ. Llant kra ssegsseg-sent Ttbehirent yessityessit-nsent ɣer tqa*att
akken ad ceḍḥent.
ceḍḥent. Yarnu asas-arnunt acekkeracekker-nsent. AsAs-tiniḍ
tiniḍ din
ara neɣlent
neɣlent tirint n lemḥayen
lemḥayen d leḥzen i dd-bbabent segseg-asmi llant
d tuqrar.
Ččabint ɣer imeslab yettruḥun ɣer
ɣer zzawiya ad dd- dawin
tarwiḥt
tarwiḥtḥt-nsen. Tidi tesselxes idmarenidmaren-nsent; ulac nnefs deg
uxxam maṛṛa.
maṛṛa.
Tameɣra
Tameɣra mači
mači kan n tlawin, imi ula d ilmezyen d aylaaylansen. Kra ṭfen ccukat
ccukat aked tɣemmar;
tɣemmar; kra nniḍen ḥencen ar
tyemmatintyemmatin-nsen akken ad walin tullas, wakken ad *erḍen ad
qesṛen
qesṛen yidsenyidsen-t ɣas s unecraḥ kan, lebɣilebɣi-nsen iban amekamek-it; Bɣan
Bɣan
ad tenttent-issinen.
Tislit teqqim ɣer lemri. zzintzzint-asas-ed yessiyessi-s n xaltixalti-s akked
yessiyessi-s n nananana-s; yal yiwet d acu i ss-txeddem; ta d aberkan i
wallen, tayeḍ
tayeḍ d azzeggaɣ i tqemmuct, tayeḍtayeḍ-nniḍen
nniḍen d sbiɣa i
wudem; yal yiwet amek. Ulac rriḥa
rriḥa ur nemmir ara di texxamttexxamt-nni.
Tekker Ferruǧa
Ferruǧa ɣer ṭṭaq, tellitelli-t-id; iduḍan
iduḍanḍan-is yerɣan
yerɣan kecmen daxel
uccebbubuccebbub-is; tenna
tenna-d s la*qel
la*qel “dayen”. Wehment tullastullas-nni degs.
LlinLlin-t allenallen-nsent mi tttt-walan la tessenṣal
tessenṣal di leḥwayeǧleḥwayeǧ-is
ticebḥanin.
ticebḥanin. Teqqim gerger-asent i usemiḍ
usemiḍ-nni yerɣan
yerɣan n tmeɣra am
asmi i tttt-i dd-tes*a
tes*a yemmayemma-s. Uzlent s tagdi ɣer yemmayemma-s n teslit
ad asas-inint acu i yuɣen
yuɣen yelliyelli-s.
TuzzelTuzzel-ed temɣart
temɣart tageswaḥt ɣer texxamt. Teṭṭerḍeq ɣef
yimi n tewwurt d imeṭṭawen
imeṭṭawen mi twala yelliyelli-s d ta*eryant
ta*eryant ɣer ṭṭaq,
aqerruaqerru-s ur iban s anda isewweq. Syin temdel tawwurt, tsenned
ɣurɣur-es, telli allenallen-is, tebda asbecbec s iciwiiciwi-s. Tullas la ddttmuqulent degdeg-s, teṭṭfitent
teṭṭfitent targagit. Tuggett ssegsseg-sent ad fkent
azgen n tuderttudert-nsent akken ur ttilint ara din di teswi*t
teswi*t*t-nni. Tekker
temɣart
temɣartɣart-nni ɣer yelliyelli-s, tɣumi
tɣumiɣumi-tt s umendilumendil-is, syin tennatenna-yas:
-a yelli acu i kemkem-yuɣen
yuɣen ? ahat d tawla i kemkem-yeṭṭfen;
yeṭṭfen; mulac
mulac a
ncegga*
ncegga* ɣer ṭṭbib ad dd-yass. Aha iniini-yiyi-d ma yella kra ur kemkem3
ne*ǧib
ne*ǧib ara? Ahat d lebsa i mm-iqemḍen
iqemḍen nnefs. Mulac beddelbeddel-itent.
A yelli, taḥnint
taḥnint ma ur d iyiiyi-d-mliḍ
mliḍ d acu i kemkem-irwin ? Ahat d ssuṭ
ssuṭ
umendayar d tiyta ufus. Mulac asas-entent-iniɣ
iniɣ ad ḥebsent.
Tkemmel temɣart
temɣart aḥettet d usteqsi; tette*raḍ ma yella kra a
tefhem deg ayen izedɣen
izedɣen yelliyelli-s. Dɣa
Dɣa tneṭqtneṭq-ed teqcict s ucmumeḥ
ucmumeḥ
“ dayen ur tedduɣ
tedduɣ ara”. TernaTerna-d diɣen
diɣen : “Kem a yemma, ẓriɣ ur
tezmireḍ
tezmireḍ ara. Xfifet tasatasa-m. inaina-s i baba ad dd-iruḥ
iruḥ ad asassfehmaɣ.
sfehmaɣ.”
ɣ.”
TessawelTessawel-as tmeṭṭut
tmeṭṭut i wergazwergaz-is ɣar ger tejma*t anda yella
yeqqim netta d yemɣaren
yemɣarenɣaren-nniḍen.
nniḍen. TeṭṭefTeṭṭef-it deg yiwet n ccuka,
teḥka
teḥkaḥka-yas acu yeḍran.
yeḍran. Netta, segmi i tettaẓ deg umeslay, yettuɣal
d azeggaɣ
azeggaɣ am teṭumaṭict. Lemmer ad dd-isuḍ
isuḍ ubeḥri ad yeɣli.
Issers afus ɣef imiimi-s, tecfittecfit-id tidi ded yiwen umecwar.
Ikcem ɣer yelliyelli-s, yufayufa-tttt-in mazalmazal-itt deg umenddil, teqqim
tneqlin--nni n
ɣer ṭṭaq la tettmuqul ɣer yefrax yellan tturaren di tneqlin
lḥara. IneṭqIneṭq-ed :“ ur teẓra
teẓra yara acḥal we*ren werraw n awmaṛ, ad
aɣ-nɣen.”
Akken i tt-idid-twala tecmumeḥas
tecmumeḥasḥas-ed, tɣum
tɣum imaniman-is s umenddil
akken iwulem. Tesseḍḥa
Tesseḍḥa mi tttt-idid-yufa babbab-as akkenakken-nni d
ta*eryant.
ta*eryant. TennaTenna-yasent imirimir-en i tullastullas-nni ad asas-eded-awint
leḥwayeǧ
leḥwayeǧḥwayeǧ-nni i tuɣ
tuɣ tanumi tettlusu deg uxxam. WwintWwint-asas-ed
taqendurt
taqendurt-is taceneltaḥt
taceneltaḥt s wacu tqeddec deg uxxam. Isers babbabas aqerruaqerru-yis ɣer teqa*att mi da tttt-tettlusu.
Iẓra
Iẓra yelliyelli-s d yiwet si tidak irwin allaɣen
allaɣen n yelmeẓyen n
taddart ; lemmer mačči d Awmar n Awmar i la iheddren fellas
belli d aylaayla-s, tili acḥal
acḥal d ataras
ataras ara dd-ibedden ɣersen. Ixemmem
gerger-as d yimanyiman-is ɣef tagin n yelliyelli-s, acu n twaɣit
twaɣit ara dd-tawi.
Mačči d idrimen n at Awmar ara yettwasxeṣren,
yettwasxeṣren, s*an ayen ara
tenten-yeččen, d yelliyelli-s kan ara *elqen seg icekkabenicekkaben-is am taɣaṭ.
taɣaṭ.
Imuqel imirimir-en ɣurɣur-es s leḥnana,
leḥnana, u yennayenna-yas:
- A Ferruǧa,
Ferruǧa, tezriḍ acḥal iṣarfen di tmeɣratmeɣra-yagi. *ecra wakraren i
yezlan, sfuren iqenṭyar
iqenṭyar n seksu, *erḍen*erḍen-d lɣaci
lɣaci si yal taddart;
amek tebɣiḍ
tebɣiḍ ad xedmaɣ nek tura.
TerraTerra-yasyas-ed yelliyelli-s:
- A baba a*zizen,
a*zizen, teṭṭef aqerru n babbab-as ger ifasenifasen-is, ur tt-bɣiɣ
ara; ur tt-yehwa yara wulwul-iw.
YerraYerra-yasyas-ed:
4
- neɣ
neɣ d kem i dd-yennan ih, ulac win i mm-iẓeyṛen afus.
TerraTerra-yasyas-ed:
- d kenwi akked lɣači
lɣači i yiyi-d-yeqqaren acu i ixuṣen
ixuṣen Awmar n
Awmar, a yelli tzemreḍ
tzemreḍ ad tḥemleḍ… TkellexemTkellexem-iyi.
Imuqel ɣerɣer-s babbab-as s ddɣel.
ddɣel. IṭṭefIṭṭef-ed taqerructtaqerruct-is ger ifasenifasen-is
ččant tẓegwa.
tẓegwa. IẓuɣerIẓuɣer-itt ar ɣures am yizem mara yemmeɣ ɣef
lefrisa, isudenisuden-itt seg anyir; iḥenc
iḥencḥenc-itt ɣar yedmarenyedmaren-is dɣa
dɣa ibdaibdayas lehdur s ameẓẓuɣ:
ameẓẓuɣ: “a yelli ugadaɣ ad aɣaɣ-nɣen, ad nruḥ am
yeqjan. Tezriḍ
Tezriḍ lḥukuma yark
yark nsen. Zemren ad aɣ
aɣ-nɣen degdeg-iḍ am
iɣardayen, ur nettaf ula d yiwen unagi di taddarttaddart-agi n ccum.
Awmar n Awmar d aqcic n l*ali,
l*ali, ẓid yillesyilles-is, isareḥ
isareḥ ufusufus-is, aṭas
aṭas n
tullas i tt-yessaramen. Yernu, netta, ḥala kem i yebɣa…..
TekkesTekkes-ed imaniman-is ssegsseg-s. TennaTenna-yas :
- innainna-s ad dd-iruḥ
iruḥ ad asas-sfehmeɣ.
sfehmeɣ.
YemmaYemma-s, yessiyessi-s n xwalxwal-es d yessis n nananana-s qiment la
ttmuqulent degdeg-s am akken d la*ǧeb;
la*ǧeb; Wehment amek i tezmer ad
texdem akken; acu i izemren ad yessiweḍ
yessiweḍ Ferruǧa ar tisselbitisselbi-agi
ɣas ma si zik i tban ur ters ara deg allaɣ
allaɣ-is; Si zik tḥemmel
tḥemmel itran
akked umuqel s igenni.
IjbeIjbe-ed babababa-s n teslit isli si tejma*t
tejma*t n yelmeẓyen. IruḥIruḥ-ed
ɣers s lfarḥ. IwwiIwwi-t wemɣar
wemɣar ɣer yiwet n ccuka, yeḥkayeḥka-yas d acu
yeḍran;
yeḍran; YeḥkaYeḥka-yas belli Ferruǧa
Ferruǧa tugi ad teddu. IbbeherIbbeher-it ɣer
deffir, yuzzelyuzzel-ed imirimir-en Awmar n Awmar qbala s axxam.
Igzem s z*af
z*af igulfan lɣaci yellan ččuren axxam. Idegger s kra
yark yufa zdatzdat-es. BabaBaba-s n teslit yellan yugad ɣef yelliyelli-s lemmer
kra i ss-ixeddem, iddaidda-d deffirdeffir-es s tazla, la yettḥellil
yettḥellil degdeg-s am
am
u*eṭṭar.
Mi yewweḍ
yewweḍ ɣer texxamt n teslit, iwet tawwurt s arkel. Yettuɣu
anidaanida-tt Ferruǧa.
Ferruǧa. TullasTullas-nni yellan din uzlent ɣer Ferruǧa ammar
kra i ss-ixeddem. Qqiment ɣers. Akken i tttt-iwala yessusem imirimir-en
kan; ibdded am ujebbad, ṣṣut ulaculac-it degdeg-s. ten
tenṭeqṭeq-ed Ferruǧa:
Ferruǧa:
- Awmar n Awmar, ur kk-ttaɣ
ttaɣ ara! Mači d tidirin i diridiri-k, ḥemleɣ
yiwen nniḍen.
nniḍen. Skud mazal urd iyiiyi-yeǧǧa
yeǧǧaǧǧa-yara, ur zmireɣ
zmireɣ ara a kkaɣeɣ. ḤemleɣḤemleɣ-t aṭas.
aṭas.
Imdekwal ɣer deffir am win ara iruḥen ad yexsef. IsxertemIsxertem-ed sin
wawalen:
-anwa wagi?
5
- Amiruc.
Amiruc.
- anwa Amiruc?
- Amiruc n Muḥdarab
Muḥdarab n Ḥmed
- Amiruc ….ehh
- ih , d netta.
…………………………………………………………………………
…………………………………………..
…………………………
II
YuzzelYuzzel-ed Muḥdarab
Muḥdarab n Ḥmed s axxam s targagit. YufaYufa-d
tameṭṭut
Yenna-tameṭṭutṭṭut-is di t*eciwt
t*eciwt yellan di lḥara la tettak lqeḍ i tyuzaḍ. Yenna
yas s yiles izelgen: “a tamɣart
tamɣart anidaanida-t ami
amiṛuc !”. TerraTerra-yasyas-ed
belli hathat-an deg uxxam la yettnezzih i tilibizyu. Ikcem s axxam
yufatyufat-in yeẓẓel
yeẓẓel deg usu, yettnezzih i yimikiyen, axenfucaxenfuc-is yetti si
taḍsa,
taḍsa, iṭṭef iberḍiyeniberḍiyen-is. IwwetIwwet-it s uqeddam s a*ebbuḍ,
a*ebbuḍ, yewwiyewwi-id
di teqa*att.
teqa*att. YennaYenna-yas “ d tigi ziɣ
ziɣ i txeddmeḍ
txeddmeḍ a yarruḍ ger warrac,
ur tetteḍḥiḍ
tetteḍḥiḍ ara a tawdeḍ tilawin n yergazen. Muqel tura acu i ɣɣd-wwint lexddayemlexddayem-ik, a yir ṣṣek”.
ImuqelImuqel-itit-id Amiruc si teqa*att
teqa*att s wallen yebrarḥen, ur yeẓri d
acu i dd-yeqsed babababa-s. Iwhem degdeg-s. D tinna i d tikelt
tikelt
tamezwarut ara tt-iwali yettergigi akkenni.
InnaInna-yasyas-ed Muḥḍarab,
Muḥḍarab, aldayen deg imiimi-s:
- acu ara kk-yawin ɣer Ferruǧa.
YerraYerra-yasyas-ed weqcic:
6
-anta ferruǧa?
ferruǧa?
- Ferruǧa,
Ferruǧa, tameṭṭut n Awmar .
- anwa Awmar?
-Awmar n Awmar, a yaɣyul.
yaɣyul. Win ara ɣɣ-yezlun tameddittameddit-a.
- acu i tt-yuɣen
yuɣen cekka ?
YernaYerna-yas tiyta s arkel. Iglalez Amiṛuc
Amiṛuc di teqa*att ɣef yimanyimanis dɣa
dɣa iwala ɣer tilibizyu amcic mi yeṭṭafar aɣerda, icmumeḥ.
YennaYenna-yasyas-ed babababa-s: “ mazalmazal-ik d aɣyul!
aɣyul! Nutni, at Awmar,
ḥelsen, beggsen. Ggulen assass-agi ad dd-awin lqeḍ
lqeḍ-ik. A keč ikren i
wezrem bu meyya iqerra”.
Ikred weqcic, afusafus-is ɣef iberḍiiberḍi-s yuɣen
yuɣen tiyta. Iqqim ɣef usu
innainna-yas: “bon, iniini-yiyi-d d acu akka yeḍran”.
yeḍran”.
IddemIddem-ed babababa-s taqejmuṛt.
taqejmuṛt. Iqqim s iḍaren n mmis :
-Tezriḍ
Tezriḍ Ferruǧa, tin akken yeb
yebɣa
ebɣa Awmar n Awmar ! AssAss-agi d
tameɣra
tameɣraɣra-nsen, yak teẓriḍ
teẓriḍ !
-ah! tin akken i tttt-muqulen am bururu di lɣaci.
lɣaci. AcuAcu-tt yuɣen
yuɣen
daɣen.
daɣen.
-ihi, tinna assass-agi tugi ad teddu d tislit. Ulac amek ur asas-xdimen
ara, ḥellelenḥellelen-tt, ssagdenssagden-tt, tugi ad teddu. Mi tttt-steqsan tenna
tennayasenyasen-d teḥmel
teḥmel yiwen nniḍen, d wimi i tleḥḥu acḥalacḥal-aya.
- i nek “wac dexli”, d acu i d ii-ruḥen
ruḥen !
- win akken i tleḥḥu,
tleḥḥu, akken i dd-tenna d kečini !
Ineggez Amiruc s igenni, inṭew
inṭew seg usu am ubẓiẓ, innainna-d am win
ara ibarrin:
- ayɣer
ayɣer d nek, illa kra i ss-xedma
xedmaɣ I temcumttemcumt-agi? Ulac anwa ɣef
ara teskiddeb ḥala ma d nekkini. Teẓra ḥala nek i wimi zemren,
wiyaḍ
wiyaḍ asas-eded-sfin allenallen-is, asas-gezmen ilesiles-nninni-ines n tdarwict. Inal
ddin n tullastullas-agi, ugint ad iyiiyi-hennint. “tant qu’il y’aura des
femmes il y’aura des problèmes
problèmes » .
- qim tura. Acema ur tt-tefhimeḍ
tefhimeḍ ara. Mačči d “li pṛublim”,
pṛublim”, at
Awmar hathat-enen-in ddemnddemn-ed timeggḥal
timeggḥalḥal-nsen. Lemmer mačči d
ccix n lǧama*
lǧama* i tenten-inin-yeṭṭfen
yeṭṭfen cwiya, tili hathat-enen-in da. UfanUfan-iyiiyi-d di
tejma*t
tejma*t mi dd-*eddan, qeccuc meccuc, nnannnan-iyiiyi-d: “ ɣas aɣaɣ-ed
lekfen. AssAss-a d a*waz
a*waz ɣurwen. ” Wellah ard iyiiyi-teṭṭef
teṭṭef tcallawt
lemmer mačči d ccix i dd-yegran, yennayenna-iyiiyi-d: “ ɣiwel sarwel mmimmik, lewḥuc
lewḥucḥuc-inin-a ggullen ar tt-nɣen”. NniɣNniɣ-as tura ihi ad truḥeḍ
truḥeḍ ɣer
nananana-k, ad tefreḍ
tefreḍ dinna. ẓẓran yark medden belli nekni yidyid-es ur
ur
7
nettemla*i
nettemla*i yara. Mi t*edda tezfuft n wussanwussan-agi ad truḥeḍ
truḥeḍ ɣer
xwalxwal-ek di Lezzayer.
Makken i ss-eded-ittmeslay babababa-s, tkecmit tagdi. Ifaq imirimir-en d
acu i yeḍran.
yeḍran. Dɣa, yeddemyeddem-ed ilsa asebbaḍ
asebbaḍ-is mezleg. Qbel ad
iccud tinelwatinelwa-s, ikker ad iffeɣ
iffeɣ seg uxxam almi i yesla i dderz n
meyya iterasen di lḥara
lḥara akked umermaɣ n yiwen si twacult nat
Awmar n Awmar: “ass“ass-a d lmutlmut-ik Amiruc a bu tfextin”. YezziYezzi-d
Amiruc udemudem-is tikelt taneggarut ɣer zdaxel n wexxam, iḥulfa i
snat tmeqwa ibecan mi dd-ɣlint deg userwaluserwal-is. Yuzzel qbala ɣer
texxamttexxamt-nni yettaken s agudu, ineggezineggez-ed si ṭṭaq, iffer ger leznug
d yesɣaren
yesɣaren usiɣi teffer yemmayemma-s i tegrest. Yexmet din am tyaziṭ,
tyaziṭ,
iḥessḥess-ed yark i ssuɣat
ssuɣat d reggmat nat Awmar mi la ttnadin fellfell-as;
ttgalan din ard aa-t-yaweḍ
yaweḍ ufusufus-nsen u lukan
lukan ad irwel ɣer t*ebbuṭ n
yemmayemma-s.
Inser Amiruc syin s lexmata ger txaruǧay
txaruǧay yellan ger
yexxamen. Idda lḥiḍ
lḥiḍ lḥiḍ armi d axxam n nananana-s i dd-yezgan di
tama ufella n taddart. IhmelIhmel-as ɣer zdaxel n tesga am yilef, iqqariqqaras: ” effereffer-iyi, effereffer-iyi, a nana”.
nana”.
TmuqelTmuqel-itit-id temɣart
temɣart s ddaw tiṭ am tin i wumi yenta usennan,
tenna--yastenna
yas-ed:
-kenwi s warraw n gma, makken kan a kenken-idar tmara, i ddtettruḥum
tettruḥumḥum-ed ɣer nanatnanat-nwen. Ḥader ɣurɣur-ek seksuseksu-nni fesraɣ
fesraɣ ɣef
dekkan.
Cwiṭ
Cwiṭ ur ikcim Amiruc di cci n Rebbi.
Rebbi. Tagdi tzemmtzemm-as allen.
-a nana ilaq ad iyiiyi-tefreḍ.
tefreḍ. A tenten-in at Awmar ad ttnadin fellfell-i ad
iyiiyi-yenɣen.
yenɣen. Ttxilem muqel ma yella ucbayli iferɣen ad kecmeɣ
ɣurɣur-es.
- daɣen
daɣen acu akka i dd-tukreḍ.
tukreḍ. TernaTerna-d, ur s*iɣ
s*iɣ ara lqut ara kk-fkaɣ
fkaɣ
ad teččeḍ,
teččeḍ, aqli ussanussan-agi am t*eṭṭart,
t*eṭṭart, d tisigert n lǧiran i da tettaɣ.
- ur ttximem ara a nana. Ma yella ulac ur tetteɣ
tetteɣ ara.
Mi tt-twala akken iffeɣ
iffeɣ-it la*qel
la*qel tennatenna-yas :
- ma yehwayehwa-yak, hatthatt-an ta*rict.
ta*rict. Alli ɣures, teffreḍ ger ucbayli n
zzit d win iniɣman
iniɣman yeččuren d lqec. Yella daɣen
daɣen uxican ma tebɣiḍ
ad tɣumeḍ
tɣumeḍ yess.
8
Ikker ad yali ɣer ta*rict, mi dd-tsuɣ
tsuɣ fellas : “ ɣurɣur-ek seksu n at
Awmar, i nitni i tfetlaɣ.
tfetlaɣ. Lemmer ad yames ad iyiiyi-zzuɣren
zzuɣren deg
iberdan n taddart seg iḍaren
iḍaren am taɣaṭ.”
Axxam n nananana-s n Amiruc d axxam nat zik,
zik, ibna s wakal d
tumlilt. Is*a
Is*a aḥanu ameqran akked snat n te*ricin anda ur yezmir
ad yebdded wargaz, imi aqerruaqerru-yis ad yaweḍ
yaweḍ ɣer isulas.
I*edda
I*edda ger yecbayliyen, isers azagurazagur-is ɣer lḥiḍ. IddemIddem-ed
axican i*elq
i*elq*elq-it gerger-asen akken ad yeffer.
Qrad
Qrad (3) n wussan ur dd-yeffiɣ!
yeffiɣ! Yettxemim ɣef acu i ss-yexdem
i Ferruǧa
Ferruǧaǧa-nni tadarwict akken ad tebɣu
tebɣu ad dd-tar ttar ssegsseg-s.
Ya*reḍ
Ya*reḍ ad dd-yemkti ma yella kra n wawal i ss-yessexṣar
yessexṣar netta ur
ifaq, neɣ
neɣ d ssebba kan i tt-idid-tufa akken ur tettaɣ
tettaɣ Awmar n Awmar.
Imir
Imirmir-en yemektayemekta-d belli yettwa*reḍ
yettwa*reḍ ad dd-yečč si tmeɣra
tmeɣraɣra-nsen.
Inna ger asas-d yimanyiman-is: “acu i yuɣen
yuɣen Awmar, ulac i tt-ixuṣen,
ixuṣen,
lemmer ad tt-taɣ
taɣ tezmer ad teḥmel.”
NanaNana-s n Amiruc, deg i yexleḍ
yexleḍ cwiṭ n nniya d cwiṭ n
timmuhbelt, tebda la tettfaq i wacu iḍarr
iḍarrun
imir-en di taddart, dɣa
dɣa
ḍarrun imirtefka tameẓẓuɣt
tameẓẓuɣt i wayen ttawin imezdaɣimezdaɣ-is deg ilsawenilsawen-nsen am
akken anecten ur tttt-ye*ni
ye*ni yara.
Twala medden di lehdurlehdur-nsen mxallafen. Llan kra i ss-yefkan
lḥaq i Awmar n Awmar; QqarenQqaren-as nɣiɣ
nɣiɣɣiɣ-t ad dd-neched ulaculac-ik di
taddart.
taddart. Ma d kra nniḍen,
nniḍen, ɣas ma drusdrus-iten, yernu s tufra,
ttmeslayen ɣef Ferruǧa am akken tettuɣaḍ. TɣaḍTɣaḍ-iten imi ɣursen
d aḥettem
aḥettem i tettuḥettem deg uxxam s ɣur imawlanimawlan-is akken ad ttteqbel. Acu kan taddart maṛṛa
maṛṛa myufan deg tiyta di Amiruc n
Muḥdarab
Muḥdarab n Ḥmed; netta ur asas-ǧǧin acemmek.
ƔurƔur-sen d netta i d ssebba n twaɣit
twaɣit akked zhirzhir-agi yeṭṭfen
yeṭṭfen
taddart. Iban mebla ccek d netta I ss-yerwin allaɣ
allaɣ-is i teqcict. Llan
widak i ss-yeqqaren ad tt-newwet alma da yettfuḥu
yettfuḥu umba*d ad ttnessufeɣ
nessufeɣ si taddart akken xeddmen at
at zik. Llan wiyaḍ
wiyaḍ i ssyeqqaren ad tt-nezzuɣer
nezzuɣer si tfednin alma d tawwurt n kumiṣar, din
asas-enen-ini ad tt-iḍegger ɣer sillul am uqjun.
Qrad (3) n wussan ur dd-yers si ta*rict
ta*rict*rict-is anda yeffer.
Yettagad ad dd-iffeɣ
iffeɣ ula s agudu. Mkul ma isel i lḥess ad iǧ*el d
nutni i dd-yewweḍen,
yewweḍen, syin ad yebdu asbecbec s snatsnat-nni n tṣurtin
tṣurtin
yessen d azgen kan, iqqariqqar-as xerṣum
xerṣum ad tenttent-nawi yidneɣ,
yidneɣ, ad aɣaɣkksent lwaḥc.
lwaḥc.
9
Mi i*edda
i*edda ṣṣut n dderzdderz-nni ad dd-isḍil
isḍil taqarructtaqarruct-is si tewwurt n
ta*rict,
ta*rict, wad isiwel i nananana-s s ṣṣut arqaq am
am tmeṭṭut
tmeṭṭut tafermact, ad
tttt-isteqsi ma yella tuɣal
tuɣal FerruǧaFerruǧa-nni deg awalawal-is; ma yella dayen
teqbel ad teddu. Dɣa
Dɣa asas-eded-terr nananana-s.
- D keč i ɣ-yeǧǧan
yeǧǧan mebla aksum, lemmer teqbil tili aqlaɣ d iftaten
i la nteffeẓ
nteffeẓ tura mači d seksu aḥarfi s tebṣelt. Ruḥ a mmi ad akaked yefk Rebbi lfa*l
lfa*l*l-ik. Ula d seksuseksu-inu tekfiḍ
tekfiḍ-iyiiyi-t s wučči. lemmer
mačči d tasa i yugadeɣ
yugadeɣ ad teqdaḥ, tili d nek ara kk-yesiwḍen
yesiwḍen s
ifassenifassen-nsen; Ad iyiiyi-d-fken xerṣum
xerṣum tameṣṣaṭ ikerri s wacu ara
henniɣ
henniɣ tafaṭtafaṭ-agiagi-inu yeqquren.
Dɣa
Dɣa ad dd-imuqel ɣers
ɣers s leḥnana,
leḥnana, imi yeẓrayeẓra-tt s neṣṣaḥ
neṣṣaḥṣṣaḥ-is i la
thedder akkenakken-nni, imi nniyanniya-s tessaweḍ
tessaweḍ-itt tettmeslay ɣef lebɣilebɣiines ɣas d l*ib ad tt-idid-yini yiwen.
Qrad (3) n wussan ur dd-yeffiɣ
yeffiɣ si te*rict. Yuɣal la iḥetseb
acḥal
acḥal n lenwal i ss-ttwasebɣen
ttwasebɣen leḥyuḍ n ta*rict,
ta*rict, yettmeyiz ɣef
tmuɣli
tmuɣli n at zik yettakken azal ameqran i cbaḥa, amek ireqmen
ixxamenixxamen-nni n wakal akken ad ḥalfun s tizeṭ n tudert, ad izmiren i
laẓ
laẓ di sser d liser.
Inuda anda yaf icer n lkaɣeḍ
lkaɣeḍ akked ukaryun. Ur yufayufa-yara.
IkkesIkkes-ed yiwen uqeccaḍ
uqeccaḍ si sqefsqef-nni n tqeclalin. Syin yebda
yessefruy ɣef lejdudlejdud-is yekkaten uzzal deg wakal. Yeččur leḥyuḍ
leḥyuḍḥyuḍnni n ta*rict
ta*rict d ijeriḍen ur nettwafahemnettwafahem-ara; Ad asas-t-iniḍ
iniḍ d tira
imaṣriyen
imaṣriyen ɣef uẓru n fer*un. Amiṛuc, s la*qella*qel-is, imettel deg
iskilen am tmeṭṭut
tmeṭṭut ma tezzer
tezzer deg uzeṭṭa
uzeṭṭaṭṭa-s. Acu kan si teswi*t
teswi*t ar
tayeḍ
tayeḍ ad dd-yessiwel i nananana-s s ṣṣut rqiqen ma yella mači d ṭbel i
yekkren di taddart. Issaram s wayen yark yezmer wulwul-is ad
teqbel Ferruǧa
Ferruǧa ad teddu assass-a d tislit. Isutur di Ṛebbi ama*zuz ad
asas-eded-yazen la*qel
la*qel i taqcict
taqcict akken ad truḥ
truḥ s axxamaxxam-is amaynut.
Qrad (3) n wussan ur dd-yeffiɣ
yeffiɣ ara si ta*rictta*rict-nni igan am
tbewaṭ
tbewaṭ n ssardin, ur nes*i la ṭṭaq la cqayeq. Dɣa
ass wis kuẓ
kuẓ (4), tafejrit isla i dderz akked usṭebṭeb ɣef tewwurt,
ixeṛṛa
ixeṛṛa am lmal mara walin uccen. Tekker
Tekker-ed nananana-s s lḥir,
lḥir, tefka
tameẓẓuɣt
tameẓẓuɣt ɣer tewwurt, testeqsa anwa. TelliTelli-d imirimir-en tawwurt s
uɣiwel mi te*qel belli d tawacult n at Awmar i tttt-idid-iqesden. Akken
kan i dd-telli tawwurt, ẓedmenẓedmen-d deg yiwen ubrid ɣer tlemast n
tesga. Rekḍen
Rekḍen yark seksuseksu-nninni-nsen. Bdan
Bdan rregmat d ulaqeb di
temɣart
temɣart tageswaḥt. QqarenQqaren-as, ad tttt-seddun d mmimmi-s n leḥram
leḥram n
10
gmagma-s. Yal yiwen degdeg- sen sani yerra. Sin ssegsseg-sen ulin ɣer
ta*rict
ta*rict*rict-nni i degdeg-i yella Amiṛuc.
Amiṛuc. Akken kecmen di tewwurt tewettewetiteniten-id yiwet n lfuḥa
lfuḥa tazefrant s allen d wanzaren.
wanzaren. Sarsen ifassenifassennsen ɣef imawenimawen-nsen akked wanzarenwanzaren-nsen, negzennegzen-d si
ta*rict
ta*rict*rict-nni armi qrib arẓen.
arẓen. Mi tenten-idid-walan wiyaḍ
wiyaḍ ruḥenruḥen-d seddaw
ta*rict,
ta*rict, muqlen ɣer zdaxel. Walan axicanaxican-nni yellan ittu*eleq
ittu*eleq ger
sin yecbayliyen la yettembbiwil. Nnan i sin ssegsseg-sen allit.
Syin, umba*d
umba*d mi ɣumen imawenimawen-nsen s tmacwaṛin,
tmacwaṛin, ggan
lkuraj i yimanyiman-nsen, ulin iwsawen. Akken sarsen iḍaren
iḍarenḍaren-nsen ɣef
teqa*ett
teqa*ett n ta*rict walan ɣer ger yecbayliyen, kksenkksen-ed axican
yellan gerger-asen. UfanUfan-en Amiṛuc
Amiṛuc ikbel imaniman-is am ufrux, tigecrar
ɣer yedmaren, aqerru ger ifassen. JebdenJebden-it ar baṛṛa
baṛṛa am ixinčew
seg aman. Issareḥ
Issareḥ imirimir-en i ibeccan deg userwaluserwal-is. Makken i
iqeṛben
iqeṛben ɣurɣur-es slanslan-as la yesbecbic tisurtin n leqran. FaqenFaqen-as d
win yugaden aṭas.
aṭas.
Mi dd-yewweḍ
yewweḍ ɣer tqa*att, iẓẓel ɣef sseksu yellan yettwafser
ɣef ddekkan. Nutni bedden fellas am tɣunam, wehmen acu i ttyuɣen.
yuɣen. Dɣa yeṭṭerḍeq Awmar n Awmar d taḍsa. *andent wiyaḍ.
Inṭeq
Inṭeq imirimir-en ɣurɣur-es Awmar:
- d keč tura i dd-ssebba. Ǧa*laɣ acuacu-t yizemyizem-agi, ziɣ
ziɣ d aɣerda kan
yettfuḥun.
yettfuḥun.
IlliIlli-d Amiruc allenallen-is, u s tergagit d usqewqew akked
imeṭṭawen
imeṭṭawen yennayenna-yasyas-ed:
- ddin yemmayemma-s n tullas, « je ne l’ai jamais remarque. »
Teskaddeb nekkini ḥeṣleɣ et « puis » tinna d tadarwict.
-d ayen fehmaɣ
fehmaɣ ! i ss-yenna Awmar.
ǦǧanǦǧan-t-in din, deg uxxam n xaltixalti-s. Nitni uɣalen
uɣalenɣalen-d s axxam.
…………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………
……………………………
………………………….
11
III
Axxam n teslit, teɣli
teɣliɣli-d degdeg-s yiwet n tsusmi yettčabin ar tin n
we*waz
we*waz ɣef llufan. KecmenKecmen-d at Awmar ɣurɣur-es s ẓga degdeg-i temlal
taḍsa
taḍsa d unecraḥ; yal yiwen
yiwen amek i dd-itt*awad
itt*awad ayen iwala. Ɣas ma
wallan--is. Wa
yella tadyant yiwet, yal yiwen d acu i isenqed s wallan
iḥekkuḥekku-d ɣef lfuḥalfuḥa-nni iqebbṛen,
iqebbṛen, wayeḍ ɣef seksu illexsen d
ibeccan, wayeḍ
wayeḍ nniḍen ɣef umarmaɣ n Amiṛuc nat Ḥmed makken
la yettggala s wayen i tt-idid-ixelqen belli ur yeẓri
yeẓri yara d acuacu-t
tba*uct
tba*uct yeqsen tislittislit-nsen.
Akken i tenten-iwala babababa-s n teslit, yuzzelyuzzel-ed ɣerɣer-sen ad tentenyesteqsi ɣef amek i sensen-d-yerra weqcic nat Ḥmed. ḍṣanḍṣan-as s
udem.Syin ḥkanḥkan-as tamacahutt yecban tin n ǧeḥa. Syin ssawlenssawlenas i Ferruǧa
Ferruǧa.
ǧa. Teffeɣ
Teffeɣ-ed s umendil n yemmayemma-s ɣef tuyattuyat-is,
ifeṭṭiwjen
ifeṭṭiwjen yerɣan deg taṭṭucintaṭṭucin-is. Mi tttt-walen akken, ḥebsen lehdur
gerger-asen. Qemḍen
Qemḍen taḍsataḍsa-nni i ssekkren. Dɣa,
Dɣa, s la*qel, ḥkanḥkan-as
yark acu yeḍran.
yeḍran.
Taggara kkren selmen ɣef bab n wexxam. At Awmar fɣenfɣen-d
qeccuc meccuc ḥala Awmar i nn-yeqqimen, la yettmuqul s ukukru
taqcicttaqcict-nni yellan meqbel kra n ts*tin
ts*tin d texḍibttexḍibt-is. Ixdem cwiṭ
cwiṭ n
waffud i yimanyiman-is inṭeq
inṭeqṭeq-ed:
-ẓriɣ kem, si zik ur d iyiiyi-tebɣiḍ
tebɣiḍ ara;
imuqel ɣer babababa-s n Ferruǧa,
Ferruǧa, syin ikkemel:
-acu kan ḍem*aɣ umba
umba*d
ba*d zwaǧzwaǧ-nneɣ,
nneɣ, xerṣum ad ters cwiya n
leḥnana
leḥnana deg ulul-im.
Isusem cwiya.
- izmer daɣen
daɣen ahat d tagditagdi-nni n teslatin makken ad dd-yaweḍ
yaweḍ ass
n tufɣa
tufɣa seg uxxam imawlanimawlan-nsent i kemkem-ikecmen. D ayen tura
fehmeɣ
fehmeɣ belli Amiṛuc nat Ḥmed illa d ssebba kan i trewla felli.
felli.
Isusem daɣen
daɣen cwiṭ. Ikkemel lehdur is:
12
-ad amam-arnuɣ,
arnuɣ, ma yehwayehwa-yam, alamma d asseggas, ma yella
mazalmazal-ikem tqebleḍ
tqebleḍ-iyi, ula d nek si tura i qebleɣ.
qebleɣ.
Imuqel ɣerɣer-sen, innainna-yasen:
- ǧǧiɣǧǧiɣ-awen lehna.
Yeffeɣ
Yeffeɣ-ed Awmar n Awmar seg uxxam, yeqqim babababa-s d
yelli
yellili-s la ttmesmuqalen. Inṭeq
Inṭeq babababa-s:
- a yelli ayen yark n lbaṭel
lbaṭel i xedmaɣ di yemmayemma-m, kem
tessufeɣeḍ
tessufeɣeḍɣeḍ-t-id degdeg-i. Ttxilem ad kemkem-steqsiɣ
steqsiɣ ayɣer tqebleḍ,
ayɣer
ayɣer tugiḍ. Acu i dd-trebḥeḍ
trebḥeḍ s uskideb ɣef wiyaḍ?
Tuẓa
Tuẓa ɣer babababa-s, yellan yeqqim ɣef umeṭraḥ, tsers
tsers taqerructtaqerructis ɣef yedmarenyedmaren-is. TennaTenna-yas s imeṭṭi
imeṭṭi di taɣecttaɣect-is:
-A baba a*zizen,
a*zizen, lemmer ur ttaɣeɣ ara Amiṛuc at Ḥmed ur
qebbleɣ
qebbleɣ ara ula d yiwen nniḍen ad tt-aɣeɣ.
Iẓmeḍ
Iẓmeḍẓmeḍ-itt imirimir-en babababa-s ɣurɣur-es s imeṭṭawen
imeṭṭawen i dd-yeččuren
allenallen-is.
13
Tislit
(tullist)
tullist)
Tizrigin Internet
1
Tislit
I
T
iɣri umendayer ttarrantttarrant-tttt-id tɣemmar
tɣemmar n wexxam;
ddḥis
ddḥis rfis. Tekker tmeɣra di sin yexxamen
yemqaraben aṭas
aṭas ; d lǧiran
lǧiran.
ǧiran. Yeggul Awmar n Awmar
ard nettat ara yaɣ
yaɣ u lemmer ad tenger tejma*t wa ternu yides
ddunit. Seb*a
Seb*a isseggasen i la yettraǧu ad teqbel Ferruǧa.
Ulac ansi ur asas-yekki yara, ulac tam*ayt
tam*ayt ur yessexdem ara.
NnanNnan-as medden txuṣ
txuṣ di la*qel, Netta mazalmazal-it yeṭṭef
yeṭṭef degdeg-s am
iweṭ.
iweṭ. Yugi ad asas-issareḥ;
issareḥ; Idda deffirdeffir-es s wawal aẓidan
aẓidan akked
tirezzaf i ss-yessawaḍ
yessawaḍ s axxam yal mara dd-teɣli
teɣli ssebba. Uɣalen
armi i d asas-ssawalen s tufra imezdaɣ
imezdaɣ n taddart, akken ad
tmesexren fellfell-as, Amwar n Ferruǧa.
Ferruǧa. Taddart maṛṛa testeqsaytesteqsay-itt
ayɣer
ayɣer tugi Awmar n Awmar. Ula d imawlanimawlan-is tḥeyṛen
tḥeyṛen amek ara
s-xedmen. TeqqarTeqqar-asenasen-d ulac acu i tt-ixuṣen,
ixuṣen, zemreɣ ad ttḥemleɣ, acuacu-kan… emm. Werǧin
Werǧin i dd-tenna d acuacu-t…emm.
Yewwas tennatenna-d ih. Awmar n Awmar ineggez s igenni,
isudenisuden-ed itran. Yecmumeḥ
Yecmumeḥ i yidarɣalen,
yidarɣalen, ifka lwa*da i
yimarkantiyen; ur yumin ara imaniman-is. Isḥerḥer
Isḥerḥer deg imawlan n
teqcict ar tmeɣra.
tmeɣra. IfkaIfka-yasen ula d adrim akken ur tt*eṭṭilen
tt*eṭṭilen ara
deg heggi n lecɣal.
lecɣal.
Tewweḍ
Tewweḍ-ed tmeɣra.
tmeɣra. Tuɣ tmes ifuṛnuyen di sin yexxamen
yemqaraben aṭas.
aṭas. Taddart maṛṛa tettwa*reḍ
tettwa*reḍ ad tefreḥ yidsen.
2
Ɣas akken meẓẓiyet taddart, ger sin yexxamen,
yexxamen, zlan mraw (10) n
ikerriyen mebla azgen uqenṭar
uqenṭar n weksum i dd-uɣen. Yečča win
yebɣan
yebɣan ad yečč.
Tilawin ṭfent tasga n wexxam. GanGan-t annar i wurrar; lsantlsanted maṛṛa
maṛṛa tiqendya
tiqendyaṛ
ndyaṛ tijdidin yeẓdan s zagzag n yal nwel. Yekker
gerger-asent umyezwar ɣer cḍaḥ, ta teqqar i tayeḍ ewt afus ad
ceḍḥeɣ.
ceḍḥeɣ. Llant kra ssegsseg-sent Ttbehirent yessityessit-nsent ɣer tqa*att
akken ad ceḍḥent.
ceḍḥent. Yarnu asas-arnunt acekkeracekker-nsent. AsAs-tiniḍ
tiniḍ din
ara neɣlent
neɣlent tirint n lemḥayen
lemḥayen d leḥzen i dd-bbabent segseg-asmi llant
d tuqrar.
Ččabint ɣer imeslab yettruḥun ɣer
ɣer zzawiya ad dd- dawin
tarwiḥt
tarwiḥtḥt-nsen. Tidi tesselxes idmarenidmaren-nsent; ulac nnefs deg
uxxam maṛṛa.
maṛṛa.
Tameɣra
Tameɣra mači
mači kan n tlawin, imi ula d ilmezyen d aylaaylansen. Kra ṭfen ccukat
ccukat aked tɣemmar;
tɣemmar; kra nniḍen ḥencen ar
tyemmatintyemmatin-nsen akken ad walin tullas, wakken ad *erḍen ad
qesṛen
qesṛen yidsenyidsen-t ɣas s unecraḥ kan, lebɣilebɣi-nsen iban amekamek-it; Bɣan
Bɣan
ad tenttent-issinen.
Tislit teqqim ɣer lemri. zzintzzint-asas-ed yessiyessi-s n xaltixalti-s akked
yessiyessi-s n nananana-s; yal yiwet d acu i ss-txeddem; ta d aberkan i
wallen, tayeḍ
tayeḍ d azzeggaɣ i tqemmuct, tayeḍtayeḍ-nniḍen
nniḍen d sbiɣa i
wudem; yal yiwet amek. Ulac rriḥa
rriḥa ur nemmir ara di texxamttexxamt-nni.
Tekker Ferruǧa
Ferruǧa ɣer ṭṭaq, tellitelli-t-id; iduḍan
iduḍanḍan-is yerɣan
yerɣan kecmen daxel
uccebbubuccebbub-is; tenna
tenna-d s la*qel
la*qel “dayen”. Wehment tullastullas-nni degs.
LlinLlin-t allenallen-nsent mi tttt-walan la tessenṣal
tessenṣal di leḥwayeǧleḥwayeǧ-is
ticebḥanin.
ticebḥanin. Teqqim gerger-asent i usemiḍ
usemiḍ-nni yerɣan
yerɣan n tmeɣra am
asmi i tttt-i dd-tes*a
tes*a yemmayemma-s. Uzlent s tagdi ɣer yemmayemma-s n teslit
ad asas-inint acu i yuɣen
yuɣen yelliyelli-s.
TuzzelTuzzel-ed temɣart
temɣart tageswaḥt ɣer texxamt. Teṭṭerḍeq ɣef
yimi n tewwurt d imeṭṭawen
imeṭṭawen mi twala yelliyelli-s d ta*eryant
ta*eryant ɣer ṭṭaq,
aqerruaqerru-s ur iban s anda isewweq. Syin temdel tawwurt, tsenned
ɣurɣur-es, telli allenallen-is, tebda asbecbec s iciwiiciwi-s. Tullas la ddttmuqulent degdeg-s, teṭṭfitent
teṭṭfitent targagit. Tuggett ssegsseg-sent ad fkent
azgen n tuderttudert-nsent akken ur ttilint ara din di teswi*t
teswi*t*t-nni. Tekker
temɣart
temɣartɣart-nni ɣer yelliyelli-s, tɣumi
tɣumiɣumi-tt s umendilumendil-is, syin tennatenna-yas:
-a yelli acu i kemkem-yuɣen
yuɣen ? ahat d tawla i kemkem-yeṭṭfen;
yeṭṭfen; mulac
mulac a
ncegga*
ncegga* ɣer ṭṭbib ad dd-yass. Aha iniini-yiyi-d ma yella kra ur kemkem3
ne*ǧib
ne*ǧib ara? Ahat d lebsa i mm-iqemḍen
iqemḍen nnefs. Mulac beddelbeddel-itent.
A yelli, taḥnint
taḥnint ma ur d iyiiyi-d-mliḍ
mliḍ d acu i kemkem-irwin ? Ahat d ssuṭ
ssuṭ
umendayar d tiyta ufus. Mulac asas-entent-iniɣ
iniɣ ad ḥebsent.
Tkemmel temɣart
temɣart aḥettet d usteqsi; tette*raḍ ma yella kra a
tefhem deg ayen izedɣen
izedɣen yelliyelli-s. Dɣa
Dɣa tneṭqtneṭq-ed teqcict s ucmumeḥ
ucmumeḥ
“ dayen ur tedduɣ
tedduɣ ara”. TernaTerna-d diɣen
diɣen : “Kem a yemma, ẓriɣ ur
tezmireḍ
tezmireḍ ara. Xfifet tasatasa-m. inaina-s i baba ad dd-iruḥ
iruḥ ad asassfehmaɣ.
sfehmaɣ.”
ɣ.”
TessawelTessawel-as tmeṭṭut
tmeṭṭut i wergazwergaz-is ɣar ger tejma*t anda yella
yeqqim netta d yemɣaren
yemɣarenɣaren-nniḍen.
nniḍen. TeṭṭefTeṭṭef-it deg yiwet n ccuka,
teḥka
teḥkaḥka-yas acu yeḍran.
yeḍran. Netta, segmi i tettaẓ deg umeslay, yettuɣal
d azeggaɣ
azeggaɣ am teṭumaṭict. Lemmer ad dd-isuḍ
isuḍ ubeḥri ad yeɣli.
Issers afus ɣef imiimi-s, tecfittecfit-id tidi ded yiwen umecwar.
Ikcem ɣer yelliyelli-s, yufayufa-tttt-in mazalmazal-itt deg umenddil, teqqim
tneqlin--nni n
ɣer ṭṭaq la tettmuqul ɣer yefrax yellan tturaren di tneqlin
lḥara. IneṭqIneṭq-ed :“ ur teẓra
teẓra yara acḥal we*ren werraw n awmaṛ, ad
aɣ-nɣen.”
Akken i tt-idid-twala tecmumeḥas
tecmumeḥasḥas-ed, tɣum
tɣum imaniman-is s umenddil
akken iwulem. Tesseḍḥa
Tesseḍḥa mi tttt-idid-yufa babbab-as akkenakken-nni d
ta*eryant.
ta*eryant. TennaTenna-yasent imirimir-en i tullastullas-nni ad asas-eded-awint
leḥwayeǧ
leḥwayeǧḥwayeǧ-nni i tuɣ
tuɣ tanumi tettlusu deg uxxam. WwintWwint-asas-ed
taqendurt
taqendurt-is taceneltaḥt
taceneltaḥt s wacu tqeddec deg uxxam. Isers babbabas aqerruaqerru-yis ɣer teqa*att mi da tttt-tettlusu.
Iẓra
Iẓra yelliyelli-s d yiwet si tidak irwin allaɣen
allaɣen n yelmeẓyen n
taddart ; lemmer mačči d Awmar n Awmar i la iheddren fellas
belli d aylaayla-s, tili acḥal
acḥal d ataras
ataras ara dd-ibedden ɣersen. Ixemmem
gerger-as d yimanyiman-is ɣef tagin n yelliyelli-s, acu n twaɣit
twaɣit ara dd-tawi.
Mačči d idrimen n at Awmar ara yettwasxeṣren,
yettwasxeṣren, s*an ayen ara
tenten-yeččen, d yelliyelli-s kan ara *elqen seg icekkabenicekkaben-is am taɣaṭ.
taɣaṭ.
Imuqel imirimir-en ɣurɣur-es s leḥnana,
leḥnana, u yennayenna-yas:
- A Ferruǧa,
Ferruǧa, tezriḍ acḥal iṣarfen di tmeɣratmeɣra-yagi. *ecra wakraren i
yezlan, sfuren iqenṭyar
iqenṭyar n seksu, *erḍen*erḍen-d lɣaci
lɣaci si yal taddart;
amek tebɣiḍ
tebɣiḍ ad xedmaɣ nek tura.
TerraTerra-yasyas-ed yelliyelli-s:
- A baba a*zizen,
a*zizen, teṭṭef aqerru n babbab-as ger ifasenifasen-is, ur tt-bɣiɣ
ara; ur tt-yehwa yara wulwul-iw.
YerraYerra-yasyas-ed:
4
- neɣ
neɣ d kem i dd-yennan ih, ulac win i mm-iẓeyṛen afus.
TerraTerra-yasyas-ed:
- d kenwi akked lɣači
lɣači i yiyi-d-yeqqaren acu i ixuṣen
ixuṣen Awmar n
Awmar, a yelli tzemreḍ
tzemreḍ ad tḥemleḍ… TkellexemTkellexem-iyi.
Imuqel ɣerɣer-s babbab-as s ddɣel.
ddɣel. IṭṭefIṭṭef-ed taqerructtaqerruct-is ger ifasenifasen-is
ččant tẓegwa.
tẓegwa. IẓuɣerIẓuɣer-itt ar ɣures am yizem mara yemmeɣ ɣef
lefrisa, isudenisuden-itt seg anyir; iḥenc
iḥencḥenc-itt ɣar yedmarenyedmaren-is dɣa
dɣa ibdaibdayas lehdur s ameẓẓuɣ:
ameẓẓuɣ: “a yelli ugadaɣ ad aɣaɣ-nɣen, ad nruḥ am
yeqjan. Tezriḍ
Tezriḍ lḥukuma yark
yark nsen. Zemren ad aɣ
aɣ-nɣen degdeg-iḍ am
iɣardayen, ur nettaf ula d yiwen unagi di taddarttaddart-agi n ccum.
Awmar n Awmar d aqcic n l*ali,
l*ali, ẓid yillesyilles-is, isareḥ
isareḥ ufusufus-is, aṭas
aṭas n
tullas i tt-yessaramen. Yernu, netta, ḥala kem i yebɣa…..
TekkesTekkes-ed imaniman-is ssegsseg-s. TennaTenna-yas :
- innainna-s ad dd-iruḥ
iruḥ ad asas-sfehmeɣ.
sfehmeɣ.
YemmaYemma-s, yessiyessi-s n xwalxwal-es d yessis n nananana-s qiment la
ttmuqulent degdeg-s am akken d la*ǧeb;
la*ǧeb; Wehment amek i tezmer ad
texdem akken; acu i izemren ad yessiweḍ
yessiweḍ Ferruǧa ar tisselbitisselbi-agi
ɣas ma si zik i tban ur ters ara deg allaɣ
allaɣ-is; Si zik tḥemmel
tḥemmel itran
akked umuqel s igenni.
IjbeIjbe-ed babababa-s n teslit isli si tejma*t
tejma*t n yelmeẓyen. IruḥIruḥ-ed
ɣers s lfarḥ. IwwiIwwi-t wemɣar
wemɣar ɣer yiwet n ccuka, yeḥkayeḥka-yas d acu
yeḍran;
yeḍran; YeḥkaYeḥka-yas belli Ferruǧa
Ferruǧa tugi ad teddu. IbbeherIbbeher-it ɣer
deffir, yuzzelyuzzel-ed imirimir-en Awmar n Awmar qbala s axxam.
Igzem s z*af
z*af igulfan lɣaci yellan ččuren axxam. Idegger s kra
yark yufa zdatzdat-es. BabaBaba-s n teslit yellan yugad ɣef yelliyelli-s lemmer
kra i ss-ixeddem, iddaidda-d deffirdeffir-es s tazla, la yettḥellil
yettḥellil degdeg-s am
am
u*eṭṭar.
Mi yewweḍ
yewweḍ ɣer texxamt n teslit, iwet tawwurt s arkel. Yettuɣu
anidaanida-tt Ferruǧa.
Ferruǧa. TullasTullas-nni yellan din uzlent ɣer Ferruǧa ammar
kra i ss-ixeddem. Qqiment ɣers. Akken i tttt-iwala yessusem imirimir-en
kan; ibdded am ujebbad, ṣṣut ulaculac-it degdeg-s. ten
tenṭeqṭeq-ed Ferruǧa:
Ferruǧa:
- Awmar n Awmar, ur kk-ttaɣ
ttaɣ ara! Mači d tidirin i diridiri-k, ḥemleɣ
yiwen nniḍen.
nniḍen. Skud mazal urd iyiiyi-yeǧǧa
yeǧǧaǧǧa-yara, ur zmireɣ
zmireɣ ara a kkaɣeɣ. ḤemleɣḤemleɣ-t aṭas.
aṭas.
Imdekwal ɣer deffir am win ara iruḥen ad yexsef. IsxertemIsxertem-ed sin
wawalen:
-anwa wagi?
5
- Amiruc.
Amiruc.
- anwa Amiruc?
- Amiruc n Muḥdarab
Muḥdarab n Ḥmed
- Amiruc ….ehh
- ih , d netta.
…………………………………………………………………………
…………………………………………..
…………………………
II
YuzzelYuzzel-ed Muḥdarab
Muḥdarab n Ḥmed s axxam s targagit. YufaYufa-d
tameṭṭut
Yenna-tameṭṭutṭṭut-is di t*eciwt
t*eciwt yellan di lḥara la tettak lqeḍ i tyuzaḍ. Yenna
yas s yiles izelgen: “a tamɣart
tamɣart anidaanida-t ami
amiṛuc !”. TerraTerra-yasyas-ed
belli hathat-an deg uxxam la yettnezzih i tilibizyu. Ikcem s axxam
yufatyufat-in yeẓẓel
yeẓẓel deg usu, yettnezzih i yimikiyen, axenfucaxenfuc-is yetti si
taḍsa,
taḍsa, iṭṭef iberḍiyeniberḍiyen-is. IwwetIwwet-it s uqeddam s a*ebbuḍ,
a*ebbuḍ, yewwiyewwi-id
di teqa*att.
teqa*att. YennaYenna-yas “ d tigi ziɣ
ziɣ i txeddmeḍ
txeddmeḍ a yarruḍ ger warrac,
ur tetteḍḥiḍ
tetteḍḥiḍ ara a tawdeḍ tilawin n yergazen. Muqel tura acu i ɣɣd-wwint lexddayemlexddayem-ik, a yir ṣṣek”.
ImuqelImuqel-itit-id Amiruc si teqa*att
teqa*att s wallen yebrarḥen, ur yeẓri d
acu i dd-yeqsed babababa-s. Iwhem degdeg-s. D tinna i d tikelt
tikelt
tamezwarut ara tt-iwali yettergigi akkenni.
InnaInna-yasyas-ed Muḥḍarab,
Muḥḍarab, aldayen deg imiimi-s:
- acu ara kk-yawin ɣer Ferruǧa.
YerraYerra-yasyas-ed weqcic:
6
-anta ferruǧa?
ferruǧa?
- Ferruǧa,
Ferruǧa, tameṭṭut n Awmar .
- anwa Awmar?
-Awmar n Awmar, a yaɣyul.
yaɣyul. Win ara ɣɣ-yezlun tameddittameddit-a.
- acu i tt-yuɣen
yuɣen cekka ?
YernaYerna-yas tiyta s arkel. Iglalez Amiṛuc
Amiṛuc di teqa*att ɣef yimanyimanis dɣa
dɣa iwala ɣer tilibizyu amcic mi yeṭṭafar aɣerda, icmumeḥ.
YennaYenna-yasyas-ed babababa-s: “ mazalmazal-ik d aɣyul!
aɣyul! Nutni, at Awmar,
ḥelsen, beggsen. Ggulen assass-agi ad dd-awin lqeḍ
lqeḍ-ik. A keč ikren i
wezrem bu meyya iqerra”.
Ikred weqcic, afusafus-is ɣef iberḍiiberḍi-s yuɣen
yuɣen tiyta. Iqqim ɣef usu
innainna-yas: “bon, iniini-yiyi-d d acu akka yeḍran”.
yeḍran”.
IddemIddem-ed babababa-s taqejmuṛt.
taqejmuṛt. Iqqim s iḍaren n mmis :
-Tezriḍ
Tezriḍ Ferruǧa, tin akken yeb
yebɣa
ebɣa Awmar n Awmar ! AssAss-agi d
tameɣra
tameɣraɣra-nsen, yak teẓriḍ
teẓriḍ !
-ah! tin akken i tttt-muqulen am bururu di lɣaci.
lɣaci. AcuAcu-tt yuɣen
yuɣen
daɣen.
daɣen.
-ihi, tinna assass-agi tugi ad teddu d tislit. Ulac amek ur asas-xdimen
ara, ḥellelenḥellelen-tt, ssagdenssagden-tt, tugi ad teddu. Mi tttt-steqsan tenna
tennayasenyasen-d teḥmel
teḥmel yiwen nniḍen, d wimi i tleḥḥu acḥalacḥal-aya.
- i nek “wac dexli”, d acu i d ii-ruḥen
ruḥen !
- win akken i tleḥḥu,
tleḥḥu, akken i dd-tenna d kečini !
Ineggez Amiruc s igenni, inṭew
inṭew seg usu am ubẓiẓ, innainna-d am win
ara ibarrin:
- ayɣer
ayɣer d nek, illa kra i ss-xedma
xedmaɣ I temcumttemcumt-agi? Ulac anwa ɣef
ara teskiddeb ḥala ma d nekkini. Teẓra ḥala nek i wimi zemren,
wiyaḍ
wiyaḍ asas-eded-sfin allenallen-is, asas-gezmen ilesiles-nninni-ines n tdarwict. Inal
ddin n tullastullas-agi, ugint ad iyiiyi-hennint. “tant qu’il y’aura des
femmes il y’aura des problèmes
problèmes » .
- qim tura. Acema ur tt-tefhimeḍ
tefhimeḍ ara. Mačči d “li pṛublim”,
pṛublim”, at
Awmar hathat-enen-in ddemnddemn-ed timeggḥal
timeggḥalḥal-nsen. Lemmer mačči d
ccix n lǧama*
lǧama* i tenten-inin-yeṭṭfen
yeṭṭfen cwiya, tili hathat-enen-in da. UfanUfan-iyiiyi-d di
tejma*t
tejma*t mi dd-*eddan, qeccuc meccuc, nnannnan-iyiiyi-d: “ ɣas aɣaɣ-ed
lekfen. AssAss-a d a*waz
a*waz ɣurwen. ” Wellah ard iyiiyi-teṭṭef
teṭṭef tcallawt
lemmer mačči d ccix i dd-yegran, yennayenna-iyiiyi-d: “ ɣiwel sarwel mmimmik, lewḥuc
lewḥucḥuc-inin-a ggullen ar tt-nɣen”. NniɣNniɣ-as tura ihi ad truḥeḍ
truḥeḍ ɣer
nananana-k, ad tefreḍ
tefreḍ dinna. ẓẓran yark medden belli nekni yidyid-es ur
ur
7
nettemla*i
nettemla*i yara. Mi t*edda tezfuft n wussanwussan-agi ad truḥeḍ
truḥeḍ ɣer
xwalxwal-ek di Lezzayer.
Makken i ss-eded-ittmeslay babababa-s, tkecmit tagdi. Ifaq imirimir-en d
acu i yeḍran.
yeḍran. Dɣa, yeddemyeddem-ed ilsa asebbaḍ
asebbaḍ-is mezleg. Qbel ad
iccud tinelwatinelwa-s, ikker ad iffeɣ
iffeɣ seg uxxam almi i yesla i dderz n
meyya iterasen di lḥara
lḥara akked umermaɣ n yiwen si twacult nat
Awmar n Awmar: “ass“ass-a d lmutlmut-ik Amiruc a bu tfextin”. YezziYezzi-d
Amiruc udemudem-is tikelt taneggarut ɣer zdaxel n wexxam, iḥulfa i
snat tmeqwa ibecan mi dd-ɣlint deg userwaluserwal-is. Yuzzel qbala ɣer
texxamttexxamt-nni yettaken s agudu, ineggezineggez-ed si ṭṭaq, iffer ger leznug
d yesɣaren
yesɣaren usiɣi teffer yemmayemma-s i tegrest. Yexmet din am tyaziṭ,
tyaziṭ,
iḥessḥess-ed yark i ssuɣat
ssuɣat d reggmat nat Awmar mi la ttnadin fellfell-as;
ttgalan din ard aa-t-yaweḍ
yaweḍ ufusufus-nsen u lukan
lukan ad irwel ɣer t*ebbuṭ n
yemmayemma-s.
Inser Amiruc syin s lexmata ger txaruǧay
txaruǧay yellan ger
yexxamen. Idda lḥiḍ
lḥiḍ lḥiḍ armi d axxam n nananana-s i dd-yezgan di
tama ufella n taddart. IhmelIhmel-as ɣer zdaxel n tesga am yilef, iqqariqqaras: ” effereffer-iyi, effereffer-iyi, a nana”.
nana”.
TmuqelTmuqel-itit-id temɣart
temɣart s ddaw tiṭ am tin i wumi yenta usennan,
tenna--yastenna
yas-ed:
-kenwi s warraw n gma, makken kan a kenken-idar tmara, i ddtettruḥum
tettruḥumḥum-ed ɣer nanatnanat-nwen. Ḥader ɣurɣur-ek seksuseksu-nni fesraɣ
fesraɣ ɣef
dekkan.
Cwiṭ
Cwiṭ ur ikcim Amiruc di cci n Rebbi.
Rebbi. Tagdi tzemmtzemm-as allen.
-a nana ilaq ad iyiiyi-tefreḍ.
tefreḍ. A tenten-in at Awmar ad ttnadin fellfell-i ad
iyiiyi-yenɣen.
yenɣen. Ttxilem muqel ma yella ucbayli iferɣen ad kecmeɣ
ɣurɣur-es.
- daɣen
daɣen acu akka i dd-tukreḍ.
tukreḍ. TernaTerna-d, ur s*iɣ
s*iɣ ara lqut ara kk-fkaɣ
fkaɣ
ad teččeḍ,
teččeḍ, aqli ussanussan-agi am t*eṭṭart,
t*eṭṭart, d tisigert n lǧiran i da tettaɣ.
- ur ttximem ara a nana. Ma yella ulac ur tetteɣ
tetteɣ ara.
Mi tt-twala akken iffeɣ
iffeɣ-it la*qel
la*qel tennatenna-yas :
- ma yehwayehwa-yak, hatthatt-an ta*rict.
ta*rict. Alli ɣures, teffreḍ ger ucbayli n
zzit d win iniɣman
iniɣman yeččuren d lqec. Yella daɣen
daɣen uxican ma tebɣiḍ
ad tɣumeḍ
tɣumeḍ yess.
8
Ikker ad yali ɣer ta*rict, mi dd-tsuɣ
tsuɣ fellas : “ ɣurɣur-ek seksu n at
Awmar, i nitni i tfetlaɣ.
tfetlaɣ. Lemmer ad yames ad iyiiyi-zzuɣren
zzuɣren deg
iberdan n taddart seg iḍaren
iḍaren am taɣaṭ.”
Axxam n nananana-s n Amiruc d axxam nat zik,
zik, ibna s wakal d
tumlilt. Is*a
Is*a aḥanu ameqran akked snat n te*ricin anda ur yezmir
ad yebdded wargaz, imi aqerruaqerru-yis ad yaweḍ
yaweḍ ɣer isulas.
I*edda
I*edda ger yecbayliyen, isers azagurazagur-is ɣer lḥiḍ. IddemIddem-ed
axican i*elq
i*elq*elq-it gerger-asen akken ad yeffer.
Qrad
Qrad (3) n wussan ur dd-yeffiɣ!
yeffiɣ! Yettxemim ɣef acu i ss-yexdem
i Ferruǧa
Ferruǧaǧa-nni tadarwict akken ad tebɣu
tebɣu ad dd-tar ttar ssegsseg-s.
Ya*reḍ
Ya*reḍ ad dd-yemkti ma yella kra n wawal i ss-yessexṣar
yessexṣar netta ur
ifaq, neɣ
neɣ d ssebba kan i tt-idid-tufa akken ur tettaɣ
tettaɣ Awmar n Awmar.
Imir
Imirmir-en yemektayemekta-d belli yettwa*reḍ
yettwa*reḍ ad dd-yečč si tmeɣra
tmeɣraɣra-nsen.
Inna ger asas-d yimanyiman-is: “acu i yuɣen
yuɣen Awmar, ulac i tt-ixuṣen,
ixuṣen,
lemmer ad tt-taɣ
taɣ tezmer ad teḥmel.”
NanaNana-s n Amiruc, deg i yexleḍ
yexleḍ cwiṭ n nniya d cwiṭ n
timmuhbelt, tebda la tettfaq i wacu iḍarr
iḍarrun
imir-en di taddart, dɣa
dɣa
ḍarrun imirtefka tameẓẓuɣt
tameẓẓuɣt i wayen ttawin imezdaɣimezdaɣ-is deg ilsawenilsawen-nsen am
akken anecten ur tttt-ye*ni
ye*ni yara.
Twala medden di lehdurlehdur-nsen mxallafen. Llan kra i ss-yefkan
lḥaq i Awmar n Awmar; QqarenQqaren-as nɣiɣ
nɣiɣɣiɣ-t ad dd-neched ulaculac-ik di
taddart.
taddart. Ma d kra nniḍen,
nniḍen, ɣas ma drusdrus-iten, yernu s tufra,
ttmeslayen ɣef Ferruǧa am akken tettuɣaḍ. TɣaḍTɣaḍ-iten imi ɣursen
d aḥettem
aḥettem i tettuḥettem deg uxxam s ɣur imawlanimawlan-is akken ad ttteqbel. Acu kan taddart maṛṛa
maṛṛa myufan deg tiyta di Amiruc n
Muḥdarab
Muḥdarab n Ḥmed; netta ur asas-ǧǧin acemmek.
ƔurƔur-sen d netta i d ssebba n twaɣit
twaɣit akked zhirzhir-agi yeṭṭfen
yeṭṭfen
taddart. Iban mebla ccek d netta I ss-yerwin allaɣ
allaɣ-is i teqcict. Llan
widak i ss-yeqqaren ad tt-newwet alma da yettfuḥu
yettfuḥu umba*d ad ttnessufeɣ
nessufeɣ si taddart akken xeddmen at
at zik. Llan wiyaḍ
wiyaḍ i ssyeqqaren ad tt-nezzuɣer
nezzuɣer si tfednin alma d tawwurt n kumiṣar, din
asas-enen-ini ad tt-iḍegger ɣer sillul am uqjun.
Qrad (3) n wussan ur dd-yers si ta*rict
ta*rict*rict-is anda yeffer.
Yettagad ad dd-iffeɣ
iffeɣ ula s agudu. Mkul ma isel i lḥess ad iǧ*el d
nutni i dd-yewweḍen,
yewweḍen, syin ad yebdu asbecbec s snatsnat-nni n tṣurtin
tṣurtin
yessen d azgen kan, iqqariqqar-as xerṣum
xerṣum ad tenttent-nawi yidneɣ,
yidneɣ, ad aɣaɣkksent lwaḥc.
lwaḥc.
9
Mi i*edda
i*edda ṣṣut n dderzdderz-nni ad dd-isḍil
isḍil taqarructtaqarruct-is si tewwurt n
ta*rict,
ta*rict, wad isiwel i nananana-s s ṣṣut arqaq am
am tmeṭṭut
tmeṭṭut tafermact, ad
tttt-isteqsi ma yella tuɣal
tuɣal FerruǧaFerruǧa-nni deg awalawal-is; ma yella dayen
teqbel ad teddu. Dɣa
Dɣa asas-eded-terr nananana-s.
- D keč i ɣ-yeǧǧan
yeǧǧan mebla aksum, lemmer teqbil tili aqlaɣ d iftaten
i la nteffeẓ
nteffeẓ tura mači d seksu aḥarfi s tebṣelt. Ruḥ a mmi ad akaked yefk Rebbi lfa*l
lfa*l*l-ik. Ula d seksuseksu-inu tekfiḍ
tekfiḍ-iyiiyi-t s wučči. lemmer
mačči d tasa i yugadeɣ
yugadeɣ ad teqdaḥ, tili d nek ara kk-yesiwḍen
yesiwḍen s
ifassenifassen-nsen; Ad iyiiyi-d-fken xerṣum
xerṣum tameṣṣaṭ ikerri s wacu ara
henniɣ
henniɣ tafaṭtafaṭ-agiagi-inu yeqquren.
Dɣa
Dɣa ad dd-imuqel ɣers
ɣers s leḥnana,
leḥnana, imi yeẓrayeẓra-tt s neṣṣaḥ
neṣṣaḥṣṣaḥ-is i la
thedder akkenakken-nni, imi nniyanniya-s tessaweḍ
tessaweḍ-itt tettmeslay ɣef lebɣilebɣiines ɣas d l*ib ad tt-idid-yini yiwen.
Qrad (3) n wussan ur dd-yeffiɣ
yeffiɣ si te*rict. Yuɣal la iḥetseb
acḥal
acḥal n lenwal i ss-ttwasebɣen
ttwasebɣen leḥyuḍ n ta*rict,
ta*rict, yettmeyiz ɣef
tmuɣli
tmuɣli n at zik yettakken azal ameqran i cbaḥa, amek ireqmen
ixxamenixxamen-nni n wakal akken ad ḥalfun s tizeṭ n tudert, ad izmiren i
laẓ
laẓ di sser d liser.
Inuda anda yaf icer n lkaɣeḍ
lkaɣeḍ akked ukaryun. Ur yufayufa-yara.
IkkesIkkes-ed yiwen uqeccaḍ
uqeccaḍ si sqefsqef-nni n tqeclalin. Syin yebda
yessefruy ɣef lejdudlejdud-is yekkaten uzzal deg wakal. Yeččur leḥyuḍ
leḥyuḍḥyuḍnni n ta*rict
ta*rict d ijeriḍen ur nettwafahemnettwafahem-ara; Ad asas-t-iniḍ
iniḍ d tira
imaṣriyen
imaṣriyen ɣef uẓru n fer*un. Amiṛuc, s la*qella*qel-is, imettel deg
iskilen am tmeṭṭut
tmeṭṭut ma tezzer
tezzer deg uzeṭṭa
uzeṭṭaṭṭa-s. Acu kan si teswi*t
teswi*t ar
tayeḍ
tayeḍ ad dd-yessiwel i nananana-s s ṣṣut rqiqen ma yella mači d ṭbel i
yekkren di taddart. Issaram s wayen yark yezmer wulwul-is ad
teqbel Ferruǧa
Ferruǧa ad teddu assass-a d tislit. Isutur di Ṛebbi ama*zuz ad
asas-eded-yazen la*qel
la*qel i taqcict
taqcict akken ad truḥ
truḥ s axxamaxxam-is amaynut.
Qrad (3) n wussan ur dd-yeffiɣ
yeffiɣ ara si ta*rictta*rict-nni igan am
tbewaṭ
tbewaṭ n ssardin, ur nes*i la ṭṭaq la cqayeq. Dɣa
ass wis kuẓ
kuẓ (4), tafejrit isla i dderz akked usṭebṭeb ɣef tewwurt,
ixeṛṛa
ixeṛṛa am lmal mara walin uccen. Tekker
Tekker-ed nananana-s s lḥir,
lḥir, tefka
tameẓẓuɣt
tameẓẓuɣt ɣer tewwurt, testeqsa anwa. TelliTelli-d imirimir-en tawwurt s
uɣiwel mi te*qel belli d tawacult n at Awmar i tttt-idid-iqesden. Akken
kan i dd-telli tawwurt, ẓedmenẓedmen-d deg yiwen ubrid ɣer tlemast n
tesga. Rekḍen
Rekḍen yark seksuseksu-nninni-nsen. Bdan
Bdan rregmat d ulaqeb di
temɣart
temɣart tageswaḥt. QqarenQqaren-as, ad tttt-seddun d mmimmi-s n leḥram
leḥram n
10
gmagma-s. Yal yiwen degdeg- sen sani yerra. Sin ssegsseg-sen ulin ɣer
ta*rict
ta*rict*rict-nni i degdeg-i yella Amiṛuc.
Amiṛuc. Akken kecmen di tewwurt tewettewetiteniten-id yiwet n lfuḥa
lfuḥa tazefrant s allen d wanzaren.
wanzaren. Sarsen ifassenifassennsen ɣef imawenimawen-nsen akked wanzarenwanzaren-nsen, negzennegzen-d si
ta*rict
ta*rict*rict-nni armi qrib arẓen.
arẓen. Mi tenten-idid-walan wiyaḍ
wiyaḍ ruḥenruḥen-d seddaw
ta*rict,
ta*rict, muqlen ɣer zdaxel. Walan axicanaxican-nni yellan ittu*eleq
ittu*eleq ger
sin yecbayliyen la yettembbiwil. Nnan i sin ssegsseg-sen allit.
Syin, umba*d
umba*d mi ɣumen imawenimawen-nsen s tmacwaṛin,
tmacwaṛin, ggan
lkuraj i yimanyiman-nsen, ulin iwsawen. Akken sarsen iḍaren
iḍarenḍaren-nsen ɣef
teqa*ett
teqa*ett n ta*rict walan ɣer ger yecbayliyen, kksenkksen-ed axican
yellan gerger-asen. UfanUfan-en Amiṛuc
Amiṛuc ikbel imaniman-is am ufrux, tigecrar
ɣer yedmaren, aqerru ger ifassen. JebdenJebden-it ar baṛṛa
baṛṛa am ixinčew
seg aman. Issareḥ
Issareḥ imirimir-en i ibeccan deg userwaluserwal-is. Makken i
iqeṛben
iqeṛben ɣurɣur-es slanslan-as la yesbecbic tisurtin n leqran. FaqenFaqen-as d
win yugaden aṭas.
aṭas.
Mi dd-yewweḍ
yewweḍ ɣer tqa*att, iẓẓel ɣef sseksu yellan yettwafser
ɣef ddekkan. Nutni bedden fellas am tɣunam, wehmen acu i ttyuɣen.
yuɣen. Dɣa yeṭṭerḍeq Awmar n Awmar d taḍsa. *andent wiyaḍ.
Inṭeq
Inṭeq imirimir-en ɣurɣur-es Awmar:
- d keč tura i dd-ssebba. Ǧa*laɣ acuacu-t yizemyizem-agi, ziɣ
ziɣ d aɣerda kan
yettfuḥun.
yettfuḥun.
IlliIlli-d Amiruc allenallen-is, u s tergagit d usqewqew akked
imeṭṭawen
imeṭṭawen yennayenna-yasyas-ed:
- ddin yemmayemma-s n tullas, « je ne l’ai jamais remarque. »
Teskaddeb nekkini ḥeṣleɣ et « puis » tinna d tadarwict.
-d ayen fehmaɣ
fehmaɣ ! i ss-yenna Awmar.
ǦǧanǦǧan-t-in din, deg uxxam n xaltixalti-s. Nitni uɣalen
uɣalenɣalen-d s axxam.
…………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………
……………………………
………………………….
11
III
Axxam n teslit, teɣli
teɣliɣli-d degdeg-s yiwet n tsusmi yettčabin ar tin n
we*waz
we*waz ɣef llufan. KecmenKecmen-d at Awmar ɣurɣur-es s ẓga degdeg-i temlal
taḍsa
taḍsa d unecraḥ; yal yiwen
yiwen amek i dd-itt*awad
itt*awad ayen iwala. Ɣas ma
wallan--is. Wa
yella tadyant yiwet, yal yiwen d acu i isenqed s wallan
iḥekkuḥekku-d ɣef lfuḥalfuḥa-nni iqebbṛen,
iqebbṛen, wayeḍ ɣef seksu illexsen d
ibeccan, wayeḍ
wayeḍ nniḍen ɣef umarmaɣ n Amiṛuc nat Ḥmed makken
la yettggala s wayen i tt-idid-ixelqen belli ur yeẓri
yeẓri yara d acuacu-t
tba*uct
tba*uct yeqsen tislittislit-nsen.
Akken i tenten-iwala babababa-s n teslit, yuzzelyuzzel-ed ɣerɣer-sen ad tentenyesteqsi ɣef amek i sensen-d-yerra weqcic nat Ḥmed. ḍṣanḍṣan-as s
udem.Syin ḥkanḥkan-as tamacahutt yecban tin n ǧeḥa. Syin ssawlenssawlenas i Ferruǧa
Ferruǧa.
ǧa. Teffeɣ
Teffeɣ-ed s umendil n yemmayemma-s ɣef tuyattuyat-is,
ifeṭṭiwjen
ifeṭṭiwjen yerɣan deg taṭṭucintaṭṭucin-is. Mi tttt-walen akken, ḥebsen lehdur
gerger-asen. Qemḍen
Qemḍen taḍsataḍsa-nni i ssekkren. Dɣa,
Dɣa, s la*qel, ḥkanḥkan-as
yark acu yeḍran.
yeḍran.
Taggara kkren selmen ɣef bab n wexxam. At Awmar fɣenfɣen-d
qeccuc meccuc ḥala Awmar i nn-yeqqimen, la yettmuqul s ukukru
taqcicttaqcict-nni yellan meqbel kra n ts*tin
ts*tin d texḍibttexḍibt-is. Ixdem cwiṭ
cwiṭ n
waffud i yimanyiman-is inṭeq
inṭeqṭeq-ed:
-ẓriɣ kem, si zik ur d iyiiyi-tebɣiḍ
tebɣiḍ ara;
imuqel ɣer babababa-s n Ferruǧa,
Ferruǧa, syin ikkemel:
-acu kan ḍem*aɣ umba
umba*d
ba*d zwaǧzwaǧ-nneɣ,
nneɣ, xerṣum ad ters cwiya n
leḥnana
leḥnana deg ulul-im.
Isusem cwiya.
- izmer daɣen
daɣen ahat d tagditagdi-nni n teslatin makken ad dd-yaweḍ
yaweḍ ass
n tufɣa
tufɣa seg uxxam imawlanimawlan-nsent i kemkem-ikecmen. D ayen tura
fehmeɣ
fehmeɣ belli Amiṛuc nat Ḥmed illa d ssebba kan i trewla felli.
felli.
Isusem daɣen
daɣen cwiṭ. Ikkemel lehdur is:
12
-ad amam-arnuɣ,
arnuɣ, ma yehwayehwa-yam, alamma d asseggas, ma yella
mazalmazal-ikem tqebleḍ
tqebleḍ-iyi, ula d nek si tura i qebleɣ.
qebleɣ.
Imuqel ɣerɣer-sen, innainna-yasen:
- ǧǧiɣǧǧiɣ-awen lehna.
Yeffeɣ
Yeffeɣ-ed Awmar n Awmar seg uxxam, yeqqim babababa-s d
yelli
yellili-s la ttmesmuqalen. Inṭeq
Inṭeq babababa-s:
- a yelli ayen yark n lbaṭel
lbaṭel i xedmaɣ di yemmayemma-m, kem
tessufeɣeḍ
tessufeɣeḍɣeḍ-t-id degdeg-i. Ttxilem ad kemkem-steqsiɣ
steqsiɣ ayɣer tqebleḍ,
ayɣer
ayɣer tugiḍ. Acu i dd-trebḥeḍ
trebḥeḍ s uskideb ɣef wiyaḍ?
Tuẓa
Tuẓa ɣer babababa-s, yellan yeqqim ɣef umeṭraḥ, tsers
tsers taqerructtaqerructis ɣef yedmarenyedmaren-is. TennaTenna-yas s imeṭṭi
imeṭṭi di taɣecttaɣect-is:
-A baba a*zizen,
a*zizen, lemmer ur ttaɣeɣ ara Amiṛuc at Ḥmed ur
qebbleɣ
qebbleɣ ara ula d yiwen nniḍen ad tt-aɣeɣ.
Iẓmeḍ
Iẓmeḍẓmeḍ-itt imirimir-en babababa-s ɣurɣur-es s imeṭṭawen
imeṭṭawen i dd-yeččuren
allenallen-is.
13
Partager ce document
Télécharger le fichier

Faire un lien vers ce document
Lien permanentpour un message, un forum, un réseau social
Lien courtpour un SMS ou un profil
Code HTMLpour un site ou un blog
Du même auteur
- Znezla (tullist) n Aït Kaci Mohamed Arab05/04/2018
- Tufga Taneggarut (tullist) n Aït Kaci Mohamed Arab01/04/2018
- AQJUN (tullist) n Aït Kaci Mohamed Arab(1)01/04/2018
- Tatabatata (tullist) n Aït Kaci Mohamed Arab01/04/2018
- Amakrad (tullist) n Aït Kaci Mohamed Arab01/04/2018
- Albert-Camus aberrani. tasuqilt n Ait Kaci Mohamed arab24/12/2017
- idghaghen n tefsut. ammud n tullisin. Ait kaci mohamed arab24/12/2017
Proposés d'après le contenu
Documents similaires












Sur le même sujet
Les mots qui reviennent le plus dans ce document. Chacun lance une recherche dans les fichiers publics.





